Александр Беркман: Анархист, жазушы және революционер өмірі
Alexander Berkman
Александр Беркман – американдық анархист, жазушы (1870-1936). Анархизм қозғалысының белгілі тұлғасы, Эмма Гольдманмен байланысы, өмірі мен шығармалары туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік-американдық анархист және жазушы (1870–1936)
Russian American anarchist and writer (1870–1936)
Александр Беркман (21 қараша 1870 – 28 маусым 1936) – ресейлік-американдық анархист және жазушы. Ол 20 ғасырдың басында анархистік қозғалыстың жетекші мүшесі болды, саяси белсенділігімен де, жазуымен де танымал болды. Беркман Ресей империясының Вильна қаласында (қазіргі Вильнюс, Литва) бай еврей отбасында дүниеге келді және 1888 жылы АҚШ-қа көшіп кетті. Ол Нью-Йоркте тұрып, анархистік қозғалысқа қатысты. Ол анархист Эмма Голдманның бір кезгі сүйіктісі және өмір бойы досы болды. 1892 жылы, «іс-қимылдың пропагандасын» іске асыру мақсатымен, Беркман Хоумстед ереуілі кезінде бизнесмен Генри Клей Фрикті өлтіруге сәтсіз тырысты, осы үшін ол 14 жыл түрмеде отырды. Түрмедегі тәжірибесі оның алғашқы кітабы «Анархисттің түрмедегі естеліктерінің» негізі болды. Түрмеден босатылғаннан кейін Беркман Голдманның анархистік журналы «Ана Жер» журналының редакторы болды, кейіннен «The Blast» атты жеке журналын құрды. 1917 жылы Беркман мен Голдман жаңадан енгізілген әскерге шақыруға қарсы құлық жасағаны үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды. Түрмеден шыққаннан кейін олар жүздеген басқа адамдармен бірге тұтқындалып, Ресейге депортацияланды. Бастапқыда сол елдің большевик революциясын қолдаған Беркман мен Голдман көп ұзамай көңілі тоймады, билікті басып алғаннан кейін кеңестердің террорді пайдалануына және өзге революционерлерді қуғындауына наразылық білдірді. Олар 1921 жылдың соңында Кеңес Одағынан кетіп, 1925 жылы Беркман өзінің тәжірибелері туралы «Большевиктер аңызы» атты кітап жариялады. Францияда тұрып, Беркман анархистік қозғалысты қолдау жұмысын жалғастырып, анархистік принциптердің классикалық түсіндірмесін жасады – «Қазір және кейін: Коммунистік анархизмнің ABC». Денсаулығы нашарлаған Беркман 1936 жылы өз-өзіне қол жұмсады.
Alexander Berkman (November 21, 1870June 28, 1936) was a Russian American anarchist and author. He was a leading member of the anarchist movement in the early 20th century, famous for both his political activism and his writing. Berkman was born into a wealthy Jewish family in Vilna in the Russian Empire (present day Vilnius, Lithuania) and emigrated to the United States in 1888. He lived in New York City, where he became involved in the anarchist movement. He was the one time lover and lifelong friend of anarchist Emma Goldman. In 1892, undertaking an act of propaganda of the deed, Berkman made an unsuccessful attempt to assassinate businessman Henry Clay Frick during the Homestead strike, for which he served 14 years in prison. His experience in prison was the basis of his first book, Prison Memoirs of an Anarchist. After his release from prison, Berkman served as editor of Goldman's anarchist journal, Mother Earth, and later established his own journal, The Blast. In 1917, Berkman and Goldman were sentenced to two years in jail for conspiracy against the newly instated draft. After their release from prison, they were arrested—along with hundreds of others—and deported to Russia. Initially supportive of that country's Bolshevik revolution, Berkman and Goldman soon became disillusioned, voicing their opposition to the Soviets' use of terror after seizing power and their repression of fellow revolutionaries. They left the Soviet Union in late 1921, and in 1925 Berkman published a book about his experiences, The Bolshevik Myth. While living in France, Berkman continued his work in support of the anarchist movement, producing the classic exposition of anarchist principles, Now and After: The ABC of Communist Anarchism. Suffering from ill health, Berkman took his own life in 1936.
Алғашқы жылдар
Беркман Литваның Вильнюс қаласында (кейін Вильня деп аталған, және Ресей империясының Вильня губернаторлығының бір бөлігі) дүниеге келді. Ол жақсы жағдайдағы литвалық еврей отбасындағы төрт баланың ең кішісі болды. Беркманның әкесі Осип Беркман сәтті былғары саудагері болса, анасы Йетта Беркман (құрметті Натансон) өркендеген отбасыдан шыққан. 1877 жылы Осип Беркманға, табысты кәсіпкер ретінде, Ресей империясында еврейлерге көбінесе шектеу қойылған қоныстану аймағынан көшіп кетуге рұқсат берілді. Бұрын еврейлерге кіруге тыйым салынған қалаға ол көшті. Сол жерде Овсей орысша Александр есімін қабылдады; ол отбасы мен достары арасында Александрдың қысқартылған түрі – Саша деп танылды. Беркмандар жайлы тұрды, олардың қызметшілері мен жазғы үйі болды. Беркман гимназияда оқыды, онда Санкт-Петербург элитасының жастарымен бірге классикалық білім алды. Жастық шағында Беркман Ресей астанасындағы жұмысшылар арасында кеңінен тараған радикализмге ұшырады. Саяси қастандықтар толқыны 1881 жылы патша Александр II-нің өліміне әкелген бомбалық шабуылмен аяқталды. Әке-шешесі патшаның өлімі еврейлер мен басқа да азшылықтарды қуғынға түсіруі мүмкін деп алаңдаса, Беркман сол кездегі радикалды идеяларға, соның ішінде популизм мен нигилизмге қызығушылық танытты. Ол анасының інісі Марк Натансонды революциялық қызметі үшін өлім жазасына кескенде қатты ренжіді. Беркман 12 жасқа толғаннан кейін әкесі қайтыс болды. Бизнес сатылып, отбасы Санкт-Петербургте тұру құқығынан айырылды. Йетта отбасын Ковноға, ағасы Натан тұратын жерге көшірді. Беркман гимназияда оқушы ретінде үлкен үміттер білдірді, бірақ ол уақытын роман оқумен өткізгендіктен оқуы нашарлай бастады. Оны қызықтырған кітаптардың бірі – Иван Тургеневтің 1862 жылғы «Әкелер мен балалар» романы, онда нигилистік философия талқыланды. Бірақ оны шынайы қозғаған – Николай Чернышевскийдің 1863 жылғы «Не істеу керек?» романы болды. Беркман өзінің революциялық мақсаттарына жету үшін жеке ләззат пен отбасылық байланыстарды құрбан етуге дайын Рахметовтың пуритандық кейіпкерінен шабыттанды. Көп ұзамай Беркман жаңа патша Александр III кезінде тыйым салынған революциялық әдебиетті оқып, талқылайтын мектептегі топқа қосылды. Ол басқа оқушыларға тыйым салынған материалдарды таратып, мектептен ұрланған заттармен бірнеше радикалды трактаттар жазды. Ол «Құдай жоқ» деген мақала тапсырды, нәтижесінде «ерте құдайсыздық, қауіпті бейімділік және бағыныштылық» негізінде бір жылға төмендетілді. Беркманның анасы 1887 жылы қайтыс болды, ал оның ағасы Натан Натансон оның жауапкершілігін өз мойнына алды. Беркман Натансонның тәртіпті сақтау және қақтығыстан қашуға тырысуына наразылық білдірді. Натансон Беркманның радикалды идеяларында неге қызығушылық танытқанын түсінбеді және Беркман отбасына ұят келтіреді деп алаңдады. Сол жылдың соңында Беркман мектеп емтихандарының көшірмелерін ұрлап, жөндеушіге пара бергені үшін ұсталды. Ол «нигилистік заговоршы» деп танылып, мектептен қуылды. Беркман АҚШ-қа эмиграциялауға шешім қабылдады. 1888 жылдың басында ағасы медицинаны оқу үшін Германияға кеткенде, Беркман онымен бірге Нью-Йоркке баруға мүмкіндік алды.
