Кіріспе
1901-1909 жылдар аралығында АҚШ-тың бірінші ханымы
Эдит Кермит Рузвельт (Кэроу; 1861 жылдың 6 тамызы – 1948 жылдың 30 қыркүйегі) – президент Теодор Рузвельттің екінші әйелі және 1901-1909 жылдар аралығында АҚШ-тың бірінші ханымы. Ол бұрын 1901 жылы АҚШ-тың екінші ханымы және 1899-1900 жылдар аралығында Нью-Йорк штатының бірінші ханымы болған. Рузвельт отбасымен бірге өскен Эдит Кэроу жасөспірім кезінде Теодор Рузвельтпен романтикалық қарым-қатынас бастады және Нью-Йорктің әлеуметтік өмірінде танымал болды. Жастық шағында аралары суынып, біршама уақыт бөлек тұрғаннан кейін, Теодор Элис Хатауэй Лимен құда болған соң ғана қайта табысты. Эдит пен Теодор Элис қайтыс болғаннан кейін жақын арада үйленді. Эдит Теодордың Элис есімді қызын өгей қызы ретінде тәрбиеледі. Олар Сагамор Хиллдегі жаңа үйлеріне көшіп, Теодор Мемлекеттік қызмет комиссиясында қызмет еткен кезде Вашингтон қаласында тұрды. Бұл кезде Эдит Генри Адамс сияқты көрнекті тұлғалардың әлеуметтік желісін құрды. Рузвельттер Теодордың саяси мансабының дамуына байланысты Нью-Йорк пен Вашингтон арасында жиі сапар шекті. Теодор испан-американ соғысында батырлық көрсеткеннен кейін және Нью-Йорк штатының губернаторы болып сайланғаннан кейін, ол Теодордың әйелі ретінде көпке танылды. Теодор АҚШ вице-президенті болып сайланғанда ол АҚШ-тың екінші ханымы болды, ал президент Уильям Маккинли қаза тапқаннан кейін Теодор президенттікке ие болды. Эдиттің Теодордың президенттік қызметіне қаншалықты әсер еткені нақты белгісіз, бірақ олар жиі саясат туралы әңгімелесетін және Теодор көбінесе оның кеңесін тыңдайтын. Ол күйеуіне маңызды деп санайтын жаңалықтарды жеткізіп, оның үшін ақпарат жинауда көмектесетін. Эдит баспасөзді жақтырмайтын және оның қызметін бақылауға тырысты. Олардың жеке өміріне бұзылмас үшін отбасының суреттерін түсіріп, баспасөз өкілдеріне ұсынды. Ол сондай-ақ Вашингтонның әлеуметтік өмірін басқарды, кабинет мүшелерінің әйелдерінің апталық кездесулерін ұйымдастырды және ресми шараларға кім қатыса алатынын шешетін адамға айналды. Эдит бірінші ханым ретінде қызмет еткен кезінде көптеген қайырымдылық шараларға қатысты және өнерпаздардың жұмысын насихаттау үшін Ақ үйге әртүрлі музыканттарды шақырды. Ол Теодордың таңдаған мұрагері Уильям Говард Тафты мақұлдамады және оның әйелі Хелен Херрон Тафтқа жақтырмас еді. Эдиттің ең маңызды есімдерінің бірі – 1902 жылы Ақ үйді жөндеуді қадағалау және бірінші ханымның алғашқы әлеуметтік хатшысы Белл Хагнерді жұмысқа алу. Ақ үйден кеткеннен кейін Эдит көп сапар шекті, Еуропа мен Латын Америкасын бірнеше рет аралады. 1911 жылы жылқыдан құлап, иіс сезу қабілетін жоғалтты. Тафт пен Вудро Вильсонды ұнатпаса да, Эдит Теодорды 1912 жылғы президенттік сайлауда оларға қарсы науқан жүргізуден басқартты, бірақ ол сайлауда жеңіліске ұшырады. 1910 жылдары денсаулығы нашарлап, 1918 жылы ұлы Квентиннің, ал 1919 жылы күйеуінің қазасына байланысты қатты қайғыға батты. Ол саяси белсенділігін жалғастырып, 1920 жылы Уоррен Г. Хардингті, ал 1932 жылы Герберт Гуверді қолдады. Соңғысы Гувердің қарсыласы, Теодордың алыс туысы Франклин Д. Рузвельттен қашықтау үшін жасалған әрекет болды. Эдит 1920 жылдары әулетіне қызығушылық танытып, ата-бабалары туралы кітап жазды және Коннектикут штатындағы Бруклиндегі ата-бабаларының үйін сатып алды. 1940 жылдары тағы екі ұлын жоғалтты және өмірінің соңғы жылы төсекке жатып қалды. Эдит 1948 жылдың 30 қыркүйегінде қайтыс болды. Тарихшылар оны Siena College Research Institute жүргізген сауалнамаларда бірінші ханымдардың алдыңғы қатарында тұрақты түрде бағалап келеді.
Балалық шақ
Эдит Кермит Кароу 1861 жылғы 6 тамызда Коннектикут штатының Норвич қаласында Чарльз Кароу мен Гертруда Элизабет Тайлер отбасында дүниеге келді. Олардың екі қызының үлкені ол болды. Оның отбасы бай болғанымен, әкесі табыссыз кәсіпкер, сонымен қатар созылмалы құмар ойыншы және алкоголик, ал анасы гипохондрик болған. Балалық шағының көп бөлігінде оның отбасы түрлі туыстарымен бірге тұруға мәжбүр болды. Эдит бала кезінен қиындықтарды бастан өткерді және ересек болғаннан кейін ата-анасы туралы сирек айтты. Кароулар көршілері Рузвельттермен жақын дос болды, Эдиттің алғашқы білімі Рузвельттер үйінде алды, сондай-ақ Додсворт мектебінде әдеп сақтап жүруге үйретілді. Корин Рузвельт Эдиттің балалық шақтағы ең жақын досы болды, және Эдит көбінесе Рузвельттер балаларымен бірге отбасылық шараларға қатысты. Төрт жасында ол Рузвельттермен бірге балконнан Авраам Линкольннің қоштасу рәсімін тамашалады. Эдит пен Корин бала кезінде "Танымал үміткерлер клубы" деген әдебиет клубын құрды, онда Эдит үш жыл бойы апта сайын клуб хатшысы болып қызмет етті. Эдит сондай-ақ Кориннің ағасы Теодор Рузвельтпен әдебиетке деген ортақ сүйіспеншілігі арқылы жақын болды. 1871 жылы Кароулар қаланың орталық бөлігіне көшіп, Эдит Мисс Комсток мектебіне барып оқыды. Онда ол өмір бойы сақталар қатаң діни моральдық принциптерді қалыптастырды. Ол сонымен қатар ағылшын әдебиетіне қызығушылығы артып, әсіресе Уильям Шекспирдің шығармаларына ден қойды және француз тілін жетік меңгерді.
