Амфиполь қамалы: Спартаның әскери қимылы (б.з.д. 422 ж.)
Battle of Amphipolis
422 ж.б.д. Амфиполь шайқасы: Спарта мен Афина арасындағы Пелопоннес соғысының маңызды кезеңі. Спарта генералы Брасидас Фракиядағы Афина иеліктерін басып алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амфиполистің Спартаның әскери қоршауы (б.з.д. 422 ж.)
Military investment of Amphipolis by Sparta (422 BC)
Амфиполис шайқасы Пелопоннес соғысы кезінде, б.з.д. 422 жылы Афина мен Спарта арасында өтті. Бұл оқиға б.з.д. 424 жылы спарталықтардың Амфиполисті басып алуымен басталып, одан кейін болған оқиғалардың шешімі болды.
The Battle of Amphipolis was fought in 422 BC during the Peloponnesian War between Athens and Sparta. It was the culmination of events that began in 424 BC with the capture of Amphipolis by the Spartans.
Кіріспе
424 жылға дейін Пил шайқасынан кейін Пил мен Китерадан Пелопоннес аймағындағы афиналықтардың мазалауына жауап ретінде спарталық генерал Бразидас Фракиядағы афиналықтардың иеліктеріне шабуыл жасау үшін әскерді солтүстікке алып жүруге рұқсат алды. Бразидас гоплиттермен қаруланған 700-ден астам гелоттар мен Пелопоннестен 1000 жалданба гоплиттерден әскер жинады, бұл әскер Қорынтқа жақын жерде болды. Афиналықтардың Мегараны басып алуға жасаған тырысы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Бразидас әскерін Фессалия арқылы жүргізіп, Спартаның солтүстік одақтастарының бірі – македониялық Пердикка II-мен байланысқа түсті. Тамыздың соңында Бразидастың әскері Халкидикаға жетіп, Акант қаласын басып алды. 424 жылдың желтоқсан айының басында Бразидас өзінің басты мақсатына, Амфиполиске аттанды.
In 424 BC, in response to the Athenian harassments of the Peloponnese from Pylos and Cythera after the Battle of Pylos, Spartan general Brasidas gained permission to take an army north to attack Athenian holdings in Thrace. Brasidas gathered an army of 700 helots armed as hoplites and 1,000 mercenary hoplites from the Peloponnese near Corinth. After foiling an Athenian attempt to capture Megara, Brasidas marched his army through Thessaly and linked up with Perdiccas II of Macedon, one of Sparta's northern allies. In late August, the Brasidians arrived at and took Acanthus on the Chalcidice. Early December 424, Brasidas set out for his main objective: Amphipolis.
Амфиполистің басып алынуы, б. з. б. 424423
424-423 ж. қысында, Делиум шайқасымен бірге, Бразидас Амфиполисті қоршады, ол Фракиядағы Стримон өзеніндегі афиналық колония еді. Қаланы афиналық генерал Евкл қорғады, ол жеті афиналық кемемен Тасос қаласында болған Фукидидтен (сол кезде генерал, кейін белгілі тарихшы) көмек сұрады. Фукидид келгенге дейін қаланы жаулап алу үшін Бразида қалада қалуды қалағандардың барлығына мүлкін сақтап қалуға рұхсат берді, ал кеткісі келетіндерге қауіпсіз өтуге кепілдік берді. Евкл наразы болса да, Амфиполис берілді. Фукидид қала берілген күні жақын маңдағы Эйон портына келді және Амфиполистен шығып кеткендердің көмегімен оны қорғады. Осы уақытта Бразидас тағы да фракиялық қалалармен одақтасып, Торон сияқты аймақтағы басқа қалаларға шабуыл жасауды бастады. Афиналықтар, егер Бразида оларға қолайлы бейбіт шарттар ұсынса, Амфиполистіктер сияқты, олардың басқа одақтастары да тез бағынып қалады деп қорқып еді. Амфиполистің жаулануын «Пелопоннес соғысы тарихында» баяндаған Фукидид Амфиполистің құлауына жартылай немесе толығымен жауапты деп есептеледі. Кейбіреулер оның іс-әрекеттерін «өте бейжайлық» деп қарастырды, бірақ ол қаланы құтқару үшін уақтылы келмейтінін айтты. Ол Афинаға қайтарылып, сотталып, жер аударылды.
