VASP: Бразилияның ірі әуе компаниясы (1933-2005). Сан-Паулу штатының алғашқы авиатасымалдаушысы, ішкі рейстерді дамытқан. Тарихы, негізі мен қызметтері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилияның Сан-Паулу қаласындағы бұрынғы авиакомпания (1933–2005)
бразилиялық авиакомпания
Defunct airline of São Paulo, Brazil (1933–2005)
a Brazilian airline
Viação Aérea São Paulo S/A (São Paulo Airways), көбінесе VASP деп белгілі, Бразилияның Сан-Паулу қаласындағы Сан-Паулу–Конгонхас әуежайы аумағындағы VASP ғимаратында кеңсесі орналасқан авиакомпания болды. Оның негізгі базалары Сан-Паулудың екі ірі әуежайында, Сан-Паулу–Конгонхас әуежайында (CGH) және Сан-Паулу/Гуарульхос халықаралық әуежайында (GRU) орналасқан.
Viação Aérea São Paulo S/A (São Paulo Airways), better known as VASP, was an airline with its head office in the VASP Building on the grounds of São Paulo–Congonhas Airport in São Paulo, Brazil. It had main bases at São Paulo's two major airports, São Paulo–Congonhas Airport (CGH) and São Paulo/Guarulhos International Airport (GRU).
Тарих
Авиакомпания 1933 жылғы 4 қарашада Сан-Паулу штатының үкіметі тарапынан құрылып, 1933 жылғы 12 қарашада қызметін бастады. VASP – екі Monospar ST 4 ұшағымен Сан-Паулу штатының ішкі аймақтарына (Сан-Паулу – Сан-Карлос – Сан-Жозе-ду-Рио-Прету және Сан-Паулу – Рибейрао-Прету – Убераба) қызмет көрсеткен алғашқы әуе компаниясы. 1930 жылдардың басында бұл аймақта құрлықтағы ұшақтарды пайдаланатын жалғыз тасымалдаушы болды. Ол кезде, жеткілікті жағалаудан тыс әуежайлардың болмауына байланысты, бұл шынымен де үлкен жетістік еді. Көптеген қону жолақтары жазық далаларда дайындалды. Құрлықтағы ұшақтарды ғана пайдалану туралы талап 1936 жылы елдегі маңызды әуежайлардың бірі – Конгонхас әуежайының салынуына әкелді. Алғашқы жылдары Конгонхас әуежайы халық арасында «VASP әуежайы» деп белгілі болды. 1939 жылы VASP Aerolloyd Iguassu компаниясын сатып алды, ол Пара́на және Санта-Катарина штаттарына рейстерді жүргізуге лицензияны да қамтыды. 1962 жылы VASP Lóide Aéreo Nacional компаниясын сатып алып, ұлттық авиакомпанияға айналды және сонымен бірге бүкіл ел бойынша қызмет етуге лицензия алды. 1959 жылғы 6 шілдеде VASP, Cruzeiro do Sul және Varig Рио-де-Жанейро Сантос-Дumont және Сан-Паулу Конгонхас әуежайлары арасында әуе шаттл қызметін бастады, бұл әлемдегі алғашқы шаттл қызметі болды. Үш компания кестелерін, операцияларын үйлестіріп, кірісті бөлісті. Бұл қызмет Real Transportes Aéreos компаниясының бәсекесіне тікелей жауап болды. «Ауа көпірі» (португал тілінде Ponte Aérea) деп аталған бұл идея Берлин әуе көпірінен шабыттанды. Бұл жоба өте табысты болды және 1999 жылға дейін тоқтатылмады. Бастапқыда рейстер Convair 240 (Varig), Convair 340 (Cruzeiro) және Saab 90 Scandia (VASP) ұшақтарымен сағат сайын орындалды. Бірнеше айдың ішінде Varig басқарған шаттл қызметі Real компаниясына қарсы жеңіске жетті, ал оны 1961 жылы Varig сатып алды. Sadia Transportes Aéreos 1968 жылы қызметке қосылды. 