Berkman was born Ovsei Osipovich Berkman in the Lithuanian city of Vilnius (then called Vilna, and part of the Vilna Governorate in the Russian Empire). He was the youngest of four children born into a well off Lithuanian Jewish family. Berkman's father, Osip Berkman, was a successful leather merchant, and his mother, Yetta Berkman (née Natanson), came from a prosperous family. In 1877, Osip Berkman was granted the right, as a successful businessman, to move from the Pale of Settlement to which Jews were generally restricted in the Russian Empire. The family moved to Saint Petersburg, a city previously off limits to Jews. There, Ovsei adopted the more Russian name Alexander; he was known among family and friends as Sasha, a diminutive for Alexander. The Berkmans lived comfortably, with servants and a summer house. Berkman attended the gymnasium, where he received a classical education with the youth of Saint Petersburg's elite. As a youth, Berkman was influenced by the growing radicalism that was spreading among workers in the Russian capital. A wave of political assassinations culminated in a bomb blast that killed Tsar Alexander II in 1881. While his parents worried—correctly, as it turned out—that the tsar's death might result in repression of the Jews and other minorities, Berkman became intrigued by the radical ideas of the day, including populism and nihilism. He became very upset when his favorite uncle, his mother's brother Mark Natanson, was sentenced to death for revolutionary activities. Soon after Berkman turned 12, his father died. The business had to be sold, and the family lost the right to live in Saint Petersburg. Yetta moved the family to Kovno, where her brother Nathan lived. Berkman had shown great promise as a student at the gymnasium, but his studies began to falter as he spent his time reading novels. One of the books that interested him was Ivan Turgenev's novel Fathers and Sons (1862), with its discussion of nihilist philosophy. But what truly moved him was Nikolay Chernyshevsky's influential 1863 novel, What Is to Be Done?, and Berkman felt inspired by Rakhmetov, its puritanical protagonist who is willing to sacrifice personal pleasure and family ties in single minded pursuit of his revolutionary aims. Soon, Berkman joined a group at school that was reading and discussing revolutionary literature, which was prohibited under the new tsar, Alexander III. He distributed banned material to other students and wrote some radical tracts of his own, which he printed using supplies pilfered from the school. He turned in a paper titled "There Is No God", which resulted in a one year demotion as punishment on the basis of "precocious godlessness, dangerous tendencies and subordination". Berkman's mother died in 1887, and his uncle Nathan Natanson became responsible for him. Berkman had contempt for Natanson for his desire to maintain order and avoid conflict. Natanson could not understand what Berkman found appealing in his radical ideas, and he worried that Berkman would bring shame to the family. Late that year, Berkman was caught stealing copies of the school exams and bribing a handyman. He was expelled and labelled a "nihilist conspirator". Berkman decided to emigrate to the United States. When his brother left for Germany in early 1888 to study medicine, Berkman took the opportunity to accompany him and from there made his way to New York City.
Нью-Йорк қаласы
Нью-Йоркке келгеннен кейін көп ұзамай, ол ешкімді танымады және ағылшын тілін білмейтін Беркман, 1886 жылғы Хеймаркет бомбалауына кінәлі деп танылғандарды босату үшін құрылған топтарға қатысу арқылы анархист болды. Ол АҚШ-тағы алғашқы еврей анархистік тобы – «Пионерлер еркіндігі» ұйымына қосылды. Бұл ұйым Хеймаркет сотталушыларына қатысты «Халықаралық жұмысшы қауымдастығына» мүше болды және Хеймаркеттегілерді шейіттер деп есептеді. Ұйым мүшелерінің көпшілігі киім өнеркәсібінде жұмыс істегендіктен, «Пионерлер еркіндігі» тер төгушілерге қарсы ереуілдерге қатысып, қаладағы алғашқы еврей еңбек одақтарының бірін құруға көмектесті. Көп ұзамай Беркман ұйымның белгілі мүшесіне айналды. Ағылшын тілін жақсы білмесе де, Беркман неміс тілінде сөйлейтін еді, сондықтан ол көп ұзамай АҚШ-тағы ең танымал анархист, «іс-қимыл» (attentat) пропагандасын жақтаушы Иоганн Мосттың ықпалына түсті. Ол Мосттың неміс тіліндегі «Фрайхайт» газетінде наборщик болып жұмыс істеді. 1889 жылы Беркман басқа бір орыс эмигранты Эмма Гольдманмен танысып, оған романтикалық сезімдер туды. Ол оны Мосттың лекциясына шақырды. Көп ұзамай Беркман мен Гольдман ғашық болып, ажырамас болды. Келіспеушіліктері мен ұзақ ажырасуларына қарамастан, Гольдман мен Беркман ондаған жылдар бойы өзара адалдықпен байланысты болды, оларды анархистік принциптері мен бір-біріне деген махаббаты біріктірді. Жыл соңында олар Беркманның туысы Модест Аронстаммен (Беркманның «Анархистің түрмедегі естеліктері» және Гольдманның «Менің өмірім» кітаптарында «Федя» деп аталады) және Гольдманның досы Хелен Минкинмен бірге «Не істеу керек?» кітабынан шабыттанған принциптер бойынша коммуналдық пәтерде тұрды. Рахметовтің үлгісімен өмір сүрген Беркман тіпті ең кішкентай ләззаттан да бас тартты және жолдастарынан да солай істеуін күтті. Аронстам, керісінше, кейде үйге гүл әкеп келді. Екеуінің арасында шиеленіс күшейді: «Өзімізге жұмсалған әр тиын – іске салған нәрсе», – деп ашуланды Беркман. «Жақсылық – қылмыс, әлсіздік». Бірақ уақыт өте келе, екеуі татуласты. Беркман ақырында Мостпен жол айырды және автономистермен бірікті. Йозеф Пейкертпен байланысты анархистік топ жеке адамның еркіндігін бағалады. Олар анархистік қозғалыстың бір адамның билігіне түсуінен қорқып, анархистік ұйымдар құруға қарсы болды. Осылайша автономистер Мостқа қарсы шықты. Көп ұзамай Беркман автономистердің «De» және «De» басылымдарында жұмыс істеді, бірақ революциялық өзгерістерге шабыт беру құралы ретінде зорлық-зомбылық әрекеттерінің идеясына берік болды. 1891 жылдың соңында Беркман өзінің құрметтейтін орыс анархисі Петр Кропоткиннің, анархистік қозғалыс үшін тым қымбат болғандықтан, Америкадағы сөз сөйлеу сапарынан бас тартқанын білді. Беркман көңілі қалғанмен, осы әрекеттің қарапайымдылығы Кропоткиннің беделін одан да жоғарылатты.
Soon after his arrival in New York, where he knew no one and spoke no English, Berkman became an anarchist through his involvement with groups that had formed to campaign to free the men convicted of the 1886 Haymarket bombing. He joined the Pioneers of Liberty, the first Jewish anarchist group in the U. S. The group was affiliated with the International Working People's Association, the organization to which the Haymarket defendants had belonged, and they regarded the Haymarket men as martyrs. Since most of its members worked in the garment industry, the Pioneers of Liberty took part in strikes against sweatshops and helped establish some of the first Jewish labor unions in the city. Before long, Berkman was one of the prominent members of the organization. Although he wasn't fluent in English, Berkman did speak German; he soon came under the influence of Johann Most, the best known anarchist in the United States and an advocate of propaganda of the deed—attentat, or violence carried out to encourage the masses to revolt. He became a typesetter for Most's German language newspaper Freiheit. In 1889, Berkman met and began a romance with Emma Goldman, another Russian immigrant. He invited her to Most's lecture. Soon Berkman and Goldman fell in love and became inseparable. Despite their disagreements and separations, Goldman and Berkman would share a mutual devotion for decades, united by their anarchist principles and love for each other. By the end of the year, they moved into a communal apartment with Berkman's cousin, Modest Aronstam (referred to as "Fedya" in both Berkman's Prison Memoirs of an Anarchist and Goldman's Living My Life), and Goldman's friend, Helene Minkin, along principles inspired by What Is to Be Done? Living according to the example of Rakhmetov, Berkman denied himself even the smallest pleasures, and expected his comrades to do the same. Aronstam, in contrast, occasionally brought home flowers. Frictions between the two grew: "Every penny spent for ourselves was so much taken from the Cause," Berkman fumed. "Luxury is a crime, a weakness." With time, however, the two cousins reconciled. Berkman eventually broke with Most and aligned himself with the autonomists. The autonomists, an anarchist group associated with Josef Peukert, emphasized individual freedom. They feared the domination of the anarchist movement by a single individual and opposed the establishment of anarchist organizations. Consequently, the autonomists were opposed to Most. Soon, Berkman was working for the autonomists' publications, de and de, but he remained committed to the concept of violent action as a tool for inspiring revolutionary change. At the end of 1891, Berkman learned that Russian anarchist Peter Kropotkin, whom he admired, had canceled an American speaking tour on the basis that it was too expensive for the struggling anarchist movement. While Berkman was disappointed, the frugality of the action further elevated Kropotkin's stature in his eyes.