Жасөспірімдік және жас ересек кезең
1876 жылы АҚШ-тың бірінші ғасырлық мерекесін тойлау кезінде Эдит Ақ үйге барып, кейін оны қайтадан көруінің қиын екенін айтты. 1879 жылы Мисс Комсток мектебін бітіргеннен кейін, ол Нью-Йорк қоғамының өміріне қатысып, кештерге қатысып, әлеуметтік сапарлар жасады. Ата-анасы ауырғандықтан, ол саяхаттауға мүмкіндік таппады және оларға күтім жасау үшін үйде қалуға мәжбүр болды. Эдит Теодор Гарвард университетіне оқуға кеткенде олармен байланыста болды, бірақ 1878 жылдың тамызында араларында суық қарым-қатынас туды. Олардың қарым-қатынасының осы кезеңіне қатысты мәліметтер белгісіз. Отбасылары мен тарихшылар олардың айырылысуының себептерін әртүрліше түсіндірді, соның ішінде ұсыныстан бас тарту, Теодор Рузвельт ағаның Чарльз Кароудың маскүнемдігін жақтырмауы, Рузвельттердің скрофуламен ауырғаны туралы қауесет немесе екі күшті мінезді адамның арасындағы келіспеушіліктер. Олар 1879 жылдың желтоқсан айында достығын жаңартты. Теодор сол кезде Элис Хатауэй Лимен құда болған. Бұл Эдитке ауыр соққы болды, бірақ ол жұбайлардың құрметіне кеш өткізіп, содан кейін олардың тойына қатысты. Ол келесі жылдары Рузвельттермен жақын қарым-қатынасты сақтап, Элисқа салқын қарайтын. Эдиттің әкесі 1883 жылы алкогольге байланысты аурудан қайтыс болды. Теодордың анасы Марта Булоч Рузвельт және Элис 1884 жылдың ақпанында қайтыс болғаннан кейін, ол батысқа көшіп, Нью-Йорктегі өмірінен алшақтады, ал Эдит оны келесі бір жылға дейін көрмеді. Ол Эдитке деген сезімдерімен Элисқа опасыздық жасамаса екен деп, қасақана одан аулақ болды. Теодор 1885 жылдың қыркүйегінде Нью-Йоркке оралды, онда ол Эдитпен апасының үйінде кездейсоқ кездесті. Олар 1885 жылдың қараша айында құпия түрде никелесті, бірақ Теодордың әйелінің қайтысынан кейін осылай тез қайтадан үйленетінін жариялауға дайын емес еді. Олар сегіз айға бөлініп тұрды, Эдит анасы мен әпкесіне Еуропаға көшуге көмектессе, Теодор шекарадағы істерін реттеуге мүмкіндік алды. Олар хаттар арқылы байланысып тұрды, бірақ Эдит тек бір хатты сақтап қалды. Эдит пен оның әпкесі Нью-Йорктегі Стоун-стриттегі ғимаратқа мүліктік үлес ие болды. 1886 жылы олар Нью-Йорк жоғары теміржол компаниясы мен Манхэттен теміржол компаниясын сотқа шақырып, теміржол құрылысы кезінде ғимаратқа зиян келтіргенін мәлімдеді. Сот 1890 жылға дейін жалғасты, содан кейін шешім Кароу әпкелерінің пайдасына қабылданды.
Edith and Theodore grew closer as teenagers, and they developed romantic feelings for one another. They stayed in touch when Theodore went to Harvard University, but they had a falling out in August 1878. The details surrounding this stage of their relationship are not known. Various reasons have been proposed by the families and by historians for their split, including a rejected proposal, his father Theodore Roosevelt Sr. disapproving of Charles Carow's alcoholism, a rumor that the Roosevelts were afflicted with scrofula, or clashing personalities between two people with strong tempers. They revitalized their friendship in December 1879. Theodore was engaged with Alice Hathaway Lee at this time. This caused Edith grief, but she held a dinner in the couple's honor and then attended their wedding. She maintained a close relationship with the Roosevelts over the following years, though she was cold toward Alice. Edith's father died from alcohol related illness in 1883. After Theodore's mother Martha Bulloch Roosevelt and Alice died in February 1884, he moved west and distanced himself from his life in New York, and Edith did not see him for the following year. He avoided her intentionally, worrying that he would betray Alice by having feelings for Edith. Theodore returned to New York in September 1885, where he encountered Edith by chance at his sister's house. They were secretly engaged in November 1885, unwilling to disclose that Theodore was to rewed so soon after the death of his wife. After their engagement was set, they separated for eight months so Edith could help her mother and sister move to Europe while Theodore could settle his business affairs on the frontier. They remained in contact by letter, but Edith preserved only one of these letters. Edith and her sister had inherited an interest in a building on Stone Street in New York, and in 1886 they took the New York Elevated Railroad Company and the Manhattan Railway Company to court, alleging that they caused damage to the building during rail construction. The trial went on until it was decided in the Carow sisters' favor in 1890.
Сагамор төбесі
Эдит пен Теодор Лондонға сапар шегіп, 1886 жылдың 2 желтоқсанында Гановер скверіндегі Сент-Джордж шіркеуінде үйленді. Қыс бойы олар Еуропада бал айларын өткізді, Францияға барып, Эдиттің Италияда тұратын отбасына қонаққа барды, содан кейін Англияға оралды. Рузвельттер 1887 жылдың наурыз айында Нью-Йоркке қайтып келді. Келесі екі ай олар Теодордың әпкесі Бамиде тұрды. Содан кейін Теодордың бірінші әйелімен бірге тұруға ниеттенген Ойстер-Бэйдегі Сагамор Хилл үйіне көшіп барды. Эдит дереу өз отбасының жиһазын әкеліп, Теодордың бірінші әйелі үшін арналған жиһазды ауыстырды. Бұл үй олардың өмірінің соңына дейін отбасылық ошаққа айналды. Эдит өгей қызы Элиспен бірге тұруын және Элис оны ана деп атауын қалады. Элис пен оның тәтесін ажырату Эдит пен өгей қызы арасында өмір бойына сақталатын антагонизмнің бастауы болды. Сагамор Хиллде шамамен 12 қызметкер жұмыс істеді, және Эдит барлық қызметкерлерді және меншікті өз күшімен басқаруды үйренуге мәжбүр болды. Әр таңда Эдит шаруашылық жұмыстарын орындап, ал Теодор жазумен айналысты. Олар күннің кешкі уақытында серуендеуге немесе қайықпен жүзуге шығатын. Ол тыныш, отбасылық өмірге қанағаттанды, бірақ Теодордың жиі қонақтар шақырып, оларды тойтастыруға тура келетінін қабылдады. Оған ұнамаса да, күйеуі жиі батысқа сапар шегіп тұратын. Осы кезде ол өмір бойы бойын қиындатқан бас ауруларынан зардап шегуді бастады, кейде оның төсектен тұруға күші жетпейтін. Эдиттің тұңғыш баласы Теодор III 1887 жылдың 13 қыркүйегінде дүниеге келді. Ол балаларын күту үшін өзінің балалық шағындағы күтімшісі Мэри Ледвитті жалдады. Бала туғаннан кейін ол босанғаннан кейінгі депрессияға ұшырады. Келесі жылы түсік тастады. Өсіп келе жатқан отбасымен қатар, ол күйеуін балалардың жасаған қателіктеріне араласатыны үшін балалардың бірі деп есептеді, сондай-ақ оның сапарлары кезінде отбасылық досы Сесил Спринг Райске күтім жасады. 1888 жылдың қазан айында Эдит Теодорға қосылып, Бенджамин Харрисонды қолдау үшін батысқа сапар шекті. Харрисонның жеңісінен кейін ол Теодорға келесі жылы Мемлекеттік қызмет комиссиясында лауазым берді. Осы кезде Эдит тағы жүкті болды және Теодор Вашингтонға көшіп кеткенде Сагамор Хиллде қалды. Теодордың жүкті кезінде қасынан кетуі оған ауыр тиді, бұл оның депрессиясын күшейтті. Эдиттің екінші ұлы Кермит 1889 жылдың 10 қазанында дүниеге келді. Ол күйеуіне ол жылы желтоқсан айында Вашингтонда қосылды.
Вашингтон, округ.
Вашингтонда болған кезінде Эдит саяси тұлғаның әйелі ретінде қонақжайлық міндеттерін көбірек мойнына алды, сондай-ақ қаланың бірнеше көрнекті тұлғаларымен достық қарым-қатынас орнатты, әсіресе Генри Адамспен жақын байланыс жасады. Ол Нью-Йоркке қарағанда Вашингтонды артық жақсы көретінін сезді және келгеннен кейін Смитсонов институтына және Фишердің антикварлық дүкеніне алғашқы сапарын жасады. Кейіннен ол осы жылдарды жылы еске алатын болды. 1890 жылы бірнеше қабылдауға қатысқан Эдит күйеуімен бірге Ақ үйге қонақ ретінде, емес турист ретінде қабылданды. Ол сол жазда әлеуметтік маусым аяқталған соң Сагамор Хиллге зейнетке шықты және Теодордың батысқа саяхатына қатысты. Бастапқыда тартынғанмен, ол күйеуінің Бадленд пен Йеллоустоунға деген құмарлығын бөлісті. 1891 жылдың 13 тамызында Эдиттің Этель есімді қызы дүниеге келді. Олардың отбасы үлкейгенімен, Нью-Йорк пен Вашингтондағы үйлерін ұстап тұру қиындық тудырды, сондықтан отбасы қаржылық мәселелерге тап болды. Эдит келесі жылдары отбасының барлық қаржысын басқарып, есептерді мұқият жүргізіп, күйеуіне күніне 20 доллардан бөліп берді. Теодордың алкогольге тәуелді ағасы Эллиоттың күрделене түскен мінез-құлқы 1894 жылы оның күрт қайтысына дейін отбасының басты мәселесіне айналды. Рузвельттерді алғаш рет 1894 жылдың 1 ақпанында президент Гровер Кливленд Ақ үйге кешкі асқа шақырды, онда Эдит президенттің жанында отырды. Бірнеше айдан кейін, 1894 жылдың 9 сәуірінде, Эдит тағы бір ұл, Арчибальдты дүниеге әкелді. 1894 жылы Теодор Нью-Йорк қаласының мэрі болуға кандидат болуды ойлағанда, Эдит оны Вашингтондағы өмірді артық жақсы көретіндіктен және мэрдің жалақысына сенбегендіктен, бұл жобадан бас тартуға көндірді. Ол кандидат болмағаны үшін қатты өкініп, тіпті депрессияға ұшырады, ал Эдит оның саяси мансабына енді араласпайтынына уақытша уәде берді.
