Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XX ғасырдағы британдық саясаткер (1944–2000)
шотланд футболшысы
20th century British politician (1944–2000)
the Scottish footballer
Бернард Александр Монтгомери Грант (17 ақпан 1944 – 8 сәуір 2000) – 1987 жылдан 2000 жылы қайтыс болғанға дейін Лондонның Тоттенхэм сайлау округінің парламент депутаты болған Ұлыбританияның Лейбористік партиясының саясаткері.
Bernard Alexander Montgomery Grant (17 February 1944 – 8 April 2000) was a British Labour Party politician who was the Member of Parliament for Tottenham, London, from 1987 to his death in 2000.
Алғашқы жылдар және білім
Берни Грант Британдық Гвиананың Джорджтаун қаласында, мектеп мұғалімдерінің отбасында дүниеге келді. 1963 жылы ол ата-анасымен бірге Ұлыбритания Үкіметінің, тәждік колониялардың халқына Біріккен Корольдікте қоныстан у үшін жасаған ұсынысын қабылдады, бірақ бітірмеді. 1985 жылы «Бродвотер фермасы» көтерілісі кезінде, онда полиция қызметкері Кит Блейклок қаза тапты, Грант Тоттенхэм қалалық әкімшілігі алдында сөз сөйлеген кезде ұлттық назарға ілікті. Ол былай деді деп жалған түрде айтылды: «Полиция жексенбі күні кешке болған оқиғаға кінәлі, ал олар лайықты жаза алды». Оның нақты сөздері: «Жастар полицияға лайықты жаза берді деп ойлайды». Оның бұл сөздері Лейбористік партия басшылығынан жедел айыптауға әкелді, ал сол кездегі консервативті ішкі істер министрі Дуглас Хард оны «жанжалдың бас діни қызметкері» деп атады, ал бірнеше британдық газеттер оны «Барми Берни» деп атады. Грант, ол жай ғана кең аудиторияға аймақтағы жағдайды түсіндіргісі келгенін айтты. Ол өзінің сөздері контекстен тыс алынғанын мәлімдеді, сонымен қатар Кит Блейклоктың отбасына өкініш білдірді. Гранттың келесі күні көтерілісшілердің зорлық-зомбылығын айыптағаны туралы әртүрлі мәліметтер бар. Кейбіреулер Грантты экстремист санаса да, ол кейіннен тәртіпсіздік және жанжалға қатысқан деген айыппен сотталған 45 адамның ісін қолдады. Бұл дау оның 1987 жылғы жалпы сайлауда Тоттенхэм округінен парламент депутаты болып сайлануына кедергі болмады. Ол Ұлыбританияның алғашқы қара нәсілді британдық депутаттарының бірі болды, олардың барлығы Лейбористік партияның қара секциялар қозғалысының мүшелері болды. Ол сонымен қатар Дайан Эбботт пен Пол Боатенгпен бірге 1920 жылдардан бергі Ұлыбританияның алғашқы британдық азиялық депутаты Кит Вазбен бірге сайланды. Кейін Грант Лейбористік партия басшылығының орынбасары лауазымына кандидат болды, бірақ сәтті болмады. 1989 жылы ол АҚШ-тың Конгресс қара нәсілділер тобының үлгісімен Парламенттік қара нәсілділер тобын құрып, оған төрағалық етті. Бұл ұйым Ұлыбританиядағы этникалық азшылықтар қауымдастықтарының мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған.
Bernie Grant was born in Georgetown, British Guiana, to schoolteacher parents, who in 1963 took up the UK Government's offer to people from the crown colonies to settle in the United Kingdom. but did not graduate. As council leader during the 1985 Broadwater Farm riot, in which policeman PC Keith Blakelock was murdered, Grant was brought to national attention when he gave a speech outside Tottenham Town Hall, in which he was widely misquoted as saying "The police were to blame for what happened on Sunday night and what they got was a bloody good hiding" – his actual words were "the youth think they gave the police a bloody good hiding". His comments brought swift denunciation from the Labour Party leadership, and the then Conservative Home Secretary, Douglas Hurd, called him "the high priest of conflict"; several British newspapers also dubbed him "Barmy Bernie". Grant claimed that he was merely explaining to a wider audience what the feeling on the estate was like. He claimed his words had been taken out of context, but offered an apology to the family of PC Blakelock. There is conflicting information over whether Grant condemned the violence of the rioters the following day. To some, Grant was an extremist, yet he supported the prosecution of 45 people subsequently charged with riot and affray. The controversy did not prevent him from being elected as MP for Tottenham at the 1987 general election, one of the UK's first Black British MPs, all of them members of the Labour Party Black Sections movement, being elected at the same time as Diane Abbott and Paul Boateng, as well as Britain's first British Asian MP since the 1920s, Keith Vaz. Grant later stood for the deputy leadership of the Labour Party, but was unsuccessful. In 1989, he established and chaired the Parliamentary Black Caucus, modelled after the Congressional Black Caucus of the United States. The organisation was committed to advancing the opportunities of Britain's ethnic minority communities.
