Кіріспе

Қышқыл, маринадталған жапон жемісі. Умебоси (жапонша: 梅干し, айтылуы ) – Жапонияда кең таралған маринадталған (тұзды суға салынған) уме жемісі. Умебоси сөзі ағылшын тілінде "тұздалған жапон өріктері", "жапон өріктері" немесе "сақталған өріктер" деп аударылады. Уме (Prunus mume) – Prunus туысына жататын жеміс ағашының түрі, оны көбінесе "өрік" деп атайды, бірақ ол шөжеге көбірек жақын.

Физикалық сипаттамалары

Умебоши көбінесе дөңгелек болып келеді және беті тегіс немесе әжімді болуы мүмкін. Көбінесе олардың дәмі тұзды, лимон қышқылының көп болуынан өте қышқыл, бірақ тәтті түрлері де кездеседі.

Өндіріс

Уакаяма префектурасының орталық аймағы Жапония бойынша өме және өмебошиінің мөлшері мен сапасымен әйгілі. Әсіресе, Уакаяманың Минабе қаласы Жапониядағы басқа қалалардан гөрі көбірек өме өсіреді және көбірек өмебоши шығарады. Нарықта сатылатын көптеген өмебоши сорттары белгілі бір деңгейде тұзы алынып, содан кейін дәмдеу сұйығына қайтадан сіңіріледі. Кейде олар акaджисо аталған қызғылт түсті перилла шөптерімен қызыл түске боялады немесе кацуобуши, комбу қосылып дәмделіп, тіпті балмен тәттітіледі. Мұндай дәмделген өмебошилерде 3%-дан 15%-ға дейін тұз болғандықтан, олардың сақталу мерзімін ұзарту үшін табиғи немесе жасанды сақтағыштар қосылады. Табиғи сақтағыштарға сірке қышқылы, спирт және В1 витамині жатады.

Тұтыну

Умебоши көбінесе күрішпен бірге аз мөлшерде жейді, оның дәмін жақсарту үшін. Бұл норимен оралған күріш доптары – онгиридің құрамына кіретін негізгі ингредиент, сондай-ақ оларды макидзусиде де қолдануға болады. Умебошиден жасалған макидзушиді қабығы алынған умебошимен немесе умебоши пастасымен (қайсысы арзан) дайындауға болады, көбінесе жасыл перилла (шисо) жапырақтарымен бірге. Жапон халықтық медицинасында суық тию мен грипке қарсы ем ретінде окиу (күріш кашасы) және умебоши қолданылады. Умебошиді уме чазуке дайындау үшін де пайдаланады – бұл күріш тағамы, үстіне жасыл шай құйылып, умебошимен безендіріледі. Самурайлар умебошиді соғыс кезінде шаршауды жеңу үшін бағалаған, себебі оның құрамында тұз бен лимон қышқылы бар және басқа да факторларға ие. Тұз, лимон қышқылы және полифенолдар микроорганизмдерге қарсы әрекетін күшейтеді, сондықтан олар тағамды табиғи түрде сақтауға көмектеседі, сондай-ақ тамақ улануы мен асқазанның басқа бактериялық ауруларының алдын алады. Умебоши тағамның дәмін жақсарту және безендіру үшін қолданылады. Оны шочу мен ыстық суға қосып ішуге де болады. Умебоши көбінесе жеңіл тағам ретінде жейді, АҚШ және Австралиядағы көптеген жапон дүкендерінде оны табуға болады. Жапонияда умебошиді жеу – "бір алма күніне" деген мақалға тең. Балалар дүкендерінде кейде карикари уме, яғни алдын ала қапталған, хрустящие маринадталған уме және құрғақ умебоши кездеседі.

Денсаулық

Бұл жапондық дәстүрлі дәмдеуіш ас қорытуға көмектеседі және жүйкеге зиянды заттарды, соның ішінде ішімдіктен туындаған жағдайды (күйікті) алдын алуға сендіріледі. Жасыл уме экстракты Жапонияда тоник ретінде қолданылады. Лимон қышқылы бактерияға қарсы әсер етеді, сілекей түзуді арттырады және күріштің ас қорытуына көмектеседі. Сонымен қатар, умебоши шаршаумен күреседі (тарихи түрде самурайдың далалық рационының бөлігі ретінде беріледі) және қартаюдан қорғайды. 2018 жылғы зерттеуге сәйкес, умебошидің аллергияға қарсы әсері болуы мүмкін және "уме маст жасушаларының дегрануляциясын тежеуге қабілетті және әйелдерде аллергиялық симптомдардың азаюымен байланысты болуы мүмкін" делінген.