Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Қатаң тісті дельфин (Steno bredanensis) – әлемнің терең, жылы және тропикалық суларында кездесетін дельфин түрі. Бұл түрді алғаш рет 1823 жылы Жорж Кювье сипаттаған. Бұл түрдің жалғыз өкілі болып табылатын Steno туысы атауы грек тілінен «тар» дегенді білдіреді, бұл жануардың тұмсығына сілтеме жасайды – ол түрдің анықтамалық белгісі болып табылады. Түрлік атауы Кювье еңбектерін зерттеген ван Бреданың құрметіне берілген. Танылған қосалқы түрлер жоқ.

Таксономия

Бұл түр бұрын қолданыстан шыққан Stenoninae кіші тұқымдамасына жатқызылған, бірақ жақындағы зерттеулер оның ірі мүсірге ие болғанына қарамастан, шын мәнінде Globicephalinae кіші тұқымдамасына жататын тұмсық мұрынды дельфиндермен туыс екенін көрсетті.

Сипаттама

Қатты тісті дельфин – салыстырмалы түрде ірі түр, ересектерінің ұзындығы мен салмағы; еркектер әйелдерден ірілеу болады. Оның ең айқын ерекшелігі – конус тәрізді басы мен жіңішке мұрны; басқа дельфиндердің мұрны қысқарақ немесе маңдай бөлігінде анық көрінетін дөңгелек бөлігі болады. Түрдің атауынан көрініп тұрғандай, тістері де ерекше, олар көптеген тар, тегіс емес қырқалардан тұратын кедір-бұдыр беткейге ие. Олардың әр жақ төрттен бірінде 19-дан 28-ге дейін тісі бар екені хабарланды. Дельфиннің жауының сыртынан тістері анық көрінеді. Төменгі жақ сүйегінің түсі көбінесе ақ, бірақ арасында қызғылт реңк болуы мүмкін. Жүзбе қанаттары басқа ұқсас дельфиндерге қарағанда денесінің арт жағына қарай орналасқан, бірақ теңізде осы дельфинді айналмалы, дақты және бөтелке мұрынды дельфиндермен шатастыруға болады. Жұпсық жүзінің биіктігі айқын. Жануардың қабырғалары ақшыл сұр түсті, ал арқасы мен жұпсық жүзі күңгірт сұр түсті. Ересек жекелемелердің аузының айналасында және ішкі жағында қызғылт, сары немесе ақ түсті белгілер жиі кездеседі. Дельфинге қатысты зерттеулердің көп бөлігі Тынық мұхитының шығысында жүргізілді, онда 1980 жылдары зерттеушілер 150 000-ға жуық популяцияны анықтады. Стено туысына жататын қазбалар Еуропадан белгілі және Плиоценнің басы мен ортасына жатады.

Әдеп-тәрбие және тамақтану

Қалың тісті дельфиндер әдетте әлеуметтік жануарлар, бірақ жалғыз жүретін жекелеген дельфиндер де кездеседі. Мұндай топтар уақытша құралымдар деп есептеледі, олар екіден сегізге дейін жақын туысқандардан құралған кішірек, тұрақты топтардан тұрады және кейде басқа топтармен бірігеді. Олар басқа дельфиндер түрлерімен, пилот киттерімен, жалған қасқыр киттерімен және горбатый киттермен бірге жүзуі мүмкін. Қалың тісті дельфиндер бірнеше рет кемелердің алдынан секіріп өтетіні байқалған, сондай-ақ кем дегенде он бес минутқа су астында қала алады.

Көбею

Қатты тісті дельфиндер белгісіз мерзімді жүктіліктен кейін бір туады; олардың ерекше көбейту маусымы бар-жоғы да белгісіз. Жаңа туған дельфиндердің ұзындығы шамамен ... (length) болады және өмірдің алғашқы бес жылында қарқынды өседі. Аналықтары 6-10 жас аралығында жыныстық жарақатқа жетеді. Бұл мекеме Солтүстік Америкада осы түрді ұстап тұратын екі орынның бірі.