Кіріспе

Геральдикалық символ

Геральдикада «жұлдыз» термині кез келген жұлдыз тәрізді белгіні білдіруі мүмкін, ол кез келген сандағы сәулелермен, тік немесе толқынды пішінде болуы мүмкін, сондай-ақ тесілген немесе тесілмеген болуы да мүмкін. Пішіндерінің ұқсас болуына байланысты екеуінің арасында жиі шатасу туса да, ағылшын геральдикасында тік қабырғалы сәулелері бар жұлдызды әдетте «мулет» деп, ал толқынды сәулелері бар жұлдызды «эстоил» деп атайды. Мулеттің кез келген санында нүктелері болуы мүмкін, бірақ егер гербте басқаша көрсетілмесе, бес нүктелі деп есептеледі, ал тесілген мулеттер жиі кездеседі. Эстоилдердің алты сәулесі бар деп есептеледі және (1909 жылға дейін) тесілген түрлері табылған жоқ. Алайда, АҚШ-тың мемлекеттік құжаттарында, АҚШ туы мен Ұлы мөрі сипатталғанда, «жұлдыз» термині жиі қолданылады, және олар көбінесе бес тік нүктелі болып келеді. «Мулет» немесе «молет» термині әдетте бес немесе алты нүктелі, бірақ гербте көрсетілген кез келген санында нүктелері бар, тік қабырғалы жұлдызды білдіреді. Егер нүктелер саны көрсетілмесе, галло-британ геральдикасында бес, ал неміс-скандинавия геральдикасында алты нүктелі деп есептеледі. Эстоилдерден айырмашылығы, мулеттердің сәулелері тік (толқынды емес) және олар аспан жұлдызы емес, шұңқырдың тіреуішін бейнелейтін болған. Бұл термин француз тіліндегі «молет» сөзінен, яғни шұңқырдың тіреуішінен алынған деп есептеледі.

«Эстоил» термині толқынды қабырғалы жұлдыздарды білдіреді, әдетте алты нүктелі, бірақ олар әртүрлі санда нүктелермен де сипатталуы мүмкін, көбінесе сегіз (мысалы, суреттегі «Портсмут округі кеңесі») және көптеген түрлерінде тік және толқынды сәулелер кезектесіп орналасқан (мысалы, суреттегі «Хонфорд»). Бұл термин көне француз тіліндегі «estoile» — «жұлдыз» сөзінен шыққан, ол аспан жұлдызына сілтеме жасайды (қазіргі француз тіліндегі «étoile» сөзімен салыстырыңыз), латын тіліндегі «stella» — «жұлдыз» сөзінен алынған.

Классикалық геральдика

Жұлдыздар орта ғасырлардағы еуропалық геральдикада салыстырмалы түрде сирек кездеседі. Тарихи нақтылығы күмәнді алғашқы деректі Иоганн Летзнер келтіреді, ол Конрадус Фонтанға (басқаша белгілі емес автор) сілтеме жасайды, соның айтуынша, 1169 жылы Саксониялық рыцарь Кертис фон Майнбрехтхаузен адам өлтіргеннен кейін шенін және қаруын жоғалтқан, оның қаруы – шеврон астындағы сегіз қырлы жұлдыз болған. Шотландияда Мюррей және Дуглас кландарының қаруларында 12-13 ғасырларда жұлдыздар қолданылған. Киелі Рим империясының соңғы орта ғасырлық геральдикасындағы жұлдыздардың мысалдары: Венц фон Нидерланштейн (1350), Гемм (1352 жылы куәландырылған), Гейер фон Остерберг (1370), Энольф Риттер фон Лейен (1392 жылы қайтыс болған). Англия мен Ирландияда 15 ғасырдың соңынан бері қолданылып келе жатқан каденция жүйесінде үшінші ұл өзгешелік ретінде (тесігі жоқ) мулет таңбасын таңбалайды. Жұлдыздар ерте заманауи дәуірде геральдикалық элементтер ретінде, әсіресе, бургерлер мен патрициттердің жаңа отбасылық гербтерінде, сондай-ақ қалалардың гербтерінде (мысалы, Маастрихт, Боцен, Кауфбюрен) айтарлықтай танымал болды. Вале гербі 16 ғасырда пайда болды, онда Сион епископының гербіне оның жеті округін білдіретін жеті жұлдыз қосылды. Siebmachers Wappenbuch (1605) бойынша, жоғары ақсүйектердің ішінде Гессеннің ландгравы және Вальдек пен Эрбах графтарының гербтерінде жұлдыздар бар, сондай-ақ бірнеше швейцариялық рыцарьлар да осындай гербтерді қолданған.

Америка Құрама Штаттары

Жұлдыздар АҚШ геральдикасы мен вексиллогиясында кеңінен таралған және әрқашан бес тік қабырғалы ұшы бар, тесілмеген күйде келеді. АҚШ туындағы әр жұлдыз бір штатты көрсетеді. 1777 жылы қабылданған ту – 1780 жылдан бері Ұлы мөрде бейнеленген он үш штатты ұсынушы он үш жұлдыздың бастапқы көзі болып саналады. "Жоғары жағына қарай тікенекті" мулет Калифорния армиясының Ұлттық гвардиясының 40-шы жаяу әскер дивизиясының 240-шы сигнал батальонының қару-жарағында кездеседі.