Трихомониаз – жинс жолымен берілетін инфекция. Trichomonas vaginalis паразитінен туындайды, әйелдерде көбінесе белгілі, ал еркектерде симптомсыз өтеді. Жылдық 160 млн жағдай тіркеледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жыныстық жолмен берілетін инфекцияларды қоздыратын паразиттердің түрлері
Species of parasite that causes sexually transmitted infections
Трихомонас вагиналис – анаэробты, қамшылы протозоалық паразит және трихомониаз деп аталатын жыныстық жолмен берілетін аурудың себебі. Бұл индустриалды дамыған елдерде адамдарды инфекциялайтын ең көп таралған патогенді протозоя. Инфекция деңгейі ерлер мен әйелдерде шамалас, бірақ әйелдерде көбінесе белгілер байқалады, ал ерлерде инфекция көбінесе симптомсыз өтеді. Жұқтыру әдетте жұқтырған адаммен тері арқылы тікелей жанасу арқылы, көбінесе вагинальды жыныстық қатынас кезінде болады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) бағалауынша, әлемде жыл сайын 160 миллион адам инфекцияға шалдығады. Әдетте емдеу метронидазол және тинидазол препараттарымен жүргізіледі.
Trichomonas vaginalis is an anaerobic, flagellated protozoan parasite and the causative agent of a sexually transmitted disease called trichomoniasis. It is the most common pathogenic protozoan that infects humans in industrialized countries. Infection rates in men and women are similar but women are usually symptomatic, while infections in men are usually asymptomatic. Transmission usually occurs via direct, skin to skin contact with an infected individual, most often through vaginal intercourse. The WHO has estimated that 160 million cases of infection are acquired annually worldwide. Usually treatment consists of metronidazole and tinidazole.
Тарих
Альфред Франсуа Донне (1801–1878) 1836 жылы "вагинальдық немесе жатыр мойны секрециясындағы қозғалмалы протозоаларды микроскоп арқылы бақылау" арқылы трихомониазды диагностикалау әдісін алғаш рет сипаттады. Ол бұл туралы "Ерлер мен әйелдердің жыныс мүшелері секрециясының өнімдерінде және іріңді заттарда байқалған аналькулдер" атты мақаласында Comptes rendus de l'Académie des sciences журналында жариялады. Осымен ол паразиттің биноминалды атауын Trichomonas vaginalis деп берді.
Alfred Francois Donné (1801–1878) was the first to describe a procedure to diagnose trichomoniasis through "the microscopic observation of motile protozoa in vaginal or cervical secretions" in 1836. He published this in the article entitled, "Animalcules observés dans les matières purulentes et le produit des sécrétions des organes génitaux de l'homme et de la femme" in the journal, Comptes rendus de l'Académie des sciences. With it, he created the binomial name of the parasite as Trichomonas vaginalis.
Инфекцияның механизмі
Трихомона вагиналисі – паразиттік протозоа, трихомониаздың қоздырғышы және жыныстық жолмен берілетін инфекция. Жыл сайын бүкіл әлемде 160 миллионнан астам адам осы протозоамен зараданады.
Trichomonas vaginalis, a parasitic protozoan, is the etiologic agent of trichomoniasis, and is a sexually transmitted infection. More than 160 million people worldwide are annually infected by this protozoan.
Симптомдары
Трихомониаз – жыныстық жолмен жұғатын зәр-жыныс жолдарының инфекциясы, әйелдерде вагиниттің көп кездесетін себебі. Ал бұл инфекцияға шалған ерлерде зәр жолдарының қабынуы (уретрит) және простата инфекциясының белгілері байқалуы мүмкін. Ерекше белгісі – көпіршікті, жасыл түсті, жағымсыз, иісті бөлшектер.
Trichomoniasis, a sexually transmitted infection of the urogenital tract, is a common cause of vaginitis in women, while men with this infection can display symptoms of urethritis as well as symptoms of prostate infection. 'Frothy', greenish vaginal discharge with a 'musty' malodorous smell is characteristic.