Қоғамдық өмірге ену
Теодор 1895 жылы Нью-Йорк полиция комиссары болып тағайындалды, ал Рузвельттер Нью-Йоркке негізгі тұрғын үйі ретінде оралды. Эдит қаладағы әлеуметтік байланыстарын нығайтқаннан кейін Вашингтондан кетуге мәжбүр болды, бірақ бұл Теодордың жалақысының артуымен қатар жүрді. Сол жылдың сәуір айында Эдиттің анасы қайтыс болды, ал Эдиттің әпкесі Эмили бірнеше ай Рузвельттермен бірге тұрды. Теодор полиция комиссары қызметіндегі жұмысына толыққанды берілгендіктен, үйде сирек болып, көп уақытын жұмыста өткізді. Кейіннен ол түнгі жұмыстарында қалаға келді. 1897 жылы Рузвельттер Теодордың жаңадан сайланған Уильям МакКинлидің Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы болып тағайындалуына байланысты Вашингтонға оралды. Эдит жүктілігіне байланысты Вашингтонға көшуді тағы да кейінге шегерді. Олардың кіші ұлы Квентин 1897 жылдың 9 қарашасында дүниеге келді. Одан кейінгі төрт айда ол іш қуысының абсцесінен емделді, соңында хирургиялық араласу қажет болды. Испания-Америка соғысы басталғанда, Эдит Кубадағы испан үстемдігін тоқтатуға бағытталған американдық күш-жігерді қолдады. Теодордың соғысқа қатысуға деген ниетінен алаңдаса да, ол оның шешімін сынға ұшыратқандардан қорғады. Эдит 1898 жылдың 1 маусымында Флоридаға Теодорды "Жыртқыш атқыштар" тобымен соғысқа аттандыру үшін барды. Ол оған соғыс кезінде күнделікті хат жазып, газеттерде жарияланған хабарлар арқылы оның жағдайын біліп отырды, газеттерде Теодордың "Жыртқыш атқыштар" тобымен жасаған ерліктері жиі жарысалды. "Жыртқыш атқыштар" сол тамызда АҚШ-қа оралды және Монток, Нью-Йорк қаласында карантинге алынды, себебі майданда ауру жұққан. Карантин ережесін бұзып, Эдит пен Теодор жасырын кездесті, ал ол келесі төрт күн бойы лагерьде Қызыл Крест еріктісі ретінде талмай жұмыс істеді. Теодор соғыс батыры ретінде оралды, ал олардың үйі көпшіліктің қызығушылығына ие болды. Теодор Нью-Йорк штатының губернаторы болып сайлану үшін үгіт-насихат кампаниясын бастағанда, Эдит оны анархистердің өлтірушілерінің мақсатына айналуы мүмкін деп уайымдады. Балаларын қолдау қажеттілігі мен қоғамдық назардан қашу ниетімен ол кампанияға қатыспады. Оның орнына ол Теодорға келіп түсетін хаттарды басқарды. Теодор сайлауда жеңіске жетті.
Нью-Йорктің бірінші ханымы
Теодордың губернатор болып тағайындалуына арналған қабылдау кезінде Эдит әр қолында гүл шоғын ұстады, осылайша мыңдаған қонақтармен қолдасу қажеттігінен қалды – бұл әдет күйеуінің саяси мансабы бойына созылды. Ол кезде балалары үлкен болғандықтан, мектепте оқулары немесе тәрбиешімен бірге болулары Эдитке бұрынғы міндеттерінен біршама босаңсуға мүмкіндік берді. Ол Нью-Йорк штатының резиденциясын жаңадан қоныстанғаннан кейін балаларына лайықты үйге айналдырып, жаңа көркем туындылармен безендірді. Эдит Олбанидегі өміріне үйреніп, отбасының қаржылық тұрақтылығы мен бірінші ханым рөлі күйеуімен көбірек уақыт өткізуге мүмкіндік берді. Ол қалада жаңа хоббилерге енді, «Жұма күнгі таңертеңгі клубқа» қосылды және Фрэнсис Парсонспен бірге ботаникалық саяхаттар жасады. Эдит күйеуінің Америкадағы ең танымал саяси тұлғалардың біріне айналғанына байланысты қоғамдық өмірге сақтықпен қарады. Оның қабылдаулары мен қоғамдық іс-әрекеттері ұлттық баспасөздің назарында болды, бірақ көбінесе жағымды бағаланды. Эдит мерекелерде гүлдерді безендіруге баса назар бөлсе, көмекшісі тағам, отыру орны және музыкамен айналысты. 1900 жылдың наурыз айында Эдит әпкесімен Кубаға демалысқа барды, онда күйеуінің ең танымал шайқасы болған Сан-Хуан төбесін аралады. Эдит күйеуі Теодордың АҚШ вице-президентіне кандидат болуына қарсы болды. Бұл отбасының өмірін тағы да Вашингтонға көшіруді талап ететін еді, сонымен қатар Теодордың жалақысын төмендетуге алып келер еді. Бір кезде екеуі Нью-Йорк штатының губернаторы ретінде қажеттілігін баяндап, лауазымнан бас тарту туралы ресми хабарлама жазды, бірақ ол 1900 жылғы Республикалық ұлттық конвентке қатысты және Республикалық сайлау тізіміне енгізілді. Конвентке дейін Рузвельттер Ақ үйге президент Маккинлимен бірге тамақтанды, онда Эдит өзінің және Теодордың өздерінің мәртебесіндегі басқа қонақтардан әлдеқайда жас екенін байқады. Президенттік науқан басталғанда, ол күйеуі қолдау жинау үшін сапарға шыққанда, үйді басқарды. Науқан кезінде Теодордың алыста болуы мен жеңіске жету мүмкіндігінен Эдит өте арықтап қалды. Теодор вице-президент болып сайланғаннан кейін, Эдитке сол замандағы көрнекті әйелдерге тән аукционға сату үшін кейбір мүліктерін беру туралы өтініштер келіп түсті. Ол күнделік жазуды бастады, қоғамдық тұлғаның әйелі ретіндегі ой-пікірлерін сақтаудың қажеттілігін сезінді.
АҚШ-тың екінші ханымы
1901 жылы 4 наурызда Вашингтонда Теодордың вице-президент ретінде қызметке кірісу салтанатына Эдит қатысты. Эдит пен балалары кейін Маккинлилермен түскі ас ішіп, салтанатты шеруді тамашалады, сосын Сагамор төбесіне қайтып келді. Теодор да көп ұзамай отбасына қосылды, себебі вице-президенттің қызметі Конгрестің келесі сессиясына дейін қажет болмады. Эдит оның вице-президенттік лауазымына сай емес деп ойлады, өйткені бұл жұмыс оған көптеген міндеттер тапсырмайтын. Дегенмен, ол күйеуімен бірге өткізген уақыттан ләззат алды. Келесі айларда олар Панамерикалық көрмеге барды, Эдиттің жаңа аты – Ягенкамен бірге атпен саяхаттады және отбасында түрлі денсаулық мәселелеріне тап болды. 1901 жылдың тамызында Эдит балаларын Адриондак тауларына демалысқа алып кетті, ал Теодор сол кезде лекциялар оқып жүрді. Осы жерде ол күйеуінен телефон арқылы президент Маккинлиге шабуыл жасалғанын естіді. Эдит қылмыскердің анархист екенін дұрыс болжады. 1901 жылдың 14 қыркүйегінде Маккинли қайтыс болды. Вице-президент болып қызмет еткен алты айдың ішінде Теодор АҚШ президенті, ал Эдит – АҚШ бірінші ханымы атанды.
