Кіріспе

Солтүстік Каролинаның 72-ші губернаторы Майкл Фрэнсис Исли (Michael Francis Easley) (1950 жылдың 23 наурызында туған) – 2001 жылдан 2009 жылға дейін Солтүстік Каролинаның 72-ші губернаторы қызметін атқарған американдық заңгер және саясаткер. Ол қылмыстық істе сотталған Солтүстік Каролинаның алғашқы губернаторы. Бұл сот үкімі кейіннен Уэйк округі Жоғарғы сотының төрағасымен күштен шығарылды. Демократиялық партия мүшесі, Исли Солтүстік Каролинаның екінші католик губернаторы болды.

Ерте өмір және білім

Майк Исли 1950 жылғы 23 наурызда Солтүстік Каролина штатының Роки-Маунт қаласында Генри Александр Исли мен Хулда Мари Исли отбасында дүниеге келген. Ол Неш округіндегі 60 акрлық отбасылық шаруашылықта өсті және үлкен ирландтық католик отбасындағы жеті баланың бірі болды. 1968 жылы Роки-Маунт жоғары мектебін бітіргенге дейін жергілікті католик мектебінде оқыды. Заң факультетінде оқып жүргенде, Исли мектептің құқық журналының бас редакторы қызметін атқарды. Демократ болған Исли 1990 жылы АҚШ Сенатына партия ішіндегі алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырады; ол Шарлоттаның бұрынғы мэрі Харви Гантқа есе жіберді, ал ол өзі қолданыстағы Джесси Хелмске жеңілді. 1992 жылы Исли Солтүстік Каролинаның бас прокуроры болып сайланды және 1993 жылғы 9 қаңтарда қызметке кірісті. Ол 1996 жылы қайта сайланды. 1996 жылғы бас прокурор сайлауында Исли дауыстардың 59,07%-ын алды, ал оның қарсыласы Роберт Х. Эдмондс-младший 40,93% дауыс жинады. Бұл 446 169 дауыспен жеңіске жеткенін көрсетеді. 2000 жылы Исли Солтүстік Каролинаның губернаторы лауазымына Ханттың мерзімі шектелуіне байланысты үміткер болды. Ол Демократиялық партияның алғашқы сайлауында қазіргі вице-губернатор Деннис А. Викерді жеңіп, содан кейін жалпы сайлауда Шарлоттаның бұрынғы мэрі, республикашыл Ричард Винрутпен күш сынасты. Исли 2004 жылы Нью-Ханновер округінің штат сенаторы Патрик Дж. Баллантайнға қарсы сайлауға түсті.

