Валюталық кеңес: Тұрақты айырбас бағамын сақтау механизмі
Currency board
Валюталық кеңес: шетел валютасына қатысты айырбас бағамын сақтайтын ақша-кредиттік орган. Тәуелсіздіктен кейін орталық банктерге көшті. Бағамын тұрақтандыру жолы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шетел валютасына қатысты белгілі бір айырбас бағамын сақтайтын ақша-кредит органы.
Monetary authority which maintains a fixed exchange rate to a foreign currency
Мемлекеттік қаржы саласында валюталық кеңес – бұл шетел валютасына қатысты белгілі бір айырбас бағамын ұстауға міндетті ақша-кредит органы. Бұл саясатты жүзеге асыру үшін орталық банктердің дәстүрлі мақсаттары айырбас бағамының мақсатына бағынышты болуы керек. Колониялық басқару кезінде валюталық кеңестер жергілікті жағдайларға сәйкес номиналды бағалы қағаздарды басып шығарудың артықшылықтарынан және колонияға сеньораждық табыс әкелуіне байланысты танымал болды. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген тәуелсіз елдер орталық банктер мен дербес валюталарға ие болуды қалаған. Валюталық кеңес – белгілі бір айырбас бағамын сақтаудың жиі қолданылатын (және қарапайым) жолы болғанымен, ол жалғыз жол емес. Көптеген елдер түрлі капитал бақылаулары немесе халықаралық келісімдер арқылы төлем балансын реттеу арқылы айырбас бағамын белгілі бір шекте ұстап тұрады. Осылайша, валюталық кеңессіз шамамен тұрақты айырбас бағамын сақтау да мүмкін.
In public finance, a currency board is a monetary authority which is required to maintain a fixed exchange rate with a foreign currency. This policy objective requires the conventional objectives of a central bank to be subordinated to the exchange rate target. In colonial administration, currency boards were popular because of the advantages of printing appropriate denominations for local conditions, and it also benefited the colony with the seigniorage revenue. However, after World War II many independent countries preferred to have central banks and independent currencies. Although a currency board is a common (and simple) way of maintaining a fixed exchange rate, it is not the only way. Countries often keep exchange rates within a narrow band by regulating balance of payments through various capital controls, or though international agreements, among other methods. Thus, a rough peg may be maintained without a currency board.
Белгілі бір валюта бағамын негізгі мақсат ретінде қабылдаудың салдары
Бұл валюталық кеңес енді фиат ақша шығармайды, оның орнына өзінің сақтауындағы әрбір бірлік (немесе белгіленген сомадағы) шетел валютасына тең жергілікті валютаның бір бірлігін ғана шығарады (әдетте АҚШ доллары немесе евро сияқты берік валюта). Аталған елдің төлем балансындағы артық ақша жергілікті банктердің орталық банктегі депозиттерінің артуымен, сондай-ақ (бастапқыда) таза экспорттаушы компаниялардың жергілікті банктердегі депозиттерінің артуымен көрінеді. Енді отандық ақша ұсынымының өсуі орталық банктегі банктердің қосымша депозиттерімен байланыстырылуы мүмкін, бұл орталық банктегі қосымша берік валюталық резервтерге тең.
The currency board in question will no longer issue fiat money but instead will only issue one unit of local currency for each unit (or decided amount) of foreign currency it has in its vault (often a hard currency such as the U. S. dollar or the euro). The surplus on the balance of payments of that country is reflected by higher deposits local banks hold at the central bank as well as (initially) higher deposits of the (net) exporting firms at their local banks. The growth of the domestic money supply can now be coupled to the additional deposits of the banks at the central bank that equals additional hard foreign exchange reserves in the hands of the central bank.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Бұл жүйенің артықшылығы – енді валюта тұрақтылығына қатысты мәселелер туындамайды. Кемшіліктері – елдің басқа ішкі жағдайларды ескере отырып, ақша-кредит саясатын қабылдау мүмкіндігінен айырылуы, сондай-ақ бекітілген валюта бағамы елдің сауда шарттарын да, экономикалық айырмашылықтарына қарамастан, сауда серіктестерімен салыстырғанда белгілеп тастауы. Әдетте, валюта тақталары тәуелсіз ақша-кредит саясатын сақтап тұру қиындыққа тап болатын шағын, ашық экономикалар үшін тиімді. Олар сондай-ақ төмен инфляцияны қамтамасыз ету бойынша сенімді міндеттеме беруге мүмкіндік береді.
