1840 жылғы АҚШ президенттік сайлауы

Кіріспе

1840 жылғы АҚШ президенттік сайлауы – 1840 жылдың 30 қазанынан 2 желтоқсанына дейін өткен 14-ші төртжылдық президенттік сайлау. 1837 жылғы экономикалық дағдарыстан қалпына келу толыққанды болған жоқ, ал Виг партиясынан ұсынылған Уильям Генри Харрисон Демократиялық партияның қолдауындағы президент Мартин Ван Бюренды жеңді. Бұл сайлау Виг партиясының президенттік сайлаудағы екі жеңісінің біріншісі болды, бірақ олар халықтың көпшілігінің дауысын алған жалғыз сайлау еді. Бұл Америка тарихындағы үшінші реванш болды, ол 1892 жылға дейін қайталанбады. 1839 жылы Виг партиясы тұңғыш рет ұлттық съез өткізді. 1839 жылғы Виг партиясының ұлттық конвенциясында 1836 жылғы үміткер Уильям Генри Харрисон бұрынғы мемлекеттік хатшы Генри Клейді және генерал Винфилд Скотты жеңді. Ван Бюрен 1840 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда аз қарсылыққа тап болды, бірақ даулы вице-президент Ричард Ментор Джонсон қайтадан тағайындалмады. Осылайша Демократиялық партия 1800 жылдан бергі вице-президенттікке үміткерді таңдамаған жалғыз ірі партияға айналды. Вице-президенттікке үміткер Джон Тайлердің және Харрисонның Типпекано шайқасына қатысқандығын еске түсіре отырып, Виг партиясы «Типпекано және Тайлер де!» деген ұранмен науқан жүргізді. Экономикалық қиындықтардан әлсіреген Ван Бюренге қарсы Харрисон көпшілік дауысымен және 294 сайлаушының 234-ін жеңіп алды. Ақ нәсілді еркектердің сайлау құқығы дерлік толығымен қамтамасыз етілгендіктен сайлауға қатысу деңгейі күрт өсті, сайлау жасындағы халықтың 42,4 пайызы Харрисонға дауыс берді. Ван Бюреннің жеңілісі оны қайта сайланудан бас тартылған үшінші президент етті. Виг партиясы жеңістің жемісін көре алмады. 67 жастағы Харрисон, Рональд Рейган 1980 жылғы сайлауда жеңіске жеткенге дейін АҚШ-тың ең қарт президенті болып сайланды, ол қызметке кіріскеннен кейін бір айдан астам уақыт өтпей қайтыс болды. Харрисонның орнын Джон Тайлер басты, ол күтпегендей Виг партиясының мүшесі емес екенін көрсетті. Тайлер конвенцияда Клейді ыстық қолдаған болса да, ол бұрынғы демократ, штаттардың құқықтарын жақтаушы және іс жүзінде тәуелсіз саясаткер еді. Президент ретінде Тайлер Виг партиясының заңнамалық жоспарларын тоқтатып, партиядан қуылды, содан кейін (Вашингтоннан кейін) президенттік қызметін атқарган екінші тәуелсіз саясаткер атанды. Ван Бюрен 1888 жылы Гровер Кливлендке дейін жалпы сайлауда қайта сайлануға үміткерлігін жоғалтқан соңғы президент болды.

14th quadrennial U. S. presidential election

The 1840 United States presidential election was the 14th quadrennial presidential election, held from Friday, October 30 to Wednesday, December 2, 1840. Economic recovery from the Panic of 1837 was incomplete, and Whig nominee William Henry Harrison defeated incumbent President Martin Van Buren of the Democratic Party. The election marked the first of two Whig victories in presidential elections, but was the only one where they won a majority of the popular vote. This was the third rematch in American history, which would not occur again until 1892. In 1839, the Whigs held a national convention for the first time. The 1839 Whig National Convention saw 1836 nominee William Henry Harrison defeat former Secretary of State Henry Clay and General Winfield Scott. Van Buren faced little opposition at the 1840 Democratic National Convention, but controversial Vice President Richard Mentor Johnson was not re nominated. The Democrats thus became the only major party since 1800 to fail to select a vice presidential nominee. Referencing vice presidential nominee John Tyler and Harrison's participation in the Battle of Tippecanoe, the Whigs campaigned on the slogan of "Tippecanoe and Tyler Too." With Van Buren weakened by economic woes, Harrison won a popular majority and 234 of 294 electoral votes. Voter participation surged as white male suffrage became nearly universal, and a contemporary record of 42.4% of the voting age population voted for Harrison. Van Buren's loss made him the third president to lose re election. The Whigs did not enjoy the benefits of victory. The 67 year old Harrison, the oldest U. S. president elected until Ronald Reagan won the 1980 election, died a little more than a month after inauguration. Harrison was succeeded by John Tyler, who unexpectedly proved not to be a Whig. While Tyler had been a staunch supporter of Clay at the convention, he was a former Democrat, a passionate supporter of states' rights, and effectively an independent. As President, Tyler blocked the Whigs' legislative agenda and was expelled from the Whig Party, subsequently the second independent (after Washington) to serve as president. Van Buren would be the last incumbent President to lose his reelection bid in a general election until Grover Cleveland in 1888.