Attentat: Фрикке адам өлтіруге әрекеттену
1892 жылы Беркман, Голдман және Аронстам Массачусетс штатының Вурчестер қаласына көшіп, табысты ланч-онет ашып жұмыс істеді. Маусым соңында Голдман үштіктің саяси әрекетке алғашқы мүмкіндігі – «Хомстед» ереуілі туралы газеттегі мақаланы көреді. 1892 жылдың маусым айында Пенсильвания штатының Хоумстед қаласындағы болат зауытының жұмысшылары Карнеги болат компаниясы мен Темір және болат жұмысшыларының біріккен қауымдастығы арасындағы келіссөздер сәтсіз аяқталған соң жұмыстан шығарылды. Зауыттың кәсіподаққа қарсы тұратын менеджері Генри Клей Фрик, кәсіподақтың пикет желісін бұзу үшін Пинкертон детективтік агенттігінен 300 қарулы күзетшіні жалдады. 6 шілде күні таңертең Пинкертон күзетшілері зауытқа келгенде атыс басталды. 12 сағаттық шайқаста 9 кәсіподақ мүшесі мен 7 күзетші қаза тапты. Елдің газеттері жұмысшыларды қорғады, ал үштік Фрикті өлтіруге шешім қабылдады. Олар қастандықтың жұмысшы табын біріктіріп, капиталистік жүйеге қарсы көтеріліске итермелейтініне сенді. Беркманның жоспары Фрикті өлтіріп, содан кейін өзін-өзі өлтіру еді; Голдман Беркманның өлімінен кейін оның ниеттерін түсіндіруі керек еді; ал Аронстам Беркман тапсырмасын орындаудан сәтсіздікке ұшыраса, оған көмектесуі керек еді. Ресейлік өрнектеріне еліктеп, Беркман бомба жасауға тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталған соң, Питтсбургке пистолет алып бару жоспарын жасады. 14 шілдеде Питтсбургке келген Беркман анархистер Генри Бауэр мен Карл Нольдты іздеді. Олар Мосттың ізбасарлары болғанмен, «Хомстед» ереуілін қолдады. Беркман екеуімен де бұрын таныс болмаған, бірақ олардың қолдауына үміттенеді. Нольд Беркманды өзімен бірге тұруға шақырды, ал Бауэр оны бірнеше жергілікті анархистермен таныстырды. Беркман 21 шілдеде қастандық жасауға дайын болды. Ол жаңа костюм мен қара дерби шапқысын киіп, қалтасында пистолет пен болаттан жасалған пышақ сақтады. Ол Фриктің кеңсесіне барып, Нью-Йорктегі жұмысқа орналастыру агенттігінің өкілі екенін айтып, онымен кездесуді сұрады, бірақ Фрикпен кездесуге уақыты жоқ екенін естіді. Келесі күні Беркман «Не істеу керек?» романының кейіпкері Рахметов есімімен қонақ үйге тіркелді. 23 шілдеде ол Фриктің кеңсесіне қайта келді. Қызметкер Фрикке Нью-Йорктің жұмыспен қамту агенті онымен кездесуге келгенін айтқанда, Беркман кеңсеге кіріп, Фриктің басын нысанаға алды. Екі рет атып, Беркманды жерге құлатты. Дегенмен ол пышақты шығарып, Фрикті үш рет жарақаттады. Жақын жерде жұмыс істеп тұрған ағаш шебері дау-дамағалды естіп, Беркманның басына балғамен соқты, бірақ соққы оны тек есінен айырды. Атыс пен күрес көшеден естіліп, көрінді, және бірнеше минут ішінде Фриктің кеңсесіне көптеген адамдар жиналды, бірақ Беркман қарсылық көрсетуді жалғастырды. Полиция офицері Беркманға қаруын бағыттады, бірақ Фрик: «Атпаңыз. Оны заңға беріңіз» деді. Полиция Беркманды түрмеге алып бара жатқанда, ашулы халық жиналып, оған айқайлады. Полиция тергеуі барысында Беркман 21 шілдеде Питтсбургке келгенін және жалғыз әрекет еткенін айтты. Бір полицей оның бір нәрсені шайнағанын байқағаннан кейін оның аузынан динамит капсуласы табылды. 24 шілдеде полиция Беркманды суретке түсірді. Ол суретке түсіру үшін Беркманға өзінің галстугын берді. Келесі күні Аронстам Питтсбургке, Беркманның сәтсіз қастандығын аяқтау үшін қалталарында динамитпен келді. Бірақ оның келгені туралы хабарлар одан бұрын тарағандықтан, ол газетте «Жалғыз емес. Беркманның кісі өлтіру миссиясында серіктестері болған. Аарон Стамм осында ма?» деген мақаланы көрді. Аронстам қорқып, динамитті әжетханада жасырып, Нью-Йоркке қайтып кетті. Питтсбургтегі анархистердің көпшілігі полициямен сұраққа алынды. Бауэр мен Нольд Беркманның құйрық тікенінде қатысқандары үшін қамауға алынды. Анархистер Беркман мен оның қастандығына қатысты әртүрлі пікір білдірді. Автономистер оны қолдады, сондай-ақ елдің көптеген анархистері де оны қолдады. Пёкерт оны қорғап сөйледі. Беркманды қорғағандардың арасында Хеймаркет ісінің айыпталушыларының серігі болған анархист Дайер Лум және Люси Парсонс та болды. Беркманды сынға алғандардың арасында Джо Лабадье, Бенджамин Такер және анархистік күрес бейбіт болуы керек деп сенген көптеген анархистер болды. Беркманның ең белгілі сыншысы Мост болды, ол Беркманды Фрикпен симпатияны ояту үшін жалдаған мақтаншы немесе зиянды адам деп есептеді. Ол газетінде «Қастандықтар туралы ойлар» атты мақала жариялады, онда АҚШ-тағы қастандықтар түсініксіз болады және кері нәтиже береді деп жазды. Мост Беркманның әрекеті оны дәлелдегенін айтты; Беркман белгілі бір батырлық көрсеткенімен, қалғандарының бәрі «толық сәтсіздікке» ұшырады. Беркман өзінің әрекетіне байланысты пікір-таластарға қызығушылық танытты. Мосттың оны айыптауы, өзінің өмірінің барлық кезеңінде «іс-қимыл арқылы насихаттауды» уағыздаған Мосттың, енді елдегі алғашқы қастандыққа қарсы шығуы оның жүрегін ауыртып, көңілін қалдырды. Кропоткиннің сөздері оны көтеріңкі көңіл күйге келтірді, ол: «Беркман анархистік идеяны газеттерімізді оқымайтын халық арасында таратуға барлық жазуларымыздан гөрі көбірек үлес қосты. Ол капитализмнің қылмыстарынан ашуланған анархистердің өмірін беруге немесе оларға жол ашуға дайын екенін көрсетті» деп жазды.
In 1892, Berkman, Goldman, and Aronstam relocated to Worcester, Massachusetts, where they operated a successful luncheonette. At the end of June, Goldman saw a newspaper headline that brought to her attention the trio's first opportunity for political action: the Homestead Strike. In June 1892, workers at a steel plant in Homestead, Pennsylvania were locked out when negotiations between the Carnegie Steel Company and the Amalgamated Association of Iron and Steel Workers failed. Henry Clay Frick, the factory's notoriously anti union manager, hired 300 armed guards from the Pinkerton Detective Agency to break the union's picket lines. When the Pinkerton guards arrived at the factory on the morning of July 6, a gunfight broke out. Nine union workers and seven guards were killed in the 12 hour fight. Newspapers across the country defended the union workers, and the trio decided to assassinate Frick. They believed the assassination would arouse the working class to unite and revolt against the capitalist system. Berkman's plan was to assassinate Frick and then kill himself; Goldman was to explain Berkman's motives after his death; and Aronstam was to follow Berkman in the event that he failed in his mission. Emulating his Russian idols, Berkman tried to make a bomb, but when that failed, he went to Pittsburgh with the plan to use a handgun. Arriving in Pittsburgh on July 14, Berkman sought out anarchists Henry Bauer and Carl Nold. They were followers of Most, but supported the Homestead strike. Berkman had never met either man but counted on their support. Nold invited Berkman to stay with him, and he and Bauer introduced Berkman to several local anarchists. Berkman was ready to carry out the assassination on July 21. He wore a new suit and a black derby hat, and in his pockets he had a gun and a dagger fashioned from a steel file. He went to Frick's office and asked to see him, saying he was the representative of a New York hiring agency, but he was told Frick was too busy to meet him. The following night, Berkman checked into a hotel under the name Rakhmetov, his role model from What Is to Be Done? On July 23, he returned to Frick's office. While the attendant told Frick that the New York employment agent had returned to see him, Berkman burst into the office and took aim at Frick's head. After two shots, Berkman was tackled to the ground. Still, he managed to pull out the dagger and stab Frick three times. A carpenter who was working nearby heard the commotion and hit Berkman in the head with his hammer, but the blow only stunned him. The gunshots and struggle could be heard and seen from the street, and within minutes Frick's office had attracted all sorts of people, but Berkman continued to resist. A deputy sheriff aimed his gun at Berkman, but Frick said, "Don't shoot. Leave him to the law." As the police led Berkman to the jail, an angry crowd gathered and shouted at Berkman. When he was questioned by police, Berkman said he had arrived in Pittsburgh on July 21 and that he had acted alone. A dynamite capsule was discovered in his mouth after a policeman noticed that he was chewing on something. On July 24, a police officer took Berkman for a portrait. He lent Berkman his own tie for the picture. The following day, Aronstam arrived in Pittsburgh with pockets full of dynamite to finish Berkman's botched assassination attempt. Somehow rumors of his arrival had preceded him, and he saw a newspaper headline that read "Was Not Alone. Berkmann Had Accomplices in His Mission of Murder. Is Aaron Stamm Here?" Aronstam became frightened, hid the dynamite in an outhouse, and returned to New York. Most of the anarchists in Pittsburgh were questioned by police. Bauer and Nold were arrested and charged with complicity in Berkman's plot. Everywhere, anarchists took sides for or against Berkman and his attentat. The autonomists supported him, as did many anarchists across the country. Peukert spoke out in his defense. Also defending Berkman was Dyer Lum, an anarchist who had been a comrade of the Haymarket defendants, and Lucy Parsons. Among those who criticized Berkman were Jo Labadie, Benjamin Tucker, and many other anarchists who believed the anarchist struggle should be peaceful. Berkman's most prominent critic was Most, who belittled Berkman as a nuisance or a flunky hired by Frick himself to garner sympathy. Most published an article in his newspaper titled "Reflections on Attentats" in which he wrote that propaganda of the deed was doomed to be misunderstood in the U. S. and that it could only backfire. Most wrote that Berkman's action had proven this; while Berkman might have demonstrated a certain heroism, in all other respects his attempt was a "total failure". Berkman was deeply interested in the debate concerning his action. He was almost heartbroken by the rebuke from Most, who had "preached propaganda by deed all his life—now he repudiates the first attentat in this country". He was encouraged by the words of Kropotkin, who wrote that "Berkman has done more to spread the anarchist idea among the masses who do not read our papers than all the writings that we may publish. He has shown that there are among the anarchists, men capable of being revolted by the crimes of capitalism to the point of giving their life to put an end to these crimes, or at least to open a way to such an end."