Бірінші ханым болу
Эдиттің бірінші ханым ретіндегі алғашқы міндеті Уильям МакКинлидің қосылу рәсіміне қатысу болды. Ол Теодордың президент болуынан қорқып, оның қауіпсіздігі үшін де, ұлттық назарға ілігетін балалары үшін де алаңдады. Ақ үйден шыққан соң ғана ол өзінің уайымдарының қызмет мерзімінде қаншалықты күйбеңге түсіргенін түсінді. Теодордың саяхаттары мен аң аулауға шығуы оған ерекше стресс туғызды, ол қайтып келгенше үнемі алаңдап жүретін. Ол бұрынғы президент Кливлендке Теодор үшін алаңдағанын айтқанда, бірінші ханым ретінде қыдырыс алды, ол оған "Уайымдамаңыз, ол жақсы" деп жауап берді. Ақ үйге кірген соң Эдит тұрғын жайдың жиһаздарын ауыстырды да, екі күн бойы ұйықтады. Жаңа лауазымның бір артығы – Рузвельттер енді ақша мәселесіне алаңдамайтын болды, және ол бірінші ханым ретінде өмірінен ләззат алды. Эдит өз қабылдау бөлмесі ретінде президент кеңсесіне іргелес орналасқан сопақ кітапхананы пайдаланды. Осы жерден ол оны бақылап, кешкі жұмысына ескерту жасады. Ақ үйдегі тамақ дайындауды қадағалаудың орнына Эдит кейтеринг қызметін жалдады, бұл оның күн тәртібін жеңілдетіп, өзінің тамақ таңдаулары үшін сынға ұшырауын болдырмады. Сондай-ақ ол персоналды басқаруды бас ушерге тапсырды. Үй шаруашылығын жалдаудың орнына Эдиттің өзі сарайдың күтіміне жауапкершілік алды.
Бірінші ханымның өмірі
Бірінші ханым болған кезде Эдиттің таңертеңгілік қызметтеріне поштасына жауап беру, газет оқу, сауда жасау және француз тілін оқу кірді. Кешкі уақытта ол күйеуімен бірге атпен серуендеп, балаларымен уақыт өткізетін. Ақ үй өмірінің ауыр сынақтарына қарамастан, Эдит пен Теодор бір-бірін жақсы көріп, берік қарым-қатынас сақтады. Әр сейсенбіде Эдит кабинет мүшелерінің жұбайларымен жиналыс ұйымдастырып, осы жиналыстарды кабинет отырыстарымен қатар өткізіп, Ақ үйдің мерекелік шараларын жоспарлауға және бюджеттеуге мүмкіндік берді, бұл олардың бірлесіп жұмыс істеуіне және Ақ үй іс-шараларына ешкімнің көлеңке түсірмеуіне септігін тигізді. Осы жерде Эдит қонақтар тізіміне кімнің кіретінін шешіп, өзінің моральдық қағидаларына сай келмейтіндерді, әсіресе адалдыққа қиянат жасағандарды шығарып тастады. Бірінші ханым рөлімен қатар, Эдит балаларына күтім жасауды жалғастырды. Бұл оның балалары мен күйеуінің ауру немесе жарақат алған жағдайында оларға көмектесуін қамтыды, мұндай жағдайлар оның қызметі кезеңінде жиі кездесті. Квентиннің балалық шақтағы досы Эрл Лукер кейін Эдиттің бірінші ханым рөлі балалардың ойындарына қатысуына кедергі келтіргеніне өкінгенін жазды. Ол тағы бір балаға үміттенеді, бірақ 1902 және 1903 жылдары болған екі жүктілігі де түсікпен аяқталды. 1903 жылдың сәуір айынан бастап Теодор екі айға батысқа сапарласа, Эдит балаларды жалғыз өзі күтіп бақты, алғашқыда «Мэйфлауэр» кемесінде круиз жасап, содан кейін Ақ үйде. Ол күйеуінің қауіпсіздігінен үнемі алаңдап, оның оралғанына шын қуанды. Өзінің балаларынан бөлек, Эдит Теодордың көңілінен шықпаған қызы Алиске де көңіл бөлді. Жаз айларында Ақ үй тым ыстық болғандықтан Рузвельттер жыл сайын Сагамор Хиллге оралатын. Эдит Теодордың қайта сайлану мүмкіндігіне сенімді болды, өйткені ол оның қарсыласы Алтон Б. Паркерді нашар бағалады. Дегенмен, сайлауға жақындағанда ол стрестен бес фунт салмақтан айырылды. Теодор жеңіске жеткеніне қуанғанда, ол сайлауға қатыспайтынын жариялағанда көңілі қалды. Ол күйеуінің кейін бұл шешіміне өкінетінін білді және егер ол оның айтпақ болғандарын білген болса, оның алдын алу үшін бар күшін салатынын айтты. 1905 жылдың мамыр айында Эдит отбасының демалуы үшін президенттік резиденция құруға кірісті. Олардың Сагамор Хиллдегі үйіне журналистер, саясаткерлер және президенттің қамқорлығын іздегендер жиі келіп тұратын. Ол Вирджиния штатының Альбемарл округіндегі Блю-Ридж тауына барып, досынан шатыр сатып алды. Бұл шатыр «Қарағай түйіні» деп аталды. Сол жылы Эдит Теодормен бірге Панамаға Панама каналының құрылысын бақылауға барды. 1907 жылдың күзінде Теодор тағы да ел аралап сапарға шықты, ол оның қайтып келуін күтіп, оның жіберген әрбір хатын асыға күтті. Бірінші ханым рөліндегі соңғы он айында Вашингтонда жалғыз әйелдерге жасалған шабуылдар сериясы Теодорды Эдиттің серуендеуіне жеке күзетші тағайындауға мәжбүр етті. Ол Ақ үйдің жаңа әскери көмекшісі Арчибальд Баттты таңдады. Батт Эдитпен бірге серуендеп, саудаға шығатын, сондықтан ол оған көпшілікке айта алмайтын ойларын ашық айта алатын.
Ақ үйдің қонақүйі
Рузвельттер Ақ үйге кірген кезде елде аза тұру болғандықтан, бірінші ханымның әлеуметтік шараларды ұйымдастырудағы дәстүрлі рөлі 30 күнге кейінге шегерілді. Вашингтон қайтадан жанданғанда, Эдит Ақ үйінде әр маусымда өткізілетін әлеуметтік шаралардың санын арттырды, оның ішінде кешкі ас, шай ішу, бақта тойлар мен концерттер ұйымдастырылды. 1902 жылғы әлеуметтік маусымда Ақ үйге шамамен 40 000 адам келді, бұл бұрынғы жылдармен салыстырғанда едәуір көп. Эдиттің көңілі тынышты, себебі бірінші ханымның өзі басқаларға қонаққа барудың орнына, күн сайын түстен кейін басқалардың қонақтарын қабылдауы керек еді. Бірінші ханым болу Эдитке жаңа міндеттерді әкелді, олар оған ұнамады, соның ішінде үлкен қабылдау кезектеріне қатысу және Ақ үйдің Жұмыртқа фестивалі. Ол Жұмыртқа фестивалін ұнатпады, оның шөпті қалай бүлдіретінін айтып, шара барысында шіріген жұмыртқаның иісінен ренжіді. Осы кезде президенттің әйеліне «бірінші ханым» деп атау кең таралған болса да, ол өзі бұл атауды қолданбады, орнына «Миссис Рузвельт» деп қол қойды. 1902 жылы Рузвельттер Ойстер-Бейде тұрғанда, Ресейдің Ұлы князі Борис Владимирович АҚШ-қа сапармен келді, және Эдит оның оятсыз мінез-құлқынан жиренді. Ол оны әлеуметтік жағынан мойындамады, ол келгенге дейін туыстарымен түскі асқа кетіп қалды. Князьға оның көрсеткен теріс қатынасы баспасөз және орыс аристократиясы тарапынан мақтауға ие болды. Теодор қайта сайланғанда, Ақ үйдің атмосферасы жақсарды, себебі бұл мерзімнің басталуы президент Маккинлидің қазасынан кейін болған қайғылы сезімдер мен аза тұрудың орнына қуанышқа себеп болды. Бұл Эдиттің бірінші ханым ретіндегі ең маңызды әлеуметтік шарасына әкелді, ол 1906 жылдың 17 ақпанында Ақ үйде өгей қызы Элис пен конгрессмен Николас Лонгворттың тойын өткізді.