In the winter of 424–423, around the same time as the Battle of Delium, Brasidas besieged Amphipolis, an Athenian colony in Thrace on the Strymon river. The city was defended by the Athenian general Eucles, who sent for help from Thucydides (at that point a general, later a famous historian), who was at Thasos with seven Athenian ships. In order to capture the city before Thucydides arrived, Brasidas offered to let everyone who wished to stay keep their property, and offered safe passage to those who wanted to leave. Amphipolis surrendered, despite protests from Eucles. Thucydides arrived at the nearby port of Eion on the same day the city surrendered, and defended it with help from those who had left Amphipolis. Meanwhile, Brasidas began to ally with more Thracian towns and attack other towns in the area, such as Torone. The Athenians were afraid that their other allies would quickly capitulate, as the Amphipolitans had, if Brasidas offered them favourable terms of peace. Thucydides, who recounted the capture of Amphipolis in his History of the Peloponnesian War, is often considered to be partially or entirely responsible for the fall of Amphipolis. Some have seen his actions as "gross negligence," although he claimed he was unable to arrive in time to save the city. He was recalled to Athens, where he was tried and exiled.
423 ж. б. з. б. қарулы келісім
Қаланың құлауына жауап ретінде Афина мен Спарта соғыс тоқтату туралы келісімге қол қойды. Афиналықтар болашақтағы Брасидас шабуылдарына дайындалу үшін көбірек қалаларды бекіте алады деп үміттенді, ал спартандықтар Афинаның 425 жылдың басында Сфактерия шайқасында түскен тұтқындарды қайтарып беруін күтті. Келісім шарттарына сәйкес, "Әр тарап өз аумағында қалып, қазіргі уақытта бақылауындағы жерлерін ұстап тұруы тиіс. Соғыс тоқтату бір жылға созылуы керек" делінген. Келіссөздер жүріп жатқанда, Брасидас Скионе қаласын басып алды және келісім туралы хабар келгеннен кейін де оны қайтарудан бас тартты. Афиналық көшбасшы Клеон келісімге қарамастан, оны қайтарып алу үшін әскер жіберді.
In response to the fall of the city, Athens and Sparta signed an armistice. Athens hoped they could fortify more towns in preparation for future attacks from Brasidas, and the Spartans hoped Athens would finally return the prisoners taken at the Battle of Sphacteria earlier in 425 BC. According to the terms of the truce, "It is proposed that each side should remain in its own territory, holding what it now holds The armistice is to last for one year." While the negotiations were going on, Brasidas captured Scione and refused to give it back when news of the treaty arrived. The Athenian leader Cleon sent a force to take it back, despite the treaty.
Амфиполистің екінші шайқасы, б.з.д. 422 жыл
422 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Клеон 30 кеме, 1200 гоплит, 300 атты әскер және Афинаның одақтастарынан қосымша әскерлермен бірге Фракияға келді. Ол Торон мен Скион қалаларын қайта басып алды; Торон қаласында спарталық қолбасшы Пасителида тұтқын ретінде Афинаға әкелінді. Содан кейін Клеон Эйонда бекінді, ал Брасид Стримон (латынша Cerdylium деп те аталады) өзенінің ар жағындағы, жақын маңдағы Cerdylion биік жатқан елді мекенге орналасты. Брасидтың Амфипольде 2000 гоплит, 300 атты әскер және басқа да әскерлері болды, бірақ ол Клеонды ашық шайқаста жеңе алмаймын деп ойлады. Сондықтан Брасид күштерін Амфипольге қайтарып алып, шабуылға дайындалды. Клеон шабуыл болатынын сезіп, күтілетін күштер келгенше шайқасуға құлшынбады, сондықтан шегінуге бұйрық берді. Бірақ шегіну дұрыс ұйымдастырылмады, Брасид ұйымсыз жауға қарсы батыл шабуыл жасап, жеңіске жетті. Брасид шайқас алдындағы сөзінде одақтас лакедемондық әскерлерге, Клерид басшылығымен, арнайы үндеді, ал өзі үшін жүз елу гоплитті таңдап алды. Ол былай деді: "Есіңізде болсын, жақсы жауынгердің үш қасиеті – шайқастағы құлшыныс, ар-ұяты мен басшыларға бағыну. Мен де жолдастарымға берген кеңесіммен әрекет етемін". Шайқас салдарынан Брасид қаза тапты, бірақ афиналықтар бұл туралы білмеді. Клеон да спарталық қолбасшы Клерид басқарған әскерлердің шабуылында қаза тапты. Афиналық әскердің бәрі Эйонға қашып кетті, бірақ портқа жеткенше шамамен 600 сарбазы қаза тапты. Спарта тарапынан тек жеті сарбаз қаза тапты.
