Кіріспе

Батыс Францияның 923-936 жылдар аралығындағы патшасы Рудольф, кейде Ральф (Рауль; шамамен 890 – 14/15 қаңтар 936) 923 жылдан 936 жылы қайтыс болғанға дейін Франция патшасы болды. Ол әйелінің әкесі Роберт I-нің орнын басуға сайланды және өкіметтік мерзімінің көп бөлігін викингтердің шабуылдарынан мемлекетін қорғауға жұмсады.

Атауы

Қазіргі латын құжаттарында оның есімі көбінесе Родульф деп келеді, ол герман тілінен шыққан hruod, "атақ, даңқ" және wulf, "қарышқыр" сөздерінен құралған. Родульф және Рудольф – осы есімнің түрлері; француз тіліндегі нұсқасы – Родольф. Ал, король қазіргі француз тілінде Рауль деп танылады, бұл есім Radulfus-тан, германдық rad, "ақыл, кеңес" және wulf (содан пайда болған Ralph) сөздерінен шыққан. Бұл есімнің шығу тегі басқа болғанымен, замандастары кейде Родульф есімін осы есіммен алмастырып қолданған. Дегенмен, король өзі әрқашан жеке мөрінде Родульфті қолданған. Соған қарамастан, оны кейде Ральф (Раульден) немесе ағылшын тілінде Радульф деп атайды.

Өмірбаян

Рудольф 890 жылы Бургундия герцогы Ричард пен Оксерлік Аделаиданың ұлы болып дүниеге келді. 921 жылы ол әкесінен Бургундия герцогтігін мұраға алды және Франция королі Роберт I-нің қызы Эммаға үйленді. Ол қайын атасы, тәжден қуылған Карл Қарапайым патшаға қарсы Сойсон шайқасында қаза тапқаннан кейін оның орнына сайланды. Оны Сен архиепискобы Вальтер 923 жылғы 13 шілдеде Сен-Медар-де-Сойсонс қаласында тәж кигізді. Таққа отырғаннан кейін ол Бургундия герцогтігін кіші інісі Қара Гюге берді.

Билік

Рудольфтің алғашқы әрекеті – сол жылдың басында Юлихта король Роберт I-мен келісім жасаған Шығыс Франция королі Генрих Фолькерге қарсы әскер басқару болды. Лотарингияны қоса аннексиялауға тырысқаннан кейін Генрих Рудольфпен үлкен әскермен кездесіп, қайтадан бейбітшілік орнатты. Дегенмен, 925 жылы Генрих Лотарингия герцогы Гилбертке шабуыл жасап, Лотарингияны толығымен басып алды, Рудольф қарсы тұруға шамасы келмеді. 924 жылы викингтер Батыс Францияға жаңадан шабуылдар жасады. Олар Луара аңғарындағы Емма патшайымның інісі Ұлы Хьюға қауіп төндірді, бірақ Рудольф ештеңе жасамады. Олар Рудольфтың бауырының иелігіндегі Бургундияға шабуыл жасады, бірақ кері қайтарылды да, патшалық жерлеріне қауіп төндірген Мелунға бет бұрды. Рудольфке тек дін қызметкерлері мен Герберт ғана қосылды, ал Ұлы Хью оларға қосылуға көндірілді. Викингтер кеткен соң, 911 жылы Карл Қарапайым Нормандия герцогтығында қоныстандырған нормандықтар бүкіл аймақты қиратты. Герберт пен Фландрия графы Арнульф I Рудольфке қосылып, Евті басып алды, бірақ Фаукемберге жақын жерде шабуылға ұшырады, онда король жараланды, Понтье графы қаза тауып, көптеген нормандықтар далаға құлады. Сол жылы Рудольф Прованс королі Луи Соқырмен мадьярлар туралы әңгімелесті. 930 жылы мадьярлар Реймстің төңірегіне шабуыл жасады, бірақ король олармен шайқасуға үлкермей кетіп қалды. 935 жылы мадьярлар Бургундияға шабуыл жасады, ал Рудольф оларға қарсы үлкен әскер жинап, шайқассыз кері шегінуіне себеп болды. Рудольф қайтыс болған кезде Батыс Франция викингтер мен мадьярлардан уақытша аман қалды. Өзінің билігін арттыру үшін Вермандои Герберт II өзінің патша тұтқынынан сауда құралы ретінде пайдаланып, 925 жылы ұлы Гугоға Реймс архиепископтығын, ал 927 жылы ұлы Одоға Лаон графтығын алды. Рудольфтің наразылығы Герберт II-ні Карлды Руан графы Вильгельм Лонгсвордқа адалдыққа серт беруге мәжбүр етті, содан кейін Реймске барып, Карлдың Папа Иоанн X-ке деген талабын жақтады. 928 жылы Герберт II Лаонды толығымен иеленді, бірақ келесі жылы Карл Перонн қаласында қайтыс болды, Герберт II Рудольфқа қарсы ықпалын жоғалтты. Лимузен викингтерін жеңгеннен кейін Рудольф аквитандықтардың адалдығын және Вильгельм Лонгсвордтың құрметін алды, оған 933 жылы Нормандия жағалауындағы аралдарды, қазіргіде Канал аралдары деп аталатындарды сыйға берді. 929 жылы Рудольф Аквитания герцогы Эбалустың билігін шектеуге тырысты. Ол оның Берриге кіруіне тыйым салды және 932 жылы Готия князі атағын Тулуза графы Раймонд Понсқа және Руэрг графы Эрменгольге берді. Ол сондай-ақ Овернь графтығын Раймондқа тапсырды. Сонымен қатар, Шарру лордының бақылауындағы марш аумағы тәуелсіз графтыққа айналды. Бірақ кейін Рудольф Эбалуспен оңтүстікте викингтердің соңғы бекіністерін жою үшін жорық жасады. Содан кейін ол Герберт II-ге қарсы агрессивті шаралар қолданып, Реймске кіріп, 931 жылы Гугоны Артальдпен алмастырды. Содан кейін Ұлы Хьюмен бірігіп, Рудольф Герберттің қамалдарынан өрт сөндірді және оны 933-934 жылдары Карлды түрмеге қамаған Тьерри сарайында қоршап алды. 935 жылы екеуі татуласып, Рудольф ауырып, бірнеше айдан кейін, 14 немесе 15 қаңтарда 936 жылы қайтыс болды, ұлдары болған жоқ.