Кіріспе

Ауадағы қозғалысқа ілінген таяқтар, қоңыраулар, түтіктерден құралған соққы аспаптары. Желқоңыраулары – осындай аспаптардың бір түрі. Олар көбінесе металл немесе ағаштан жасалған, ілінген түтіктер, таяқтар, қоңыраулар немесе басқа да заттардан тұрады. Түтіктер немесе таяқтар, ауа ағынымен жел ұстағыш бетке тигенде, оларға соқтығысатын салмақ немесе бетке ілінген болады. Әдетте, олар үйлердің немесе тұрғын үйлердің сыртында әсемдік пен дыбыстық безендіру үшін орнатылады. Желдің кездейсоқ әсерімен дыбыс шығарылатындықтан, желқоңыраулары кездейсоқтыққа негізделген музыканың мысалы саналады. Түтіктер немесе таяқтар нақты дыбыс немесе анық емес дыбыстарды тудыруы мүмкін. Нақты дыбыс беретін желқоңыраулары, ауаның кездейсоқ қозғалысы арқылы қарапайым әндер немесе ажыратылған аккордтарды жасауы мүмкін. ТОК

Ежелгі Рим

Римдіктер көбінесе қоладан жасалған жел сыңғырлақтарын (тинтиннабулум) бау-бақшаларда, аулаларда және портиктерде іліп қоятын. Олар желдің әсерінен қыңылдаған. Белдер зұлым рухтарды қорғап, жамандықтан сақтайды деп сендірілген және оларды көбінесе фаллоспен біріктіретін, ол сәттілік символы және жаман көзден қорғайтын бейне болған. Суретте қанаттары мен жануар аяқтары бейнеленген, ал құйрығы фаллос түрінде көрсетілген мысал келтірілген. Мұндай қосымшалар оның қорғау қабілетін күшейтіп берген.

Шығыс және Оңтүстік Азия

Біздің заманымыздың екінші ғасырында Үндістанда, кейін Қытайда өте үлкен пагодалар танымал болды, әр бұрышында шамалы жел қоңыраулары ілінетін. Кез келген жел соққанда қоладан жасалған шапқыш тербеліп, әуенді дыбыс шығаратын. Дәстүр бойынша, бұл қоңыраулар құстарды ғана емес, жасырынып жүрген жаман рухтарды да қорқыту үшін ойлап табылған. Жел қоңыраулары ғибадатханалардың, сарайлардың және үйлердің төбелерінің астына да ілінеді, олар тек пагодалармен ғана шектелмейді. Жапондық шыныдан жасалған жел қоңыраулары (фурин) Эдо дәуірінен бері жасалып келеді, ал Мидзусава станциясындағылары Жапонияның 100 ең танымал дыбыстық ландшафтының бірі саналады. Азияның кейбір аймақтарында жел қоңыраулары бақыт әкеледі деп есептеледі және Фэн-шуй ілімінде қолданылады. Жел қоңырауларының жаңғыруы шамамен 1100 жылға қарай басталады, осы кезде қытайлықтар қоңыраулар құюды бастады. Шебер металл өнеркәсіпшілері жасаған, шапқышы жоқ юн-чжун қоңырауы негізінен діни рәсімдерде қолданылды. Содан кейін қытайлықтар фэн линг (風鈴) жасады, ол бүгінгі заманғы жел қоңырауына ұқсас. Фэн лингтер ғибадатханалар мен пагодалардан жаман рухтарды қуу және жақсылықты тарту үшін ілінетін. Бүгінде жел қоңыраулары Шығыс елдерінде кең таралған және ци, яғни өмірлік энергияның ағынын күшейту үшін қолданылады.

Ықпал

Жапондық видео ойындар франшизасы Pokémon жапондық фурин жел қоңырауларын Pokémon Chimecho үшін негіз ретінде пайдаланды. Оның ойындағы дауысы осыны көрсетеді, себебі ол бірінен кейін бірі естілетін үш жоғары дыбысты қоңырау сияқты дыбыстайды. Маркалы ағаштарды жиі жел қоңыраулары деп жаңылыстырады, бірақ олар басқа аспаптар, әйтсе де, әр түрлі ұзындықтағы түтіктерден тұратын, ұқсас қарапайым құрылымы бар, олардың мақсаты – шыңғырлау немесе қоңырау тәрізді дыбыс шығару.