Пелопоннес соғысы шайқасы: Сибота шайқасы (433 ж.б.д.)

Кіріспе

Пелопоннес соғысы кезіндегі шайқас (б.з.д. 433)

Сибота шайқасы (Σύβοτα) б.з.д. 433 жылы Коркира (қазіргі Корфу) және Коринф арасында болды. Бұл Пелопоннес соғысының басталуына тікелей себеп болған оқиғалардың бірі еді.

Тарих

Коринф Коркирамен, бұрынғы Коринф колониясымен, Коринфтің ықпалынан шығуды қаламағандықтан дауласып жатқан еді (толық мәлімет үшін Эпидамн ісін қараңыз). Осы кезде Грекиядағы үшінші ірі флотқа ие болған Коркира, Коринфтің жауы Афинамен одақтасты (Коринф Спартамен одақтас болғандықтан). Афина Коркира флотын күшейту үшін он кеме жіберді, егер олар аралға түсуге тырыспаса, Коринф флотымен шайқаспауды бұйырды. Коринф Ксеноклид басшылығымен кемелер жинап, Коркираға қарай жолға дайындалды. Коркира Мициад, Аисимид және Эврибат басшылығымен флот құрды, олар Сибота аралдарын операциялық база ретінде пайдаланды. Афина қолбасшылары Лакедемоний (Кимонның ұлы), Диотима және Протеас олармен бірге жүрді. Коркирада 110 кеме болды, соған қоса Афинадан келген 10 кеме, ал Коринфте 150 кеме болды. Коринф кемелері келгенде, коркирейліктер шайқасқа түзуге дайындалды, оң жақта афиналықтар, ал қалған үш эскадрильяда өз кемелері орналасты. Коринф кемелері оң жақта мегариялықтар мен амбракиоттармен, сол жақта коринфтіктермен және олардың қалған одақтастары орталықта тұрды. Екі тарап та кемелерінде хоплиттермен, садақшылармен және сүңгі қорғаушылармен қаруланған күйде, Фукидидтің айтуынша, "ескі дәуірдегі" стильде соғысты. Екі тарап та қарсы кемелерді садақтап батырудың орнына, қарсыластарының кемелеріне шығып, теңізде жердегі шайқас сияқты күресуге тырысты. Афина кемелері, қатардың бір бөлігі болғанымен, басында шайқасқа қатыспады, себебі коринфтіктер жағаға түсуге тырыспады. Сол жақтағы коркирейлік кемелер Коринфтің оң қанатын жеңіп, оларды жағадағы лагерьлеріне дейін қуды, содан кейін өртеп жіберді. Алайда, Коринфтің сол қанаты сәттілікке жетті, және афиналықтар одақтастарына көмектесуге мәжбүр болды. Афиналықтардың араласуына қарамастан, коринфтіктер жеңіске жетті және жеңілген кемелердің қираған қалдықтары арқылы жүзіп, тұтқынға алудың орнына аман қалғандарды өлтірді (олар білмесе де, оң қанатта жеңілген өз одақтастарының арасында болды). Бірақ олар барлығын өлтірмеді, бірнешеуін тұтқынға алды. Коркирейліктер мен афиналықтар Коркираға аралды қорғауға қайтты, бірақ коринфтіктер келгенде, дереу кері шегінді, себебі Глаукон басшылығындағы тағы 20 афиналық кеме жолға шықты. Келесі күні жаңа афиналық кемелер, егер коринфтіктер Коркираға түсуге тырысса, екінші шайқас басталады деп ескертті. Коринфтіктер тағы да шайқасқа түсіп қалмау үшін толыққанды кері шегінді. Коринфтіктер де, коркирейліктер де жеңіске жеткендерін мәлімдеді, себебі коринфтіктер алғашқы шайқаста жеңіске жетті, ал коркирейліктер өз аралын коринфтіктердің басып алуынан сақтады. Бұл шайқастан кейін көп ұзамай, афиналықтар мен коринфтіктер Потидея шайқасында қайта соғысты, бұл Спартаның соғыс жариялауына әкелді.

Corinth had been in dispute with Corcyra, an old Corinthian colony which no longer wanted to remain under Corinthian influence (see Affair of Epidamnus for background). Corcyra, which had the third largest navy in Greece at the time, allied itself with Athens, an enemy of Corinth (as Corinth was allied with Sparta). Athens sent ten ships to Corcyra to reinforce the Corcyraean fleet, with instructions not to fight the Corinthian fleet unless they attempted to land on the island. Corinth, meanwhile, assembled a fleet of ships under the command of Xenoclides and prepared to sail to Corcyra. Corcyra gathered a fleet under Miciades, Aisimides and Eurybatus, who made the Sybota islands their base of operations. The Athenian commanders, Lacedaimonius (the son of Cimon), Diotimus, and Proteas, sailed with them. Corcyra had 110 ships, plus the additional 10 provided by Athens, while Corinth had 150 ships. When the Corinthian ships arrived, the Corcyraeans formed their line of battle, with the Athenians on the right and their own ships making up the rest of the line in three squadrons. The Corinthian ships were lined up with the Megarians and Ambraciots on the right, the Corinthians on the left, and the remainder of their allies in the centre. Both sides fought with hoplites on their ships, along with archers and javelin throwers, in a manner Thucydides calls "old fashioned." Instead of ramming and sinking the other ships, both sides attempted to board their opponents' ships and fight what was essentially a land battle at sea. The Athenian ships, although they were part of the line, did not at first join the battle, as the Corinthians had not attempted to land. The Corcyraean ships on the left routed the Corinthian right wing, chasing them all the way back to their camp on the coast, which they then burned. The Corinthian left wing, however, was more successful, and the Athenians were forced to come to the aid of their allies. Despite the Athenian intervention, the Corinthians were victorious, and sailed through the wreckage of defeated ships often killing survivors rather than taking prisoners (including, although they did not know it, some of their own allies who had been defeated on the right wing). They did not kill everyone, however, and captured a number of prisoners. The Corcyraeans and Athenians headed back to Corcyra to defend the island, but when the Corinthians arrived, they almost immediately retreated, as 20 more Athenian ships under the command of Glaucon were on their way. The next day, the new Athenian ships threatened a second battle if the Corinthians attempted to land on Corcyra. The Corinthians retreated completely rather than risk another battle. Both the Corinthians and Corcyraeans claimed victory, the Corinthians having won the first battle, and the Corcyraeans having avoided a Corinthian occupation of their island. Soon after this battle, the Athenians and Corinthians fought again at the Battle of Potidaea, leading to a formal declaration of war from Sparta.