Кіріспе

С.С. Петр мен Пауыл соборы – Бристоль қаласының Рим-католик соборы (Англия шіркеуінің Бристоль соборымен шатастырмаңыз). Қаланың Клифтон ауданында орналасқан, ол Клифтон епархиясының тақ орны және ана шіркеуі болып табылады, сонымен қатар Клифтон соборы деп белгілі. 2000 жылдан бері ІІ* санаттағы ескерткіш мәртебесіне ие. 2014 жылғы зерттеуде 1970-ші жылдары салынған жалғыз католик шіркеуі осы мәртебеге ие екені көрсетілді. Бұл Екінші Ватикандық кеңесінен кейін жаңа қағидалар бойынша салынған алғашқы собор болды.

Қасиетті елшілердің соборы

Рим католиктерінің 1791 жылғы Жеңілдету туралы заңына (31 Geo. 3. c. 32) дейін, Ұлыбританиядағы католиктерге қоғамдық құлшылық орындарына ие болуға тыйым салынды, ал католик дін қызметкері болу немесе католик мектебін ашу өмір бойына түрмеге жазалануға әкеп соқты. Бірақ ол қиын жартасты беткейге салынды және құрылыс жұмысының мәселелі тарихы болды, бұл онда жұмыс істеуді қиын етті. 1962 жылдан 1965 жылға дейін Римде Екінші Ватикандық кеңес өткізіліп, Шіркеудің әлеммен қарым-қатынастағы жаңаруын талқылады. Бұл жаңа собордың дизайнына күшті әсер етті және салынған кезде собор жаңа нұсқауларға сәйкес жобаланған әлемдегі бірінші собор болады. 1965 жылы Клифтон епископы, құрметті Джозеф Рудерхам архитекторларға Клифтондағы басқа жерде жаңа собордың дизайнын жасауды тапсырды. Дизайнды негізінен Рональд Дж. Уикс, Фредерик С. Дженнет және Перси Томас серіктестігінің Антони Порембасы жасады. Фирманың шіркеу сәулеті саласында тәжірибесі аз болғанымен, Рональд Уикс шіркеу тобымен тығыз жұмыс істеді. «Біз тек архитектор мен тапсырыс беруші арасындағы тығыз қарым-қатынас ғана Жаңа литургиялық қозғалыс ұсынған «Архитектуралық маңыздылық» деңгейіне жете алады деп сенеміз». Уикс католик болмаса да, ол мұны артықшылық деп ойлады: «Адамдардың көп нәрсені өздерінен-өзді түсінетіні таң қалдырады. Католик емес екендігіміздің арқасында біз «Алтар деген не?» сияқты қарапайым көрінетін сұрақтарды қоя алатынбыз, онда әртүрлі жауаптар алынар еді, әр сұрақ талқылауға әкеліп, бұрынғы түсініктерді жоюға көмектесетін еді, сондықтан біз бастапқы қадамдардан жоспарлай алатынбыз». Кулич, дизайнын 1967 жылы аяқталған Ливерпульдің метрополиттік соборымен салыстырып, былай деді: «Оның епискобы да, архитекторлары да Хиннон мен Гибберд [Ливерпульде] сияқты архитектураны ұрпақтарға естелік қалдыру құралы ретінде пайдалануға ниеттенбеген сияқты. Ливерпуль литургиялық тұрғыдан консервативті және наивтілікпен жоспарланғанын дәлелдеуге болады, ал Клифтон литургиялық тұрғыдан озық және күрделі жоспарлаудың үлгісі ретінде қарастырылуы мүмкін». Уикс пен Клифтон шіркеу қызметкерлерінің тығыз және білімді ынтымақтастығы мақтауға лайық. Соңғы дизайн алтыбұрыштардың топтарына негізделген. «Оның жоспарлауы Ливерпульдің метрополиттік соборынан гөрі ықшамдау және сәтті, өйткені ол құрбандық алтарын бір жағына орналастырады, ал қауым үшін ат формасында отыру орындары қарастырылған. Бұл әркімге тойлауды анық көруге мүмкіндік беретіндіктен, «айнала» отыру идеясына қарағанда тез арада балама ретінде танылды». Бұл термин швейцариялық француз архитектор Ле Корбюзье 1952 жылы Unité d'habitation құрылысын салу кезінде танымал болған. Келісім-шарт бағасы 601,268 фунт стерлингке келісілді, ал жердің қосымша құны мен басқа да төлемдермен жаңа ғимараттың жалпы құны 800,000 фунт стерлингке жетті. IE Symons & Partners сандық есептеушілер болды, ал тастың астына мыс уақыт капсуласы салынды. Про-кафедраль жабылып, оның сатылуынан алынған қаражат Клифтондағы Абердин жолындағы СС Питер және Пол жаңа шіркеу мектебіне жұмсалды. Шыны талшығынан жасалған қаптама Амбо (Оқу тұғығы) сияқты болды. Қазіргі шыны есіктер 1995 жылы орнатылды. Порталға жақын терезе «Пентекост» деп аталады.