Ақ үйді жөндеу
Эдит Ақ үйге көшкеннен кейін оны «дүкеннің үстінде тұрғандай» деп сипаттады. 19 ғасырдағы федералды саясаттың ауқымы өзгергендіктен, ғимарат қызметкерлермен тығыз болып, жұмыс орынына деген қажеттілік тұрғын үй жайларын шектеді. 1902 жылы ғимаратта жөндеу жұмыстары басталды, ал Рузвельттер алты айға басқа жерге көшіп кетті. Теодор Лафайетт алаңындағы үйге көшкенде, Эдит балаларымен Сагамор төбесіне қайтты. Ол сол жерден жөндеу жұмыстарын қадағалап, өзіне ұнамайтын идеялардың іске асуына жол бермеді. McKim, Mead & White компаниясы жөндеу жұмыстарын жүргізді. Алғашқы дау тудырған мәселе – Ақ үйдің консерваториясының орналасқан жері болды. Архитектор Чарльз Фоллен МакКим оны бұзуды қаласа, Эдит қарсылық білдірді. Олар консерваторияны көшіруге келісті, ал МакКим бұл келісімді «Ойстер-Бей шарты» деп атады. Ол сондай-ақ МакКимнің жазу үстеліне жасаған эскизін «ұсқынсыз және қолайсыз» деп сынады. Эдит бұрынғы бірінші ханымдар көптен бері армандаған нәрсені іске асырды: атқарушы кеңселерден және қоғамдық аймақтардан бөлек, отбасының қонақтардың кедергісіз тұратын жеке тұрғын жайы. Бұл бөліну Батыс және Шығыс қанаттардың құрылуымен мүмкін болды. Ол жомарт шығындар дау тудыруы мүмкін екенін білгендіктен, шығындарды азайтуға тырысып, жаңа жиһаздың орнына ескі жиһаз әкелдірді. Ең үлкен өзгеріс Шығыс залде болды, ол толығымен қайта жаңартылды, жаңа төбе, қағаз ағашы, кілемше және үш электрлі кристалл люстра орнатылды. Ол күйеуінің денсаулығын сақтау үшін теннис кортын орнатуға ұйғарды. Басқа жөндеу жұмыстарына қоғамдық аймақтарға өзгерістер енгізу және бақты қайта жоспарлау кірді. Жөндеу жұмыстарының нәтижесі көбінесе жағымды бағаланды. Рузвельттер 1902 жылдың 4 қарашасында Ақ үйге қайта оралды, өйткені жөндеу жұмыстары аяқталуға жақын болды. Келесі айда жұмыстар толыққанды аяқталды. Мемлекеттік асхана жүзден астам қонаққа арналған орынға дейін кеңейтілгеннен кейін Эдит Ақ үй үшін тағы да қытай ыдыстарын сатып алды. Америкада жасалған қыш ыдыстарды таба алмағандықтан, Эдит Веджвуд ыдыстарын импорттап, оларды АҚШ-тағы үлкен мөрмен безендірді. Ол содан кейін Каролина Харрисон бастаған Ақ үйдің қытай ыдыстары коллекциясын толықтыруды қамтамасыз етті. Эдит әлеуметтік хатшысы Хагнермен және тілші Эбби Ганн Бейкермен бірге бұрынғы әкімшіліктерде қолданылған қытай ыдыстарының көп бөлігін іздестірді. Қызмет мерзімінің соңында ол барлық зақымдалған ыдыстарды жойды, оларды сату немесе сыйға беру коллекцияның құнын төмендетуі мүмкін деп ойлады. Ол сондай-ақ бірінші ханымдардың ресми портреттерінен тұратын портреттер галереясын құруды ұйымдастырды; содан бері әрбір бірінші ханымның портреті жасалды.
Саяси ықпал
Эдит өзінің саяси көзқарастарын көпшілік алдында жариялаған жоқ, бірақ оларды күйеуімен жиі бөлісетін – бұл факті жалпы жұртшылыққа мәлім болған. Теодор газет оқымайтындықтан, Эдит күніне төрт газет оқып, оның назарын аударатындықтарын ойласа, үзінділерін оған жеткізетін. Тарихи деректердің жетіспеуіне байланысты Эдиттің күйеуіне қаншалықты және қандай салаларда ықпал еткені белгісіз. Бір мемлекеттік қызметкер, Гиффорд Пиншот, Теодор өзі таңдаған Джеймс Рудольф Гарфилдті Мемлекеттік қызмет комиссиясына тағайындағаннан кейін, оның «үкімет ісіне күткеннен әлдеқайда көп қатысқанын» айтты. Кейде ол президенттің хатшысы Уильям Лоуб-младшиймен бірлесіп, Теодорды өз идеяларына көндіруге тырысты. Эдиттің Теодорға жасаған ықпалы оның президенттік мерзімі бойы сақталды, және ол оны ұнатпаған идеялардан бас тарттыруға тырысты. Теодор қауіпсіздік шараларын азайтуды сұрағанда, Эдит Құпия қызметке оның өтінішін орындамауды бұйырды. Сонымен қатар, ол Теодорға хабарсыз, әр түнде Пайн Нотқа екі құпия агентті орналастырды. Эдит Республикалық партияның саяси істеріне және оның мүшелеріне көп қызығушылық танытпады, бірақ ол белгілі бір саяси мәселелерге қызығушылық танытып, Рузвельттермен байланыста болған адамдарды бағалап отырды. Теодор екінші мерзімінде прогрессивтік реформаларға қатысты талаптарын күшейткенде, ол оның пікірімен келісті. Бірінші ханым болғаннан кейін көп ұзамай Эдит досы Франсис Меткалф Уолкотттың ажырасқаннан кейін некесін қайта жаңғыртуға көмектесуге күш салды. Теодор бұрынғы күйеуі, бұрынғы сенатор Эдвард О. Уолкоттың сенатқа қайта оралуына жол бергісі келмеді, себебі бұл саяси одақтастықтармен байланысты болды, бірақ мүмкін, Эдиттің Франсиске немқұрайлы қарағаны үшін оған деген жағымсыз пікірі де болды. Олар Эдвардтың сайлануына кедергі келтірді, бірақ ол Франсиспен қайта қосылмады. Рузвельттер кейіннен Франсистің ұлы Лайман М. Бассқа Нью-Йорк округінің прокуроры лауазымын берді. Эдит Рузвельттердің серіктестерінен президентке ақпарат жеткізу үшін көбінесе делдал ретінде қызмет етті. 1905 жылы орыс-жапон соғысының бейбіт келіссөздері кезінде Эдит Спринг Райспен байланыста болды, ол сол кезде Ресейдегі британ елшілігінің дипломаты болған. Спринг Райс пен Теодордың лауазымдарына байланысты тікелей байланысқа түсуі жөнсіз болар еді, бірақ Спринг Райс Эдитке хат жазды және оның хаттарында Теодор үшін құнды ақпараттар бар болды.
