Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы – Магнолия тұқымдасының Magnolioideae кіші тұқымдасына жататын, шамамен 210-дан 340-қа дейінгі гүлді өсімдік түрлерін қамтитын ірі туыс. Магнолия түрлерінің табиғи таралу аймағы үзілісті, негізгі орталығы Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияда, ал екінші орталығы Солтүстік Американың шығысында, Орталық Америкада, Батыс Ұндістанда және Оңтүстік Американың кейбір аймақтарында орналасқан. Магнолия – бұл аралар пайда болғанға дейін қалыптасқан ежелгі туыс. Теория бойынша, олардың эволюциясы қоңыздармен тозаңдануды ынталандыру мақсатында болған. M. acuminata-ның қазба қалдықтары 20 миллион жыл бұрын табылды, ал Magnoliaceae тұқымдасына жататын өсімдіктердің қазба қалдықтары 95 миллион жылға дейін жетеді. Магнолияның ататектерінің белгісі саналатын тағы бір ерекшелік – гүлдің бүршігі сепалдардың емес, брактың ішінде орналасқандығы; гүлдің қабықшалары айқын ажыратылмаған және жеке сепалдар мен жапырақшалар емес, тепалдар деп аталады. Магнолия тепалдардың осы ерекшелігін гүлді өсімдіктердің эволюциялық тамырына жақын тұрған басқа да бірнеше түрлермен, мысалы, Амборелла және Нимфеямен (сондай-ақ Лилиум сияқты кейінірек пайда болған көптеген өсімдіктермен) бөліседі.
the plant genus
Magnolia is a large genus of about 210 to 340 flowering plant species in the subfamily Magnolioideae of the family Magnoliaceae. The natural range of Magnolia species is disjunct, with a main center in east and southeast Asia and a secondary center in eastern North America, Central America, the West Indies, and some species in South America. Magnolia is an ancient genus that appeared before bees evolved. They are theorized to have evolved to encourage pollination by beetles instead. Fossilized specimens of M. acuminata have been found dating to 20 million years ago, and fossils of plants identifiably belonging to the Magnoliaceae date to 95 million years ago. Another aspect of Magnolia considered to represent an ancestral state is that the flower bud is enclosed in a bract rather than in sepals; the perianth parts are undifferentiated and called tepals rather than distinct sepals and petals. Magnolia shares the tepal characteristic with several other flowering plants near the base of the flowering plant lineage, such as Amborella and Nymphaea (as well as with many more recently derived plants, such as Lilium).
Сипаттама
Магнолиялар – мәңгі жасыл немесе жапырақты ағаштар немесе бұталар, олардың ерекшелігі – ірі, хош иісті гүлдері. Гүлдері ақ, қызғылт, күлгін, жасыл немесе сары түстерде, ойық немесе жұлдыз тәрізді болуы мүмкін. Жапырақты түрлерінде гүлдер көктемде жапырақтардан бұрын ашылады. Көп жағдайда күзде конус тәрізді жемістер пайда болады. Барлық магнолия тұқымдастары сияқты, гүл қабықшасы (периант) ажыратылмаған, үш немесе одан көп қабаттарда 9–15 тостаған жапырақшасы (тепал) болады. Гүлдері екі жынысты (гермафродит), созылған гүл төсегінде спираль бойынша орналасқан көптеген біріккен аналық және аталық мүшелері бар. Гүлдің аналық мүшелері тозаңдастырушы қоңыздардан зақымданудан сақтану үшін өте мықты. Жеміс аналық мүшелерінің арқалық тігістері бойымен ашылады. Тозаң дәні монокольпатты, ал ұрықтың дамуы Polygonum типіне жатады. Таксономистер, оның ішінде 1927 жылы Джеймс Э. Дэнди, магнолия тұқымдасының жемістеріндегі айырмашылықтарды жіктеу жүйелерінің негізі ретінде пайдаланған.