Белгілер
Жұққан әйелдердің тек 2% ғана қарағанда "клубника" тәрізді жатыр мойны (колпитис макулярис, эритематозды жатыр мойны, нүктелі шығарылым аймақтарымен) немесе кіндік қуысы байқалады. Бұл капиллярлық қан кетудің салдарынан болады.
Only 2% of women with the infection will have a "strawberry" cervix (colpitis macularis, an erythematous cervix with pinpoint areas of exudation) or vagina on examination. This is due to capillary hemorrhage.
Асқынулар
Әйелдердегі T. vaginalis-тің кейбір асқынулары: мерзімінен бұрын босану, төмен салмақты нәресте тууы, өлім-жітімнің жоғарылауы, сондай-ақ ВИЧ инфекциясына, ЖҚТБ-ға және жатыр мойны қатерлі ісігіне ұшырау қаупінің артуы. T. vaginalis несеп жолдарында, фаллопия түтіктерінде және кіші кеңісте де кездеседі, сонымен қатар пневмония, бронхит және ауыз қуысының зақымдануларына себеп болуы мүмкін. Презервативтер жұқтыру қырын азайтуға көмектеседі, бірақ толыққанды қорғамайды. Ер адамдардағы Trichomonas vaginalis инфекциясы көбінесе симптомсыз уретрит және простатит тудырады.
Some of the complications of T. vaginalis in women include: preterm delivery, low birth weight, and increased mortality as well as predisposing to HIV infection, AIDS, and cervical cancer. T. vaginalis has also been reported in the urinary tract, fallopian tubes, and pelvis and can cause pneumonia, bronchitis, and oral lesions. Condoms are effective at reducing, but not wholly preventing, transmission. Trichomonas vaginalis infection in males has been found to cause asymptomatic urethritis and prostatitis.
Диагностика
Классикалық түрде, жатыр мойнының цитологиялық жағындысы кезінде инфекцияланған әйелдердің беткі жасуша ядросының айналасында мөлдір "гало" байқалуы мүмкін, бірақ көбінесе организмнің өзі көгілдір түйсікпен, әлсіз эксцентрлі ядролармен және ұсақ қызыл түйіршіктермен көрінеді. Жыныс жолдарының секретін зерттеу немесе жатыр мойнының цитологиялық жағындысы арқылы анықтау сенімді емес, себебі олардың сезімталдығы төмен. T. vaginalis сонымен қатар "бұрғыша" тәрізді қозғалысын байқауға болатын ылғалды препарат арқылы да диагностикаланады. Қазіргі уақытта диагностиканың ең көп қолданылатын әдісі – бір түнге дайындалған культура, оның сезімталдығы 75–95% құрайды. Жылдам антигендік тесттеу және транскрипциялық күшейту сияқты жаңа әдістердің сезімталдығы одан да жоғары, бірақ олар кеңінен қолданылмайды.
Classically, with a cervical smear, infected women may have a transparent "halo" around their superficial cell nucleus but more typically the organism itself is seen with a slight cyanophilic tinge, faint eccentric nuclei, and fine acidophilic granules. It is unreliably detected by studying a genital discharge or with a cervical smear because of their low sensitivity. T. vaginalis is also routinely diagnosed via a wet mount, in which "corkscrew" motility is observed. Currently, the most common method of diagnosis is via overnight culture, with a sensitivity range of 75–95%. Newer methods, such as rapid antigen testing and transcription mediated amplification, have even greater sensitivity, but are not in widespread use.
Емдеу
Инфекция метронидазол немесе тинидазолмен емделеді және жазылады. CDC бірінші қадам ретінде метронидазол немесе тинидазолдың 2 граммдық бір реттік дозасын ұсынады; егер бір реттік дозалық режим тиімсіз болса, балама емдеу ретінде метронидазолдың 500 миллиграмын күніне екі рет, жеті күн бойы қолдану ұсынылады. Симптомдары жоқ тасымалдаушылар болуы мүмкін болғандықтан, дәрі-дәрмектер кез келген жыныстық серіктеске де тағайындалуы керек.