1975-1992 жылдар аралығында ол Varig-тің Lockheed L 188 Electra ұшағымен ғана жұмыс істеді, ол кейбір уақыттарда бейтараптық сақтау үшін фюзеляжда Varig атауын таңбаламады. Мемлекеттік компания ретінде өмірінің көп бөлігінде жақсы басқарылғанмен, 1980 жылдары VASP тиімсіздікке, мемлекеттік капитал есебінен жабылған шығындарға және саяси себептермен үлкейтілген жалақы төлеуге ұшырады. Бразилия үкіметінің сол кездегі жаңа неолибералды саясаты бойынша 1990 жылы VASP жекешелендірілді. Басым үлесі Canhedo Group (Бразилия) және VASP қызметкерлері құрған VOE/Canhedo Group компаниясы сатып алды. Жаңа иесі және президенті Вагнер Канхедо басшылығымен VASP елдегі қызметін тез кеңейтіп, халықаралық бағыттарды ашты. VASP халықаралық нарыққа кіргенге дейін Varig 1965 жылдан бері Бразилияның дерлік жалғыз халықаралық авиакомпаниясы болды. Алайда, көп жылдар бойы дұрыс басқарудың болмауынан, қаржылық шығындардан, қарыздан және нашар несиеден кейін 2002 жылы ол барлық халықаралық рейстерін тоқтатып, ішкі нарыққа шоғырланды. Сол кезде VASP Бразилияның әуе нарығында екінші орыннан төртінші орынға түсіп, ескі Боинг 737 (көпшілігі ескірген -200 сериясы) және Airbus A300 ұшақтарының паркін пайдаланды. Компания 2004 жылы ең ауыр дағдарысқа тап болды, себебі елде жаңа әуе компаниялары пайда болды, бұл көптеген бразилиялық қалаларға қызмет көрсетуді тоқтатуға және рейстерді жоюға әкелді. Нәтижесінде әуе компаниясының ішкі нарықтағы үлесі 10%-ға дейін төмендеді. 2005 жылғы 27 қаңтарда Бразилияның сол кездегі азаматтық авиацияны реттеуші органы DAC қаржылық тергеуді күтіп, әуе компаниясының жоспарлы рейстерін тоқтатты. VASP-ке 2005 жылдың сәуір айына дейін чартерлік рейстерді орындауға рұқсат берілді, бұл оған өзінің қаржылық тұрақтылығын дәлелдеуге және әуе операторы сертификатын сақтап қалуға мүмкіндік берді. 2007 жылдың желтоқсанына қарай, бір кезде мақтан тұтқан компания мүлдем рейстерді тоқтатты және басқа әуе компанияларына техникалық қызмет көрсетумен шектелді. VASP-тің ең қиын кезеңдерінде де оның техникалық қызмет көрсету тәжірибесі мен мамандары жоғары бағаланды. Компания 2006 жылдың шілдесінен бастап Бразилияның жаңа банкроттық заңына сәйкес жұмыс істеп келді және оның қалпына келтіру жоспары 2006 жылдың 27 тамызында бекітілді. Алайда 2008 жылы банкротқа ұшырады. 2020 жылғы қазан айына қарай компанияның тоғыз ұшағы (жеті Боинг 737 200 және екі Airbus A300) 2005 жылдан бері Сан-Паулудағы Конгонхас әуежайында тоқтап тұрды, қазіргі жағдайда жарамсыз болып, тозығы жеткен. Олар бөлшектеп сатуға шығарылды. Әрбір ұшақтың қазіргі жағдайындағы құны 30 000 – 50 000 реал (шамамен 20 000 – 33 000 АҚШ доллары) деп бағаланды, бұл оның ай сайынғы тұрақ және сақтау ақысынан әлдеқайда аз. Компанияның 27 ұшақтың паркі де 2005 жылдан бері Бразилияның әртүрлі әуежайларында ұқсас жағдайда тоқтап тұрды.