Ерте кездері
Магнолия атауы алғаш рет 1703 жылы француз ботаник Чарльз Плюмиердің (1646–1704) жазған Genera еңбегінде Мартиника аралынан (талаума) шыққан гүлдейтін ағаш үшін қолданылды. Ол француз ботаник Пьер Магнольдің құрметіне аталған. Магнольдің шәкірті, Джозеф Питтон де Турнефорттан Парижде ботаниканы оқыған ағылшын ботаник Уильям Шерард, Плюмиерден кейін алғаш болып Магнолия атауын қабылдады. Ол Жохан Якоб Диллениус еңбегінің «Эльтамэнсис бағы» және Марк Кейтсбидің «Каролина, Флорида және Багама аралдарының табиғи тарихы» атты таксономиялық бөлігіне жауапты болды. Бұл Плюмиердің Genera еңбегінен кейін Магнолия атауын қолданған алғашқы жұмыстар еді, бұл жолы Солтүстік Американың қоңыржай аймақтарындағы гүлдейтін ағаштардың кейбір түрлері үшін. Плюмиер бастапқыда Магнолия деп атаған түрді кейіннен Ламарк Annona dodecapetala деп сипаттады, содан бері Магнолия plumieri және Talauma plumieri (басқа да көптеген атаулардың ішінде) деп аталды, бірақ қазір Магнолия dodecapetala деп танылады. Плюмиердің Genera еңбегімен таныс болған Карл Линней 1735 жылы «Systema Naturae» еңбегінің алғашқы басылымында Магнолия атауын, ешқандай сипаттамасыз, бірақ Плюмиердің жұмысына сілтеме жасай отырып қабылдады. 1753 жылы ол Плюмиердің Магнолиясын «Species Plantarum» еңбегінің бірінші басылымында пайдаланды. Онда ол монотиптік туысты сипаттады, оның жалғыз түрі – Магнолия virginiana. Линней Плюмиердің Магнолиясының гербарийлік үлгісін (егер мұндай үлгі болған болса) ешқашан көрмегендіктен және оның тек сипаттамасы мен сапасы нашар суреті болғандықтан, ол оны 1730 жылы Кейтсбидің «Каролинаның табиғи тарихы» еңбегінде сипатталған өсімдік деп қабылдауы мүмкін. Ол оны Магнолия virginiana var. fœtida синонимиясына қосты, бұл қазір Magnolia grandiflora деп танылатын таксон. Магнолия virginiana астында Линней бес түрді сипаттады (glauca, fœtida, grisea, tripetala және acuminata). «Systema Naturae» еңбегінің ондық басылымында (1759) ол grisea-ны glauca-мен біріктіріп, қалған төрт түрді түр мәртебесіне көтерді. XVIII ғасырдың соңында Азияны зерттеген ботаниктер мен өсімдіктерді іздеушілер Қытай мен Жапониядағы Магнолия түрлерін атауға және сипаттауға кірісті. Батыс ботаниктері алғаш рет сипаттаған азиялық түрлер – Магнолия denudata, Магнолия liliiflora, Магнолия coco және Магнолия figo. Содан кейін, 1794 жылы Карл Петер Тунберг Жапониядан Магнолия obovata-ны жинап, сипаттады, ал шамамен сол кезде Магнолия kobus та алғаш рет жиналды.
Қалдық деректері
Магнолияға жатқызылатын қазбалар палеоген дәуіріне дейін таралған, мысалы, Қытайдың Гуанси аймағындағы олигоцен қабатынан табылған мумияланған ағаштан аталған *Магнолия нанингенсис* – қазіргі *Михелия* бөлімінің түрлерімен тығыз байланысты.