Сот
Беркман сотқа қатысу үшін адвокат қызметінен бас тартты. Түрме бастығы оны мұндай шешімнен сақтандырды, бірақ Беркман: «Мен сіздің заңдарыңызға сенбеймін. Сіздің соттарыңыздың билігін мойындамаймын. Мен моральдық тұрғыдан кінәсізмін». Бауэр мен Нольд адвокаттарымен бірге оның қасына барып, тегін қорғау ұсынды, бірақ Беркман әдептілікпен бас тартты. Сотқа жақындаған сайын Беркман сотта оқымақ болған мәлімдемесін жазды. Англия тілінде әлі нашар сөйлегендіктен, оны неміс тілінде жазды, ол 40 беттен тұрды және оқуға екі сағат кетті. Беркман сот отырысының күнін білуге тырысты, бірақ округ прокуроры Беркманның серіктері шабуылдайды деп қорқып, оны құпия сақтады. Сондықтан Беркман сот басталған күніне дейін ісін білмеді. 19 қыркүйекте сот залына келгенде, қазылар алқасы құрылған еді. Округ прокуроры Беркманға болашақ қазыларды тексеруге мүмкіндік бермей, судья бұл ерекше тәртіпке қарсылық білдірмеді. Беркман алты қылмыс бойынша айыпталды: Фрикке өлтіру ниетімен қасақана шабуыл жасау; шабуыл кезінде Фриктің кеңсесінде болған Лоуренс Лейшманды өлтіру ниетімен қасақана шабуыл жасау; үш рет Карнеги болат компаниясы кеңсесіне заңсыз кіру; және жасырын қаруды заңсыз тасымалдау. Беркман барлық айыптаулар бойынша өзін кінәлі емес деп жариялады. Фрик қазылар алқасына өміріне жасалған қастандық туралы айтты. Ол сол күні киген, қанға малталған және тесіктермен жарылған киімдерін қазылар алқасына көрсетті. Дәрігер Беркманның екі қаруы – тапаншасы мен пышағы – өлімге себеп болуы мүмкін екенін куәландырды. Лейшман Беркман бір рет оған тапаншадан атып, Беркманның «Мен сені өлтіруді жоспарлағанмын ба?» деп сұрағанын айтты. «Солай ойлаймын», - деді Лейшман, ал Беркман «Жоқ, бұл рас емес. Мен мұны жасауды ниеттенбедім» деді. Бірнеше куәгерлер Беркманның Карнеги кеңсесіне үш рет келгенін растады. Беркманның пышағы мен тапаншасы сақтауға алынды, ал айыптау тарапы куәгерлерді шақыруын тоқтатты. Беркманнан куәгерлерді шақыру сұралды, бірақ ол куәгерлер таппады. Оның орнына ол мәлімдемесін қазылар алқасына оқып беруге рұқсат сұрады. Сотқа неміс тілінде аудармашы шақырылды. Атеист болғандықтан, Беркман ант беруден бас тартты. Ол дайындалған мәлімдемесін оқып бастады. Аудармашы қазылар алқасына оның атынан сөйлей бастағанда, Беркман оның құзырсыз екенін байқады. Ол адамның дауысының «жарылған және өткір» екенін сезінді, өйткені ол өзі қазылар алқасына сындырылған ағылшын тілінде сөйледі. Беркман мәлімдеменің мәні жоғалып барады деп ойлады. Шамамен бір сағаттан кейін судья Беркманға сөзін аяқтауға уақыт келді деді. Қазылар алқасы Беркманды барлық айыптаулар бойынша кінәлі деп тапты. Судья Беркманға әр айыптау бойынша ең жоғары жазаны берді: барлығы 21 жыл түрмеде және бір жыл жұмыс үйінде, жазалар бірінен соң бірі өтеледі. Беркман Фрикке жасалған қастандық үшін ғана сотталуы керек екенін және қалған айыптаулар қасақана шабуыл жасаудың құрамына кіретінін айтты, бірақ судья оның қарсылығын қабылдамады. Төрт сағаттың ішінде Беркман сотталып, айыпталып, жазаланды. Ол жазасын өтеу үшін Пенсильвания штатының Батыс түрмесіне жеткізілді.
Berkman declined the services of a lawyer for his trial. The warden cautioned him against this choice, but Berkman replied "I don't believe in your laws. I don't acknowledge the authority of your courts. I am innocent morally". Bauer and Nold visited him with their lawyers, who offered to represent him at no charge, but Berkman politely refused. As the trial approached, Berkman drafted a speech that he would read in court. Written in German because his English was still poor, it was 40 pages long and took two hours to read. Berkman tried to learn the date of his trial, but it was kept secret by the district attorney out of fear of an attack by Berkman's comrades. Berkman therefore was unaware of his trial until the morning it began. When Berkman was brought to the courtroom on September 19, the jury had already been empaneled. The district attorney had selected the jury without allowing Berkman to examine prospective jurors, and the judge had no objection to the unusual procedure. Berkman was charged with six counts: felonious assault with the intent to kill Frick; felonious assault with the intent to kill Lawrence Leishman, who had been in Frick's office at the time of the attack; feloniously entering the offices of the Carnegie Steel Company on three occasions; and unlawfully carrying concealed weapons. Berkman pleaded not guilty to all charges. Frick told the jury about the attempt on his life. The clothes he wore that day, bloody and riddled with holes, were shown to the jury. A physician testified that both of Berkman's weapons, the gun and the dagger, could have caused death. Leishman testified that Berkman fired his pistol at him once and Berkman asked, "Well, did I intend to kill you?" "I think so", Leishman replied, to which Berkman said, "Well that's not true. I didn't intend to do it." Several witnesses told the jury that Berkman had visited the Carnegie offices three times. Berkman's dagger and gun were placed into evidence, and the prosecution rested. Berkman was asked to call his witnesses, but he had none. Instead, he asked to read his statement to the jury. A German translator was brought to the court. As an atheist, Berkman refused to be sworn in. He began reading his prepared statement. When the translator began to speak on his behalf to the jury, Berkman discovered the man was incompetent. He felt the man's voice was "cracked and shrill" as he spoke to the jury in broken English himself. The effect of the statement, Berkman thought, was being lost. After about an hour, the judge told Berkman it was time to finish his oration. Without leaving the jury box, the jurors found Berkman guilty on all charges. The judge gave Berkman the maximum sentence for each count: a total of 21 years in prison and one year in the workhouse, to be served consecutively. Berkman argued that he should be sentenced only for the attempt on Frick's life and that the other charges were elements of the main crime of assault with the intent to kill, but the judge overruled his objection. In four hours, Berkman had been tried, convicted, and sentenced. He was brought to serve his sentence at Pennsylvania's Western Penitentiary.