Infection is treated and cured with metronidazole or tinidazole. The CDC recommends a one time dose of 2 grams of either metronidazole or tinidazole as the first line treatment; the alternative treatment recommended is 500 milligrams of metronidazole, twice daily, for seven days if there is failure of the single dose regimen. Medication should be prescribed to any sexual partner(s) as well because they may be asymptomatic carriers.
Морфология
Басқа паразиттік протозоалардан (Giardia lamblia, Entamoeba histolytica сияқты) өзгеше, Trichomonas vaginalis тек бір морфологиялық түрінде – трофозоит ретінде ғана кездеседі және цистаға айнала алмайды. T. vaginalis трофозоиті сопақ пішінді, сонымен қатар қамшылы немесе «алма» пішінді болып микроскопта көрінеді. Оның мөлшері 9 × 7 мкм және ақ қан клеткасынан сәл үлкен. Цитостомның жанынан бес қамшы пайда болады; олардың төртеуі бірден клеткадан сыртқа қарай созылады, ал бесінші қамшы организмнің бетімен артқа қарай оралады. Ядро әдетте сопақ келген, ал цитоплазмада көптеген гидрогеносомалар бар. Трофозоит түріне қайта айналу, көбею және инфекцияны сақтау қабілеті, сондай-ақ осы көзге көрінбейтін түрін анықтау үшін микроскоптық жасуша бояу техникасы сипатталған.
Unlike other parasitic protozoa (Giardia lamblia, Entamoeba histolytica, etc. ), Trichomonas vaginalis exists in only one morphological stage, a trophozoite, and cannot encyst. The T. vaginalis trophozoite is oval as well as flagellated, or "pear" shaped as seen on a wet mount. It is slightly larger than a white blood cell, measuring 9 × 7 μm. Five flagella arise near the cytostome; four of these immediately extend outside the cell together, while the fifth flagellum wraps backwards along the surface of the organism. The nucleus is usually elongated, and the cytoplasm contains many hydrogenosomes. The ability to revert to trophozoite form, to reproduce and sustain infection has been described, along with a microscopic cell staining technique to visually discern this elusive form.
Белсенің қызметі
T. vaginalis митохондриядан және окистендіру фосфорилирлеуін жүргізуге қажетті ферменттер мен цитохромдардан құралмайды. Ол жасуша мембранасы арқылы тасымалдау және фагоцитоз арқылы қоректік заттарды алады. Организм цитоплазмада глюкозаның глицерол мен сукцинатқа гликолизі арқылы энергияны қамтамасыз ететін шағын мөлшерде ферменттерді пайдалану арқылы энергия қажеттілігін сақтай алады, одан кейін пируват пен малат сутексома деп аталатын органеллада сутекке және ацетатқа айналады.
T. vaginalis lacks mitochondria and therefore necessary enzymes and cytochromes to conduct oxidative phosphorylation. It obtains nutrients by transport through the cell membrane and by phagocytosis. The organism is able to maintain energy requirements by the use of a small amount of enzymes to provide energy via glycolysis of glucose to glycerol and succinate in the cytoplasm, followed by further conversion of pyruvate and malate to hydrogen and acetate in an organelle called the hydrogenosome.
Вируленттілік факторлары
T. vaginalis-тің ерекше белгілерінің бірі – әйелдердегі жатыр мойны-қын эпителийін қоныстандыруға мүмкіндік беретін жабысу факторлары. Бұл организмнің жабысуы вагинальды эпителий жасушаларына (ВЭЖ) тән, pH, уақыт және температураға байланысты. Бұл процеске түрлі патогендік факторлар қатысады, олардың ішінде микротубулалар, микрофиламенттер, бактериялық адгезиндер (4) және цистеин протеиназалары бар. Адгезиндер – бұл AP65, AP51, AP33 және AP23 деп аталатын төрт трихомонад ферменттері, олар паразиттің ВЭЖ рецепторларымен өзара әрекеттесуін қамтамасыз етеді. Цистеин протеиназалары да бір патогендік фактор болуы мүмкін, себебі бұл 30 кДа ақуыздар тек қана қабылдаушы жасушалардың бетіне ғана емес, сонымен қатар гемоглобин, фибронектин немесе IV коллаген сияқты жасуша матрицасы ақуыздарын ыдыратуға қабілетті.
