Кіріспе
Америкалық физик
Өмірбаян
Типлер Алабама штатының Андалусия қаласында адвокат Франк Дженнингс Типлер кіші және үй шаруасындағы Энн Типлердің отбасында дүниеге келген. Типлер 1965-1969 жылдары Массачусетс технология институтында оқыды, онда физика ғылымдарының бакалавр дәрежесін алды. Типлер үш университетте докторантурадан кейінгі ғылыми-зерттеу лауазымдарына орналасты, соңғысы Техас университетінде Джон Арчибальд Уилер, Абрахам Тауб, Райнер К. Сакс және Дэннис В. Шьяма басшылығымен болды. Оның айтуынша, физика заңдарына сәйкес, бұл нүкте міндетті түрде болуы керек. Оның пікірінше, белгілі физикалық заңдардың дәйекті болуы үшін, ақылды тіршілік ғаламдағы барлық материяны басып алып, ақырында оның құлдырауына себеп болуы керек. Осы құлдырау кезінде ғаламның есептеу мүмкіндігі шексіздікке жетеді, ал осы есептеу мүмкіндігімен модельделген орталар ғалам космологиялық сингулярлыққа жеткенде шексіз уақытқа дейін сақталады. Бұл сингулярлық – Типлердің Омега нүктесі. Есептеу ресурстары шексіздікке ұмтылғанда, Типлер алыс болашақтағы қоғам балама ғаламдарды модельдеу арқылы өлгендерді қайта тірілте алады деп мәлімдейді. Типлер Омега нүктесін Құдаймен теңестіреді, өйткені оның ойынша, Омега нүктесі көптеген дәстүрлі діндерде Құдайға жатқызылатын барлық қасиеттерге ие. Типлердің Омега нүктесінің физика заңдарымен қажеттілігі туралы аргументі – 1994 жылы жарық көрген «Өлмес физика» кітабынан кейін пайда болған жаңа даму. Ол кітапта (және оған дейін жариялаған еңбектерінде) Типлер Омега нүктесі космологиясын гипотеза ретінде ұсынды, бірақ талдауды физиканың белгілі заңдарымен шектеуді жалғастырды. Типлер, физик Джон Д. Барроумен бірлесіп, 1986 жылғы «Антропоморфтық космологиялық принцип» кітабында «соңғы антропоморфтық принципті» (САП) антропоморфтық принциптің жалпылауы ретінде анықтады: «Ақылды ақпаратты өңдеу Ғаламда пайда болуы керек және ол пайда болғаннан кейін ешқашан жойылмайды». Типлердің САП үшін ұсынған аргументінің бір түсіндірмесі былай: Ғалам физикалық тұрғыдан болуы үшін, онда тірі бақылаушылар болуы керек. Біздің Ғалам әрине бар. Өмірді мәңгілік сақтайтын «Омега нүктесі» болуы керек. Типлер өзінің аргументтерін қолдау үшін Дайсонның мәңгілік интеллект гипотезасын пайдаланды.
"Intelligent information processing must come into existence in the Universe, and, once it comes into existence, will never die out." One paraphrasing of Tipler's argument for FAP runs as follows: For the universe to physically exist, it must contain living observers. Our universe obviously exists. There must be an "Omega Point" that sustains life forever. Tipler purportedly used Dyson's eternal intelligence hypothesis to back up his arguments.
Қабылдау
Типлердің Омега нүктесі теориясы жоғары деңгейде даулы болды. Бұрын (1997 жылы) физик Дэвид Дойч Типлердің теологиялық тұжырымдамаларын қатты сынға алғанмен, Омега нүктесі космологиясының физикасын қорғады. Дойчтың айтуынша, Типлердің мәлімдемелері асыра бағаланған (осы себепті басқа ғалымдар мен философтар оның теориясын қабылдамады). Алайда, кейін ол бұл теорияны "нақылсыз" және "байқаулар арқылы жоққа шығарылған" деп мәлімдеді. Ғалымдар Типлердің болашақта жетілген технологиясы бар өлмейтін бірлік болса, ол міндетті түрде яһуди-христиан-ислам діндеріндегі Құдайға ұқсайды деген пікіріне де күмәнмен қарады. Зерттеуші Андерс Сандберг Омега нүктесі теориясының көптеген кемшіліктері бар екенін, оның ішінде дәлелдердің жетіспеуін атап көрсетті. Типлердің Омега нүктесі туралы идеялары физиктер мен күмәнданушылар тарапынан қызу сынға ұшырады. Кейбір сыншылар оның аргументтері Коперник принципін бұзады, ықтималдық заңдарын дұрыс қолданбайды және бұл, шын мәнінде, физиканың эзотерикалық тілімен жай адамдарға сенімді көріну үшін жасалған теологиялық немесе метафизикалық принцип екенін айтады. Мартин Гарднер соңғы антропоморфтық принципти "толыққанды абсурдты антропоморфтық принцип" (CRAP) деп атады. Оксфордтағы философ Ник Бостром соңғы антропоморфтық принципті "таза болжам" деп жазады, оны "принцип" деп атап, оның мәртебесін көтеруге жасалған әрекеттерге қарамастан, ешқандай ерекше әдістемелік мәнге ие емес дейді, бірақ Омега нүктесі гипотезасын өзінің қызықты философиялық гипотезасы деп санайды. Философ Рем Б. Эдвардс бұл теорияны "болашаққа бағытталған, жалған ғылыми эсхатология" деп сипаттап, оның "жорамалды, тексерілмеген және ықтимал еместігін" айтады. "Нью-Йорк Таймс" газетіндегі мақалада Типлердің "соңғы антропоморфтық принцип" аргументі "айқын түрде дөңгелек" деп сипатталды. Майкл Шермер "Неліктен адамдар керемет нәрселерге сенеді" кітабының бір бөлімін Типлердің тезисіндегі кемшіліктер деп санайтын мәселелерді санауға арнады. Физик Шон М. Кэрролл Типлердің ерте жұмысы құрылымды болғанын, бірақ қазір ол "ақылдан асып кеткен" дейді. Лоуренс Краусс Типлердің "Христиандық физикасы" кітабына шолу жазып, оны "ақылды кәсіби ғалымның баспаға шығарған, сынаусыз және негізсіз аргументтердің ең жоғары мысалы" деп сипаттады. Джон Полкингорн Типлерді "өткір редукционизмге" ие және "ғаламдық Вавилон мұнарасын" салған деп сипаттады. Сондай-ақ ол Типлердің кітабы "ғылыми фантастиканың ең жоғары деңгейдегі туындысы сияқты оқылатынын" айтты. Полкингорнның өзі қайта тірілу үмітінің "космостық компьютердің қызығушылығына немесе есептеулеріне емес, әрбір адам баласына жеке қамқорлық көрсететін Жеке Құдайға байланысты" екенін мәлімдеді.