The airline was established on 4 November 1933 by the state government of São Paulo and started operations on 12 November 1933. VASP was the first airline to serve the interior of the state of São Paulo (São Paulo São Carlos São José do Rio Preto and São Paulo Ribeirão Preto Uberaba), with two Monospar ST 4. At the start of the 1930s, it was the only carrier to operate with land planes in their service area. At the time this was a real exploit due to the lack of adequate non coastal airports. Many landing strips were improvised in flat pastures. This insistence on using only land planes led to the building in 1936 of one of the country's most important airports, Congonhas, located in the city of São Paulo, far from the coast. During its early years, Congonhas Airport was popularly known as Campo da VASP ("VASP's airfield"). In 1939, VASP bought Aerolloyd Iguassu, which included also a license to operate flights to the states of Paraná and Santa Catarina. In 1962, VASP became a national airline when it acquired Lóide Aéreo Nacional, and with it its license to operate nationwide. On 6 July 1959, VASP, Cruzeiro do Sul and Varig initiated the air shuttle services between Rio de Janeiro Santos Dumont and São Paulo Congonhas airports, the first of its kind in the world. The three companies coordinated their schedules, operations, and shared revenue. The service was a direct response to the competition imposed by Real Transportes Aéreos. The idea, baptized as Air Bridge (Ponte Aérea in Portuguese), was inspired by the Berlin Airlift. It was so successful that it was abandoned only in 1999. Flights operated on an hourly basis initially by Convair 240 (Varig), Convair 340 (Cruzeiro) and Saab 90 Scandia (VASP). In a matter of a few months, the shuttle service led by Varig won the battle against Real, which was anyway bought by Varig in 1961. Sadia Transportes Aéreos joined the service in 1968. Between 1975 and 1992, it was operated exclusively by Varig's Lockheed L 188 Electra, which for sometime and for the sake of neutrality did not have the name Varig on the fuselage. Although it had been remarkably well run for most of its life as a state owned company, by the 1980s VASP was being plagued by inefficiency, losses covered by state capital injections, and a bloated payroll for political reasons. Under the Brazilian government's neoliberal policies newly introduced at the time, VASP was privatized in 1990. A majority stake was bought by the VOE/Canhedo Group, a company formed by the Canhedo Group of Brasília and VASP employees. Under the command of its new owner and president, Wagner Canhedo, VASP quickly expanded operations in the country, and created international routes. Until VASP's entry into the international market, Varig had, for all intents and purposes, been Brazil's sole international airline since 1965. However, after many years of mismanagement, financial losses, soaring debt and bad credit, in 2002 it cancelled all of its international operations to concentrate in the domestic market. By that time, VASP had plummeted from the second to the fourth position in the Brazilian airline market, flying an aging fleet of Boeing 737s (most of them of the obsolete −200 series) and Airbus A300s. The company faced its worst crisis in 2004 as new airlines such rise in the country, which led to the suspension of service to many Brazilian cities and the cancellation of flights. As a result, the airline had its domestic market share reduced to 10%. On 27 January 2005, Brazil's then civil aviation regulator, DAC, grounded the airline from operating scheduled services pending a financial investigation. VASP was allowed to operate charter services until April 2005, giving it a chance to prove its financial stability in order to retain its air operator certificate. By December 2007, the once proud company had stopped flying altogether, and was reduced to providing maintenance services to other airlines. Even during the worst of VASP's troubles, its maintenance expertise and personnel had always been held in high regard. It had been operating under the new Brazilian bankruptcy law since July 2006, and had its recovery plan approved on 27 August 2006. However, in 2008 it declared bankruptcy. As of October 2020, nine of the company's planes (seven Boeing 737 200s and two Airbus A300s) are still grounded at Congonhas São Paulo Airport since 2005 and by now badly weathered and dilapidated, began to be dismantled and sold for scrap at auction. Each plane in its current condition was estimated to be worth only 30,000 to 50,000 real (approximately $20,000 to 33,000 US dollars), considerably less than even its monthly parking and storage fees. The company's fleet of 27 planes had been also grounded in similar circumstances since 2005 at various Brazilian airports.
Жабылу кезіндегі қызметтер
VASP 2005 жылдың қаңтарына дейін келесі ішкі жоспарлы бағыттарға рейстер жасады: Аракажу, Белем, Бразилиа, Куритиба, Форталеза, Фоз-ду-Игуасу, Масейо, Манаус, Натал, Ресифе, Рио-де-Жанейро – Галеао, Рио-де-Жанейро – Сантос-Дюмон, Сальвадор, Сан-Луис, Сан-Паулу – Конгоньяс, Сан-Паулу – Гуарулхос, Терезина және Порто-Алегре.