One of the hallmark features of T. vaginalis is the adherence factors that allow cervicovaginal epithelium colonization in women. The adherence that this organism illustrates is specific to vaginal epithelial cells (VECs) being pH, time and temperature dependent. A variety of virulence factors mediate this process some of which are the microtubules, microfilaments, bacterial adhesins (4), and cysteine proteinases. The adhesins are four trichomonad enzymes called AP65, AP51, AP33, and AP23 that mediate the interaction of the parasite to the receptor molecules on VECs. Cysteine proteinases may be another virulence factor because not only do these 30 kDa proteins bind to host cell surfaces but also may degrade extracellular matrix proteins like hemoglobin, fibronectin or collagen IV.
Геномдық тізбектеу және статистика
T. vaginalis геномының көлемі шамамен 160 мегабазға тең – бұл бұрынғы гельдік хромосома өлшемінен он есе үлкен. (Адам геномымен салыстырғанда, көлемі шамамен 3,5 гигабазды құрайды.) T. vaginalis тізбегінің үштен екісі қайталанатын және жылжымалы элементтерден тұрады, бұл геномның эволюциялық жағынан жақында кеңейгенін көрсетеді. Протеин кодтайтын гендердің жалпы саны шамамен 98 000, оның ішінде шамамен 38 000 «қайталанатын» ген (вирусқа ұқсас, транспозонға ұқсас, ретротранспозонға ұқсас және жіктемелмеген қайталаулар, барлығы жоғары көшірме санымен және төмен полиморфизммен). Протеин кодтайтын гендердің шамамен 26 000-ы «дәлелмен расталған» (таныс белоктарға немесе EST-лерге ұқсас) деп саналады, ал қалғандарының белгілі функциясы жоқ. Бұл ерекше геном статистикасы геном тізбегінің жинақталуымен және қайталанатын ДНК-ны реттеу қиындығына байланысты фрагментацияның азаюымен, сондай-ақ көбірек транскрипциялық деректердің (EST, микромассивтер) жиналуымен төмендеуі мүмкін. Бірақ, бір жасушалы паразит T. vaginalis-тің ген саны оның иесі H. sapiens-тің ген санымен кем дегенде тең болып көрінеді. 2007 жылдың соңында TrichDB.org геномдық масштабтағы трихомонад деректеріне арналған тегін, жалпыға қолжетімді геномдық деректер қоймасы және іздеу қызметі ретінде іске қосылды. Сайтта қазіргі уақытта T. vaginalis тізбегі жобасының барлық деректері, бірнеше EST кітапханалары және деректерді өңдеу және көрсету құралдары бар. TrichDB NIH/NIAID қаржыландыратын EupathDB функционалдық геномика деректер базасы жобасының бір бөлігі болып табылады.
The T. vaginalis genome is approximately 160 megabases in size – ten times larger than predicted from earlier gel based chromosome sizing. (The human genome is ~3.5 gigabases by comparison.) As much as two thirds of the T. vaginalis sequence consists of repetitive and transposable elements, reflecting a massive, evolutionarily recent expansion of the genome. The total number of predicted protein coding genes is ~98,000, which includes ~38,000 'repeat' genes (virus like, transposon like, retrotransposon like, and unclassified repeats, all with high copy number and low polymorphism). Approximately 26,000 of the protein coding genes have been classed as 'evidence supported' (similar either to known proteins, or to ESTs), while the remainder have no known function. These extraordinary genome statistics are likely to change downward as the genome sequence, currently very fragmented due to the difficulty of ordering repetitive DNA, is assembled into chromosomes, and as more transcription data (ESTs, microarrays) accumulate. But it appears that the gene number of the single celled parasite T. vaginalis is, at minimum, on par with that of its host H. sapiens. In late 2007 TrichDB. org was launched as a free, public genomic data repository and retrieval service devoted to genome scale trichomonad data. The site currently contains all of the T. vaginalis sequence project data, several EST libraries, and tools for data mining and display. TrichDB is part of the NIH/NIAID funded EupathDB functional genomics database project.
