Кіріспе

Британдық саясаткер (1919–2018)

Питер Александр Руперт Карингтон, 6-шы барон Карингтон, Аптон бароны Карингтон (6 маусым 1919 – 9 шілде 2018), британдық Консервативтік партиясының саясаткері және мұрагерлік тең болған. Ол 1970 жылдан 1974 жылға дейін Қорғаныс министрі, 1979 жылдан 1982 жылға дейін Сыртқы істер министрі, 1983 жылдан 1984 жылға дейін General Electric компаниясының төрағасы, ал 1984 жылдан 1988 жылға дейін НАТО-ның Бас хатшысы қызметтерін атқарды. Маргарет Тэтчердің алғашқы үкіметінде ол Родезиядағы қақтығысты аяқтаған және Зимбабве мемлекетінің құрылуына жағдай жасаған Ланкастер Хаус келісімін жүргізуде маңызды рөл атқарды. 1982 жылы Аргентина Фолкленд аралдарына басып кірген кезде Карингтон Сыртқы істер министрі болып жұмыс істеді. Ол осы оқиғаны болжамағандығы үшін толық жауапкершілікті өз үстіне алып, отставкаға шықты. НАТО-ның Бас хатшысы ретінде 1987 жылғы Эгей теңізі дағдарысы кезінде Грекия мен Түркия арасындағы соғыстың алдын алуға көмектесті. 1999 жылғы Лордтар палатасы заңы мұрагерлік теңдердің Лордтар палатасында отыру құқығын жойғаннан кейін, Карингтон өмірлік теңдікке ие болды.

Түпбасқасы және ерте өмір

"Каррингтон" (екі R әрпімен) тегі 1839 жылғы патшалық лицензиямен оның тікелей атасы Роберт Каррингтон, 2-ші барон Каррингтон, Смит тегінің орнына қабылдаған. Соңғысының әкесі, Ноттингем қаласының депутаты Роберт Смит, 1796 жылы (Ирландия пэрлігі) және 1797 жылы (Ұлыбритания пэрлігі) барон Каррингтон титулына ие болған. 1880 жылы 2-ші баронның ұлдары патшалық лицензиямен фамилияның жазылуын "Карингтон" (бір R әрпімен) деп өзгерткен, бірақ титулдың жазылуы өзгерген жоқ. 1919 жылдың 6 маусымында Челсиде дүниеге келген Питер Александр Руперт Карингтон, 5-ші барон Каррингтонның әйелі, құрметті Сибил Марион Колвиллдің ұлы, ол Чарльз Колвиллдің қызы, Колросстың 2-ші виконты Колвилл болған. Оның аталары либерал саясаткері Чарльз Уинн Карингтон, Линкольнширдің 1-ші маркизі және саясаткер, сарай кеңесшісі Сэр Уильям Карингтон еді. Карингтон Девон графтығының Бридстоу қаласындағы Миллатон үйінде өскен. 1928 жылдан 1932 жылға дейін Сандройд мектебінде оқыған, ол сол кезде Суррей графтығының Кобхем қаласында орналасқан, содан кейін Итон колледжіне түскен. Итонды бітіргеннен кейін оның үй басшысы Сирил Баттервик Карингтон туралы: "Шын мәнінде ақымақ бала үшін үш кәсіптік бағыт бар: фермерлік, әскери қызмет және биржа брокері" деген пікір білдірген. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде полкте қызмет еткен, 1941 жылдың 1 қаңтарында лейтенант, кейін уақытша капитан шеніне көтерілген. Соғыстан кейін Карингтон 1949 жылға дейін әскерде қызметін жалғастырған.