Манглития бөлімі
Магнолия ароматикасы (Дэнди) В.С. Кумар (Оңтүстік Қытай)
Магнолия блауэнсис (Гагнеп.) Дэнди (Вьетнам)
Магнолия калофиллоиды Figlar & Noot. (Батыс Суматра)
Магнолия кавеана (Хук. f. & Томс.) Д.С. Раджу және М.П. Наер (Ассам, Солтүстік Бірма)
Магнолия чанхунтана Noot. (Гуандун (Қытай))
Магнолия шевальери (Дэнди) В.С. Кумар (Вьетнам, Лаос)
Магнолия конифера (Дэнди) В.С. Кумар (Оңтүстік-Шығыс Қытай, Вьетнам)
Магнолия конифера түр. чингии (Дэнди) В.С. Кумар (Оңтүстік-Шығыс Қытай)
Магнолия конифера түр. конифера (Оңтүстік-Шығыс Қытай, Вьетнам)
Магнолия крассипес (Y.W. Law) В.С. Кумар (Гуандун (Қытай))
Магнолия дэндии (Gapnep.) Дэнди (Оңтүстік Қытай, Вьетнам, Лаос)
Магнолия децидуа (Q.Y. Zheng) В.С. Кумар (Цзянси (Қытай))
Магнолия дуклуа (Finet & Gagnep.) (Вьетнам, Оңтүстік-Батыс Қытай)
Магнолия фиглярии В.С. Кумар (Сичуань (Қытай))
Магнолия фордианы (Oliv.) Ху (Вьетнам, Оңтүстік Қытай)
Магнолия фордианы түр. калькареа (X.H. Song) Chen & Noot. (Гуйчжоу (Қытай))
Магнолия фордианы түр. фордианы (Вьетнам, Оңтүстік Қытай)
Магнолия фордианы түр. форрестии (W.W. Sm. ex Dandy) Chen & Noot. (Оңтүстік-Батыс Қытай)
Магнолия фордианы түр. квантунгенсис (Merr.) Chen & Noot. (Оңтүстік-Шығыс Қытай)
Магнолия гарреттии (Craib) В.С. Кумар (Оңтүстік-Батыс Қытай, Вьетнам, Таиланд)
Магнолия грандис (Hu & W.C. Cheng) В.С. Кумар (Юньнань (Қытай))
Магнолия хонхенсис (Y.M. Shui & W.H. Chen) В.С. Кумар (Юньнань (Қытай))
Магнолия хукери Cubitt & W.W. Sm. (Оңтүстік-Батыс Қытай, Солтүстік Бірма, Таиланд)
Магнолия инсигниси (Wall.) Blume (Оңтүстік Қытай, Непал, Бірма)
Магнолия квантунгенсис Merr. (Оңтүстік-Шығыс Қытай)
Магнолия ланугинозоидес Figlar & Noot. (Суматра)
Магнолия лонгипедункулата (Q.W. Zeng & Law) В.С. Кумар (Гуандун (Қытай))
Магнолия луцида (B.L. Chen & S.C. Yang) В.С. Кумар (Оңтүстік-Батыс Қытай)
Магнолия обовалифолия (C.Y. Yu & Law) В.С. Кумар (Юньнань (Қытай))
Магнолия овоидея (H.T. Chang & B.L. Chen) В.С. Кумар (Юньнань (Қытай))
Магнолия патунгенсис (Hu) Noot. (Қытай)
Магнолия руфибарбата (Dandy) В.С. Кумар (Юньнань (Қытай), Вьетнам)
Магнолия сабахенсис (Dandy ex Noot.) Figlar & Noot. (Борнео)
Магнолия сапаенсис (N.H. Xia & Q.N. Vu) Grimshaw & Macer (Вьетнам)
Магнолия суматрана (Miq.) Figlar & Noot. (2011) (Суматра, Ява, Кіші Сунда аралдары, Сулавеси)
Магнолия суматрана түр. глаука (Blume) Figlar & Noot. (Суматра, Ява, Кіші Сунда аралдары, Сулавеси)
Магнолия суматрана түр. суматрана (Батыс Суматра)
Магнолия утилис (Dandy) В.С. Кумар (Солтүстік Бірма, Таиланд)
Магнолия вентии (N.V. Tiep) В.С. Кумар (Юньнань (Қытай))
Магнолия синганенсис Noot. (Гуанси (Қытай))
Магнолия ююаненсис (Y.W. Law) В.С. Кумар (Шығыс Қытай)