Қайырымдылық және өнер
Эдит өзінің қызметінің алғашқы екі жылында аукционға шығарылатын орамалдар мен басқа да заттарды қайырымдылыққа сыйлады, осы сыйлықтарды жинауды жеңілдету үшін "орамал бюросын" құрды. Орамалдар тексеріліп, сынға алынғаннан кейін бұл практика тоқтатылды, бұл оған қатты эмоционалдық ауыртпалық туғызды. Ол сондай-ақ мұқтаж жандарға жеке ақшасын анонимді түрде жиі берді, бірақ бұл ақшаны беру үшін алдымен фактілерді растап, олардың өздері "тұрып үйренуі керек" болғанда оларды "көтеріп алып" жатпағанына көз жеткізді. Эдит қайырымдылық үшін жиі тігін тікті, Ойстер-Бейдегі Христос епископальдық шіркеуімен бірге Санкт-Хильда тігін шеңберіне қатысты. 1905 жылы ол Audubon Society-нің әйелдердің шляпаларындағы сәндік қауырсынды қолдануды тоқтатуға бағытталған күш-жігерін қолдады. 1907 жылы ол Нью-Йорк аналар жиналысына қосылды. Эдит түрлі классикалық аспаптарда ойнайтын музыканттар мен әншілерді де қолдап, оларға Ақ үйде өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Ол Рихард Вагнер сияқты классикалық музыканы ұнататын. Ол Америка Құрама Штаттарына келгенде танымал неміс композиторы Энгельберт Хампердинктің қатысуын ұйымдастырды, нәтижесінде ол Құқықтық көмек қоғамы үшін Хампердинктің "Хансель мен Гретель" операсының қайырымдылық көрсетіліміне қатысты. Эдит сондай-ақ театрды қолдады және актерлерді төмен дәрежелі деп есептеген кезде Ақ үйде пьесалар қойылуына рұқсат берді.
Баспасөз және жұртшылықпен байланыс
Эдиттің бірінші ханым болуымен байланысты ең үлкен алаңдаушылықтарының бірі – оның жеке өміріне тигізетін әсер еді. Ол жеке өмірін бағалайтын және Ақ үй тұрғанда баспасөзді өзіне ең жағымсыз нәрсе деп санайтын. Ол журналистерге ықпал ететін, мысалы, бір киімді бірнеше рет киіп, бірақ тілшілерді оны әртүрлі сипаттауға көндіретін. Ол отбасы туралы ақпараттың медиада жариялануын бақылау үшін өзінің және балаларының суреттерін түсіріп, кейін баспасөз қызметіне жіберді. 1890 жылдары жақсы жағдайдағы әйелдер үшін хатшы жалдау қалыпты жағдайға айналды, бірақ ешбір хатшы бірінші ханымға бұрын жалданып көрмеген. Қызметке кіріскеннен кейін бірнеше апта өткен соң Эдит Белл Хагнерді әлеуметтік хатшы ретінде тағайындап, бірінші ханымның алғашқы ресми кеңсесін құрды. Хагнер Эдиттің поштасына жауап беруге, оның кестесін басқаруға, қонақтар тізімін қадағалауға және бірінші ханымның қызметі туралы ақпаратты баспасөз қызметіне жеткізуге жауапты болды. Теодордың екінші мерзімінде конгрессмен Томас В. Хардвик Хагнердің мемлекеттік қаражат есебінен жұмыс істеуіне қарсылық білдіріп, оны қызметтен босату туралы ұсыныс жасады. Өкілдер палатасының қалған бөлігі мұны бірінші ханымға жасалған құрметсіздік ретінде қарастырды, ал Хардвик ұсынысты қолдаған жалғыз адам болды. Эдит үшін сән маңызды емес еді, ол киімдерін бірнеше маусым бойы сақтап, кейде оларды жаңарту үшін өзгерістер енгізетін. Мами Фиш бірінші ханымның "жылына үш жүз доллар" жұмсайтын сән-стилі туралы сын мақала жазғанда, Эдит оны газеттен кесіп алып, өзінің альбомдарына қойды. Бірінші ханымның алғаш рет сатиралық бейнеленген суреті Эдитті күйеуінің Ақ үйінде Букер Т. Вашингтонмен бірге кешкі ас ішетін кезде көрсетті.
Кету
Эдит Теодордың 1908 жылғы президенттік сайлауда кандидатты сайлау үшін өзінің мұрагері ретінде соғыс министрі Уильям Говард Тафтты таңдағанда күдікпен қарады. Бұл Тафттың әйелі Хелен Херрон Тафттың Ақ үйге өз ықпалын жүргізуге тырысуымен одан да қиындады. Эдит пен Хелен жылдар бойы бір-біріне және олардың күйеулеріне сенімсіздікпен қарастырып, бәсекелестікке түсті. Осы бәсекелестік Теодор мен Уильям арасындағы дауға себеп болды. 1909 жылғы әлеуметтік маусым басталғанда Ақ үйдің атмосферасы мұңды болды, себебі Рузвельттердің Ақ үйде болуы аяқталып жатқан еді. Жаңадан келген Тафттар отбасы, жалпы алғанда, жақсы көрінгенімен, Рузвельттерге тән сергектік беделге ие болмады. Хелен Тафт штат қызметкерлеріндегі өзгерістерді жоспарлай бастады. Эдит осы адамдармен жылдар бойы жақын қарым-қатынаста болды және Тафттың ниеттерін талқылағанда көңілі толқып, эмоционалды болды. Эдит өзінің мүліктерін тізімдеп қарағанда, Ақ үйді жөндеу кезінде сатып алынған 40 долларлық диванды өзінде қалдыру ниетіне байланысты дау туды. Кері реакциядан кейін ол оны тастап кетуге шешім қабылдады, себебі ол енді даудың жағымсыз әсерімен бүлінгенін айтты. Арчибальд Батт осы оқиғаны оның ашуланғанын көрген жалғыз жағдай деп сипаттады. Екі жылдан кейін президент Тафт жаңа диван сатып алып, ескісін оған жіберді. Ақ үйдегі уақыттары аяқталып, Теодор Африкаға бір жылдық сафариға бару мүмкіндігіне қуанды. Бұл Эдитті қатты қорқытты, әсіресе ол экспедиция кезінде өлімнен сескенбейтінін айтқанда. Кетуге аздай қалғанда Рузвельттер немере інісі Стюарт Робинсонның күрт қайтыс болғанын естіді және олар осы соңғы күндерін қайғыға берді.