Африкалық репарация қозғалысы
1993 жылы Грант құлдық пен расизм үшін өтемақы алу қозғалысын қолдау мақсатында Африкалық өтемақылар қозғалысын (ARM UK) құрды және оған төрағалық етті. ARM UK 1993 жылы Нигерияның Абуджа қаласында Африка Бірлігі Ұйымы (OAU) және Нигерия үкіметі ұйымдастырған, құлдық және расизм бойынша өтемақылар тақырыбындағы бірінші Панафрикалық конференцияда қабылданған Абуджа жарияланымнан кейін құрылды. 1993 жылғы 10 мамырда Грант Парламентте (Палата) мотив ұсынды, онда Палата жарияланымды құптады және "халықаралық қауымдастықты африкалық халқына төленбеген беспрецеденттік моральдық қарызды мойындауға шақырады, сондай-ақ құлдық пен отарлау арқылы байыған барлық елдерді Африкаға және диаспорадағы африкалықтарға өтемақы төлеу мәселесін қарастыруға шақырады; Африка мен диаспорадағы африкалықтарды пайдаланудың және осының нәтижесінде туған нәсілшілдіктің жалғасып келе жатқан ауыр экономикалық және жекелеген салдарына назар салады; Африка ОАУ-ның өтемақы мәселесін ілгерілетудегі күш-жігерін арттыруын қолдайды" делінген. Бұл мотивке Грант, Тони Бенн, Тони Бэнкс, Джон Остин Уокер, Гарри Барнс және Джерри Бермингем демеушілік етті; одан бөлек, Джереми Корбин сияқты 46 Лейборист партиясының депутаттары да қол қойды. ARM UK 1994 жылғы 1 қаңтардағы «Бирмингем декларациясында» былай деп мәлімдеді:
In 1993, Grant co founded and chaired the African Reparations Movement (ARM UK) to campaign for the movement for reparations for slavery and racism. ARM UK was formed following the 1993 Abuja Proclamation declared at the First Pan African Conference on Reparations, in Abuja, Nigeria, convened by the Organisation of African Unity (OAU) and the Nigerian government. On 10 May 1993 Grant tabled a motion in the House of Commons that the House welcomed the proclamation and "calls upon the international community to recognise that the unprecedented moral debt owed to African people has yet to be paid, and urges all those countries who were enriched by enslavement and colonisation to review the case for reparations to be paid to Africa and to Africans in the Diaspora; acknowledges the continuing painful economic and personal consequences of the exploitation of Africa and Africans in the Diaspora and the racism it has generated; and supports the OAU as it intensifies its efforts to pursue the cause of reparations." The motion was sponsored by Grant, Tony Benn, Tony Banks, John Austin Walker, Harry Barnes, and Gerry Bermingham; an additional 46 Labour Party MPs signed to support the motion, including Jeremy Corbyn. ARM UK, in a "Birmingham Declaration" of 1 January 1994, called upon:
Гранттың өтемақыға қатысты ұстанымы тоналған африкалық мәдени мұраны (мысалы, Бенин қолаларын) қайтару және британ үкіметі өз елдеріне оралуды қалайтын азаматтарды қаржылық тұрғыдан қолдау талаптарын қамтиды.
Grant's approach to reparations included demands for the return of looted African cultural heritage (such as the Benin Bronzes) and that the British government should financially support those who wanted to return to their country of origin.
