Кіріспе
Бірлескен егіздер
Мэри және Элиза Чалкхерст (немесе Чалкхерст), көбінесе Бидденден қыздары (1100–1134) деп аталатын, 1100 жылы Англияның Кент графтығындағы Бидден қаласында туған деген екі бірлескен егіз. Олардың иық және жамбас бөліктері біріккен, 34 жыл өмір сүрген. Олардың өлімінен кейін ауылға бес жер учаскесін мұра еткен, ол "Нан және ірімшік жерлері" деп аталды. Бұл жерлерден түскен кіріс жыл сайынғы Пасха мерекесінде кедейлерге тамақ пен сусын беруге жұмсалды. 1775 жылдан бері жәрдемақыға екі бірлескен әйелдің суреті салынған қатты печенье – Бидденден торттары кіреді. Тамақ пен сусынды тарату 1605 жылдан бері жүргізіліп келеді, бірақ әйел бауырластар туралы әңгімелер 1770 жылға дейін жазбада қалмаған. Сол кездегі жазбаларда бауырластардың есімдері белгісіз екені, ал Бидденден торттарының алғашқы суреттерінде олардың есімдері көрсетілмеген. "Мэри және Элиза Чалкхерст" есімдері 19 ғасырдың басында ғана қолданыла бастады. Кенттің жергілікті тарихшысы Эдвард Хастед Бидденден қыздарының әңгімесін халық аңызы деп есептеді, торттағы сурет бастапқыда екі кедей әйелді бейнелегенін және бірлескен егіздер туралы әңгіме суретті дұрыс түсіндірмеуден туындаған "қарапайым дәстүр" екенін айтты. Ал ықпалды тарихшы Роберт Чемберс аңыздың шын болуы мүмкін екенін мойындады, бірақ оның орын алуы екіталай деп санайды. 19 ғасырдың көп бөлігінде аңыздың шығу тегі зерттелген жоқ. Тарихшылар арасында күмән болғанына қарамастан, 19 ғасырда аңыз кеңінен танымал болды және Бидденден ауылы әр Пасхада көптеген адамдармен толып жатты. 19 ғасырдың соңында тарихшылар аңыздың шығу тегін зерттеді. Егіздердің шындығында болғаны, бірақ олардың тек жамбас бөлігі ғана біріккен, иық емес, және олар 12-ғасырдың емес, 16-ғасырдың өкілдері болғаны болжамдалды. 1907 жылы Нан және ірімшік жерлері тұрғын үй салу үшін сатылды, ал түскен кіріс жыл сайынғы жәрдемақыны ұлғайтуға мүмкіндік берді. Осы арқылы Бидденденнің жесірлері мен зейнеткерлері Пасхада ірімшік, нан және шаймен, ал Рождествода ақшалай көмекпен қамтамасыз етілді. Бидденден торттары әр Пасхада Бидденденнің кедейлеріне таратылып, келушілерге сувенир ретінде сатылады.
Аңыз
Дәстүр бойынша Мэри мен Элиза Чалкхерст немесе Чалкхерст 1100 жылы Кент қаласының Бидденден ауылында жақсы жағдайдағы ата-аналар отбасында дүниеге келген. Олар иық және жамбас тұсынан біріккен екен. Бірге өскен, және "жиі дауласып, кейде төбелес келіп жететін" дейді. Мэри Чалкхерст 34 жасында күрт қайтыс болды. Дәрігерлер әлі тірі Элизаны қарындасының денесінен бөлуді ұсынды, бірақ ол "біз бірге келгенбіз, сондай-ақ бірге кетеміз" деп бас тартты және алты сағаттан кейін қайтыс болды. Өсиеттерінде әпкелер жергілікті шіркеуге Бидденден аймағындағы бес жерді қалдырды, осы жерлерден түсетін кіріс (олардың қайтыс болған кезде жылына 6 гинеяға жететіні айтылған) әрбір Пасхада кедейлерге нан, ірімшік және сырадан жылдық үлестік беруге арналды. Осыдан бастап бұл жерлер "Нан мен ірімшік жерлері" деп аталды.