Сагамор төбесіне оралу
1909 жылы Ақ үйден кеткеннен кейін Эдит Сагамор төбесіне оралды, ал Теодор мен Кермит сафариға шықты. Балаларының бәрі Сагамор төбесін тастап кеткен, Эдиттен басқа, ол жас жеткіншек еді. Бірнеше айдан соң Эдит жалғыздыққа шыдамады, балаларын – Эдит, Квентин және Арчибальдты алып Еуропаға сапар шекті. Ол Франция, Швейцария және Италияны аралап, әпкесімен де кездесті. Қарашада оралды, бірақ келесі наурыз айында Теодормен қайта қосылып, Еуропаға тағы бір турнеге бару үшін Мысырға кетті. 1910 жылдың маусым айында олар Нью-Йоркке оралды. Теодор оралғаннан кейін көп ұзамай-ақ лекциялар оқып, Эдитті 1911 жылдың наурыз айына дейін жалғыз қалдырды, сосын ол онымен бірге жүруге шешім қабылдады. Өмірі жайғасып, балалары есейген соң, Эдит немере күтуді армандады. 1911 жылдың 6 тамызында Теодор III пен оның әйелі Элеонора Александрдың Грейс есімді қызы дүниеге келгенде арманы орындалды. Келесі айда Эдит аттан құлап жарақат алды. Ол келесі екі күн бойы есінен танып, содан кейін бірнеше ай бойы физикалық жаттығулар жасады. Апаттан кейін ол уақытша дәм сезу қабілетін жоғалтты, ал иіс сезу қабілетінен мүлдем айырылды. Сауығып келе, Эдит пен Этель ақпан айында Кариб теңізіне бірнеше апталық сапарға шықты. Теодор саяси аренаға қайта оралғанда, ол одан қашып кетуге мүмкіндік алды. Теодор 1912 жылы президенттікке қайта үміткер болуды ойлағанда, Эдит оған "қайта президент болмайсың" деп кеңес берді. Ол Теодордың саясатқа оралуына қарсы болды. Оның оны ынталандыру әрекеттері сәтсіз аяқталғанда, ол оның сөздерін дайындауға көмектесті және 1912 жылғы Прогрессивтік Ұлттық конвентке қатысты, бірақ оның үгіт-насихатымен айналыспады. Эдит Теодордың саяси қызметін қайта бастағанда оның қауіпсіздігі үшін қайтадан қорқып, оның қорқынышы науқан кезінде оған жасалған қастандық әрекетінен кейін расталды. Теодор президент болып сайланбады, ал Эдит "адамгершіліксіз және екі жүзді шарлатан" деп санаған Вудро Вильсонды жек көреді. 1913 жылдың маусым айында Эдит әпкесіне апендицит операциясы жасалу керектігін біліп, оны қолдау үшін Италияға сапар шекті, тамызға дейін оның жанында болды. Сол жылы Теодор мен Кермит тағы бір экспедицияға аттанды, бұл жолы Оңтүстік Америкаға. Эдит бастапқыда олармен бірге жүрді, бірақ сапардың екінші кезеңін бастағанда, Бразилияның зерттелмеген аймандарын картаға түсіріп, үйіне қайтып келді. Теодордың сапары қауіпті және жақында өлімге әкелуі мүмкін болды, сондықтан Эдит 1914 жылдың мамыр айында оның оралғанша үлкен қысымда болды. Сол жылы денсаулығы нашарлап, Кермиттың үйлену тойына қатыса алмады. 1915 жылдың сәуір айында Эдитке "қажетті операция" жасалды. Теодор АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуын қолдаған қозғалысты басқарып жатқанда, Эдит бұрынғыдай үйінен өтетін саяси тұлғалармен бірге жүре алмады. Өз тарапынан Эдит Тед III және оның әйелі Элеонора ұйымдастырған "Американың тәуелсіз патриот әйелдері" қатарында жүрді. Ол сонымен қатар, "Тігісшілер гильдиясының" президенті болды. Соғыстың саяси ахуалынан қашу үшін Эдит пен Теодор 1916 жылдың ақпан айында Кариб теңізіне кетті. Олар келесі жылға демалысқа баруды жоспарлаған еді, бірақ Германиямен қарым-қатынас нашарлағандықтан, Рузвельдтер соғысқа дайындалып, сапарларын тоқтатты. Эдит ұлдарын АҚШ соғысқа шыққанда шайқасуға шақырды. Ол көңілінен шығу үшін теріп жазуға тырысты, бірақ бұл әрекеті ұзаққа созылмады. 1918 жылдың 17 шілдесінде Эдит Квентиннің ұшағы атып түсірілгенін және оның қаза тапқанын білді. Сагамор төбесіндегі Квентиннің естеліктерінен қашу үшін Эдит, Теодор және Квентиннің никесі Флора Пейн Уитни Мэн штатының Дарк-Харбор қаласындағы Этельдің үйінде бір ай өткізді.
Жесірлік
1918 жылы Теодордың денсаулығы нашарлап, 11 қарашада ауруханаға түсті. 1919 жылдың 6 қаңтарында қайтыс болғанға дейін Эдит оның қасында болды. Жесір әйелдің дәстүрі бойынша, ол екі күннен кейін жерлеу рәсімі өткізілгенше үйде қалды. Эдит өзін Теодормен бірге өлгендей сезінді – ол бұл туралы тек қайын сіңілісі Кориннеге айтты, бірақ отбасына көмектесу және Теодордың істерін жалғастыру қажеттігін түсінді. Ақпаннан мамырға дейін ол ұлдарын көруге, әпкесімен бірге тұруға және Квентиннің қабірін зиярат етуге Еуропаға барды. Содан кейін ол Кермитпен бірге желтоқсан айында Оңтүстік Америкаға демалысқа кетті. Бұл сапарлардың екеуі де Теодорды еске түсірмей, Ойстер-Бейдегі естеліктерден қашу қажеттігімен байланысты болды, бірақ уақыт өте келе ол жай ғана саяхаттауды ұнатты. Келесі он жылдық әлемдік сапарлармен толы болды. Эдитке бірінші ханымдарға берілетін зейнетақы қажет болмады, бірақ ол басқа бұрынғы бірінші ханымдарды одан бас тарту арқылы ұялтудан қорқып, оны Теодордың Rough Riders тобының бұрынғы мүшелері сияқты басқаларға көмектесу үшін пайдаланды. Теодордың мұрасын сақтау үшін Эдит күйеуінің өмірбаянын жазған барлық авторлармен жұмыс істеуге келісті, бірақ олардың барлығына келіспеді. Ол Генри Ф. Принглдің өмірбаянын ерекше ұнатпады, өйткені онда Теодор жас және ересек емес болып суреттелген. 1920 жылғы президенттік сайлауға жақындаған кезде Эдит республикашыл Уоррен Г. Хардингті қолдады. Ол әйелдерге жүгінді, өйткені оларға жаңа ғана дауыс беру құқығы берілген еді. 1921 жылдың қаңтарында Эдит Кариб теңізіне сапар шекті, соның ішінде алты адамнан тұратын топпен Британдық Гвиананың орманды аймақтарына Кіайетүр сарқырамасын көруге барды. 1922 жылдың қаңтарында Арчибальдпен бірге Еуропаға сапар шекті, онда олар Париж, Берлин және Лондон қалаларын аралады. Еуропадан ол жеке Оңтүстік Африкаға барды. 1922 жылы Эдит Теодордың достарына арналған кеш өткізді, олар оның қабірін аралап, оның естеліктерімен бөлісті, бұл жыл сайынғы дәстүрге айналды. 1922 жылдың соңында немересі Ричард Дербидің қайтыс болғанын естігеннен кейін, ол келесі қаңтарда көңілін ауыстыру үшін Бразилияның Пара қаласына барды. 1923 жылдың сәуір айында ол Коннектикут штаты арқылы саяхаттап, ата-бабаларының туған қаласы Бруклинге барды. Бұл оны ата-бабаларының тегін толығырақ зерттеуге түрткі берді. Эдит пен Кермит 1923 жылдың желтоқсан айында Калифорнияға, содан кейін Гавайиге, ал келесі жылдың қаңтарында Жапонияға барды. Аймақ Ұлы Канто жер сілкінісінен зардап шеккен еді және жер сілкінісі жиі болып тұрды. Олар жер сілкінісіне төзімді етіп салынған жаңадан ашылған "Империял" қонақ үйінде тұрды, бірақ Эдит жер сілкінісі тоқтамайтындықтан қауіптенді. Ол Жапонияда қойылатын Но театрының өнерін, әсіресе анасы ұлын жоғалтқан туралы айтатын Сумида гава спектаклін ұнатты. Ол Қытай мен Кеңес Одағы арқылы өтер келе олар туралы жағымсыз пікірде болды.
