Кіріспе

Құс түрлері

Жаңа Зеландия дауыл құсы (Fregetta maoriana) – Жаңа Зеландияға ендемік Oceanitidae тұқымдасына жататын шағын теңіз құсы. 1850 жылдан бері жоғалып кеткен деп есептелген, бірақ 2003 жылдан қазірге дейін болған бірнеше байқаулар бұрыннан белгісіз колонияның бар екенін көрсетті. Жаңа Зеландия дауыл құсының саны 2000-нан аспайды деп болжануда.

Сипаттама

Жаңа Зеландия дауылдық петрелі – кішкентай теңіз құсы, жоны қара қоңыр/қара, тек ақ құйрық бөлігінен басқа. Кеудесі жұтқыншақтан бастап қара, ал ішкі жағы ақ, қара жолақтармен, ал аяқтары құйрығынан ұзақ шығып тұрады. Бұл дауылдық петрел көбею орындарында жыртқыштардан – ірі және агрессивті шағалалар мен скуалардан сақтану үшін түнгі уақытта ғана белсенді болады. Басқа көптеген петрелдер сияқты, оның жүру қабілеті ұясына қысқа қадаммен ғана шектеледі. Жаңа Зеландияда кездесетін Уилсон дауылдық петрелінен (O. oceanicus) қанаттың жоғарғы бөлігіндегі ақ жолақтарымен, жолақты ақ ішкі жағымен, қанат астындағы жіңішке ақ жолағымен, ұзын аяқтарымен және аяқтарының қара жарғақтарымен ерекшеленеді. Көбею маусымынан тыс уақытта ол теңізде болады, және осы фактор, сонымен қатар оның шалқары орналасқан көбею орындары оны бақылауды қиындатады.

Таксономия

Бұл атау Жаңа Зеландияның түпкілікті халқы – маорилерді құрметтеу үшін берілген. Жаңа Зеландия дауылдық петрелі кейде Уилсон дауылдық петрелінің түршесі немесе тіпті нұсқасы деп есептелген, бірақ ол өте ерекше. 2011 жылы Англия мен Франциядағы мұражай үлгілерінен алынған ДНК сынамалары Хаураки шығанағындағы құстардың ДНК-сымен сәйкес келді. Сондай-ақ, зерттеу көрсеткендей, бұл түр Oceanites туысына қарағанда Fregetta туысындағы дауыл құстарымен жақын туыс болуы мүмкін.

Қайта табу

Ол жойылып кеткен деп есептелді, бірақ 2003 жылдың 25 қаңтарында Сав Савилл, Брент Стивенсон және басқалар Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы Коромадель түбегіндегі Меркурий аралдарының жанында осы құстың болуын байқады, нәтижесінде бірнеше нақты емес фотосуреттер мен мақала жарияланды. 2003 жылдың 17 қарашасында Боб Флод пен Брайан Томас Хаураки шығанағындағы Ұлы Барьер және Кіші Барьер аралдарында 10-20 Жаңа Зеландия дауыл құсының жақсы фотосуреттері мен бейнежазбасын түсірді. Кейіннен 2005 жылдың соңы мен 2006 жылдың басында осыған ұқсас аймақта төрт дауыл құсы ұсталып, үш құсқа радио жабдықтары орнатылып жіберілді. Осы уақыттан бері туристік фирмалар осы құстарды Хаураки шығанағында жиі көріп жүр. Белгіленген құстар бастапқыда теңізде ғана қадағаланды; құстардың көбейетін жерін табуға жасалған әрекеттер 2013 жылға дейін сәтті болмады, содан кейін Кіші Барьер аралында көбейетін жер табылды. Крис Гаскин мен Мэтт Рейнер басқаратын Окленд университетінің зерттеушілер тобы 2013 жылдың ақпан айында Хаураки шығанағының теңіз паркінде көбейетін жерді анықтады. Зерттеушілер көбею цикліне кедергі келтірмеу үшін құстарды қашықтан бақылауды жалғастырады. Олар қалған Жаңа Зеландия дауыл құсының таралу аймағы мен популяциясын анықтауды үміттенеді. 2014 жылдың ақпан айында Кіші Барьер аралында Жаңа Зеландия дауыл құсының жұмыртқасы алғаш рет табылды. Оның өлшемдері 31 мм х 23 мм және ақ түсті, бір жағында қызғылт дақтар жинақталған.