Кіріспе

Қозғалысты баяулату шарасы

Борттың кеңейтілуі (немесе мойын, бордың кеңейтілуі, дөңгелек, өспе, бордың сыртына шығару, қанат, бордың ісінуі, көпіршік деп те аталады) – бұл қозғалысты баяулату шарасы, ол тротуарды қысқа мерзімге кеңейтеді. Бұл өткел қашықтығын қысқартады және тұрақтап қойған көліктер көрінуді бұрмалағанда, жаяу жүргіншілер мен жүргізушілердің бір-бірін көруіне мүмкіндік береді. Қиылыстарға жақын жерде көлік тұрақтауға тыйым салу (кеңейтілген немесе кеңейтілмеген бормен) қиылысты жарықпен қамтамасыз ету деп аталады. Борттың кеңейтілуі жолдың бұрышты түрде тарылуы және тротуардың кеңейтілуі арқылы қалыптасады. Бұл көбінесе күшейтілген шектеулер аймағымен (мысалы, "тоқтауға тыйым салынған" немесе "тұрақтап қоюға тыйым салынған" аймақ) және тиісті визуалды нығайтумен бірге жүреді. Бұл боялған жол белгілерін (мысалы, сызықтар, түсті аймақтар немесе шевронды сызықтар), кедергілерді, бағаналарды немесе тротуар жиһаздарын (мысалы, гүлдандылар, көше шамдары немесе орындықтар) қолдану арқылы жүзеге асырылады. Борттың кеңейтілуі көбінесе басқа да қозғалысты баяулату шараларымен, мысалы, шикандармен, жылдамдық бөгеттерімен немесе дөңгелектермен бірге қолданылады және жиі жаяу жүргіншілердің ресми өткелдерін қорғау үшін орналастырылады. Мұндай жағдайда жолдың тарылу әсері жаяу жүргіншілердің өтуі керек қашықтықты қысқартады.

Құрылыс, артықшылықтары мен кемшіліктері

АҚШ Федералдық тас жолдар басқармасы қаржыландыратын жаяу және велосипед жолдары туралы ақпарат орталығы кеңейтілген тротуарлардың жолдың қозғалыс бөлігіне, велосипед жолағына немесе жол жиегіне кедері келтірмеуі және 1,8 метрден (6 фут) артық созылмауы тиіс екенін ескертеді. Кейбір кеңейтілген тротуарлар велосипед жолағы арқылы салынған, бұл кеңейтімді аралға айналдырады, ол негізгі тротуардан тар велосипед жолағымен бөлінген. Бір зерттеу көрсеткендей, кеңейтілген тротуарларда жолдан өтетін жаяу жүргіншілер көлік күтіп тұру уақытын азайтады, себебі жүргізушілер оларға жол беруге дайын тұрады. Алайда, зерттеу көлемі тиімділіктің басқа көрсеткіштеріне, мысалы, жүргізуші жол бергеннен кейін жолдан өткен жаяу жүргіншілердің пайызына қатысты маңызды тұжырым жасауға жеткіліксіз болды. Дұрыс емес жобаланған кеңейтілген тротуарлар велосипедшілер үшін қауіпті болуы мүмкін, өйткені олар велосипедшілерді жол жиегінен (немесе жол жиегіндегі велосипед жолағынан) тар аралыққа ығыстырады. Сонымен қатар, егер кеңейтімдер қозғалыс бөлігіне тым жақын орналасса, көліктерге зақым келтіруі мүмкін. Автор Рандал О'Тул кеңейтілген тротуарлардың автомобильдерді пайдаланудан жаңғыртуға бағытталғанын, автомобильдерге қолжетімді жолақтар санын азайту арқылы қолдануға тыйым салатынын айтады. Атап айтқанда, кеңейтілген тротуарлар бұрылу жолақтарын жауып тастауы мүмкін, бұрылатын көліктерді алға қозғалатын қозғалыспен бірге жүруге мәжбүрлейді. Дегенмен, кеңейтілген тротуарлар жүргізушілердің тұрақ жолақтарын немесе жол жиегін оңға бұрылу жолағы ретінде пайдалануына кедеріс келтіреді. Жолдан өту қашықтығын қысқарту көшеден өтуге қажетті уақытты да қысқартады. Бұл сигналдық қиылыстарда жаяу жүргіншілер кезеңінің ұзақтығын қысқартуға және тоқтау белгісімен басқарылатын қиылыстарда жаяу жүргіншілерге жол беруге қажетті уақытты қысқартуға мүмкіндік береді. Бұл көлік өткізу қабілетінің жоғалуын ішінара өтемелендіреді. К кеңейтілген тротуарлар дренажды күрделендіреді. Олар арықты жабады, сондықтан су жинағыштарды құбырлардың жоғарғы жағына орнату қажет, бұл су тобырларын қалыптастырмауға көмектеседі. Балама шешім – арықтағы судың кеңейтілген тротуардағы жаңбыр бағын немесе биосаланы суаруына мүмкіндік беру үшін тротуарда тілік жасау. Көшелерді тазалауды жеңілдету үшін кеңейтілген тротуар бөлігінің ішкі және сыртқы қисықтары бірте-бірте дөңгеленеді. Кейбір жағдайларда, ескі және қалыптасқан аудандарда кеңейтілген тротуарларды кері орнату кейбір мүліктерге көшеде тұрақ орнын азайту себепті даулы болды, әсіресе егер кеңейтім жеке орнатылса және жаяу жүргіншілер өткелімен бірге болмаса.