Басқарушылық

2000 жылғы губернаторлық жарыстың соңғы апталарында актер Энди Гриффит Эслиді қолдайтын жарнама түсірді, кейбір сарапшылардың пікірінше, бұл Эслидің жеңісіне ықпал етті, осы оқиға "Мейбери кереметі" деп аталды. Эслидің губернаторлық қызметінің басты бағыты білім беру реформасы болды, сондықтан 2008 жылы ол Ұлттық білім беру қауымдастығынан (NEA) "Американың ең үздік білім беру губернаторы" сыйлығын алды. Бұл сыйлық "қоғамдық білім беруді дамытуда ерекше жетістіктерге жеткен мемлекеттік қызметкерлерді" марапаттау үшін тағайындалған. NEA Эслиді мұғалімдердің жұмыс жағдайын жақсартуға және білім беру реформаларын жүзеге асыру мәселелерінде мұғалімдерге "дастархан басында орын беруге" мүмкіндік бергені үшін жоғары бағалады. Ол сонымен қатар Солтүстік Каролина студенттеріне екі жыл ішінде 8000 долларға дейін EARN гранттарын алу арқылы қарызсыз бакалавриат білімі алуға мүмкіндік беретін бағдарламаны іске қосты. 2007 жылы Эсли "Сақ бол, колледж, мен келе жатырмын!" атты балалар кітабын жазып, жариялады, кітаптан түскен табыс Солтүстік Каролинаның білім беру қайырымдылық қорына жұмсалды. Оның қызмет ету кезеңінде бюджет тапшылығы, қиын экономикалық жағдайлар және табиғи апаттар – дауылдар мен су тасқыны сияқты мәселелерге тап болды. Эслидің штаттың қаржылық проблемаларын шешуіне қатысты пікірлер қарама-қайшы болды. Оның қолдаушылары бюджет тапшылығының көптеген жағдайлары оның қызметке кіріспей тұрып, Хант әкімшілігі кезінде туындағанын мәлімдеді, ал қарсыластары жаңа штаттық бағдарламалардың шығындарын жабу үшін сату салығын бірнеше рет көтергенін сынады. Әкімшілігі кезінде Эсли штат заң шығарушы органымен көптеген мәселелер бойынша қарымталасқа түсті. Эсли Солтүстік Каролинаның алғашқы губернаторы, ол 1996 жылы сайлаушылар губернатор кеңсесіне вето құқығын берген. Біріншіден, 2002 жылдың қараша айында Эсли әртүрлі кеңестер мен комиссияларға біліктілігі жетілмеген адамдарды тағайындауға қатысты заңға вето қойды. 2003 жылдың маусымында ол Мемлекеттік білім беру кеңесінен мұғалімдер стандартын белгілеу өкілеттігін алып қойған заң жобасына вето салды. 2003 жылдың тамызында ол HB 917 заңына вето қойды, ол қаржы компанияларының төлейтін алымдарын арттырды. 2004 жылдың шілдесінде ол HB 429 заңына вето қойды, ол жергілікті билік органдарын жарнама тақталарын алып тастаған жағдайда олардың иелеріне жылдық кірістің бес есесіне дейін ақша төлеуді талап еткен. 2005 жылдың наурыз айында ол SB 130 заңына вето қойды, ол мемлекеттік мүлікті беруді көздеген. 2005 жылдың қыркүйегінде ол HB 706 заңына вето қойды, ол мұғалімдер стандартына әсер ететін. 2007 жылдың тамызында ол HB 1761 заңына вето қойды, бұл штат ішіндегі компанияларға 40 миллион долларға дейін қаржылық жеңілдіктер беруді көздеген даулы заң жобасы болды. 2008 жылға дейін Эсли вето құқығын тоғыз рет қолданды. Оның тоғызыншы ветосы Солтүстік Каролина тарихында алғаш рет заң шығарушы органмен жоққа шығарылды. 2004 жылы Эсли губернаторлыққа екінші мерзімге кандидат болды. Ол Демократиялық партияның алғашқы сайлауында өзінің жалғыз қарсыласы Рики Кипферді жеңіп, 2004 жылдың қараша айында бұрынғы республикалық сенатор Патрик Баллантайн мен либертариан Барбара Хоумен бақ сынасты. Штат президенттікке республикашыл Джордж Бушқа және АҚШ сенаторы ретінде Ричард Беррге дауыс бергенімен, Эсли губернаторлыққа екінші мерзімге жеңіске жетті және демократтар штат заң шығарушы органының екі палатасына да бақылауды қайтаруға қол жеткізді (Палата 2003 жылдан бері екі үлкен партия арасында тең бөлінген). Ол сондай-ақ 2005 жылдың 31 тамызында, губернатор-лейтенанты Бев Пердью Сенаттағы дауыс теңдігін бұзғаннан кейін мақұлданған даулы штаттық лотереяны қолдады. Ол лотереядан түскен қаражат қажетті білім беру бағдарламаларына жұмсалатынын мәлімдеді. Эсли 27 өлім жазасын орындауға қадағалады, соның ішінде 1976 жылы АҚШ-та өлім жазасы қайта енгізілгеннен кейін 1000-шы өлім жазасы орындалды. Алайда ол өлім жазасына кесілген екі тұтқынның жазасын жеңілдетті. Солтүстік Каролинаның губернаторы штаттық соттың тағайындаған өлім жазасын жеңілдетуге толық құқыққа ие. 2008 жылы губернатор Эсли сенаторлыққа Элизабет Доулға қарсы сайлауға түсуден бас тартты. Ол 2010 жылы сенатор Ричард Беррге қарсы АҚШ Сенатына үміткер болу мүмкіндігін қарастырды, бірақ ол бұл жарысқа қызығушылық танытпағанын күшпен жоққа шығарды. Raleigh News & Observer 2006 жылдың қазан айында Эсли вице-президенттікке немесе кабинеттік лауазымға ие болу үшін өзін президенттік үміткер ретінде көрсетуге тырысады деп болжады. 2008 жылы халықаралық назар аударған бір жағдайда, Солтүстік Каролина штатының полицей қызметкері оқытып жатқан полицей итін асып, тепкені бейнеленді. Полицей қызметкерінің жоғары лауазымдағы басшылары жеңіл жазаны ұсынғаннан кейін, Эслидің кеңсесі полицей қызметкерін жұмыстан босатуды ұсынды. Аталған мәселе әлі де қаралып жатыр, штаттың кинологиялық бөлімдері уақытша тоқтатылған. Оның орнына губернаторлыққа оның орынбасары Беверли Пердью келді, ол Шарлотт мэрі Пат МакКроримен өткен шарапатты сайлауда жеңіске жетті. Қызметтен кеткеннен кейін Эсли ерте колледж мектептерін және осы сияқты бағдарламаларды ілгерту үшін Bill and Melinda Gates Foundation-да жартылай штаттан жұмыс істеді.