Түрме
Түрмеге келгеннен кейін бірнеше апта ішінде Беркман өзіне-өзі қол жұмсауды жоспарлай бастады. Ол қасықтан пышақ жасауға тырысты, бірақ күзетші оның әрекетін байқап, Беркман түні бойы қараңғыда қалды. Беркман Голдманға хат жазып, одан динамит капсуласын әкелуін сұрады. Түрмеден хатты жасырын шығарып, 1892 жылғы қарашада Голдманды Беркманның қарындасы ретінде кіргізуге уағдаласты. Голдманды көргенде Беркман оның динамит капсуласын әкелмегенін түсінді. Бауэр мен Нольдтың да қазаға ұшырағандығы үшін Батыс түрмесінде отырған 1893-1897 жылдары үш ер адам жасырын түрде жазған анархистік бюллетеньнің 60 нөмірін шығарды, жұмыстарын камерадан камераға жеткізіп. Олар «Түрме гүлдері» деп аталатын бюллетеньдерді түрмеден тыс достарына жіберуге тырысты. Алғашында неміс, кейін ағылшын тілінде жазылған «Түрме гүлдеріне» қатысу Беркманның ағылшын тілін жетілдіруіне көмектесті. Ол түрме кітапханасын қолдаған түрме капелланы Джон Линн Миллиганмен достық қарым-қатынас орнатты. Миллиган Беркманды кітапханадан кітаптар оқуға ынталандырды, бұл оның ағылшын тілін меңгеруіне көмектесті. Беркман түрме басшылығымен басқа тұтқындарға жасалған қатыгездіктерге байланысты жиі келіспеушіліктерге түсті. Кейде ол жалғыздық камераға қамалды, бірде 16 айға дейін. Беркман сыбайлас жемқорлық пен қатыгездік туралы ақпаратты түрмеден тысқары шығарғанда, бұл тергеуге әкеп соқты, оны қараңғы камераға алып, тізгішпен байлады. Достарынан келген хаттар Беркман үшін өмірлік маңызы бар еді. «Хаттың келуінің өзі үлкен оқиға», - деп жазды ол. «Тұтқынның есінде қалғанын сезіну оның жүрегіне қуаныш сыйлайды». Голдман мен анархист Вольтер де Клер үнемі хат алысып тұрды, ал басқа достары да жиі хат жазысқан. 1897 жылы Беркман өзінің жазасының бесінші жылын аяқтағанда Пенсильвания штатының кешірім беру кеңесіне өтініш берді. Өзінің адвокаты болған Беркман сот судьясының шешімдеріне қарсылық білдіре алмады, сондықтан шағымдануға заңдық негізі болмады; кешірім беру оның ерте босатылудың жалғыз үміті еді. 1897 жылғы қазанда кешірім беру кеңесі оның өтінішін қабылдамады. Екінші өтініш 1899 жылдың басында қабылданбады. Енді Беркман үшін қашу ғана мүмкін болып көрінді. Жоспар түрмеге қарама-қарсы көшеде үй жалдап, үйден түрмеге дейін туннель қазу еді. Беркман түрменің үлкен бөлігіне кіруге рұқсат алып, оның құрылысымен танысқан. 1900 жылғы сәуірде үй жалға алынды. Туннель үйдің жертөлесінен түрме ауласындағы қораға дейін қазылатын. Қазба жұмыстары аяқталған соң, Беркман қораға кіріп, ағаш еденін бұзып, үйге қарай туннель арқылы өтетін еді. Туннельді қазу күткеннен қиынырақ болды. Топырақ тасты болғандықтан, адамдар жоспарланғаннан тереңірек қазуға мәжбүр болды. Олар газ құбырының ағып жатқанын анықтады, сондықтан ауа тасымалдау үшін арнайы сорғылар орнату қажет болды. Қазба жұмысының шуын жасыру үшін бір адам үйде фортепианода ойнап, ән шырқады, ал қалғандары төменде жұмыс істеді. 5 шілдеде Беркман түрмедегі қораға барып, қашуды жоспарлады. Ол кіреберістің жаңадан құрылыс үшін әкелінген тастар мен кірпіштермен жабылғанын көріп, қорқып қалды. Үш аптадан кейін көшеде ойнап жүрген бірнеше бала бос тұрған үйдің ауласына кіріп кетті. Олардың бірі жертөлеге құлап, туннельді тапты. Түрме инспекторлары қашуға тырысқан тұтқынды анықтай алмаса да, түрме бастығы Беркманды бір жылға жуық жалғыздық камераға жазалады. Жалғыздық камерадан босатылып шыққаннан кейін бірнеше күн өткен соң, Беркман жамылғысының бір бөлігімен өзін асып өлтіруге тырысты. Бірақ жағдайы жақсара бастады. Оған жаңа заңның арқасында жазасы екі жарым жылға қысқартылғандығы туралы хабар келді. Сондай-ақ, ол тоғыз жылдан бері алғаш рет қонақ күтті. Бір айдан кейін Голдман басқа есіммен келіп, оны көре алды. Түрме бастығы зейнеткерлікке шығып, оның орнына келген жаңа бастық түрменің барлық тұтқындар үшін жағдайын жақсартты. Түрмеде отырғанда Беркман екі адамның бір-бірін жақсы көре алатынына күмән келтірді. Ол кейінірек жазғандай, зорлау немесе зорлауға талпыну оқиғалары «апта сайын дерлік» орын алып жатқан, бірақ мұндай айыптаулар бойынша ешкім сотқа тартылмаған. Беркманның түрмедегі кейбір достық қарым-қатынастары физикалық жақындыққа ұласты. Ол «Джонни» деген тұтқынмен жақын қарым-қатынаста болды. Ол басқа тұтқынмен, бұрын үйленген дәрігер «Джорджпен» гомосексуализм туралы әңгімелесті, ол Беркманға түрмедегі өзінің гомосексуалдық қарым-қатынасы туралы айтты. 1905 жылы Беркман Батыс түрмесінен Аллегени округінің жұмыс үйіне ауыстырылды, онда ол өзінің жазасының соңғы 10 айын өткізді. Ол жұмыс үйіндегі жағдайды «қатыгездіктің қорқынышты түрі, түрменің ең жаман жақтарынан да жаманрақ» деп сипаттады. Қызметкерлер тұтқындарды кез келген себеппен ұрып-сапалап, әсіресе қатыгездікке ұшыраған күзетшілер тұтқындарды баспалдақтан итеріп тастаған. Беркман ара-бірде қуанды, өйткені босатылуға жақын еді, бірақ түрмеде танысқан достары туралы алаңдады және бос адам ретіндегі өмірі қалай болады деп ойлады.
Within weeks of his arrival at prison, Berkman began planning his suicide. He tried to sharpen a spoon into a blade, but his attempt was discovered by a guard and Berkman spent the night in the dungeon. He thought about beating his head against the bars of his cell, but worried that his efforts might injure him but leave him alive. Berkman wrote a letter to Goldman, asking her to secure a dynamite capsule for him. A letter was smuggled out of the prison and arrangements were made for her to visit Berkman in November 1892, posing as his sister. Berkman knew as soon as he saw Goldman that she had not brought the dynamite capsule. Between 1893 and 1897, the years when Bauer and Nold were also in the Western Penitentiary for their part in the assassination attempt, the three men surreptitiously produced 60 issues of a hand written anarchist newsletter by transferring their work from cell to cell. They managed to send the completed newsletters, which they called Prison Blossoms, to friends outside the prison. Participating in Prison Blossoms, initially written in German and later in English, helped Berkman improve his English. He developed a friendship with the prison chaplain, John Lynn Milligan, who was a strong advocate on behalf of the prison library. Milligan encouraged Berkman to read books from the library, a process that furthered his knowledge of English. Berkman frequently clashed with the prison's management over the mistreatment of his fellow prisoners. Sometimes he was put into solitary confinement, with one stay lasting 16 months. When Berkman smuggled reports of corruption and brutality outside the prison, resulting in an investigation, he was taken to the dungeon and put in a straitjacket. Letters from friends were like lifelines to Berkman. "The very arrival of a letter is momentous," he wrote. "It brings a glow into the prisoner's heart to feel that he is remembered." Goldman and anarchist Voltairine de Cleyre were regular correspondents, and other friends wrote frequently. In 1897, as Berkman finished the fifth year of his sentence, he applied to the Pennsylvania Board of Pardons. Having served as his own attorney, Berkman had failed to object to the trial judge's rulings and thus had no legal basis for an appeal; a pardon was his only hope for early release. The Board of Pardons denied his application in October 1897. A second application was rejected in early 1899. Now an escape seemed like Berkman's only option. The plan was to rent a house across the street from the prison and dig a tunnel from the house to the prison. Berkman had been given access to a large portion of the prison and had grown familiar with its layout. In April 1900, a house was leased. The tunnel would be dug from the cellar of the house to the stable inside the prison yard. When the digging was complete, Berkman would sneak into the stable, tear open the wooden flooring, and crawl through the tunnel to the house. Digging the tunnel turned out to be more difficult than expected. The soil was rocky, which forced the men to dig deeper than planned. There, they discovered a leaking gas main, which required the installation of special pumps to bring fresh air to the men. To hide the noise from the digging, one of the crew played piano and sang in the house while the others worked below. On July 5, Berkman visited the prison stable, planning to make his escape. He was horrified to discover that the entrance was blocked by a large load of stones and bricks recently dumped for a construction project. Three weeks later, some children playing in the street wandered into the yard of the now vacant house. One of them fell into the cellar and discovered the tunnel. While the prison's Board of Inspectors was unable to identify the inmate involved in the escape attempt, the warden punished Berkman by sending him to solitary confinement for nearly a year. Days after he was released from solitary, Berkman tried to hang himself with a strip of his blanket. Soon things began looking up for Berkman. He received word that his sentence had been reduced by two and a half years, thanks to a new law. He also received his first visitor in nine years. A month later, Goldman was able to visit under an assumed name. The warden retired and his successor improved the prison for all prisoners. Early in his incarceration, Berkman questioned whether two men could love one another. He was aware, as he later wrote, that incidents of rape or attempted rape took place "almost every week, yet no one has ever been taken to court on such charges". Some of Berkman's own friendships within the prison became physical. He became intimate with one prisoner, "Johnny", when the two were confined to the dungeon. He discussed homosexuality with another prisoner, "George", a formerly married physician who told Berkman about his own homosexual prison affair. In 1905, Berkman was transported from the Western Penitentiary to the Allegheny County Workhouse, where he spent the final 10 months of his sentence. He found conditions in the workhouse "a nightmare of cruelty, infinitely worse than the most inhuman aspects of the penitentiary." The guards beat inmates at the slightest provocation, and one particularly sadistic guard shoved prisoners down the stairs. Berkman felt mixed emotions; while he was excited about the prospect of freedom, he was concerned about the friends he had made in the prison, and he was worried about what his life as a free man would be like.
