Кіріспе

Партияның конституциясы

Қытай Коммунистік партиясының Конституциясы 55 баптан тұрады және оның ішінде партияның бағдарламасы, сондай-ақ ұйымдық құрылымы мен партия таңбалары сипатталған.

Тарих

Қытай Коммунистік партиясының (ККК) 1945 жылғы конституциясында Мао Цзэдун ой-пікірі партияның жұмыс компасы ретінде сипатталған. Сондай-ақ, ол Жаңа демократия тұрғысынан демократияны талқылайды. Қазіргі күшіндегі конституция 1982 жылдың қыркүйек айында өткен ККК-нің 12-ші Ұлттық съезінде қабылданды. Өзгеріп жатқан жағдайлар мен міндеттерге сәйкес, 1987 жылдың қарашасында өткен 13-ші Ұлттық съезде кейбір баптар, 1992 жылдың қазан айында өткен 14-ші Ұлттық съезде жалпы бағдарлама мен кейбір баптар қайта қарастырылды, ал 2002 жылдың қарашасында өткен 16-шы Ұлттық съезде жалпы бағдарламаға бірнеше түзетулер енгізілді. 1992 жылғы конституцияның қайта қаралуында саясатты тәжірибеден өткізудің маңыздылығы айтылды, онда ККП «жаңа әдістерді батыл тәжірибеден өткізуі, жаңа тәжірибені қарастыруы және жаңа проблемаларды шешуі, сондай-ақ практикада марксизмді байытуы және дамытуы керек» деген тіл енгізілді. 2004 жылдың наурыз айында «Үш өкілдік» конституцияға жазылды. 2017 жылдың қазан айында өткен ККК-нің 19-шы Ұлттық съезінде жаңа өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.

2012 жылы конституцияға экологиялық өркениет құру тұжырымы қосылды.

Мазмұны

Конституция партияның социалистік демократияны ілгерілетудегі, социалистік құқықтық жүйені дамыту мен күшейтудегі, сондай-ақ модернизация бағдарламасын іске асыру үшін халықтың бірігуін нығайтудағы рөлін баса көрсетеді. Конституцияда халық пен партияның мүдделері партия мүшелерінің мүдделерінен жоғары тұратыны белгіленген. Конституцияда төтенше және жедел жағдайларда мүшелердің арнайы қорларға (мысалы, 2008 жылғы Сычуань жер сілкінісіне арналған арнайы қор) жарна салуы ұсынылады. 1945 жылдан бері партияның конституциясы партияның демократиялық централизмді "демократия негізіндегі централизм және централанған басшылық аясындағы демократия" деп түсіндіреді. Академик Жан Пьер Кабестан бұл тәсілдің партия ішіндегі демократияны анықтап, шектеуін көрсетеді, яғни орталық басшылық партия мүшелерінің басшылыққа наразылық білдіру құқықтарынан басым тұрады.