VASP operated services to the following domestic scheduled destinations (as of January 2005): Aracaju, Belém, Brasília, Curitiba, Fortaleza, Foz do Iguaçu, Maceió, Manaus, Natal, Recife, Rio de Janeiro–Galeão, Rio de Janeiro–Santos Dumont, Salvador, São Luís, São Paulo–Congonhas, São Paulo–Guarulhos, Teresina and Porto Alegre.
Жабылу алдында аяқталған қызметтер
VASP-тың бұрын әлдеқайда кең желісі болған, ол Бразилиядағы әуежайы бар дерлік барлық ірі қалаларды қамтыды және 1990 жылдары Буэнос-Айрес–Эзеиза, Кито, Майами, Нью-Йорк–JFK, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Торонто–Пирсон, Сеул–Гимпо, Касабланка, Барселона, Лиссабон, Брюссель, Осака–Кансай, Афина, Франкфурт және Цюрих сияқты халықаралық бағыттарды да қамтыды.
VASP once had a much more extensive network, which covered virtually every major Brazilian city with an airport and in the 1990s included such international destinations as: Buenos Aires–Ezeiza, Quito, Miami, New York–JFK, Los Angeles, San Francisco, Toronto–Pearson, Seoul–Gimpo, Casablanca, Barcelona, Lisbon, Brussels, Osaka–Kansai, Athens, Frankfurt and Zürich.
VASPEX
VASPEX компанияның хат-хабарларды, құжаттарды және жүкті дереу жөнелтуге арналған еншілес компаниясы болды. Ол банкроттыққа өтініш берді, бірақ 2008 жылдың 4 қыркүйегінде VASP компаниясымен бірге банкротқа ұшырады. Ол Бразилияның көбірек бөлігінде Boeing 727 және 737 200 ұшақтарымен қызмет көрсетті. Ол VASP компаниясымен бірлесіп, осындай тауарларды жеткізу мақсатында құрылған.
VASPEX was the company's subsidiary for immediate dispatch of correspondence, documents and objects. It filed for bankruptcy, but ended up going bankrupt with VASP on September 4, 2008. It operated the Boeing 727 and 737 200 for almost all of Brazil. It was created to operate together with VASP delivering orders of the type.
Қызықты жайттар
Бразилиядағы легендарлық Боинг үлгісінің алғашқы операторы болған, бұрынғы VASP B737 ұшағы қазір Белу-Оризонтиге жақын Контагем қаласындағы Со Маркас автосауда орталығында тұр. Ескі тіркеу нөмірі PP SMC-мен, бұл B737 200 1969 жылы жасалған және компания жабылғанға дейін, бірнеше жыл Конгонхас әуежайында тұрғанша, бұрынғы VASP үшін ғана ұшқан. Кейін ол аукционда сатылып, сауда орталығы мен басқа да кәсіпорындардың иесіне тиесілі болды. Бұл ұшақ көптеген оқиғаларға куә болды, тіпті 2022 жылы Жұмысшы партиясының (PT) саяси үгітінде де пайдаланылды. Сондай-ақ, оны әлем чемпионатына арналған стикерлермен толтырған қыздың оқиғасы да кеңінен таралды. Саяси және футболдық өнерге, қазіргі граффитиге қарамастан, ұшақтың өзі боялмаған, бірақ оның айналасына қаптама орнатылды. Онда автосауда орталығының жоғарғы қабатында өтетін шараларға байланысты суреттер бейнеленген. Соңғы «өнерлік араласу» Red Room атты продюсерлік компанияның ұйымдастыруымен жүзеге асты. Олар мелодика хаус және техно стилінде ойнайтын неміс диджейі Эммануэль Сатиді, сондай-ақ жақында «Too Many Roads» трегімен танымал болған бразилиялық диджей Джессика Бранкканы Минас-Жерайс штатының астанасына алып келді. B737 2023 жылдың 18 наурызында сағат 18:00-де басталатын күн бату кешінің фондық бөлігі болады. Мақсаты – ұшақтың диджейлермен бірге, таңғы 06:00-ға дейін музыкалық қойылым жасауы.