Шығару
Беркман 14 жыл түрмеде отырғаннан кейін 1906 жылғы 18 мамырда жұмыс үйінен босатылды. Оны жұмыс үйінің қақпасында газет тілшілері мен полиция күтіп алды, олар оған сол жерден кетуді кеңес берді. Ол Детройтке пойызбен жол тартты, онда Голдман оны күтіп алды. Ол оның сылқымдаған келбетін көріп, "қорқыныш пен аяныш сезіміне" толы болды. Кейін, досының үйінде, Беркман көптеген іздеушілердің арасында өзін басылғандай сезінді. Ол клаустрофобияға ұшырап, дерлік өзіне қол жұмбауға бекінді. Дегенмен, ол Голдманмен бірлескен лекциялық турға келісті. Турден кейін Нью-Йоркке оралған соң, Беркман мен Голдман романтикалық қарым-қатынастарын қайта жандандыруға тырысты, бірақ бір-біріне деген құштарлығын жоғалтқан еді. Керісінше, Беркман қозғалыстағы кейбір жас әйелдерге, соның ішінде Беки Эдельсон атты жасөспірімге қызығушылық танытты. Беркман депрессиядан әлі де күйреп, өзіне қол жұмбау туралы жиі айта бастады. Ол жаңа лекциялық тур бастады, бірақ Кливлендке келмей қалғанда, оның достары Нью-Йорктегі Голдманға телеграмма жіберді. Ол оның өзіне қол жұмбаған болуы мүмкін деп уайымдады. Анархистер елдің барлық аймағында Беркманды полиция бөлімшелерінде, ауруханаларда және моргтарда іздеді. Тіпті газеттер де оның қайда екенін білмей, оны Питтсбург детективтері, арнайы қызмет агенттері немесе оның идеяларына қарсы шыққан "миллионерлердің агенттері" ұрлап кеткен деген болжамдар жасады. Үш күннен кейін Беркман Нью-Йоркте пайда болып, Голдманмен байланысқа түсті. Ол лекциялық турдың өзін қатты шаршатқанын айтты. Ол Кливлендтен ешкім танымайтын қалада өзіне қол жұмбау ниетімен тапанша сатып алған, бірақ осы әрекетті аяқтауға батылмаған. Бірнеше ай демалыс алғаннан кейін Беркман жаңарып, сауығып кетті. Ол жұмыссыздықтан алаңдады. Баспагер болып бұрынғы жұмысына оралуды ойлады, бірақ линотип машиналарының дамуына байланысты оның білімі ескірген еді. Голдманның ынталандыруымен Беркман түрмеде өткен жылдары туралы естеліктер жинағын, "Анархистің түрмедегі естеліктерін" жазуға кірісті, сондай-ақ оны өзінің "Жер-Ана" журналының редакторы болуға шақырды. Ол 1907 жылдан 1915 жылға дейін редактор болып қызмет етті және журналды бұрынғы редакторы Макс Багинскийдің көбірек теориялық бағытынан айырмашылығын көрсете отырып, көбірек провокациялық және практикалық бағытқа бұрды. Беркман басшылығымен "Жер-Ана" журналының таралымы 10 000 данаға дейін өсті және ол сол кезде АҚШ-тағы жетекші анархистік басылымға айналды.
Berkman was released from the workhouse on May 18, 1906, after serving 14 years of his sentence. He was met at the workhouse gates by newspaper reporters and police, who recommended that he leave the area. He took the train to Detroit, where Goldman met him. She found herself "seized by terror and pity" at his gaunt appearance. Later, at a friend's house, Berkman felt overwhelmed by the presence of well wishers. He became claustrophobic and almost suicidal. Nevertheless, he agreed to a joint lecture tour with Goldman. Back in New York after the tour, Berkman and Goldman tried to rekindle their romantic relationship, but had lost passion for each other. Instead, Berkman was attracted to some of the younger women in the movement, including a teenager named Becky Edelsohn. Berkman continued to suffer from depression and increasingly spoke about committing suicide. He began a new lecture tour, but when he failed to appear in Cleveland, concerned friends sent a telegram to Goldman in New York. She worried that he had killed himself. Anarchists across the country searched for Berkman in police stations, hospitals, and morgues. Even newspapers wondered where he was, speculating that he had been kidnapped by Pittsburgh detectives, by Secret Service agents, or by "agents of millionaires" who opposed his message. Three days later, Berkman appeared in New York and contacted Goldman. He said the lecture tour had made him feel miserable. He had purchased a handgun in Cleveland with the intention of killing himself in a city where nobody knew him, but he was unable to complete the act. After resting for several months, Berkman began to recover. He remained anxious about his lack of employment. He considered returning to his old job as a printer, but his skills had become obsolete in light of innovations in linotype machines. With Goldman's encouragement, Berkman began to write an account of his prison years, Prison Memoirs of an Anarchist, and she invited him to become the editor of her journal, Mother Earth. He served as editor from 1907 to 1915 and took the journal in a more provocative and practical direction, in contrast to the more theoretical approach which had been favored by the previous editor, Max Baginski. Under Berkman's stewardship, circulation of Mother Earth rose to as high as 10,000 and it became the leading anarchist publication in the U. S. at the time.
Феррер орталығы
Беркман 1910 және 1911 жылдары Нью-Йоркте Феррер орталығын құруға көмектесті және онда оқытушы болып жұмыс істеді. Испан анархисі Франсиско Феррердің құрметіне аталған Феррер орталығында студенттердің тәуелсіз ойлауын дамытатын тегін мектеп болды. Сондай-ақ Феррер орталығы ересектер үшін қоғамдық орталық қызметін де атқарды.
Berkman helped establish the Ferrer Center in New York during 1910 and 1911 and served as one of its teachers. The Ferrer Center, named in honor of Spanish anarchist Francisco Ferrer, included a free school that encouraged independent thinking among its students. The Ferrer Center also served as a community center for adults.
Ладлоу қазасы мен Лексингтон даңғылындағы жарылыс
1913 жылдың қыркүйегінде Біріккен шахтерлер одағы Колорадо штатының Лудлоу қаласындағы көмір шахта компанияларына қарсы ереуіл жариялады. Ең ірі тау-кен компаниясы Рокфеллер отбасының меншігіндегі Колорадо отын және темір компаниясы болды. 1914 жылдың 20 сәуірінде Колорадо Ұлттық гвардиясы ереуілдегі шахтерлердің шатырлы лагерімен шайқасты, және күні бойы созған шайқас барысында 26 адам қаза тапты. Ереуіл кезінде Беркман шахтерлерді қолдау үшін Нью-Йорк қаласында демонстрациялар ұйымдастырды. Мамыр және маусым айларында ол және басқа анархистер Джон Д. Рокфеллер кішіге қарсы бірнеше наразылық акцияларын өткізді. Наразылық акциялары ақырында Нью-Йорк қаласынан Рокфеллердің Тарритаун (Нью-Йорк) қаласындағы үйіне көшті, нәтижесінде анархистер ұсталды, қамалды және соққыға ұшырады. Тарритаундағы наразылықтарға полицияның күшті жауабы Феррер орталығының бірнеше анархистерінің бомба жасау жоспарына әкелді. Шілде айында Беркманның үш серігі – Чарльз Берг, Артур Карон және Карл Хансон динамит жинап, оны басқа конспиратор Луиза Бергердің пәтерінде сақтауға кірісті. Чарльз Планкетт сияқты, аман қалған конспираторлардың бірі, Беркманның бас конспиратор, ең үлкен және тәжірибелі мүше болғанын айтады. Беркман жоспарға қатысқанын немесе оны білгенін жоққа шығарды. 4 шілде күні сағат 9-да Бергер пәтерінен «Жер-ана» кеңсесіне кетті. Он бес минуттан кейін қатты жарылыс болды. Бомба мерзімінен бұрын жарылып, Бергердің пәтер үйінің алтыншы қабатын шайқады, үш жоғарғы қабатты қиратты және Берг, Карон, Хансон және бұл құлқына қатысы болмаған әйел, Мари Чавес қаза тапты. Беркман қаза тапқандардың жерлеу рәсімдерін ұйымдастырды.
In September 1913, the United Mine Workers called a strike against coal mining companies in Ludlow, Colorado. The largest mining company was the Rockefeller family owned Colorado Fuel & Iron Company. On April 20, 1914, the Colorado National Guard fought a tent colony of striking miners and, during the day long fight, 26 people were killed. During the strike, Berkman organized demonstrations in New York in support of the miners. In May and June, he and other anarchists led several protests against John D. Rockefeller Jr. The protests eventually moved from New York City to Rockefeller's home in Tarrytown, New York, and resulted in beatings, arrests, and imprisonments of anarchists. The strong police response to the Tarrytown protests led to a bomb plot by several Ferrer Center anarchists. In July, three associates of Berkman—Charles Berg, Arthur Caron, and Carl Hanson—began collecting dynamite and storing it at the apartment of another conspirator, Louise Berger. Some sources, including Charles Plunkett, one of the surviving conspirators, say that Berkman was the chief conspirator, the oldest and most experienced member of the group. Berkman denied any involvement or knowledge of the plan. At 9 a. m. on July 4, Berger left her apartment for the Mother Earth offices. Fifteen minutes later a deadly explosion took place. The bomb had exploded prematurely, shaking the sixth story of Berger's tenement building, wrecking the three upper floors and killing Berg, Caron, Hanson, and a woman, Marie Chavez, who apparently was not involved in the conspiracy. Berkman arranged the dead men's funerals.