Саяси ұстанымдар

2004 жылғы Демократиялық праймериз кезінде ол Солтүстік Каролина сенаторы Джон Эдвардсты қолдады. 2008 жылғы сайлау науқанында Эсли 2008 жылдың 28 сәуірінде сенатор Хиллари Клинтонның президенттікке кандидаттығын қолдады. Сенатор Барак Обама Демократиялық партияның тікелей кандидаттығын жеңгеннен кейін, Эсли оны республикалық партияның кандидаттығын ұсынған Джон Маккейнге қарсы қолдады.

Ағымдағы қызмет

Эсли Солтүстік Каролина штатында практикалық құқықтанушы. Ол кәсіпкерлік және корпорацияларды қорғайды және бірнеше маңызды азаматтық сот ісіне қатысқан. Саяси тұрғыдан алғанда, 2018 жылы ол Солтүстік Каролинаның бұрынғы губернаторларымен бірге губернатордың өкілеттіктерін әлсірететін штат конституциясына енгізілген түзетулерге сәтті қарсылық көрсетті. Сондай-ақ ол Солтүстік Каролинадағы сайлау округтерінің манипуляциялық бөлінісіне қарсы пікір білдіру үшін amicus briefs-ке (құдайы қорғасын) қосылды.

Жеке өмір

Эсли NASCAR жанкүйері. 2003 жылы Солтүстік Каролина штатының Конкорд қаласына жақын орналасқан Лоу моторлы жарыс жолында болған апатқа қатысты. Ол Джимми Джонсонның #48 "Лоу" Chevrolet Monte Carlo көлігін тізгіндей келе, сағатына 120 миль жылдамдықпен келіп, тосқауылға соқты. Бас және мойын қорғағышын кигендіктен, ол ауыр жарақат алмады. Ол сонымен қатар "Кітап патшасы" мультсериалын ұнатады. Губернатор болып жұмыс істеген кезде, сайлаушыларды осы мультсериалды көретіндер мен көретіндерге бөлуді сауалнама жасаушысына тапсырды. Эсли өзінің сайлаушыларының көзқарастары мультсериалдағы кейіпкерлерге ұқсас екенін, ал өзінің мәселелерін түсіндіру үшін "Кітап патшасы" кейіпкерлері оларды түсінер ме, түсінбес пе, соған қарайтындығын айтты. Эсли сонымен қатар ағаш өңдеумен әуестенетін шебер, ол "The Woodwright's Shop" телешоуында жаңғақтан жасалған үстел жасады.