The 3rd ex VASP B737, the first operator of the legendary Boeing model in Brazil, is today at Auto Shopping Só Marcas, in the city of Contagem, almost on the border with Belo Horizonte. With the old license plate PP SMC, this B737 200 was manufactured in 1969 and flew exclusively on the former VASP, until the company closed, staying at Congonhas Airport for several years, until it was auctioned and bought by the owner of the shopping center and other enterprises. This plane has been the scene of several events and was even used during a political propaganda by the Workers' Party PT in 2022. It was also in evidence because of a girl who filled it with World Cup stickers. Despite the political and football art, and now graffiti, the plane itself was not painted, but gained a cover around it, which receives the art related to the events that take place on the top floor of the used car shopping centre. The last so called artistic intervention was by Red Room, a production company that is taking German DJ Emanuel Satie, who plays Melodic House & Techno, to the capital of Minas Gerais, as well as Brazilian DJ Jessica Brankka, who recently broke through with the track Too Many Roads. The B737 is the backdrop for a sunset event starting at 6 pm on Saturday, March 18, 2023. The idea is for the jet to make a composition with the DJs who will play until 6 am.
Оқиғалар
1970 жылдың 25 сәуірінде Бразилиядан Манаус-Понта-Пеладаға бағытталған Боинг 737 2А1 ұшағын Кубаға ұшыруды талап еткен адам басып алды. Басып алу бір күнге созылды. 1970 жылдың 14 мамырында Бразилиядан Манаус-Понта-Пеладаға бағытталған Боинг 737 2А1 ұшағын Кубаға ұшыруды талап еткен адам басып алды. Басып алу бір күнге созылды. 1975 жылдың 22 ақпанында Гояниядан Бразилияға бағытталған PP SMU тіркелген Боинг 737 2А1 ұшағын төлем талап еткен бір адам басып алды. Басып алушы ұсталды. 1988 жылдың 29 қыркүйегінде Порту-Вельгодан Рио-де-Жанейроға, Бразилия, Гояния және Бело-Оризонте арқылы 375 рейсімен ұшқан PP SNT тіркелген Боинг 737 300 ұшағы, рейстің соңғы кезеңінде бір адам басып алды. Басып алушы Бразилиядағы президент резиденциясы – Планалто сарайына шабуыл жасауды ниеттенді. Ұшқыш оны Гоянияға ауыстыруға көндірді, онда шұғыл қонды. Басып алу бір құрбанмен аяқталды. 2000 жылдың 18 тамызында Фос-ду-Игуасудан Куритиба Афонсо Пенаға, содан кейін Рио-де-Жанейроға, Галеаоға, Бразилияға және Сан-Луиске бағытталған PP SMG тіркелген Боинг 737 2А1 ұшағын 5 миллион BRL (шамамен 2,75 миллион АҚШ доллары) ұрлау мақсатында 5 адам басып алды, осы ақша ұшақта тасымалданған. Ұшқыш Порекатуға қонуға мәжбүр болды, онда басып алушылар ақшамен қашып кетті. Зардап шеккендер жоқ.
25 April 1970: a Boeing 737 2A1 en route from Brasília to Manaus Ponta Pelada was hijacked by a person who demanded to be flown to Cuba. The hijack lasted a day. 14 May 1970: a Boeing 737 2A1 en route from Brasília to Manaus Ponta Pelada was hijacked by a person who demanded to be flown to Cuba. The hijack lasted a day. 22 February 1975: a Boeing 737 2A1 registration PP SMU en route from Goiânia to Brasília was hijacked by 1 person who demanded ransom. The hijacker was taken down. 29 September 1988: a Boeing 737 300 registration PP SNT operating flight 375 en route from Porto Velho to Rio de Janeiro via Brasília, Goiânia and Belo Horizonte Confins was hijacked by 1 person on the final leg of the flight. The hijacker wanted to force a crash on the Palácio do Planalto, the official presidential workplace in Brasília. The pilot convinced the hijacker to divert to Goiânia where an emergency landing was made. The hijack ended with 1 victim. 18 August 2000: a Boeing 737 2A1 registration PP SMG en route from Foz do Iguaçu to Curitiba Afonso Pena and on to Rio de Janeiro Galeão, Brasília, and São Luís, was hijacked by 5 persons with the purpose of robbing BRL 5 million (approximately US$2.75 million) that the aircraft was transporting. The pilot was forced to land at Porecatu where the hijackers fled with the money. There were no victims.