The virtue of this system is that questions of currency stability no longer apply. The drawbacks are that the country no longer has the ability to set monetary policy according to other domestic considerations, and that the fixed exchange rate will, to a large extent, also fix a country's terms of trade, irrespective of economic differences between it and its trading partners. Typically, currency boards have advantages for small, open economies which would find independent monetary policy difficult to sustain. They can also form a credible commitment to low inflation.
Жақында болған оқиғалар
70-тен астам елде валюталық кеңестер жұмыс істеген. Валюталық кеңестер 20-шы ғасырдың басында және ортасында ең көп таралған. Гонконг валюталық кеңес (Гонконг Монетарлық Агенттігі) жүргізеді, Болгария да солай. Эстония 1992 жылдан 1999 жылға дейін немец маркасына бекітілген валюталық кеңеске ие болды, содан кейін ол евроны тең құнмен бекітуге көшті. Эстония евроны қабылдағанға дейін, 2011 жылдың қаңтарына дейін евроға байланыстылық сақталды (Эстонияның валюталық кеңесінің толық сипаттамасы үшін Эстония экономикасына қараңыз). Аргентина 2002 жылдың қаңтарында ауыр рецессиядан кейін валюталық кеңесінен бас тартты. Кейбіреулер бұл валюталық кеңестердің қайтарылмайтындығын және шетел валюта нарығындағы спекуляцияларға байланысты тоқтатылуы мүмкін екенін көрсетті. Дегенмен, Аргентинаның жүйесі дәстүрлі валюталық кеңес емес еді, себебі ол валюталық кеңес ережелерін қатаң түрде сақтамады – көптеген адамдар оның құлауының нағыз себебі осы деп санайды. Олар Аргентинаның ақша жүйесі валюталық кеңес пен орталық банк элементтерінің үйлесімсіз қоспасы болды деп мәлімдейді. Сондай-ақ, экономистер мен саясаткерлердің жүйе қалай жұмыс істейтінін дұрыс түсінбеуі Аргентина үкіметінің 2002 жылдың қаңтарында песоны девальвациялау шешіміне әсер етті деп есептеледі. Экономика сол жылдың соңында жақсару алдында терең дағдарысқа түсті. Гибралтар, Фолкленд аралдары және Сент-Хелена Ұлыбританияның теңіз арты аумақтары жергілікті басылған валюталық банкноттарын стерлинг резервтерімен қамтамасыз етіп, валюталық кеңестерді жалғастыруда. Алтын стандарты – валюталық кеңестің ерекше жағдайы, онда ұлттық валютаның құны шетел валютасының орнына алтынның құнымен байланысты.
More than 70 countries have had currency boards. Currency boards were most widespread in the early and mid 20th century. Hong Kong operates a currency board (Hong Kong Monetary Authority), as does Bulgaria. Estonia had a currency board fixed to the Deutsche Mark from 1992 to 1999, when it switched to fixing to the Euro at par. The peg to the Euro was upheld until January 2011 with Estonia's adoption of the Euro (see Economy of Estonia for a detailed description of the Estonian currency board). Argentina abandoned its currency board in January 2002 after a severe recession. To some, this emphasised the fact that currency boards are not irrevocable, and hence may be abandoned in the face of speculation by foreign exchange traders. However, Argentina's system was not an orthodox currency board, as it did not strictly follow currency board rules – a fact which many see as the true cause of its collapse. They argue that Argentina's monetary system was an inconsistent mixture of currency board and central banking elements. It is also thought that the misunderstanding of the workings of the system by economists and policymakers contributed to the Argentine government's decision to devalue the peso in January 2002. The economy fell deeper into depression before a recovery began later in the year. The British Overseas Territories of Gibraltar, the Falkland Islands and St. Helena continue to operate currency boards, backing their locally printed currency notes with sterling reserves. A gold standard is a special case of a currency board where the value of the national currency is linked to the value of gold instead of a foreign currency.