Магнолия чжэньгьяна (N.H. Xia) Noot. (Юньнань (Қытай))
Magnolia blaoensis (Gagnep.) Dandy (Vietnam)
Magnolia calophylloides Figlar & Noot. (W Sumatra)
Magnolia caveana (Hook. f. & Thoms.) D. C. Raju & M. P. Nayer (Assam, N Burma)
Magnolia changhuntana Noot. (Guangdong (China))
Magnolia chevalieri (Dandy) V. S. Kumar (Vietnam, Laos)
Magnolia conifera (Dandy) V. S. Kumar (SE China, Vietnam)
Magnolia conifera var. chingii (Dandy) V. S. Kumar (SE China)
Magnolia conifera var. conifera (SE China, Vietnam)
Magnolia crassipes (Y. W. Law) V. S. Kumar (Guangdong (China))
Magnolia dandyi (Gapnep.) Dandy (S China, Vietnam, Laos)
Magnolia decidua (Q. Y. Zheng) V. S. Kumar (Jiangxi (China))
Magnolia duclouxii Finet & Gagnep. (Vietnam, SW China)
Magnolia figlarii V. S. Kumar (Sichuan (China))
Magnolia fordiana (Oliv.) Hu (Vietnam, S China)
Magnolia fordiana var. calcarea (X. H. Song) Chen & Noot. (Guizhou (China))
Magnolia fordiana var. fordiana (Vietnam, S China)
Magnolia fordiana var. forrestii (W. W. Sm. Ex Dandy) Chen & Noot. (SW China)
Magnolia fordiana var. kwangtungensis (Merr.) Chen & Noot. (SE China)
Magnolia garrettii (Craib) V. S. Kumar (SW China, Vietnam, Thailand)
Magnolia grandis (Hu & W. C. Cheng) V. S. Kumar (Yunnan (China))
Magnolia hongheensis (Y. M. Shui & W. H. Chen) V. S. Kumar (Yunnan (China))
Magnolia hookeri Cubitt & W. W. Sm. (SW China, N Burma, Thailand)
Magnolia insignis (Wall.) Blume (S China, Nepal, Burma)
Magnolia kwangtungensis Merr. (SE China)
Magnolia lanuginosoides Figlar & Noot. (Sumatra)
Magnolia longipedunculata (Q. W. Zeng & Law) V. S. Kumar (Guangdong (China))
Magnolia lucida (B. L. Chen & S. C. Yang) V. S. Kumar (SW China)
Magnolia obovalifolia (C. Y. Yu & Law) V. S. Kumar (Yunnan (China))
Magnolia ovoidea (H. T. Chang & B. L. Chen) V. S. Kumar (Yunnan (China))
Magnolia patungensis (Hu) Noot. (China)
Magnolia rufibarbata (Dandy) V. S. Kumar (Yunnan (China), Vietnam)
Magnolia sabahensis (Dandy ex Noot.) Figlar & Noot. (Borneo)
Magnolia sapaensis (N. H. Xia & Q. N. Vu) Grimshaw & Macer (Vietnam)
Magnolia sumatrana (Miq.) Figlar & Noot. (2011) (Sumatra, Java, Lesser Sunda Islands, Sulawesi)
Magnolia sumatrana var. glauca (Blume) Figlar & Noot. (Sumatra, Java, Lesser Sunda Is, Sulawesi)
Magnolia sumatrana var. sumatrana (W Sumatra)
Magnolia utilis (Dandy) V. S. Kumar (N Burma, Thailand)
Magnolia ventii (N. V. Tiep) V. S. Kumar (Yunnan (China))
Magnolia xinganensis Noot. (Guangxi (China))
Magnolia yuyuanensis (Y. W. Law) V. S. Kumar (E China)
Magnolia zhengyiana (N. H. Xia) Noot. (Yunnan (China))
Rhytidospermum бөлімшесі
Магнолия обовата Тунб. (Жапония)
Магнолия официналис Rehd. & Wilson (Батыс Қытай)