Виг партиясының кандидатурасы

1840 жылғы Виг партиясының президенттікке кандидаттығы вице-президент ретінде АҚШ Огайо штатынан сенатор (1825–1828) АҚШ Вирджиния штатынан сенатор (1827–1836) Сенат төрағасының міндетін уақытша атқарушы (1835) Науқан

Виг партиясының бірінші ұлттық съезін партия мүшелері Конгресте шақырып, оған Гаррисбург қаласында (Пенсильвания штаты) 250-ге жуық делегат қатысты. Генри Клей, Уильям Генри Харрисон және Винфилд Скотт партияның президенттік номинациясына түсті. Әр штаттың делегациялары басқа штаттардың өкілдерімен кездесу алдында жеке-жеке дауыс берді. Клей бастапқыда бірінші раундта көш бастады, бірақ Харрисон соңғы раундта 148 дауыспен жеңіске жетті, Клей 90 дауыс, ал Скотт 16 дауыс жинады. Скотттың қолдаушылары Харрисонға өткеннен кейін. Джон Тайлер Харрисонға фракциялық және географиялық тепе-теңдік сақтау үшін таңдалды.

Мемлекет бойынша нәтижелер

Дерек көзі: Уолтер Дин Бернхамның деректері, Президенттік сайлау бюллетеньдері, 1836–1892 (Джонс Хопкинс университетінің баспасы, 1955) 247–257 беттер. Ван Бюрен жеңген штаттар/округтар Харрисон/Тайлер жеңген штаттар/округтар Уильям Генри Харрисон Виг Мартин Ван Бюрен Демократ Джеймс Г. Бирни Либерти Айрықшалық Штат Барлығы Штат сайлаушыларының саны # % Штат сайлаушыларының саны # % Штат сайлаушыларының саны # % Штат сайлаушыларының саны #% # Алабама 7 000 136 182 8,515 45.62 0 004 866 933,996 54.38 7 бюллетеньдер жоқ 5,481 8.76 62,511 AL Арканзас 3 5,160 43.58 6,679 56.42 3 бюллетеньдер жоқ 1,519 12.84 11,839 AR Коннектикут 8 31,598 55.55 8 25,281 44.45 бюллетеньдер жоқ 6,317 11.10 56,879 CT Делавэр 3 5,967 54.99 3 4,872 44.89 бюллетеньдер жоқ 1,095 10.10 10,852 DE Джорджия 11 40,339 55.78 11 31,983 44.22 бюллетеньдер жоқ 8,356 11.56 72,322 GA Иллинойс 5 45,574 48.91 47,441 50.92 5 160 0.17 1,867 2.01 93,175 IL Индиана 9 65,302 55.86 9 51,604 44.14 бюллетеньдер жоқ 13,698 11.72 116,906 IN Кентукки 15 58,488 64.20 15 32,616 35.80 бюллетеньдер жоқ 25,872 28.40 91,104 KY Луизиана 5 11,296 59.73 5 7,616 40.27 бюллетеньдер жоқ 3,680 19.46 18,912 LA Мэн 10 46,612 50.23 10 46,190 49.77 бюллетеньдер жоқ 422 0.46 92,802 ME Мэриленд 10 33,528 53.83 10 28,752 46.17 бюллетеньдер жоқ 4,776 7.66 62,280 MD Массачусетс 14 72,852 57.44 14 52,355 41.28 1,618 1.28 20,497 16.16 126,825 MA Мичиган 3 22,933 51.71 3 21,096 47.57 321 0.72 1,837 4.14 44,350 MI Миссисипи 4 19,515 53.43 4 17,010 46.57 бюллетеньдер жоқ 2,505 6.86 36,525 MS Миссури 4 22,954 43.37 29,969 56.63 4 бюллетеньдер жоқ 7,015 13.26 52,923 MO Нью-Гэмпшир 7 26,310 43.88 32,774 54.66 7 872 1.45 6,464 10.78 59,956 NH Нью-Джерси 8 33,351 51.74 8 31,034 48.15 69 0.11 2,317 3.59 64,454 NJ Нью-Йорк 42 226,001 51.18 42 212,733 48.18 2,809 0.64 13,268 3.00 441,543 NY Солтүстік Каролина 15 46,567 57.68 15 34,168 42.32 бюллетеньдер жоқ 12,399 15.36 80,735 NC Огайо 21 148,157 54.10 21 124,782 45.57 903 0.33 23,375 8.53 273,842 OH Пенсильвания 30 144,010 50.00 30 143,676 49.88 340 0.12 334 0.12 288,026 PA Род-Айленд 4 5,278 61.22 4 3,301 38.29 42 0.49 1,977 22.93 8,621 RI Оңтүстік Каролина 11 бюллетеньдер жоқ бюллетеньдер жоқ 11 бюллетеньдер жоқ Тенесси 15 60,194 55.66 15 47,951 44.34 бюллетеньдер жоқ 12,243 11.32 108,145 TN Вермонт 7 32,445 63.90 7 18,009 35.47 319 0.63 14,436 28.43 50,773 VT Вирджиния 23 42,639 49.35 43,757 50.65 23 бюллетеньдер жоқ 1,120 1.30 86,394 VA БАРИЛЫҚ: 294 1,275,585 52.87 234 1,129,645 46.82 60 7,453 0.31 145,938 6.05 2,412,694 АҚШ ЖЕҢУ ҮШІН: 148