Саяси мансап 19461982

1938 жылы Карингтон әкесінен кейін 6-шы барон атанды. 1940 жылы 21 жасқа толғанда Лордтар палатасына кіруге құқылы болғанымен, ол әскери қызметте болғандықтан, 1945 жылдың 9 қазанына дейін орын алған жоқ. Армиядан кеткен соң Карингтон саясатқа қатысты және Уинстон Черчилль мен Энтони Иденнің консервативтік үкіметтерінде 1951 жылдың қарашасынан 1954 жылдың қазанына дейін Ауыл шаруашылығы және азық-түлік министрінің парламенттік хатшысы болып қызмет етті. 1951 жылдың 2 шілдесінде Букингемширдің лейтенант орынбасары болып тағайындалды. Министр Томас Дагдейлдің отставкаға келуіне себеп болған Кричел Даун ісі кезінде Карингтон өзінің отставкасын ұсынды, бірақ премьер-министр оны қабылдамады. 1954 жылдың қазан айынан 1956 жылдың қазан айына дейін Карингтон Қорғаныс министрінің Парламенттік хатшысы болды, содан кейін 1959 жылдың қазан айына дейін Австралиядағы Жоғары комиссар болып тағайындалды. 1959 жылы ол Корольдік кеңесші атанды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол 1963 жылдың қазанына дейін Гарольд Макмиллан басшылығымен Адмиралтействоның бірінші лорды болып қызмет етті. Бұл қызметте Карингтон Адмиралтействоның ірі реформасы мен қайта құрылуы кезінде Қорғаныс штабының бастығы болған Лорд Маунтбеттенмен бірге жұмыс істеді. 1963 жылдың қазанында Алек Дуглас Хоум премьер-министр болғаннан кейін Карингтон 1964 жылдың қазанына дейін, жалпы сайлау үкіметтің ауысуына дейін, портфелі жоқ министр және Лордтар палатасының басшысы қызметін атқарды. 1964 жылдан 1970 жылға дейін Лордтар палатасында оппозиция жетекшісі болды. 1970 жылы консерваторлар Эдвард Хит басшылығымен қайта билікке келгенде Карингтон Қорғаныс министрі болды және 1974 жылдың ақпан айындағы жалпы сайлауға дейін осы лауазымда қалды. 1977 жылы жазылған хатта 1971 жылдың тамызындағы «Деметриус» операциясы кезінде ирландиялық республикалық тұтқындарды азаптау саясаты талқыланды, сол кездегі ішкі істер министрі Мерлин Рис бұл саясаттың бастауын Карингтонға жатқызды: «Менің пікірімше (Брайан Фолкнер оның өлімінен бұрын растады [сол кездегі Солтүстік Ирландия премьер-министрі]) 1971/72 жылдары Солтүстік Ирландияда азаптау әдістерін қолдану туралы шешімді министрлер қабылдады, әсіресе сол кездегі қорғаныс министрі Лорд Карингтон». Карингтон 1968 жылы Енох Пауэлл иммиграция туралы даулы «Қан өзендері» сөзінен кейін қызметтен босатылғаннан кейін көлеңкелі қорғаныс министрі болды. Ол сондай-ақ 1972 жылдан 1974 жылға дейін Консервативтік партия төрағасы болды және 1974 жылдың қаңтар-наурыз айларында Энергетика жөніндегі мемлекеттік хатшы болып қысқа уақыт қызмет етті. Карингтон 1974 жылдан 1979 жылға дейін Лордтар палатасында оппозиция жетекшісі болды. 1979 жылы ол Маргарет Тэтчердің бірінші кабинетінде Сыртқы істер министрі және Теңіздік даму министрі болып тағайындалды. Тэтчер Карингтонды жоғары бағалап, «Питерде зор панаша және кез келген пікірталастағы негізгі мәселелерді бірден анықтай алатын қабілеті болды; және ол өзін өткір тілмен жеткізе білді. Бізде келіспеушіліктер болды, бірақ ешқашан өшпенділік болған жоқ» деді. 1979 жылы Карингтон Ланкастер Хауста өткен конференцияға төрағалық етті, оған Иан Смит, Абель Музорева, Роберт Мугабе, Джошуа Нкомо және Джосия Тонгогара қатысты, бұл Родезияның Буш соғысын аяқтады. Кейін ол Смиттен гөрі Мугабеге қолдау көрсетті. Карингтон 1982 жылғы Канада актерінің Лордтар палатасынан өтуіне жауапты болды. 1982 жылдың 29 наурызында Корольдік мақұлдау алған актінің ережелеріне сәйкес, британ Парламенті Канада конституциясын өзгертудегі болашақ рөлінен бас тартты, бұл бұрынғы доминионда патриация деп белгіленді. 1982 жылдың 2 сәуірінде Аргентина Фолкленд аралдарына шабуыл жасаған кезде Карингтон сыртқы істер министрі болды. Ол 5 сәуірде қызметінен кетті, бұл оқиғаны болжамағандығы үшін және Фолкленд аралдарына бақылауды сақтау бойынша британдық ниеттер туралы Сыртқы істер министрлігі жіберген қате сигналдар үшін Сыртқы істер және Ұлттар Достастығы кеңсесінің немқұрайлылығына толық жауапкершілікті алды. Маргарет Тэтчер өзінің өмірбаянында оның кетуіне өкініш білдірді. Ол одан қалуын өтінді, бірақ ол кетті, өйткені оған және Сыртқы істер министрлігіне көптеген консерваторлар сенімсіздікпен қарады, тіпті жек көріп те қарады. Лорд Карингтон төрт Ұлы мемлекеттік лауазымның бірін атқарған соңғы мұрагерлік жұрт болды. Оның орнынан кеткеннен кейін, бұрынғы премьер-министр Дэвид Кэмерон 2023 жылы сыртқы істер министрі болып тағайындалғанға дейін Лордтар палатасының басқа мүшесі бұл кеңселердің бірін басқармады.