Магнолия официналис subsp. билоба Cheng & Law (Шығыс Қытай)
Магнолия официналис subsp. официналис (Шығыс Қытай)
Магнолия рострата W. W. Smith (Оңтүстік-Батыс Қытай)
Магнолия трипетала (L.) L. (Оңтүстік-Шығыс АҚШ)
Magnolia officinalis Rehd. & Wilson (W China)
Magnolia officinalis subsp. biloba Cheng & Law (E China)
Magnolia officinalis subsp. officinalis (E China)
Magnolia rostrata W. W. Smith (SW China)
Magnolia tripetala (L.) L. (SE US)
Ояма бөлімшесі
Магнолия глобусасы Hook. f. & Thoms. (Непал, Бирма)
Магнолия сиболди К. Кох (Корея, Шығыс Қытай, Жапония)
Магнолия сиболди subsp. japonica K. Ueda (Жапония, Қытайдың орталық бөлігі)
Магнолия сиболди subsp. sieboldii (Жапония)
Магнолия сиболди subsp. sinensis (Rehd. & Wilson) Spongberg (Қытайдың орталық бөлігі)
Магнолия вилсонийі (Finet. & Gagnep.) Rehd. Уилсон магнолиясы (Оңтүстік-Батыс Қытай)
Magnolia sieboldii K. Koch (Korea, E China, Japan)
Magnolia sieboldii subsp. japonica K. Ueda (Japan, central China)
Magnolia sieboldii subsp. sieboldii (Japan)
Magnolia sieboldii subsp. sinensis (Rehd. & Wilson) Spongberg (central China)
Magnolia wilsonii (Finet. & Gagnep.) Rehd. Wilson's magnolia (SW China)
Аурикулата бөлімі
Магнолия фразери Уолт. Фрейзер магнолиясы немесе құлақ жапырақты магнолия (Оңтүстік-Шығыс АҚШ)
Магнолия фразери var. fraseri Фрейзер магнолиясы немесе құлақ жапырақты магнолия (Оңтүстік-Шығыс АҚШ)
Магнолия фразери var. pyramidata (Bartram) Pampanini пирамида тәрізді магнолия (Оңтүстік-Шығыс АҚШ)
Magnolia fraseri var. fraseri Fraser magnolia or ear leaved magnolia (SE US)
Magnolia fraseri var. pyramidata (Bartram) Pampanini pyramid magnolia (SE US)
Макрофилла бөлімі
Magnolia dealbata Zuccarini (Шығыс Мексика) Кейде Magnolia macrophylla var. dealbata түршесі ретінде қарастырылады. Magnolia macrophylla Michx. (Солтүстік-Шығыс АҚШ, Шығыс Мексика)
Magnolia macrophylla var. ashei (Weatherby) D. Johnson (Солтүстік-Шығыс АҚШ)
Magnolia macrophylla var. macrophylla (Солтүстік-Шығыс АҚШ)
Magnolia rzedowskiana A. Vázquez, Domínguez Yescas & R. Pedraza (Керетаро, Мексика)
Magnolia nuevoleonensis A. Vázquez & Domínguez Yescas (Нуэво-Леон, Мексика)
Magnolia vovidesii A. Vázquez, Domínguez Yescas & L. Carvajal (Веракрус, Мексика)
Magnolia macrophylla var. ashei (Weatherby) D. Johnson (SE US)
Magnolia macrophylla var. macrophylla (SE US)
Magnolia rzedowskiana A. Vázquez, Domínguez Yescas & R. Pedraza (Querétaro, Mexico)
Magnolia nuevoleonensis A. Vázquez & Domínguez Yescas (Nuevo León, Mexico)
Magnolia vovidesii A. Vázquez, Domínguez Yescas & L. Carvajal (Veracruz, Mexico)
Yulania тұқымдасы
Толтықтары бүйірлерінен жарылып ашылады, түсіп қалатын, гүлдер көбінесе жапырақтардан бұрын гүлдейді (M. acuminata-дан басқа).