Генетикалық әртүрлілік
Т. вагиналистің генетикалық әртүрлілігін зерттеу нәтижесінде, бүкіл әлемде таралған паразиттің екі ерекше түрі анықталды; екі түр де даладан алынған сынамаларда шамамен бірдей кездеседі. Екі түрдің арасындағы айырмашылық – T. vaginalis вирусымен (TVV) жұқтырудың болуы немесе болмауы. T. vaginalis-тегі TVV инфекциясы клиникалық маңызға ие, себебі TVV паразиттің метронидазолға – адам трихомониазын емдеудегі бірінші қадам дәрісіне – қарсы тұру қабілетіне әсер етеді.
Recent studies into the genetic diversity of T. vaginalis has shown that there are two distinct lineages of the parasite found worldwide; both lineages are represented evenly in field isolates. The two lineages differ in whether or not T. vaginalis virus (TVV) infection is present. TVV infection in T. vaginalis is clinically relevant in that, when present, TVV has an effect on parasite resistance to metronidazole, a first line drug treatment for human trichomoniasis.
ВИЧ- ге бейімделудің жоғарылауы
Т. вагиналисі аналық кілегей қабығына келтіретін зақым әйелдің ВИЧ инфекциясына шалдығу қаупін арттырады. Қабынудан өзге, паразит сол аймақтағы кілегей жасушалары мен эритроциттердің лизисін тудырады, бұл қосымша қабынуға және кілегей қабығымен қамтамасыз етілетін қорғаныш тосқауылдың бұзылуына әкеледі. Т. вагиналисімен жұққан әйелдің жыныстық серігіне ВИЧ жұқтыру ықтималдығы да артады.
The damage caused by T. vaginalis to the vaginal epithelium increases a woman's susceptibility to an HIV infection. In addition to inflammation, the parasite also causes lysis of epithelial cells and RBCs in the area leading to more inflammation and disruption of the protective barrier usually provided by the epithelium. Having T. vaginalis also may increase the chances of the infected woman transmitting HIV to her sexual partner(s).
Эволюция
T. vaginalis биологиясы эукариоттардағы жыныстық көбеюдің пайда болуын түсінуге көмектеседі. T. vaginalis еукариоттық жыныстық циклдің маңызды кезеңі – мейоз процесінен өтпейді. Дегенмен, Malik және әріптестері T. vaginalis-те мейоз функциясында белгілі 29 геннің болуын зерттегенде, олардың 27-сін тапты, соның ішінде модельдік организмдерде мейозға тән тоғыз геннің сегізін. Бұл нәтижелер T. vaginalis-тің жақын арадағы ата-бабаларында мейозға қабілеттілік, демек жыныстық көбею мүмкіндігі болғанын көрсетеді. 27 мейоз генінің 21-і тағы бір Giardia lamblia (сондай-ақ Giardia intestinalis деп те аталады) паразитінде де табылды, бұл осы мейоз гендері T. vaginalis және G. intestinalis-тің ортақ ата-бабасында болғандығын көрсетеді. Осы екі түр эукариоттар арасында кеңінен ерекшеленетін туыстастықтардың ұрпақтары болғандықтан, мейотикалық гендер барлық эукариоттардың ортақ ата-бабасында болған болуы мүмкін.
The biology of T. vaginalis has implications for understanding the origin of sexual reproduction in eukaryotes. T. vaginalis is not known to undergo meiosis, a key stage of the eukaryotic sexual cycle. However, when Malik et al. examined T. vaginalis for the presence of 29 genes known to function in meiosis, they found 27 such genes, including eight of nine genes that are specific to meiosis in model organisms. These findings suggest that the capability for meiosis, and hence sexual reproduction, was present in recent ancestors of T. vaginalis. 21 of the 27 meiosis genes were also found in another parasite Giardia lamblia (also called Giardia intestinalis), indicating that these meiotic genes were present in a common ancestor of T. vaginalis and G. intestinalis. Since these two species are descendants of lineages that are highly divergent among eukaryotes, and the meiotic genes were likely present in a common ancestor of all eukaryotes.