Кейінгі өмір және өлім

Карингтон 1984 жылдан 1988 жылға дейін НАТО-ның Бас хатшысы қызметін атқарды. 1983-1988 жылдары Виктория және Альберт мұражайының төрағасы болды. 1984 жылғы 1 тамызда ол 1994 жылғы маусымға дейін қызмет етті. 1991 жылы Югославияның тарауы туралы дипломатиялық келіссөздерге төрағалық етті және соғыстарды аяқтауға және әр республиканың тәуелсіз мемлекет болуына әкелетін жоспарды қабылдауға тырысты. Саяси лауазымдарынан өзге, Карингтон Рединг университетінің канцлері болды және бірнеше компанияның төрағасы, оның ішінде Кристис, сондай-ақ Барклейс банкі, Cadbury Schweppes және The Daily Telegraph сияқты көптеген компаниялардың директоры болып қызмет етті. Ол сонымен қатар 1990 жылдан 1998 жылға дейін Билдерберг конференциясына төрағалық етті, ал 1999 жылы оның орнын Этьен Давиньон басты. 1983 жылдан 2002 жылға дейін ол Pilgrims Society президенті, ал 1971 жылдан 2018 жылға дейін Ұлыбритания-Австралия қоғамының президенті болды. 1994 жылғы 8 қарашада ол Гартер орденінің канцлері болып тағайындалды және 2012 жылғы қазан айында зейнетке шықты. 1999 жылғы Лордтар палатасы заңы мұрагерлік теңдердің Лордтар палатасында отыру құқығын автоматты түрде жойғаннан кейін, Карингтон, Лордтар палатасының барлық бұрынғы басшыларымен бірге 1999 жылғы 17 қарашада өмірлік теңдік алды. Ол Ноттингемшир графтығындағы Аптонның бароны Карингтон атағын қабылдады. Ол Лордтар палатасының ең ұзақ қызмет еткен мүшесі болды және 2016 жылы Теуксбери лорды Барбер зейнетке шыққаннан кейін ең үлкен жасқа ие болды. Ол Эдинбург герцогынан кейін Тайлық кеңесінің екінші ең ұзақ қызмет еткен мүшесі болды. Ол 2018 жылғы 9 шілдеде 99 жасында Бледлоуда табиғи себептерден қайтыс болды.

Отбасы

1942 жылы 25 сәуірде Каррингтон Иона МакКлианмен (19 наурыз 1920 – 7 маусым 2009), лейтенант-полковник сэр Фрэнсис МакКлиан мен Айлин Уэйлдің қызымен үйленді. Олардың үш баласы болды: Александра де Бунсен (1943 жылы туған), Вирджиния Карингтон (1946 жылы туған; бұрын лорд Эшкомбқа үйленген) және Руперт Карингтон, 7-ші барон Карингтон (1948 жылы туған). Каррингтонның әйелі, леди Карингтон 7 маусым 2009 жылы 89 жасында дүние салды.

Танымал мәдениетте

1975 жылы Каррингтон BBC Radio 4 радиосының ұзақ жылдардан бері келе жатқан "Desert Island Discs" бағдарламасында және 2004 жылы сол станцияның "A Good Read" бағдарламасында қонақ болды. 1977 жылғы "А Bridge Too Far" соғыс фильмінде Джон Стрейд Ниймеген көпіріндегі Гренадирлер гвардиясының капитаны рөлін ойнады, бұл рөл Каррингтонның өзінен жасалған. Бұл бейнелеу Каррингтон мен майор Джулиан Кук арасындағы "Төңкеріс жолы" бағыты бойынша алға жылжу туралы тарихи дауды көрсетеді. 1982 жылғы ақпан айында Роуэн Аткинсон "Сауал сағаты" бағдарламасының "Тоғыз сағат емес жаңалықтары" пародиясЫнда Каррингтонды бейнеледі, ол жақын арада болатын ядролық апатты тым мұқият талқылайды. 2002 жылы BBC өндірісінде Иан Куртистің "Фолкленд" пьесасында Каррингтонды Джеймс Фокс сомдады. Ол сондай-ақ 2011 жылғы "Темір ханым" фильмінде Джеймс Смитпен және 2014 жылғы "Сөмке" пьесасында Джефф Роулмен қысқа ғана рөлде ойнады.