Tulipastrum бөлімшесі
Магнолия акмуната (L.) L. (Шығыс Солтүстік Америка)
Магнолия акмуната var. acuminata (Шығыс Солтүстік Америка)
Магнолия акмуната var. субкордата (Spach) Денди (Оңтүстік-Шығыс АҚШ)
Magnolia acuminata var. acuminata (E North America)
Magnolia acuminata var. subcordata (Spach) Dandy (SE US)
Elmerrillia бөлімшесі
Магнолия платифилла (Merr.) Figlar & Noot. (Филиппин)
Магнолия пубсесенс (Merr.) Figlar & Noot. (Филиппин)
Магнолия сулавесиана Brambach, Noot. & Culmsee (Сулавеси)
Магнолия циампакка (L.) Figlar & Noot. (Сумтра, Борнео, Сулавеси, Молукка, Жаңа Гвинея, Бисмарк архипелагы)
Магнолия циампакка subsp. mollis (Dandy) Figlar & Noot. (Сумтра, Борнео)
Магнолия циампакка subsp. tsiampacca (Сулавеси, Молукка, Жаңа Гвинея, Бисмарк архипелагы)
Магнолия циампакка subsp. tsiampacca var. глаберрима (Dandy) Figlar & Noot. (Жаңа Гвинея)
Магнолия циампакка subsp. tsiampacca var. tsiampacca (Сулавеси, Молукка, Жаңа Гвинея, Бисмарк архипелагы)
Магнолия фризеана (Miq.) Baill. ex Pierre (Сулавеси, Молукка)
Magnolia pubescens (Merr.) Figlar & Noot. (Philippines)
Magnolia sulawesiana Brambach, Noot. & Culmsee (Sulawesi)
Magnolia tsiampacca (L.) Figlar & Noot. (Sumatra, Borneo, Sulawesi, Moluccas, New Guinea, Bismarck Archipelago)
Magnolia tsiampacca subsp. mollis (Dandy) Figlar & Noot. (Sumatra, Borneo)
Magnolia tsiampacca subsp. tsiampacca (Sulawesi, Moluccas, New Guinea, Bismarck Archipelago)
Magnolia tsiampacca subsp. tsiampacca var. glaberrima (Dandy) Figlar & Noot. (New Guinea)
Magnolia tsiampacca subsp. tsiampacca var. tsiampacca (Sulawesi, Moluccas, New Guinea, Bismarck Archipelago)
Magnolia vrieseana (Miq.) Baill. ex Pierre (Sulawesi, Moluccas)
Manglietiastrum бөлімі
Магнолия плейокарпа (Дэнди) Фиглар және Нот. (Ассам)
Магнолия прекалва (Дэнди) Фиглар және Нот. (Вьетнам, Малайя түбегі)
Магнолия синика (Ло) Нот. (Оңтүстік-Шығыс Юньнань (Қытай))
Magnolia praecalva (Dandy) Figlar & Noot. (Vietnam, Malay penn.) Magnolia sinica (Law) Noot. (SE Yunnan (China))
Бағбандық пайдалану
Жалпы, магнолия туысы бау-бақша шаруашылығында қызығушылық тудырған. Мысалы, M. stellata (жұлдызды магнолия) бұтасы және M. × soulangeana (күлше магнолиясы) ағашы көктемнің басында, жапырақтары жайылмас бұрын гүлдейді. Ал басқалары көктемнің соңында немесе жаздың басында гүлдейді, олардың ішінде M. virginiana (тәтті магнолия) және M. grandiflora (оңтүстік магнолиясы) бар. Осы гүлдердің пішіні кейбір магнолия түрлеріне жиі қолданылатын «түліп ағашы» деген жалпы атауға себеп болады. Гибридтеу арқасында түрлі түрлердің ең жақсы қасиеттерін біріктіріп, ата-ана түрлерінен ертерек гүлдейтін және әдемі гүлдері бар өсімдіктер алуға зор жетістіктерге қол жеткізілді. Бақшаларда ең көп таралған магнолиялардың бірі – M. × soulangeana, ол M. liliiflora және M. denudata түрлерінің гибриді. АҚШ-тың шығысында бес түпкілікті түр жиі өсіріледі: M. acuminata (көлеңке ағашы ретінде), M. grandiflora, M. virginiana, M. tripetala және M. macrophylla. Соңғы екі түрді жапырақтарының ірілігіне байланысты, қатты жел жиі соқпайтын жерлерге отырғызу қажет.