Қосымша саяхат және саяси қатысу
Теодор III 1924 жылы Нью-Йорк губернаторы сайлауына кандидат болды. Франклин Д. Рузвельт (Теодордың бесінші туысы) және оның әйелі Элеонора Рузвельт (Теодордың немере қызы) оның қарсыласын қолдаған кезде Эдитке зор реніш сезімін тудырды. Сол жылы Эдит Кермит пен оның отбасымен бірлесіп «Кермитпен таңғажайып порттарға саяхат» атты саяхаттық очерк жазды. 1925 жылы Эдит пен Кермит тағы бір кітап шығарды: «Америкалық жинақтар: Гертруда Тайлер мен оның отбасының тарихы, 1660–1860», онда Эдиттің Жаңа Англиядағы ата-бабаларының тарихы егжей-тегжейлі сипатталды. Кітап көбіне қызығушылық тудырмады және жақсы сатылмады. 1926 жылдың басында Эдит Мексиканың Юкатан штатына сапар шегіп, Чичен-Ицаны аралады. Осы жылы ол ұйымдастырған поэзия оқу тобында ақын Элберт Ньютонды құрметті қонақ ретінде қабылдай бастады. 1927 жылы Эдит Аргентинадағы Парана өзенінен өтіп, Бразилиядағы Игуасу шатқалына жетті. Осы кезде Эдиттің жүрегі ауыра бастады, ол бұл ауруды «жүрек шабуылы» деп атады. Денсаулығының нашарлап бара жатқанын сезіне, ол АҚШ-та демалыс үйі іздеді. Ол Бруклиндегі (Коннектикут штаты) өзінің арғы атасы Даниэль Тайлер III үшін салынған Мортлейк сарайын сатып алды. Осы шақта Эдит қызына Теодордың өлімінен кейін өмірі бақытты болғанымен, тек екі рет түсінде ғана бақытты болғанын айтты. Содан бері ол Мортлейк сарайына жыл сайын бірнеше рет, соның ішінде 4 шілдедегі жылдық саяхатына барып тұрды. Эдит 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан және одан кейінгі Ұлы депрессиядан көп зардап шекпеді. Теодор III Пуэрто-Рико губернаторы болып тағайындалғаннан кейін, Эдит 1930 жылдың қаңтар және желтоқсан айларында ол жерде болды. Келесі наурыз айында ол Ямайкаға сапар жасады. Франклин Д. Рузвельт 1932 жылғы президенттік сайлауға демократтардың үміткері болып тағайындалғанда, оны құттықтағандар Франклин оның ұлы деп ойлағандықтан Эдиттің көңілі қалды. Сагамор Хиллге Франклиннің үміткерлігін құттықтаған 300-ден астам хат келді. Ол Франклиннің қарсыласы Герберт Гуверді жақтады және оның үгіт-насихатын жүргізе бастады. Өзінің қолдауын көрсету үшін ол бірінші ханым болғаннан кейін алғаш рет Ақ үйге ұшақпен барды. Ақ үйдің ішін танымай, мүлдем жаңадан жабдықталғанын көрді және бұл тәжірибені «жеткіліктісіз» деп санады. Франклин сайлауда жеңіске жетті. Теодор III Гувер басқаруы кезінде Филиппиннің генерал-губернаторы болып тағайындалды, ал Эдит онымен кездесу үшін сол жерге сапар шекті. Эдит Франклиннің «Жаңа келісім» саясатына қарсы болды, олардың Теодордың прогрессивті платформасынан ешқандай ұқсастығы жоқ екенін айтты. Ол кейіннен бірінші ханым болған немере қызы Элеонорамен жақсы қарым-қатынас сақтап, Элеонораның қоғамдық қызметін мақұлдады.
Кейінгі өмір және өлім
Эдиттің жүрек ауруы, пароксизмальді тахикардия деп диагноз қойылған, 1930 жылдары күшейді, оны сағаттап ауырсынуға шалдықты. 1934 жылдың наурызында ол Грекияда болды, ал 1935 жылдың қаңтарында Оңтүстік Америкаға соңғы сапарына шықты. Осы кезде оның кірісі азайды, сондықтан ол енді қымбат демалыстарға бара алмады. 1935 жылдың қарашасында құлап, Эдиттің жамбасы сынды. Ол жақсы жазылған жоқ, сондықтан ол бес ай ауруханада жатты. Жарақатының салдарынан ол белсенді өмір салтын жалғастыра алмады. 1937 жылдың басында ол Флорида штатының Сент-Эндрюс қаласында бірнеше айға «Магнолия Манор» атты үйді жалға алды. Ол үйді жалға алу алдында көрмеген еді, және ол кедей ауданда, бау ағаштарынан тамған жасыл жапырақтардың көлеңкесінде орналасқан, тарақанға толы үй екенін анықтады. Эдит 1938 жылдың басында Португалияда болды, бірақ қарттығына байланысты сапар оған бұрынғыдан қиын болды. 1939 жылдың басында Гаитиде болғанда, ол Италиядағы қарындасының қайтыс болғанын естіді. Олар сол кезде ажырасып кеткен еді, және Эдит өмірінің соңына дейін кінәлі сезініп, қарындасын тастап кеткеніне өкінді. 1941 жылы 80 жасқа жақындаған Эдит өзінің қаржысын және поштасын басқара алмайтынын сезінді, бұл оны ұялтты. Кермит 1941 жылы алкоголизмге берілді, ал 1943 жылдың 4 маусымында өзін атып өлтірді. Эдитті, әсіресе балаларының арасында Кермитті жақсы көргенімен, оның өлімінің суицид екенін ешкім айтпады. Соғыс кезінде Теодор III де жүрек талмасынан қайтыс болды. Эдит 1947 жылдың басында төсекке жатты және өмірінің соңына дейін сонда жатты. 1948 жылдың 30 қыркүйегінде, комаға түскеннен кейін бір күн өткен соң, 87 жасында қайтыс болды. Ол Теодордың қасына жерленді. Эдит қарапайым жерлеу рәсімін қалады, және ол қайтыс болғанға дейін оны қалай ұйымдастыру керектігін толық жазып алған еді. Оның нұсқаулары: «Мүмкін ең қарапайым табын. Егер шіркеуде жоқ болса, менің креп шалымның бірімен жап. Табынға балаларымнан қызғылт және көк гүлдерден басқа ештеңе қоймаңыз. Процессиялық ән No. 85 «Құдайдың Ұлы». Баяу темп болмасын. Рецессиялық ән No. 226 «Илаһи махаббат». Бетховеннің Тоғызыншы симфониясынан гимн. Қызмет Дұға кітабындағыдай болсын. Менің сақинаны шешпеңіздер және дене сақтауға рұқсат бермеңіздер». Оның қабір тасында: «Ол жасағанның бәрі басқалардың бақыты үшін болды» деп жазылған.
Мұра
Эдит бірінші ханым ретінде кеңінен танымал болды, өкілеттігі аяқталғанға дейін жоғары халықтық қолдауға ие болды. Ол өзінің ізашары Ида Сакстон Маккинлимен жағымды салыстырылды, оның нашар денсаулығы бірінші ханым ретінде белсенді болуына кедері келтірді. Ол соңғы екі онжылдықтағы бірінші ханымдарға қарағанда осы жағынан әлеуметтік жағынан белсенді болды, себебі олардың өкілеттік мерзімі қысқа болды немесе міндеттерін орындай алмады. Дегенмен, Эдитке қатысты замандаштарының пікірінде оның жеке өміріне баса назар салғандықтан, ол өзін-өзі уайымдаған адам ретінде көрінді. Әлеуметтік белсенділіктен басқа, Эдит сол кезде Ақ үйді мекендеген ең спорттық бірінші ханым болды, ол үнемі серуендеп, атпен жүретін. Ол атпен жүрудің күнделікті өмірдің ажырамас бөлігі болған ортада өмір сүрген соңғы бірінші ханым болды және автомобильдерді пайдалануды ұнатпады. Эдит өмірі бойы күйеуіне берген білімі мен саяси сабырлылығы үшін жиі танылды. Эдит өмір бойы көп оқыды, әсіресе XIX ғасырдың британдық, француз және неміс жазушыларын, соның ішінде Уильям Мейкпис Такерей мен Жан Расинды жақсы көретін. Теодор бірде оның әдеби білімін жоғары бағаламағанына сенетінін айтты және оның кеңесін тыңдамағанда өзінің жағдайы нашарлағанын мойындады. Тарихшылар Эдиттің өмірін зерттегенде оның ішкі сезімі туралы аз мәлімет алады, өйткені ол көпшілік алдында пікір білдірмеді және хаттарын сақтамады. Ол хаттарының бір күні жарияланып қалуынан қорқып, кейде оларды алғандардан оқығаннан кейін жоюды сұрады. Сақталған хаттар мен басқа да құжаттар Гарвард кітапханасы және Конгресс кітапханасы сияқты әртүрлі мұрағаттық жинақтарда сақталады. Эдиттің көптеген туыстары мен жақындары олардың қарым-қатынастарын егжей-тегжейлі сипаттайтын естеліктер жазды. Эдиттің өлімінен кейінгі онжылдықтарда оның өміріне ғылыми тұрғыдан көп көңіл бөлінбеді. Ол туралы алғашқы толық өмірбаян және ауқымы бойынша ең ірісі – 1980 жылы Сильвия Жукс Моррис жариялаған «Эдит Кермит Рузвельт: Бірінші ханымның портреті» болды. Смитсондар институтының Бірінші ханымдар коллекциясы Рузвельттер Ақ үйден кеткеннен кейін көп ұзамай құрылды. Музейдің жақтастары одан көмек сұрағанда, Эдит көмектесе алатынына сенімді емес екенін айтты: ол киімдерін кигеннен кейін материал үшін кесіп тастайтын, оның қабылдау кешінде киген көйлегі де ерекшелік емес еді. Кейіннен оның қызы қалған бөлігін сыйға тартты, ал Смитсонов музейі суреттерді пайдаланып, корсетін қайта жасады.