Жарылыс және дайындық күні
1915 жылдың соңында Беркман Нью-Йоркті тастап, Калифорнияға кетті. Келесі жылы Сан-Францискода ол өзінің "The Blast" анархистік журналын шығарды. Жарлыққа тек 18 ай ғана басылғанмен, "The Blast" АҚШ анархистері арасында "Жер Анадан" кейінгі екінші ең ықпалды басылым саналды. 1916 жылдың 22 шілдесінде Сан-Францискодағы әзірлік күні шеруі кезінде бомба жарылып, он адам қаза тауып, 40 адам жарақаттанды. Полиция Беркманды күдікпен қарады, бірақ ешқандай дәлел табылған жоқ, соңында тергеу екі жергілікті еңбек белсендісі – Томас Муни мен Уоррен Биллингске бағытталды. Муни мен Биллингс анархист болмаса да, Беркман оларға көмектесті: қорғаныс қорын ұйымдастырып, адвокаттарды жалдап, олардың құқығы үшін ұлттық науқан бастады. Муни мен Биллингс сотталды, Муни өлім жазасына, ал Биллингс өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Беркман Ресей революциясы кезінде Ресей анархистерін Петроградтағы АҚШ елшілігі алдында наразылық акциясын өткізуге ұйымдастырды, нәтижесінде АҚШ президенті Вудро Вильсон Калифорния губернаторынан Муниге тағайындалған өлім жазасын жеңілдетуді сұрады. Губернатор өте ойсырап, жазаны жеңілдеткен соң, "Беркманның жоспары бойынша [Мунидің] мүддесін қорғаған үгіт-насихат дүниежүзіне таралды" деді. Биллингс пен Муни екеуі де 1939 жылы кешірім алды.
In late 1915, Berkman left New York and went to California. In San Francisco the following year, he started his own anarchist journal, The Blast. Although it was published for just 18 months, The Blast was considered second only to Mother Earth in its influence among U. S. anarchists. On July 22, 1916, a bomb exploded during the San Francisco Preparedness Day Parade, killing ten people and wounding 40. Police suspected Berkman, although there was no evidence, and ultimately their investigation focused on two local labor activists, Thomas Mooney and Warren Billings. Although neither Mooney nor Billings were anarchists, Berkman came to their aid: raising a defense fund, hiring lawyers, and beginning a national campaign on their behalf. Mooney and Billings were convicted, with Mooney sentenced to death and Billings to life imprisonment. Berkman arranged for Russian anarchists to protest outside the American embassy in Petrograd during the Russian Revolution, which led U. S. President Woodrow Wilson to ask California's governor to commute Mooney's death sentence. When the governor reluctantly did so, he said that "the propaganda in [Mooney's] behalf following the plan outlined by Berkman has been so effective as to become world wide." Billings and Mooney both were pardoned in 1939.
Ресей
Беркман мен Голдман алғашқы АҚШ-тың қызыл үрейінің шыңында босатылды; 1917 жылғы Ресей революциясы, соғысқа қатысты алаңдаушылықпен бірігіп, радикалдық және шетелдіктерге қарсы көңіл-күйдің қалыптасуына себеп болды. АҚШ Әділет министрлігінің Бас барлау бөлімі, Дж. Эдгар Гувер басшылығымен және Бас прокурор Александр Митчелл Палмердің жетекшілігімен, солшылдарды қамау үшін рейдтер сериясын бастады. Түрмеде отырғанда Гувер: «Эмма Голдман мен Александр Беркман, еш күмәні жоқ, осы елдегі ең қауіпті анархистер және егер оларға қоғамға оралуға рұқсат берілсе, олар зиян келтіреді» деп жазды. 1918 жылғы Анархистерді шеттету заңына сәйкес, үкімет Беркманды, ол ешқашан АҚШ азаматтығына үміткер болмаған, Голдманмен және тағы екі жүзден астам адамдармен бірге «Буфорд» кемесімен Ресейге депортациялады. Чикагодағы қоштасу кешінде Беркман мен Голдманға Генри Клей Фрик қайтыс болғаны туралы хабар жетті, оны Беркман 25 жылдан астам бұрын өлтіруге тырысқан еді. Журналистің сұрағына жауап берген Беркман Фрик «Құдай тарапынан депортацияланды» деді. Беркманның большевик революциясына алғашқы реакциясы ынталы болды. Ол төңкеріс туралы алғаш естігенде «бұл менің өмірімдегі ең бақытты сәт» деп айқайлады және большевиктер «адам жанының ең терең тілегінің көрінісі» деп жазды. Ресейге келгені Беркманды қатты толқытты, ол оны «өмірімдегі ең ұлы күн» деп сипаттады, тіпті 14 жыл түрмеде отырғаннан кейін босатылғаннан да асып түсті. 1920 жылдың көп бөлігінде Беркман мен Голдман Революция мұражайы үшін материал жинау мақсатымен Ресейді аралап саяхаттады. Елді аралап жүргенде, олар армандаған теңдік пен жұмысшылардың күшін табудың орнына, репрессиямен, басқарудағы нашарлықпен және жемқорлықпен кездесті. Үкіметке күмән келтіргендер контрреволюционерлер деп жарияланды, ал жұмысшылар әлі де ауыр жағдайда еңбек етті. Олар Ленинмен кездесіп, үкіметтің баспасөз бостандығын шектеуінің дұрыс екеніне көнді. «Революция қауіпсіздікке қол жеткізгеннен кейін, сөз бостандығына рұқсат беруге болады», деді ол. 1921 жылдың наурыз айында Петроградта жұмысшылар жақсырақ азық-түлік рационы мен кәсіподақтарының көбірек автономиясын талап етіп наразылық білдірген кезде ереуілдер басталды. Беркман мен Голдман ереуілшілерді қолдап: «Қазір үндемей тұру мүмкін емес, тіпті қылмыстық» деп жазды. Кронштадт портына да наразылық тарады, онда Троцкий әскери күш қолдануға бұйрық берді. Нәтижесінде болған шайқаста 600 теңізші қаза тауып, 2000-ға жуық адам қамауға алынды, ал 500-ден 1500-ға дейін совет әскері қаза тапты. Осы оқиғалардан кейін Беркман мен Голдман елде олар үшін болашақ жоқ екенін түсінді. Беркман күнделігіне былай деп жазды:
Berkman and Goldman were released at the height of the first U. S. Red Scare; the Russian Revolutions of 1917, combined with anxiety about the war, produced a climate of anti radical and anti foreign sentiment. The U. S. Justice Department's General Intelligence Division, headed by J. Edgar Hoover and under the direction of Attorney General Alexander Mitchell Palmer, initiated a series of raids to arrest leftists. While they were in prison, Hoover wrote: "Emma Goldman and Alexander Berkman are, beyond doubt, two of the most dangerous anarchists in this country and if permitted to return to the community will result in undue harm." Under the 1918 Anarchist Exclusion Act, the government deported Berkman, who had never applied for U. S. citizenship, along with Goldman and more than two hundred others, to Russia aboard the Buford. At a farewell banquet in Chicago, Berkman and Goldman were told the news of the death of Henry Clay Frick, whom Berkman had tried to kill more than 25 years earlier. Asked for a comment by a reporter, Berkman said Frick had been "deported by God". Berkman's initial reaction to the Bolshevik revolution was enthusiastic. When he first heard of their coup, he exclaimed "this is the happiest moment of my life", and he wrote that the Bolsheviks were the "expression of the most fundamental longing of the human soul". Arrival in Russia stirred great emotions in Berkman, and he described it as "the most sublime day in my life", surpassing even his release after 14 years in prison. Berkman and Goldman spent much of 1920 traveling through Russia collecting material for a proposed Museum of the Revolution. As the pair traveled around the country, they found repression, mismanagement, and corruption instead of the equality and worker empowerment they had dreamed of. Those who questioned the government were demonized as counter revolutionaries, and workers still labored under severe conditions. They met with Lenin, who assured them that government suppression of press liberties was justified. "When the Revolution is out of danger," he told them, "then free speech might be indulged in". Strikes broke out in Petrograd in March 1921 when workers demonstrated for better food rations and more autonomy for their unions. Berkman and Goldman supported the strikers, writing: "To remain silent now is impossible, even criminal." The unrest spread to the port of Kronstadt, where Trotsky ordered a military response. In the battle that ensued, 600 sailors were killed; 2,000 more were arrested; and 500 to 1,500 Soviet troops died. In the wake of these events, Berkman and Goldman decided there was no future in the country for them. Berkman wrote in his diary:
«Күндер сұр болып өтеді. Бір-бірлеп үміт оты сөніп барады. Қазан айында туған өмірді террор мен деспотизм басып тастады. Диктатура халықты аяқ астына таптап отыр. Революция өліп қалды, оның рухы шөлде айқайлап тұр. Мен Ресейден кетуге шешім қабылдадым». Беркман мен Голдман 1921 жылдың желтоқсан айында елден кетіп қалды. Беркман Берлинге көшіп, дереу Ресей революциясы туралы бірнеше памфлеттер жаза бастады. 1922 жылдың жазында «Ресей трагедиясы», «Ресей революциясы және коммунистік партия», «Кронштадт көтерілісі» атты кітаптар жарық көрді. Беркман Ресейдегі тәжірибесі туралы кітап жазуды жоспарлаған, бірақ ол оны кейінге шегерді, өйткені ол Голдманға ұқсас кітап жазуға көмектесті, ол жинаған материалды деректер ретінде пайдаланды. Голдманның «Менің екі жылым Ресейде» атты кітабы 1922 жылдың желтоқсан айында аяқталды және кітап оның тілегіне қарсы екі бөлімде жарық көрді: «Менің Ресейдегі көңілім толуым» (1923) және «Менің Ресейдегі одан әрі көңілім толуым» (1924). Беркман 1923 жыл бойы «Большевик аңызы» атты кітабын жазып, ол 1925 жылдың қаңтарында жарық көрді.
