Кіріспе

Кейбір елдердің азаматтарына 90 күндік визасыз Америка Құрама Штаттарына саяхаттауға мүмкіндік беретін бағдарлама.

Визасыз бағдарлама (VWP) – АҚШ Федералдық үкіметінің белгілі бір елдердің азаматтарына туризм, бизнес немесе транзит мақсатында 90 күнге дейін виза алмастан Америка Құрама Штаттарына саяхаттауға мүмкіндік беретін бағдарламасы. Бұл бағдарлама АҚШ-тың барлық елу штатына, Колумбия округіне, Пуэрто-Рикоға және АҚШ-тың Виргин аралдарына, сондай-ақ Гуам мен Солтүстік Мариана аралдарына қолданылады, оларда әртүрлі ұлттар үшін қосымша жеңілдіктер бар; Америка Самоасында осыған ұқсас, бірақ бөлек бағдарлама бар. АҚШ үкіметі VWP-ге қатысуға таңдаған елдердің барлығы, әдетте, дамыған елдер саналады, олардың жоғары кіріс экономикасы және өте жоғары Адам Даму Индексі бар. Сонымен қатар, белгілі бір аумақтардың азаматтары үшін де визадан бас тарту шаралары қолданылады.

Паспорт

Визалық бағдарламаға қатысушы елдерден келген барлық келушілер биометриялық паспорт ұстауы керек. Барлық саяхатшылардың жеке паспорты болуы тиіс. Балаларды ата-анасының паспортына енгізу (VWP үшін) қабылданбайды. Қағида бойынша, паспорт АҚШ-тан күтілетін шығу күнінен бастап кемінде алты айға жарамды болуы керек. Дегенмен, АҚШ көптеген елдермен осы талаптан бас тарту туралы келісімге келді, соның ішінде Брунейден басқа барлық VWP елдері бар. Бұл Австралияның Электрондық Саяхат Рұқсатнамасы жүйесіне ұқсас. ESTA арқылы АҚШ-қа сапар шегуге ниеттенген VWP елдерінің азаматтары үшін рұқсат алу міндетті, бірақ ресми визалар сияқты, ол АҚШ-қа кіруге кепілдік бермейді, себебі соңғы шешім АҚШ-тың кіру порттарындағы CBP офицерлерімен қабылданады. ESTA-ға өтініш беру үшін 4 АҚШ доллары төленеді, мақұлданған жағдайда тағы 17 АҚШ доллары қосымша төленеді, барлығы 21 АҚШ доллары. Мақұлданған ESTA саяхатшының паспортының мерзімі біткенге дейін немесе екі жылға дейін, олардың біріншісі орын алатын болса, жарамды болады және АҚШ-қа бірнеше рет кіруге мүмкіндік береді. 2023 жылдың 6 шілдесінен бастап Бруней азаматтары үшін ESTA бір жылға жарамды. 2023 жылдың 1 тамызынан бастап Венгрия азаматтары үшін ESTA бір жылға және АҚШ-қа бір рет кіруге жарамды. Егер сіз VWP арқылы ESTA қолданып, әуе немесе теңіз арқылы АҚШ-қа саяхаттап жатсаңыз, сіз қатысушы коммерциялық тасымалдаушымен саяхаттауыңыз керек және 90 күн ішінде жарамды кері немесе келесі билетіңіз болуы тиіс.

Кейбір елдерде бұрын саяхаттаған немесе екі жарандықты иеленген

2016 жылдан бері 2011 жылғы 1 наурызынан бастап немесе одан кейін Иранда, Иракта, Ливияда, Солтүстік Кореяда, Сомалиде, Суданда, Сирияда немесе Йеменде болған, немесе 2021 жылғы 12 қаңтарынан бастап немесе одан кейін Кубада болған, немесе Куба, Иран, Ирак, Солтүстік Корея, Судан немесе Сирияның екі азаматтығы бар адамдар VWP бағдарламасы бойынша саяхаттауға құқылы емес.