When the armistice ended in 422, Cleon arrived in Thrace with a force of 30 ships, 1,200 hoplites, and 300 cavalry, along with many other troops from Athens' allies. He recaptured Torone and Scione; at Torone, the Spartan commander Pasitelidas was taken captive back to Athens. Cleon then took up position at Eion, while Brasidas took his position at Cerdylion, a nearby elevated settlement on the other side of the Strymon (also Latinized as Cerdylium). Brasidas had about 2,000 hoplites and 300 cavalry, plus some other troops in Amphipolis, but he did not feel that he could defeat Cleon in a pitched battle. Brasidas then moved his forces back into Amphipolis and prepared to attack; when Cleon realized an attack was coming, and being reluctant to fight before expected reinforcements arrived, he began to retreat; the retreat was badly arranged and Brasidas attacked boldly against a disorganised enemy, achieving victory. In an excerpt of Brasidas' brief pre battle speech, he specially addressed the allied Lacedaemonian forces, whom he assigned under Clearidas leadership, while for himself he handpicked a hundred and fifty hoplites; he said: " bear in mind that the three virtues of a good soldier are zeal in battle, sense of honor and obedience to the leaders and I will reveal that I will conduct myself in action following the advice I give to my comrades." In the rout that followed, Brasidas was mortally injured, although the Athenians did not realize it. Cleon was also killed when he was attacked by troops under the Spartan commander Clearidas. The entire Athenian army fled back to Eion, although about 600 of them were killed before they reached the port. Only seven soldiers were killed on the Spartan side.
Нәтижелер
Брадидас жеңісі туралы білуге үлкерді және Амфиполистің агора ауданында құрметпен жерленді. Амфиполистіктер оны батыр санап, оның құрметіне ойындар мен жыл сайынғы құрбандықтар ұйымдастырды. Олар оны қаланың негізін қалаушы деп жариялап, афиналық Агнон салған ғимараттарды бұзды және оның қала құру кезінде қалған барлық ескерткіштерді жойды. Соғыстан кейін афиналықтар мен спарталықтар соғысты жалғастыруға ниет білдірмеді (Клеон Афинадан ең соғысқұмар мүше болды), соның салдарынан б.з.д. 421 жылы Никий бейбіт шартына қол қойылды. Алайда, бұл келісім де бұзылды. Амфиполисті қорғамағаны үшін Фукидид жер аударылды, осылайша ол тікелей қатысқан соғыс кезеңі аяқталды. С. Кукули Хризантаки Амфиполисте үш онжылдық бойы жүргізген зерттеулерінде ежелгі Амфиполистің агорасында Бразидастың жерленген жерін анықтау және сәйкестендіру туралы мәліметтер ұсынады. Амфиполистегі археологиялық қазбалар барысында шағын ғимараттың негізі және күміс сүйек сандығымен бірге алтын лаurel тәжі табылды, олар Бразидастың қалдықтарын сақтаған деп саналады. Бұл сүйек сандығы қазір Амфиполистің археологиялық мұражайында сақталуда. Қабірдің өзі жартасқа қазылған, ал ішінде әктас блоктары мен цемент қолданылып, сүйек сандығы жасалған. Платонның «Апология» еңбегінде философ Сократ осы шайқастың қатысушысы екенін мәлімдейді.
Brasidas lived long enough to learn of his victory, and was honorably buried in the agora area of Amphipolis. The Amphipolitans began to regard him as a hero, instituting games and yearly offerings in his honour. They also made him the city's founder and dedicated it to him, pulling down the buildings which Hagnon the Athenian had erected and destroying any memorials which might have remained to future time of his foundation. After the battle, neither the Athenians nor the Spartans wanted to continue the war (Cleon being the most hawkish member from Athens), and the Peace of Nicias was signed in 421 BC. This treaty was also eventually broken. Thucydides was exiled for his failure to protect Amphipolis, thus ending the period of the war in which he directly participated. Ch. Koukouli Chrysanthaki in her three decade research at Amphipolis offers evidence of the recovery and identification of Brasidas' burial at the ancient Amphipolis' agora. An archaeological dig at Amphipolis unearthed the foundations of a small building, and a cist grave containing the remains of a silver ossuary accompanied by a gold wreath, believed to hold the remains of Brasidas. This ossuary is currently located in the Archaeological Museum of Amphipolis. The grave itself was a hole dug into the existing rock, with limestone blocks and mortar used to create the cist grave. In Plato's Apology, the philosopher Socrates claims to be a veteran of this battle.