Gray are the passing days. One by one the embers of hope have died out. Terror and despotism have crushed the life born in October. Dictatorship is trampling the masses under foot. The Revolution is dead; its spirit cries in the wilderness. I have decided to leave Russia. Berkman and Goldman left the country in December 1921. Berkman moved to Berlin and almost immediately began to write a series of pamphlets about the Russian Revolution. "The Russian Tragedy", "The Russian Revolution and the Communist Party", and "The Kronstadt Rebellion" were published during the summer of 1922. Berkman planned to write a book about his experience in Russia, but he postponed it while he assisted Goldman as she wrote a similar book, using as sources material he had collected. Work on Goldman's book, My Two Years in Russia, was completed in December 1922, and the book was published in two parts with titles not of her choosing: My Disillusionment in Russia (1923) and My Further Disillusionment in Russia (1924). Berkman worked on his book, The Bolshevik Myth, throughout 1923 and it was published in January 1925.
Қазір және кейін
Беркман 1925 жылы Франциядағы Сент-Клауд қаласына көшіп барды. Ол Себастьен Форе, Эрико Малатеста және Макс Неттлау сияқты егде жастағы анархистерге көмек қоры ұйымдастырды. Ол Кеңес Одағындағы анархист тұтқындары үшін күресін жалғастырды және олардың қудалануын егжей-тегжейлі баяндаған «Ресей түрмелерінен хаттар» атты кітапты жариялауды ұйымдастырды. 1926 жылы Нью-Йорк еврей анархистер федерациясы Беркманнан анархизмді жалпы жұртшылыққа түсіндіретін кітабша жазуды сұрады. Нью-Йорк анархистері анархизмнің қағидаларын қарапайым тілмен баяндау арқылы оқырмандарды қозғалысты қолдауға ынталандыруды немесе, кемінде, кітаптың анархизм мен анархистердің беделін жақсартуды үміттенеді. Беркман «Қазір және кейін: Коммунистік анархизмнің ABC» атты еңбегін жазды, ол алғаш рет 1929 жылы жарық көрді және содан бері көп рет қайта басылды (көбінесе «Коммунистік анархизм деген не?» немесе «Анархизм деген не?» деген аттармен). Анархист Стюарт Кристи «Қазір және кейін» кітабын «ағылшын тіліндегі анархизм идеяларымен таныстыратын ең жақсы кітаптардың бірі» деп жазды, ал тарихшы Пол Аврих оны «ағылшын тілінде немесе кез келген басқа тілде коммунистік анархизмді ең нақты түсіндіретін еңбек» деп сипаттады.
Berkman moved to Saint Cloud, France, in 1925. He organized a fund for aging anarchists including Sébastien Faure, Errico Malatesta, and Max Nettlau. He continued to fight on behalf of anarchist prisoners in the Soviet Union, and arranged the publication of Letters from Russian Prisons, which detailed their persecution. In 1926, the Jewish Anarchist Federation of New York asked Berkman to write an introduction to anarchism intended for the general public. By presenting the principles of anarchism in plain language, the New York anarchists hoped that readers might be swayed to support the movement or, at a minimum, that the book might improve the image of anarchism and anarchists in the public's eyes. Berkman produced Now and After: The ABC of Communist Anarchism, first published in 1929 and reprinted many times since (often under the title What Is Communist Anarchism? or What Is Anarchism?). Anarchist Stuart Christie wrote that Now and After is "among the best introductions to the ideas of anarchism in the English language" and historian Paul Avrich described it as "the clearest exposition of communist anarchism in English or any other language".
Соңғы жылдары және өлімі
Беркман өмірінің соңғы жылдарын редактор және аудармашы ретінде күнкөріс табу үшін күреске ие болды. Ол және оның серігі Эмми Экштейн кішірек және арзан жай іздеу үшін Ницца қаласында жиі көшіп-қонып жүрді. Аронстам, өзін Модест Штайн деп атап, суретші ретінде жетістікке жеткен, Беркманға шығындарды жабуға көмектесетін меценатқа айналды, оған ай сайын ақша жіберді. 1930 жылдары оның денсаулығы нашарлай бастады, 1936 жылдың басында простата безінің ауруына байланысты екі сәтсіз операция жасады. Екінші операциядан кейін ол бірнеше ай төсекте жатты. Ұдайы ауырсынумен, достарының қаржылық көмегіне және Экштейннің күтіміне мұқтаж болған Беркман өзін-өзі өлтіруге шешім қабылдады. 1936 жылдың 28 маусымының таңында, денсаулығының физикалық азабына шыдай алмай, Беркман жүрегіне тапаншамен өзін атуға тырысты, бірақ мүлтіксіз оқ атарлық болмады. Оқ өкпесі мен ішегін тесіп, омыртқасына тиіп, оны параличке түсірді. Голдман оның қасына жету үшін Ниццаға асықты. Беркман оны таныды, бірақ сөйлей алмады. Ол түстен кейін комаға түсіп, сол күні сағат 22:00-де қайтыс болды. Голдман Беркманның жерлеу рәсімін ұйымдастырды. Оның кремацияланып, күлі оған үлгі болған Хеймаркет ісінің айыпталушыларының қабірлері жанындағы Чикагодағы Вальдхайм зиратына қойылуын қалағаны белгілі болған, бірақ ол мұндай шығынды көтере алмады. Оның орнына Беркман Ниццадағы Коше зиратында қарапайым қабірге жерленді. Беркман испан революциясы басталғанға бірнеше апта бұрын қайтыс болды, бұл анархо-синдикалистік революцияның қазіргі заманғы тарихындағы ең айқын мысалы. 1937 жылдың шілдесінде Голдман Испанияда оның принциптері іске асырылғанын көргенде, "Беркманды жаңартып, оған жаңа күш пен үміт сыйлар еді" деп жазды. "Егер ол тағы біраз тірі қалғанда!"
Berkman spent his last years eking out a precarious living as an editor and translator. He and his companion, Emmy Eckstein, relocated frequently within Nice in search of smaller and less expensive quarters. Aronstam, who had changed his name to Modest Stein and attained success as an artist, became a benefactor, sending Berkman a monthly sum to help with expenses. In the 1930s his health began to deteriorate, and he underwent two unsuccessful operations for a prostate condition in early 1936. After the second surgery, he was bed ridden for months. In constant pain, forced to rely on the financial help of friends and dependent on Eckstein's care, Berkman decided to commit suicide. In the early hours of June 28, 1936, unable to endure the physical pain of his ailment, Berkman tried to shoot himself in the heart with a handgun, but he failed to make a clean job of it. The bullet punctured a lung and his stomach and lodged in his spinal column, paralyzing him. Goldman rushed to Nice to be at his side. Berkman recognized her but was unable to speak. He sank into a coma in the afternoon, and died at 10 o'clock that night. Goldman made funeral arrangements for Berkman. It had been his desire to be cremated and have his ashes buried in Waldheim Cemetery in Chicago, near the graves of the Haymarket defendants who had inspired him, but she could not afford the expense. Instead, Berkman was buried in a common grave in Cochez Cemetery in Nice. Berkman died weeks before the start of the Spanish Revolution, modern history's clearest example of an anarcho syndicalist revolution. In July 1937, Goldman wrote that seeing his principles in practice in Spain "would have rejuvenated [Berkman] and given him new strength, new hope. If only he had lived a little longer!"
Беркманның кітаптары
Депортация: оның мәні және қаупі; Америка халқына Эмма Голдманмен бірге жолданған соңғы хабарлама. Нью-Йорк: М. Э. Фицджеральд. 1919 жыл.
Deportation: Its Meaning and Menace; Last Message to the People of America, with Emma Goldman. New York: M. E. Fitzgerald. 1919. .
Berkman, Alexander (1932). "An Enemy of Society." An autobiographical outline. Goldman Emma (1922). "A Sketch of Alexander Berkman." Goldman Emma (July 12, 1936). "Alexander Berkman's Last Days." Staff writer (December 22, 1919). "Pioneer Anarchists Leave Crop of 60,000 Reds in U. S." New York Tribune.