Тарих
Бидденден шіркеуінің қызметкерлері нан мен ірімшік жерінен жыл сайынғы жәрдемақыны беруді жалғастырды. 1605 жылы «осы күні [Пасхада] біздің пастор шіркеуге нан, ірімшік, торттар мен түрлі сыра бөшкелерін әкеліп, таратып беретін» дәстүрі Кентербери архиепископы Чарльз Фотербидің келуіне байланысты тоқтатылды, себебі бұрынғы рәсімдер «кейбір тәртіпсіздердің салдарынан үлкен тәртіпсіздік тудырып, оларды осы уақытта тоқтату қиын болды». 1645 жылы пастор Уильям Хорнер нан мен ірімшік жерлерін глеб (паршиялық діни қызметкердің пайдалануына арналған жер) деп мәлімдеп, осы жерлерді өзіне қаратуға тырысты. Нан мен ірімшік жерлерінің мәселесі 1649 жылы олжаланған министрлер комитетіне жеткізілді, ол ақырында қайырымдылық ұйымын қолдады. Хорнер 1656 жылы бұл мәселені Қазынашылық сотына ұсынды, бірақ ол да сәтсіз аяқталды, және қайырымдылық ұйымы жерлерге ие болып, жыл сайынғы Пасхалық жәрдемақыны беруді жалғастырды. Бұл, шындығында, Уолтер Скотттың 1805 жылғы «Соңғы әншінің жырларынан» алынған үзінді, Мелроуз аббаттығын сипаттайды; «Егіз әпкелерді және көптеген қасиеттілерді көрсетті» деген жол түпнұсқада «көптеген пайғамбарлар мен көптеген қасиеттілерді көрсетті» деп жазылған. 1770 жылға қарай, жыл сайынғы жәрдемақы кешкі Пасха қызметінен кейін бірден өткізілгені жазылған. Нан мен ірімшік жерлерінен түсетін жылдық табыс 20 гинеяға (шамамен £) дейін өсті, және жыл сайын көп мөлшерде азық-түлік таратылды. Осы кезде нан, ірімшік және сырадан бөлек, әйел бауырластардың бейнесімен қалыптастырылған «Бидденден торттары» деп аталатын қатты нан орамалары шіркеу шатырынан көпшілікке лақтырылды. Бидденден торттары жалпақ, қатты және ұн мен судан жасалған, олар «ешқандай қызығушылық тудырмайтын» деп сипатталды; 1860 жылы бір жазушы оны «бисквит тақтасы» деп сипаттады.
By 1770, it is recorded that the annual dole took place immediately after the afternoon Easter service. The annual income from the Bread and Cheese Lands had risen to 20 guineas (about £ in ), and a huge quantity of food was distributed each year. By this time as well as the dole of bread, cheese and beer, hard bread rolls known as "Biddenden cakes", moulded into an image of the sisters, were thrown to crowds from the church roof. The Biddenden cakes were flat, hard and made of flour and water, and were described as "not by any means tempting"; one writer in 1860 described one as "a biscuit plaque".