Жеке өмір және өлім
Грант үш рет үйленген, үшінші әйелімен Мусвелл-Хиллде тұрған. Ол 30 жасынан бері қант диабетімен ауырған. 2000 жылдың 8 сәуірінде Миддлсекс ауруханасында 56 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. 18 сәуірдегі қоштасу рәсімі Тоттенхэм арқылы өтіп, Александра сарайындағы қызметке жетті. Осы кезде процессия Бродвотер Фарм елді мекенінің жанынан өтті. The Guardian басылымының хабарлауынша, "шамамен 3000 адам қара радикалға құрмет көрсету үшін жиналды. Бишілер мен әншілер, шотланд сыбызғысы мен африкалық барабандар болды. Сондай-ақ, ішкі істер министрі Джек Стро, Крис Смит – мәдениет министрі, Клэр Шорт – халықаралық даму министрі, Пол Боатенг және Кит Ваз, Ұлыбританияның ең жоғары лауазымды BAME министрлері де қатысты".
Grant married three times, living with his third wife in Muswell Hill. He was diabetic since his thirties. He died from a heart attack at Middlesex Hospital on 8 April 2000, aged 56. His funeral procession on 18 April passed through Tottenham towards a service at Alexandra Palace, pausing as it passed the Broadwater Farm estate. According to The Guardians report, "An estimated 3,000 people turned out to salute the black radical. There were dancers and singers, a Highland piper and African drums. Also present were Home Secretary, Jack Straw, Chris Smith, Culture Secretary, Clare Short, Minister for International Development, and Paul Boateng and Keith Vaz, Britain's most senior BAME ministers."
Мұра
Гранттың жесірі Шарон Тоттенхэм округынан ресми Лейбористтік партия кандидаты ретінде оның орнын басуға үміткер болды, бірақ 2000 жылдың маусым айында өткен қосымша сайлауда 27 жасар Дэвид Лэмми жеңіске жетті. 2007 жылдың қыркүйегінде Тоттенхэмде Харингэй кеңесі оның құрметіне Берни Грант атындағы өнер орталығын ашты. 28 қазан 2012 жылы, жексенбі күні, Тоттенхэмнің ескі қалалық әкімдігінде Грантқа арналған көк тақта ашылды. 2017 жылдың 5 желтоқсанында Парламентте Гранттың портреті ашылды. Портретті Парламенттік өнер жөніндегі кеңесші комитет тапсырған. Гиперреалист суретші Келвин Окафордың қарындаш пен көмірмен 180 сағат бойы салған портреті Парламенттік өнер жинағына қосылды. 2019 жылдың наурыз айында Лейбористтік партия БЭМЕ (Black, Asian and Minority Ethnic) мүшелерін даярлау және оқыту мақсатында құрылған Берни Грант көшбасшылық бағдарламасын іске қосты. Доун Батлер бағдарламаның басталуы туралы: «Бұл ұлттық бағдарлама қара, азиялық және азшылық этностық мүшелердің Лейбористтік партиядағы басшылық лауазымдарға ие болуына, дағдыларын жетілдіруіне және бүкіл ел бойынша талантты мүшелер мен қоғамдық белсенділер желісіне қосылуына мүмкіндік береді» деп жазды, сондай-ақ Гранттың «Британияда да, бүкіл әлемде де расизмді жою үшін талмай күш жұмсағанын, ол өзінің қоғамдық округінің адал өкілі болды және BAME көшбасшыларының бір буынын қалыптастырды» деді. Гранттың архиві Бишопскейт институтында сақтаулы.
Grant's widow, Sharon, was on the shortlist to succeed him as the official Labour candidate for Tottenham, but was beaten by the 27 year old David Lammy, who won the by election in June 2000. In September 2007, in Tottenham, Haringey Council opened the Bernie Grant Arts Centre in his name. On Sunday, 28 October 2012, a blue plaque, organised by the Nubian Jak Community Trust, was unveiled at Tottenham Old Town Hall in tribute to Grant. On 5 December 2017, a portrait of Grant was unveiled in Parliament. The portrait was commissioned by the Speaker's Advisory Committee on Works of Art. Drawn in 180 hours using pencil and charcoal by hyper realist artist Kelvin Okafor, the portrait joined the Parliamentary Art Collection. In March 2019, the Labour Party launched the Bernie Grant Leadership programme, which was created to train and equip BAME Labour members. Dawn Butler wrote on the launch that "This national programme is about empowering more Black, Asian, minority ethnic members to take on leadership positions in the Labour Party, develop skills and join a network of talented members and community activists across the country," saying that Grant "campaigned tirelessly for the elimination of racism both in Britain and across the world He was a champion of his community, a dedicated constituency MP and has encouraged a generation of BAME leaders." Grant's archive is held at the Bishopsgate Institute.