Кіріспе

Гвендолин Элизабет Брукс (1917 жылдың 7 маусымы – 2000 жылдың 3 желтоқсаны) – американдық ақын, жазушы және мұғалім. Оның туындылары көбінесе өз қауымындағы қарапайым адамдардың жеке қуаныштары мен күрестеріне арналған. 1950 жылдың 1 мамырында «Анни Аллен» өлеңдер жинағы үшін Пулитцер сыйлығын алды, осылайша Пулитцер сыйлығын алған алғашқы афроамерикандық болып тарихта қалды. Шығармашылық өмірінде Брукс көптеген наградаларға ие болды. Өмірінің соңына дейін Чикагода тұрған ол 1968 жылы Иллинойс штатының ақыны болып тағайындалды және 32 жылдан кейін қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Сонымен қатар, 1985-1986 жылдары АҚШ-тың ақыны атанды. 1976 жылы ол Американың өнер және әдебиет академиясына қабылданған алғашқы афроамерикандық әйел болды. Отбасы мұрасы бойынша, Брукстің әкесі құлдықтан қашып, Америка Азамат соғысы кезінде Одақ әскеріне қосылған. Брукс алты апталық болғанда оның отбасы Ұлы көші-қон кезінде Чикагоға көшіп келді, содан бері Чикаго оның үйіне айналды. Кейін ол қаладағы беделді, біріктірілген орта мектепке, негізінен ақ студенттер оқыған Хайд Парк орта мектебіне қабылданды; толығымен қара студенттер оқыған Уэнделл Филлипс орта мектебіне ауысты; және біріктірілген Энглвуд орта мектебінде білімін аяқтады. Брукс жазуды ерте бастады, анасы оны ынталандырып: «Сен Пол Лоренс Данбар сияқты боласың» деді. Жасөспірім кезінде ол кітаптарын «күтіммен жазылған өлеңдермен» және «жоғары ойлармен» толтыра бастады, сондай-ақ әртүрлі басылымдарға өлеңдерін жіберді. 1936 жылы Уилсон кіші колледжінің екі жылдық бағдарламасын бітірді, қазір ол Кеннеди Кинг колледжі деп аталады, және мансабын жалғастыра отырып, өзін асырау үшін бастапқыда машинистка болып жұмыс істеді. Алғашқы жылдары ол поэзиялық еңбектері үшін Джеймс Уэлдон Джонсоннан, Ричард Райттан және Лэнгстон Хьюзден мақтаулар алды. Джеймс Уэлдон Джонсон оған он алты жасында өлеңдеріне алғашқы сынды жіберді. Брукс 1945 жылы «Бронзвиллдегі көше» атты өзінің алғашқы поэзия кітабын Харпер және Брадерс баспасынан шығарды, автор Ричард Райт баспаға күшті қолдау көрсеткеннен кейін. Мод тек ақ адамдардан ғана емес, сонымен қатар одан ашық түсті қара адамдардан да кемсітушілікке ұшырайды, бұл Брукстің жеке тәжірибесіне тікелей сілтеме жасайды. Ақырында, Мод өзін қорғап, келекелеген және нәсілшіл дүкен сатушысына арқасын бұрады. «Бұл кітап әлсіздердің жеңісі туралы» дейді Шоу. 1967 жылы, Лэнгстон Хьюз қайтыс болған жылы, Брукс Нешвиллдегі Фиск университетінде өткен екінші қара жазушылар конференциясына қатысты. Мұнда, оқиғалардың бір нұсқасына сәйкес, ол жаңа қара мәдени ұлтшылдығына ұшыраған Имаму Амири Барака, Дон Л. Ли және басқалар сияқты белсенділер мен суретшілермен кездесті. Соңғы зерттеулер оның Чикагодағы солшыл саясатқа көп жылдар бойы қатысқанын және маккартизмнің қысымымен өзінің бұрынғы саяси байланыстарынан алшақтау үшін қара ұлттық ұстанымды қабылдағанын көрсетеді. Брукстің конференцияда алған тәжірибесі оның кейінгі әдеби қызметіне үлкен әсер етті. Ол Чикагоның Blackstone Rangers тобының кейбір мүшелеріне шығармашылық жазуды үйретті, бұл топ зорлық-зомбылық қылмыскерлер тобы еді. 1968 жылы ол өзінің ең танымал туындыларының бірі – «Меккеде» атты ұзақ өлеңін жариялады, бұл Чикагодағы пәтер ғимаратында жоғалған баласын іздеген ана туралы. Бұл өлең Ұлттық кітап сыйлығына ұсынылды. Оның автобиографиялық «Бірінші бөлімнен баяндама» 1972 жылы жарық көрді, ал «Екінші бөлімнен баяндама» 1995 жылы жарық көрді, ол 80 жасқа таяп қалған кезде.

Оқыту

Брукс өзінің алғашқы оқыту тәжірибесі Чикаго университетінде болғанын айтты, онда ол жазушы Франк Лондон Браунның шақыруымен американ әдебиеті курсын оқыды. Бұл оның өлеңмен бөлісу және жазуды үйретуге арналған өмір бойғы міндеттемесінің бастауы болды.

Отбасылық өмір

1939 жылы Брукс Генри Лоуингтон Блейклиге тұрмысқа шықты, оны Чикаго қаласындағы NAACP Жастар кеңесіне қосылғаннан кейін танысты. 1961 жылдың ортасынан 1964 жылдың соңына дейін Генри III АҚШ Теңіз жауынгерлері корпусында қызмет етті, бастапқыда Сан-Диегодағы Теңіз жауынгерлері корпусының жалдау орталығында, содан кейін Канеохе шығанағындағы Теңіз жауынгерлері корпусының әуе базасында. Осы кезеңде Брукс ұлының болашақ әйелі Кэтлин Хардиманға поэзия жазуда көмектесті. Ол қайтып келгеннен кейін Блейкли мен Хардиман 1965 жылы үйленді. Брукс осы менторлық қарым-қатынастан қатты ләззат алды, сондықтан ол жас қара терілі ақындардың жаңа буынымен осы рөлді жиірек атқара бастады.