Source: Data from Walter Dean Burnham, Presidential ballots, 1836–1892 (Johns Hopkins University Press, 1955) pp 247–257. States/districts won by Van BurenStates/districts won by Harrison/Tyler William Henry HarrisonWhig Martin Van BurenDemocratic James G. BirneyLibertyMargin State Total State electoralvotes # % electoralvotes # % electoralvotes # % electoralvotes#% # Alabama 7 0001361828,515 45.62 0004866933,996 54.38 7 no ballots 5,481 8.76 62,511 AL Arkansas 3 5,160 43.58 6,679 56.42 3 no ballots 1,519 12.84 11,839 AR Connecticut 8 31,598 55.55 8 25,281 44.45 no ballots6,31711.10 56,879 CT Delaware 3 5,967 54.99 3 4,872 44.89 no ballots1,09510.10 10,852 DE Georgia 11 40,339 55.78 11 31,983 44.22 no ballots8,35611.56 72,322 GA Illinois 5 45,574 48.91 47,441 50.92 5 160 0.17 1,867 2.01 93,175 IL Indiana 9 65,302 55.86 9 51,604 44.14 no ballots13,69811.72 116,906 IN Kentucky 15 58,488 64.20 15 32,616 35.80 no ballots25,87228.40 91,104 KY Louisiana 5 11,296 59.73 5 7,616 40.27 no ballots3,68019.46 18,912 LA Maine 10 46,612 50.23 10 46,190 49.77 no ballots4220.46 92,802 ME Maryland 10 33,528 53.83 10 28,752 46.17 no ballots4,7767.66 62,280 MD Massachusetts 14 72,852 57.44 14 52,355 41.28 1,618 1.28 20,49716.16 126,825 MA Michigan 3 22,933 51.71 3 21,096 47.57 321 0.72 1,8374.14 44,350 MI Mississippi 4 19,515 53.43 4 17,010 46.57 no ballots2,5056.86 36,525 MS Missouri 4 22,954 43.37 29,969 56.63 4 no ballots 7,015 13.26 52,923 MO New Hampshire 7 26,310 43.88 32,774 54.66 7 872 1.45 6,464 10.78 59,956 NH New Jersey 8 33,351 51.74 8 31,034 48.15 69 0.11 2,3173.59 64,454 NJ New York 42 226,001 51.18 42 212,733 48.18 2,809 0.64 13,2683.00 441,543 NY North Carolina 15 46,567 57.68 15 34,168 42.32 no ballots12,39915.36 80,735 NC Ohio 21 148,157 54.10 21 124,782 45.57 903 0.33 23,3758.53 273,842 OH Pennsylvania 30 144,010 50.00 30 143,676 49.88 340 0.12 3340.12 288,026 PA Rhode Island 4 5,278 61.22 4 3,301 38.29 42 0.49 1,97722.93 8,621 RI South Carolina 11 no popular vote no popular vote 11 no popular vote SC Tennessee 15 60,194 55.66 15 47,951 44.34 no ballots12,24311.32 108,145 TN Vermont 7 32,445 63.90 7 18,009 35.47 319 0.63 14,43628.43 50,773 VT Virginia 23 42,639 49.35 43,757 50.65 23 no ballots 1,120 1.30 86,394 VA TOTALS: 294 1,275,585 52.87 234 1,129,645 46.82 60 7,453 0.31 145,9386.05 2,412,694 US TO WIN: 148

Танымал мәдениетте

1997 жылы түсірілген "Амистад" фильмінде Ван Бюрен (Нигель Хоторн сомдаған) қайта сайлану науқанында көрінеді. Осы сахналар тарихи дәлдігі үшін сынға түсті.