Кіріспе

Проективист ақындар

Black Mountain ақындары, кейде проективист ақындар деп те аталатын, Солтүстік Каролинадағы Black Mountain College-де орталықтанған 20-ғасырдың ортасындағы американдық авангард немесе постмодерн ақындар тобы болды.

Тарихи негіз және анықтама

Тек жиырма үш жыл (1933–1956 жж.) ғана созылған және 1200-ден аз студент қабылдаған Блэк Маунтин колледжі өнер білімі мен тәжірибесіндегі ең белгілі тәжірибелік оқу орындарының бірі болды. Ол 1960 жылдардағы Америка авангардын қалыптастырған көптеген суретшілерді тәрбиеледі. Колледж көркем, әдеби және сахна өнері салаларындағы ерекше оқу жоспарымен мақтанды. 1948 жылы колледжде оқытушы болған Чарльз Олсон айналасында қалыптасқан "Қара тау ақындары" деп аталатын әдеби қозғалыс дәстүрлі түрде осылай сипатталады. Екі жыл бойы Black Mountain Review журналының редакторы және оқытушысы болған Роберт Крили де маңызды тұлға саналады. "Қара тау ақындарының" құрамына Блэк Маунтин колледжінің студенттері мен оқытушылары, сондай-ақ олардың достары мен әріптестері кірді. Алленнің "Қара тау ақындары" туралы берген анықтамасы өте маңызды болды: ол олардың мұрасын қалдырып, әдеби беделін әлемге таратты. "Қара тау ақындары" қатарына жиі Джон Винерс, М. С. Ричардс, Хильда Морли, Филдинг Доусон, Пол Гудман және Артур Пенн сияқты тұлғалар да кіреді.

Поэтика

Қара тау ақындары әдеби дәстүрлерден көбінесе босатылған, бұл қазіргі американдық ақындарды ерекшелейтін қасиет болды. Левертов, Дункан және Дорн сияқты көптеген Қара тау ақындары саяси өлеңдері арқылы жеке адамның ұжымдық өзгерістерге ықпал ету мүмкіндігін зерттеді.

Жобалау өлеңдері

1950 жылы Чарльз Олсон өзінің маңызды "Проективті өлең" эссесін жариялады. Онда ол дәстүрлі, жабық поэтикалық формаларды өлеңнің мазмұнын нақты бейнелейтін, импровизациялық формаға алмастыруға шақырды. Бұл форма жолға негізделуі керек еді, әр жол – бір дем мен айтылған сөз бірлігі болуы тиіс. Олар 1960-шы жылдардағы инновациялық британдық поэзияның қайта жандануына да зор үлес қосты, мұны Том Роворт және Дж. Х. Прайн сияқты ақындардың өлеңдері дәлелдейді. Канадада Джордж Бауринг пен Дафни Марлатты қоса алған, Ванкувердегі TISH тобы Black Mountain ақындарынан күшті ықпал алды. Қазіргі заманғы проективистік ақындардың қатарында Чарльз Поттс бар.