Кіріспе

Голландиялық жылқы тұқымы (Гронингер немесе Гронинген) – жеңіл жұмыс және ауыл шаруашылығы жұмыстары үшін шығарылған голландиялық жылқы тұқымы. Ол Шығыс Фризиялық және Альт-Ольденбург сияқты ауыр жылықанды тұқымдармен тығыз байланысты. 20-шы ғасырдың ортасында тұқымның жоғалу қаупі туды, себебі голландтық жылықанды жылқы алу мақсатында көптеген биелер басқа тұқымдармен шағылыстырылды, нәтижесінде таза тұқымды жылқылардың саны азайып кетті.

Қор

Гронингердің бастапқы негізінің көп бөлігі Фриздік, Шығыс Фриздік, Альт-Ольденбургтік және Холштейндермен ортақ: шағын жергілікті шаруа қожалықтары мен ортағасырлық соғыс аттары 17 және 18 ғасырларда танымал испандық, неаполитандық және араб аттарының ықпалына түсті. Англияның Кливленд шығанағы сияқты жылқылар да пайдаланылды, нәтижесінде сол кездің стандарты бойынша бойы биік, әрі жарасымды, терең және кең жамбасы бар, мойны жуан және жоғары орналасқан аттар шықты. Іріктеу процедуралары көп жылдар бойы қолданылса да, алғашқы голланд жылқы тізілімдері 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында ғана құрылды. Солтүстік Нидерланды жылы қанды жылқысының тұқымдық кітабы, немесе NWP, Гронинген, Фризеланд және Дрентедегі жылқы өсіруді реттеді, ал NSTg солтүстік аймақтарда, соның ішінде Гелдерландта да солай істеді. Тізілімдердің мақсаттары топырақ құрамының айқын айырмашылықтарымен сипатталды: Гронингенде ауыр, ылғалды, сазды топырақ болды, сондықтан оны өңдеу үшін әсіресе күшті ат қажет болды, ал Гелдерландтағы топырақ құмдырақ болды. Дегенмен, екі тұқымдық кітап та шаруашылық жұмысын атқаруға қабілетті, сонымен қатар көліктік ат ретінде тартымды болу үшін мүмкіндігінше сәнді аттар өсіруді мақсат етті. Бұл мақсат көршілес Шығыс Фризия және Ольденбургтің мақсатына сәйкес келді, олармен асыл тұқымды мал еркін алмасылды. NWP сонымен қатар голланд иммигранттарының жылқыларынан ықпал алған деген қауесет бар Холштейндерді де пайдаланды. Шындығында, Фризия деп аталатын аймақтың барлық бөліктері жер және ауа райының ұқсастығынан асып түсетін байланыстарға ие. Осы алмасулардың нәтижесінде ғасырдың басында Гронингер, Шығыс Фриздік, Ольденбург және Холштейнерлер тыныш, едәуір шаруашылық және көлік аттары, көбінесе қара түсті болды. 1920 және 30 жылдары жылқылар ауыррақ болып өсірілді, олар тракторлық және артиллериялық аттардың ролін атқарды, бірақ барлық популяцияларда ең жеңіл Каросьер түрі де кездесті. 1969 жылы NWP және оңтүстік тұқымдық кітаптары бірігіп, KWPN, Нидерландының Патшалық жылы қанды жылқы тұқымдық кітабын құрды. Атқа мінуге, аттарды айдауға және Гелдерландтарға арналған тұқымдық кітаптар болды. Гронингердің барлық тұқымдық атырлары асылдандыруға рұқсат алмады, ал жылқы иелері оларды шетелдік атырлармен асылдандыруға ынталандырылды. Тұқымның жойылуы анық болды.

Сақтау

1978 жылы соңғы қалған NWP Groninger тұқымдық аты, Baldewijn, қасаптан құтқарылды. Шағын топ қызығушы малшылар өздерінің генетикалық ресурстарын біріктірді – 20 бие және Baldewijn – және 1982 жылы жекелеген бірлестік құрды. 1985 жылы бұл бірлестік, қарапайым "Гронинген аты" деп аталды, Корольдік жарлықпен мойындалды, ал 10 жылдан кейін Еуропалық Одақ та мойындады. Гронингер тұқымын қайта жаңғырту үшін тиісті типтегі Ольденбург/Шығыс Фризия, Силезия, Шығыс Германия және Холштейнер аттары, сондай-ақ бір Кливленд шығанағы тұқымдық аты қолданылды. Аз ғана пайызы кәдімгі қоңыр немесе сұр түсті болады, сонымен қатар сабино немесе тобиано өрнегімен ерекшеленетін тұқымдар да бар, бірақ аз белгілі жылқылар басымдыққа ие. Фотосуреттер мен жазбалар күміс дақыл түсінің де болғанын көрсетеді, бірақ осы түстің қазіргі күнге дейін сақталған үлгілері бар-жоғы белгісіз. Гронинген аты көбінесе кавессонсыз, контрастты ақ және жасыл ленталармен өрілген ақ түсті желеумен көрсетіледі. Түйірлерге мал өсіруші қалаған есім беріледі, ал тайлар әкесінің тегі бойынша аталады (мысалы, Базальттың Batavier).

Қолданылуы

Гроньгер – ең алдымен "отбасылық жылқы". Олардың тыныш мінезі және күтімнің қарапайымдығы оларды бос уақытты өткізуге арналған жылқының тамаша түріне айналдырады. Олар тез жетіледі, сау, ұзақ жасайды, күтуде қиындық тудырмайды және олардан ләззат алу үшін күн сайын жұмыс істеудің қажеті жоқ. Кейбіреулері, тіпті мақұлданған айғырлар да, голландиялық ұлттық Z деңгейінде (шамамен USDF 4-ші деңгейінде) немесе одан да жоғары деңгейдегі дрессажда бәсекелеседі, ал кейбіреулері 4 футтан жоғары секіруде де сынға түседі, бірақ мұндай жағдайлар сирек кездеседі. Олар қазіргі кезде комбинирленген жеңілдетілген ат спортында өз орнын тапты, осы спорт түрінде көптеген, соның ішінде айғыр Meinhold халықаралық жарыстарда өнер көрсетеді.

Медициналық мәселелер

Бұл тұқым үшін ең үлкен алаңдаушылық – туыс өсіру. Басқа жылы қанды тұқымдардың тізіліміндегідей, биелер де көбейтуге рұқсат алу үшін ветеринарлық тексеруден өтуі тиіс. Осының нәтижесінде, тұқым денсау, ұзақ өмір сүреді және күтімге ыңғайлы.