Бидденден қыздары аңызының шығу тегі
Қайырымдылық қоры 1656 жылдан бері жұмыс істегені белгілі болса да, 1770 жылдың тамызында «The Gentleman’s Magazine» журналында жарияланған анонимді мақала – Бидденден қыздары туралы аңыздың ең алғашқы жазбада қалған есебі. Бұл есепте егіздердің жамбас тұсы ғана біріккені, иық тұсы емес, және олардың салыстырмалы түрде ұзақ өмір сүргені айтылады. Мақалада олардың есімдері жазылмағаны және олар тек «Бидденден қыздары» деп белгілі болғаны нақты көрсетілген. Анонимді автор олардың жерді жыл сайынғы көмек көрсету үшін приходқа сыйға берген оқиғасын баяндайды және сипатталған оқиғалардың көнелігіне қарамастан, олардың рас екеніне күмәнданбайтынын айтады. 1790 жылға дейінгі дәстүр туралы барлық мәліметтерде автор олардың 1100 жылы туылғаны туралы немесе Чулхерст есімі туралы ештеңе айтпайды; бұл мәліметтер алғаш рет 1790 жылы жарық көрген парақшада пайда болды. 1775 жылғы «Антиквариандық жинақта» әйел бауырластардың «дәстүр бойынша, екі жүз елу жыл бұрын» өмір сүргені жазылған. Осы кезеңдегі Бидденден торттарының суреттері екі әйелдің бейнесін көрсетеді, мүмкін біріккен, бірақ есімдері, күндері немесе жастары көрсетілмеген. Тарихшы Эдвард Хастед 1798 жылы жарық көрген «Кент графтығының тарихы және топографиялық шолуының» үшінші томында Бидденден қыздары туралы аңызды жоққа шығарды. Ол нан мен ірімшік жерлерін Престон есімді екі әйелдің сыйы деп мәлімдеді (бірақ ол басқа жерде бұл жерлерді «белгісіз тұлғалар берген» деп сипаттаған). Бидденден қыздары кейде біріккен егіздер туралы жазбаларда, әсіресе Чанг пен Энг Банкер біріккен егіздердің қартайып, салыстырмалы түрде қалыпты өмір сүре алатынын дәлелдегеннен кейін еске алынды. 1866 жылы «Notes and Queries» журналы Бидденден құжаттарын мұқият зерттеуге шақырды, редакторлар Хастедтің қорытындыларын «өте түсініксіз және қанағаттандырмас» деп сипаттап, Престон отбасы берген торттардың дизайнына «Элиза мен Мэри Чулхерст» есімдері неге қосылғанын сұрады, бірақ дәстүрді зерттеу жөнінде маңызды жұмыстар жүргізілген жоқ.
Қайырымдылық ұйымының өсуі
Жыл сайынғы жәрдемақы көлемі артқан сайын, шынжырлау тарату кеңірек танылды. 1808 жылы егіздердің суреті бар ағаш кескіні және олардың айтылатын тарихының қысқаша мағлұматы Пасха күні шіркеудің сыртында сатылды. Нан мен ірімшік жерлері тұрғын үй салу үшін сатылды, бұл қайырымдылықты едәуір кеңейтіп, Бидденден зейнеткерлері мен жесірлеріне Пасхада нан, ірімшік және шай, Рождествода ақшалай төлем жасады, сондай-ақ Бидденден торттарын таратты. (1940-шы және 1950-ші жылдардың басындағы азық-түлік рационирование кезінде ірімшік какаомен алмастырылды. 1951 жылы ірімшік тарату қайта жаңартылды.) Бидденден қыздарын бейнелейтін темірден жасалған ауылдық белгі 1920 жылдары Бидденден ауылының жасыл алаңына орнатылды. Бұл дәстүр қазірге дейін жалғасып келеді, әр Пасха дүйсенбісінде жергілікті жесірлер мен зейнеткерлерге Бидденненнің бұрынғы жұмыс үйінің терезелері арқылы шай, ірімшік және нан беріледі. Жыл сайынғы жәрдемақыға құқылы барлық адамға Бидденден торттары таратылады және олар туристерге сувенир ретінде сатылады. Торттар соншалықты қатты пісіріледі, жеуге болмайды, осылайша естелік ретінде жақсы сақталады; олар бірнеше жылда бір рет үлкен партиялармен пісіріліп, қоры таусылғанша сақталады. Тарихи тұрғыдан алғанда, қолданылған нан көне кватерн нан мөлшерінде болды, бірақ бұл дәстүрдің бұл бөлігі 1990 жылдары Бидденненнің соңғы нан пісіру орны жабылған кезде тоқтатылды.