Ас дайындауда
Көптеген түрлерінің гүлдері жеуге жарамды деп саналады. Англияның кейбір аймақтарында M. grandiflora гүлдерінің жапырақтарын тұздап, дәмдеуіш ретінде қолданады. Азияның кейбір асханаларында гүл бүршіктерін тұздап, күрішке дәм беру үшін және шайға хош иіс қосу үшін пайдаланады. Жапонияда Magnolia hypoleuca-ның жас жапырақтары мен гүл бүршіктерін қуырып, көкөніс ретінде жейді. Ескі жапырақтарын ұнтақтап, дәмдеуіш ретінде қолданады; кептірілген, бүтін жапырақтарын көмірге қойып, мисо, пияз, дайкон және шиитакемен толтырып, қуырады. Магнолия қосылған мисоның бір түрі бар, ол хоба мисо деп аталады.
Дәстүрлі медицина
М. officinalis қабығы мен гүл бүршіктері дәстүрлі қытай медицинасында бұрыннан бері қолданылып келеді, онда олар хоу по (厚朴) деп белгілі. Жапонияда кобоку, М. obovata да осыған ұқсас қолданысқа ие болған.
Ағаш
Қырыққабат, M. acuminata, ірі көлемге дейін өседі және АҚШ-тың солтүстік-шығыс ормандарында ағаш өндіру үшін жиналады. Оның ағашы шаған тобылғысы (немесе сары тополь) деген атпен, Liriodendron tulipifera түліп ағашының ағашымен бірге сатылады. Фрейзер магнолиясы, M. fraseri, кейде жинауға жеткілікті өлшемге жетеді.
Басқа қолданыстар
Магнолия кейбір көбелектердің (Lepidoptera) дербес құрттарының тағамы ретінде қолданылады, оның ішінде алып леопардты көбелектің (giant leopard moth) дербес құрты да бар.
Химиялық қосылыстар мен биологиялық әсерлер
Ароматты қабығында магнолол, гонокиол, 4-О метилхонокиол және обоватол бар. Магнолол және гонокиол ядролық рецептор – пероксисома пролифераторларының белсендірілген гамма рецепторын (PPARγ) қосады.
Таңбалар
Ақ немесе Юлан магнолиясы (Юланья кішітүрі) – Қытайдың Шанхай қаласының ресми гүлі. Магнолия грандифлора – Миссисипи және Луизиана штаттарының ресми гүлдері. Магнолияның Миссисипиде көптеп өсуі оның «Магнолия штаты» деген лақап атында және штат туында көрініс тапқан. Магнолия – Миссисипи штатының ресми ағашы. Хьюстон қаласының көптеген аталымдарының бірі – «Магнолия қаласы». Тарихи жағынан магнолиялар АҚШ-тың оңтүстігімен байланысты. Магнолия сиболди – Солтүстік Кореяның ұлттық гүлі. Магнолия сиболди – Ганнамның ресми гүлі.
Бейнелеу өнері
Канадалық суретші Сара Малони "Бірінші гүлдер" деген атпен магнолия гүлдерінен қола мен болаттан жасалған мүсіндер сериясын жасады. Онда ол гүлдегі бастаудың екі символына – эволюциялық архетип ретінде және көктемде гүлдейтін алғашқы ағаштардың бірі ретінде – назарымызды аударады (суретті қараңыз).