Ағза

ProCathedral органын көшірудің құны тым жоғары болды. Собор қазіргі 46 жылдық орындықтарды ауыстыру мәселесін қарастырып жатыр. Неф және ғибадатхана жарықтандыруы мұқият жоспарланған. Неф едені алтыбұрышты плиткалардан жасалған. Архитектуралық көмекшілердің бірі Ричард Гордон ғимараттың жоспарын жасап, әрбір плитканы сызып, қажетті плиткалардың санын анықтады. Алғашқыда таспен жасау жоспарланған (кейінгі құрылыс жұмыстарынан зақымдануы мүмкін деп есептелді), ол бір поп-музыка бейнеклипінде көрсетілген (Медиадағы көріністер бөлімін қараңыз). Сондай-ақ, Lady Chapel-де Лампедуза кресі [Жоспарда J]. Бұл Британ мұражайындағы Лампедуза кресіне ұқсас және Папа Францисктің 2017 жылғы «Сапарды бөлісіңіз» үндеуін іске асыруға арналған, ол Шіркеутің барлық көшпендер мен пана іздеушілерге қамқорлық көрсетуі және олармен ынтымақтастық танытуын білдіреді.

2015-2018 жылдардағы жөндеу жұмыстары

2015–2018 жылдар аралығында 3,1 миллион фунт стерлинг көлеміндегі грантпен қаржыландырылған жөндеу жобасын Бристоль қаласындағы Purcell компаниясы жүзеге асырды. Жобаға бұрынғы асфальт жабындары мен оларға байланысты әйнектерді ауыстыру кірді, олар ғимараттың кейбір бөліктерінің жабылу қаупін тудырып, су ағуы мен дақтарға себеп болған. Сонымен қатар, 86 тонна (95 қысқа тонна, 77 ұзақ тонна) салмақтағы қалыңдатылған қорғасынмен жоғары жатқан шатыр қайта жабылды, су ағуын болдырмау үшін шағын түзетулер енгізілді. Бұл жұмыстар қорғасын табақтар қауымдастығымен тығыз байланыста жасалып, ғимараттың тарихи сәнділігіне сай ұзақ қызмет ететін нәтижеге қол жеткізді. Қасиетті Пауыл есігінің сол жақ мұнарасына алтыбұрышты шыны шатыр қосылды, ол Баптистерияның үстіндегі шатыр террасасынан өрттен қашу жолын қамтамасыз етеді.

Марапаттар

1974 жылы «Конкрет қоғамы» собордың дизайны мен орындалуындағы ерекше құндылықтарын мойындау үшін соборға жыл сайынғы сыйлығын табыс етті. «Конкрет қоғамының» бас директоры Мартин Пауэлл: «Клифтон соборының сыртқы келбеті жағымды, ауа райының әсерінен немесе тозудан айтарлықтай зардап шекпеген. Ішкі кеңістігінде табиғи жарықтың тамаша қолданылуымен бетон беттері ерекше көзге түседі, мысалы, тақта белгілері және басқа да өрнектік формалар рельефті суреттер құрайды» деді. Сонымен қатар, собор Cembureau сыйлығымен де марапатталды. «Historic England» соборды II* санатқа енгізіп, былай деді: «Клифтон соборы кез келген дәуірдегі собор үшін сирек кездесетін материалдар мен кеңістіктік сапаның үйлесімділігін көрсетеді». Ол соборды «ерекше тыныштық пен қуаныш сыйлайтын, сонымен қатар сырттай қарапайым» деп сипаттады. Мэри Хэддок «Building» басылымында «дизайнның театрлық ерекшелігін; қалыңдық пен әсем шіркеу безендірілмегенін; сапалы материалдар мен түстердің қолданылуын; боялған шыныстан жасалған ерекше дизайнды» жоғары бағалады. Ал кейінгі кітабында: «Ливерпуль соборы Клифтон үшін архитектуралық үлгі болып табылады, әсіресе подиумды безендіруде (Викс бұл бәйгеге қатысқан еді). Ішкі жағындағы киелі орынның үстіндегі бетон қабырғалары (нақтырақ айтқанда, жұлдыз тәрізді арқалық) Миландық S. Maria dei Poveri соборындағы кесілген қабырғаларды еске түсіреді; ал бейресми алтыбұрышты геометрия сол дәуірге тән. Бірақ ғибадатхананың функциясын мұқият талдауға негізделген ғимараттың архитектуралық ерекшеліктерін іздеудің қажеті жоқ». «Егер Клифтон соборының толыққанды әдемі немесе қызықты болмағанына күдік болса да, оның интеллектуалдық құндылығы жоғары екені даусыз. Собордың иелері соңғы отыз төрт жылда ғимаратта көп өзгеріс жасамаған сияқты. Егер Клифтонның сыртқы келбеті бір католик газеті сипаттағандай, «қатаң және қорқынышты» болса, ол «әркімнің шіркеу туралы ойын қанағаттандырмауы мүмкін», бірақ ішкі кеңістігі мен ұйымдастырылуы басымдыққа ие болды, ал сыртқы келбеті ғимараттың литургиялық амалдарда көрініс табатын нағыз адам және құдайлық шіркеудің қабығы ғана екенін көрсетті». Рей Ньюман брутализм туралы айта келіп: «Бристольдің бруталистік ғимараттары соғыстан кейінгі жылдары жылдам және арзан салу қажеттілігіне жауап ретінде ғана емес, қала көрінісінде қуатты, тіпті әдемі көрініс береді. Бристольдің кез келген стильдегі немесе ежелгі ғимараттарының арасында Перси Томас пен ұлының салған Клифтон Рим католик шіркеуінің Пётр мен Пауыл соборы ерекше көзге түседі. Ғарыш кемесіне ұқсас тік шығыршығы алыстан көрінеді, ал алтыбұрышты шіркеу 1974 жылы өз планетасынан келген кезде жергілікті тұрғындар мен ғибадат етушілердің көңілінен шықпаған еді. Ол өте сапалы, ақ бетоннан салынған, сондықтан басқа ұқсас ғимараттар сияқты тез тозбады».