Кіріспе
Кулебрада АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қарсы наразылықтар. "Navy–Culebra наразылықтары" термині – американдық БАҚ-тың 1971 жылы Пуэрто-Риконың Кулебра аралында басталған, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әскери жаттығулар үшін аралды пайдалануына қарсы наразылықтар сериясына берген атауы.
The term Navy–Culebra protests is the name given by American media to a series of protests starting in 1971 on the island of Culebra, Puerto Rico against the United States Navy for its use of the island for military exercises.
Өмірбаян
Көп жылдар бойы, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары, АҚШ Әскери-теңіз күштері Пуэрто-Рикодағы Кулебра кішкентай аралын әскери оқулар үшін пайдаланды, оның ішінде кемеден жағаға және әуеден бомбалау жаттығуларын өткізді. 1970 жылы арал тұрғындары Әскери-теңіз күштерін және АҚШ үкіметін осы жаттығуларды тоқтатуға көндіру үшін бірігіп, көп бағытты күш-жігер жұмысын бастады. Атап айтарлықтай қадам ретінде Кулебра қаласының әкімі Рамон Фелисиано Энкарнасьон 1970 жылы Вашингтон қаласына сапар шегіп, "Ковингтон және Берлинг" заң фирмасын Кулебраның мүддесін ақысыз қорғауға көндірді. Келесі бес жыл бойы осы заң фирмасының жас заңгері Ричард Копакен, кейде әріптесі Том Джонстың көмегімен, АҚШ Федералдық соттарында сот процесін бастады, АҚШ Конгресіндегі өкілдер мен сенаторларға лобби жасады және ұлттық газеттерде осы күресті жариялады.
Наразылық және демонстрациялар
Бомбалауды тоқтату үшін халықтың қолдауы да өте маңызды болды және ол Кулебрада да, Пуэрто-Риконың басты аралында да наразылықтар мен шерулер түрінде көрінді. 1971 жылы Пуэрто-Рико Тәуелсіздік партиясының төрағасы, халықаралық құқықтар сақшысы, Социалистік Интернационалдың құрметті төрағасы, Пуэрто-Рико университетінің заң профессоры және Пуэрто-Рико үкіметінің болашақ сенаторы Рубен Берриос басшылық еткен ерекше наразылық болды. Наразылық білдірушілер Flamenco Beach-тің кіруге тыйым салынған аймағына кірді, ол маңызды нысана болды, және бірнеше апта бойы онда қалды. Берриос пен тағы 13 наразылық білдіруші тұтқындалды және АҚШ әскери мүлігіне заңсыз кіргені үшін айыпталды. Олар Пуэрто-Рико түрмесінде үш айға сотталды.
Қорытынды
Бұл кең ауқымды және дұрыс бағытталған күш-жігер – заңгерлік маневрлер, конгресс лоббилеуі, қоғамдық байланыстар және халық наразылықтары – сәттілікке жеткізді. 1974 жылы президент Ричард М. Никсонның ресми мәлімдемесі және 1975 жылы президент Джеральд Фордтың қайталауымен, 1975 жылдың желтоқсанынан бастап Кулебрадағы барлық әскери операциялар тоқтатылды. Бұл күш-жігердің нәтижесінде Кулебра бейбіт, бомбалаудан босатылғанмен, әскери жаттығулар көп ұзамай көршілес Викес аралына көшірілді. 2003 жылы президент Джордж У. Буш Викестегі әскери операцияларды тоқтатты.