Кіріспе
Хесдин (ɛ̃) — Францияның солтүстігіндегі Па-де-Кале департаментіндегі коммуна.
Hesdin (edɛ̃; ) is a commune in the Pas de Calais department in northern France.
География
N39, Арастан Монтрейге дейінгі тас жол, бұрын қаланың басты артериясы болған. 1950 жылдары қозғалысты жақсарту үшін айналма жол салынды. 1980 жылдары екінші айналма жол пайда болды, ол қала орталығынан транзиттік көліктердің барлығын алып кетті. Канш өзені Хесдин қаласының ортасынан ағып өтеді.
Тарих
Хесдин 1180 жылға дейін Фландрия графтарының вассалдары болған Артуа графтарының феоды болды. 1180 жылы Фландрия графы Филипп Артуаны өзінің немересі Изабелла Хенолтқа, ол Францияның Филипп II Августқа тұрмысқа шыққан кезде қалыңдық ретінде бергенде, Хесдин және басқа да иеліктер Францияға өтті. 11 ғасырдың соңында Хесдин Артуа графы Роберт II-нің паркі мен шатосы үшін танымал болды, онда Еуропадағы ерте ортағасырлық автоматтардың алғашқы мысалдары болды. Олардың ішінде бажердің терісімен қапталған механикалық маймылдар, механикалық фонтандар, арыстан мен барыспен қоршалған үлкен күн сағаты және көккөзбен жұмыс істейтін орган болды. Жылдар өте келе қосымша автоматтар қосылды, соның ішінде механикалық король және механикалық құстармен жабдықталған үй ішіндегі фонтан сияқты туындылар да болды. Гийом де Машо өзінің «Көрекеге ем» поэмасында оларды «ондағы ғажайыптар, қуаныштар, өнертабыстар, механизмдер, құрылғылар, су жолдары, таңғажайып нәрселер» деп сипаттады. 1380 жылдары автоматтар тозуға ұшырады, бірақ 1430 жылдары Филипп Жақсы оларды қайта жаңартып, жөндеу жұмыстарын жүргізді. 1433 жылғы есепте көптеген механикалық ойын-сауықтар, соның ішінде қонақтарға әдемі әзілдер жасауға арналған машиналар, сондай-ақ сөйлейтін және келушілерге бағыт көрсеткен періштелер мен тұлғалар туралы мәліметтер келтірілген. Кейіннен аумақ Бургундия герцогтарына өткенімен, Хесдин француз бекіністерінің бірі болып қала берді. 1553 жылы император V Карл бұл қаланы толығымен қиратуға бұйрық берді және келесі жылы оның орнында қазіргі қаланы салды, оның бір бөлігі бұрынғы орналасқан жерінен салынды, бұл Canche өзенінің жағасында орналасқан. Бұрынғы орналасқан жерде кейін қамалды емес Вейль-Хесдин ауылы салынды. 1639 жылы француздар Хесдинді қоршауға алды және XIII Людовик тұсында Франция үшін қайтадан басып алды. Осылайша, Хесдиннің ежелгі тарихы мен 16 ғасырға дейінгі құрылыстары болғанымен, ортағасырлық қаладан ештеңе қалған жоқ. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы Германия басып алды. SS V SS құрылыс бригадасының қосалқы лагерін басқарды, онда негізінен совет және поляк тұтқындары құл еңбегіне ұшырады. 1944 жылдың тамызында одақтастардың шабуылына байланысты немістер қосалқы лагерьті таратып, оның тұтқындарын Миттельбау-Дора концлагерінің қосалқы лагерьлеріне депортациялады.
Қызықты орындар
Хесдин қаласының орталық алаңы – Арма алаңы. Аталған алаңда XVI-XVII ғасырларда салынған қала әкімдігі орналасқан. Қала әкімдігі ғимаратының үлкен қоңырау мұнарасы 2005 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне «Бельгия және Франциядағы қоңырау мұнаралары» нысанының бір бөлігі ретінде енгізілді, себебі ол аймақтағы қалалық биліктің орталығы ретінде маңызды тарихи рөл атқарған. Нотр-Дам шіркеуінің құрылысы 1565 жылы басталып, 1685 жылы аяқталды.
Оқиғалар
Бейсенбі күні Хесдинде базар күні. Осы күні жергілікті өнімдердің кең ассортиментін, сондай-ақ әдеттегі арзан базар тауарларын айналасындағы көшелердегі сауда орындарынан сатып алуға болады. Тамыз айының алғашқы екі аптасында қалада Кошон Роза (Қызғылт Шошқа) мерекесі өтеді, оған түрлі шаралар кіреді, оның ішінде аймақтағы ең ірі жексенбілік Броканте (ескі заттар жәрмеңкесі) де бар.