Тарих

Конгресс 1986 жылы туризмді және қысқа мерзімді іскерлік сапарларды жеңілдету мақсатында Визадан босату бағдарламасын құру туралы заң қабылдады, сондай-ақ АҚШ Мемлекеттік департаментіне консулдық ресурстарды жоғары тәуекелдерді жоюға бағыттауға мүмкіндік берді. 1989 жылдың шілдесінде Франция, Италия, Нидерланды, Швеция, Швейцария және Батыс Германия VWP-ге қосылды. 1995 жылдың 1 сәуірінде Ирландия VWP-ге қосылды. 11 қыркүйектегі террористік шабуылдардан кейін Джордж Буш әкімшілігі АҚШ-қа кіру талаптарын қатаңдату туралы шешім қабылдады. Осының нәтижесінде 2003 жылдың 1 қазанынан бастап Визасыз кіру бағдарламасы бойынша кіретін шетелдік азаматтардың машинамен оқылатын паспортты ұсынуы және 2004 жылдың 26 қазанынан бастап биометриялық паспортты ұсынуы талап етілді. Алайда, VWP-ге қатысатын бірқатар елдер әлі де машинамен оқылмайтын паспорттар шығарғандықтан (мысалы, француз және испан паспорттарының үштен бірінен астамы машинамен оқылмайтын нұсқада болды), бұл ереженің күшіне енуі Бельгия азаматтарын қоспағанда, 2004 жылдың 26 қазанына дейін кейінге шегерілді, себебі Бельгия паспорттарының қауіпсіздігі мен тұтастығына қатысты алаңдаушылықтар болды. Сондай-ақ биометриялық паспорт талабы 2005 жылдың 26 қазанына дейін кейінге шегерілді, бірақ Еуропалық Одақтың өтініші бойынша 2006 жылдың 26 қазанына тағы бір жылға кейінге шегерілді, себебі қатысушы елдердің санына қатысты алаңдаушылықтар туды. Жаңа ереже күшіне енген күні үш ел (Андорра, Бруней және Лихтенштейн) әлі биометриялық паспорттар беруді бастамаған еді. 2006 жылдың қарашасында АҚШ үкіметі «Электрондық саяхатқа рұқсат беру» бағдарламасы (ресми түрде «Саяхатқа рұқсат берудің электрондық жүйесі») жоспарларын жариялады, осы арқылы VWP саяхатшылары АҚШ-қа саяхаттары туралы алдын ала ақпарат бере алады. Оларға АҚШ-қа кіруге рұқсат беріледі, бірақ бұл АҚШ-қа кіруге кепілдік бермейді. Бұл бағдарлама көп жылдар бойы Австралияда қолданылып келе жатқан Электрондық саяхатқа рұқсат беру схемасының үлгісі бойынша жасалған. Аргентинаның VWP-ге қатысуы 2002 жылы елдегі қаржылық дағдарыс пен оның АҚШ-тағы VWP арқылы өз азаматтарының жаппай көшіп кетуіне және заңсыз мерзімнен асып кетуіне тигізуі мүмкін болған әсеріне байланысты тоқтатылды. 2003 жылы Уругвайдың бағдарламаға қатысуы осыған ұқсас себептермен тоқтатылды. Елдің саяси және экономикалық жағдайы оның жарамдылығын тікелей анықтамайды, бірақ саяси тұрақты және экономикалық дамыған елдердің азаматтары АҚШ-та заңсыз жұмыс іздеуге және визаларын бұзуға көп себеп көрмейді, бұл консулдық қызметкерлер визаны бекіту немесе бас тарту кезінде ескеретін маңызды тәуекелдер.

Америка Самоасы

Америка Құрама Штаттарының виза саясаты Америка Самоасына қолданылмайды, себебі оның өз кіру талаптары бар және өз шекараларын бақылау құқығына ие. Сондықтан, Америка Самоасына кіру үшін АҚШ визасы немесе ESTA қолданылмайды. Қажет болған жағдайда, Америка Самоасының Заң істері департаментінен кіруге рұқсат немесе электрондық авторизация алу қажет. Канада, Маршалл аралдары, Микронезия, Палау және АҚШ Визасыз Бағдарламасына қатысушы елдердің азаматтары Америка Самоасына 30 күнге дейін кіру рұқсатынсыз бара алады. Дегенмен, егер олар әуемен келсе, сапарға дейін кемінде 3 жұмыс күні бұрын 40 АҚШ доллары төлемесін, "OK Board" деп аталатын электрондық авторизацияны онлайн сұрауы керек. Самоа азаматтары да 7 күнге дейін Америка Самоасына бару үшін ұқсас электрондық авторизация алуға өтініш бере алады, оның құны 10 АҚШ долларын құрайды. Басқа елдердің азаматтарына кіруге рұқсат алу үшін Америка Самоасының Заң істері департаментінің Иммиграциялық кеңсесіндегі жергілікті демеушінің көмегі қажет.

Визадан бас тарту көрсеткіші

Визадан босату бағдарламасына қатысу үшін елде өткен жылы визадан бас тарту көрсеткіші 3%-дан кем болуы тиіс.