АҚШ Суасты Кемерінің Сипаттамасы

Кіріспе

АҚШ-тың су асты кемесі

3 900 тонна (4 000 т) су астында
|Кеменің ені= 33 фут (10 м) тікелей жетекті негізгі дизельдік қозғалтқыштар, әрқайсысы,
2 × BuEng MAN
қосалқы дизельдік генераторлары,
2 × 120 ұяшықты Exide ULS37 аккумуляторлары,
2 × Westinghouse электр қозғалтқыштары, әрқайсысы
2 × GM Winton 8 268A 2 циклдік қосалқы дизельдік генераторлары, әрқайсысы,
(көліктік ретінде) дизель және бензин
|Кеменің сынақ тереңдігі= 300 фут (91 м)

Құрылыс және іске қосу

Бастапқыда "Наутилус" V 6 (SF 9) деп аталды және белгіленді, бірақ 1925 жылдың 11 ақпанында қайта белгіленіп, корпустың жіктелу символы SC 2 берілді. Оның кілі 1927 жылдың 10 мамырында Калифорния штатының Вальехо қаласындағы Маре-Айленд әскери-теңіз кеме жасаушылығында салынды. Ол 1930 жылдың 15 наурызында Джоан Кислингтің қолдауымен суға түсіріліп, 1930 жылдың 1 шілдесінде қолданысқа берілді. Бұл Маре-Айлендте салынған көптеген суасты кемелерінің біріншісі болды.

Дизайн

V4, V5 және V6 конфигурациясы, алыс батыс Тынық мұхитында Жапониямен теңіз соғысы мүмкіндігіне баса назар аудара отырып, дамитын стратегиялық тұжырымдаманың нәтижесінде пайда болды. Бұл фактор және 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің салдары ұзақ қашықтықтағы су асты кемелері "крейсерлері" немесе "стратегиялық барлаушылар", сондай-ақ ұзаққа созылған мина тастаушылардың қажеттілігін көрсетті, олар үшін жоғары жылдамдық емес, ұзаққа төзімділік маңыздырақ болды. Дизайнға, мүмкін, U 139 және U 151 типтес U қайықтарының неміс "U крейсерлері" әсер еткен, бірақ V4, V5 және V6 олардан ірілеу болды. Көпірше төңірегінде көтерілген артиллерия платформасы жасалды, ал қосалқы торпедаларды сақтау платформаның астында және үстін құрастырушы конструкциясында қарастырылды. V6 және оның жақын туындары V4 (Аргонавт) және V5 (Нарвал) бастапқыда бұрынғы V қайықтарын қозғалтқан Busch Sulzer қозғалтқыштарынан гөрі үлкен және қуатты MAN жасаған дизельді қозғалтқыштармен жабдықталу жоспарланған, бірақ ол қозғалтқыштар сәтсіз аяқталды. Өкінішке орай, арнайы салынған қозғалтқыштар жобаланған қуатын шығара алмады, ал кейбіреулерінде қауіпті картерлік жарылыстар орын алды. 1941-42 жылдары инженерлік жабдықтар алмастырылды. 4 циклді 6 цилиндрлі қосалқы дизельді қозғалтқыштар, әрқайсысы, жетекке келтіретін.

Соғыс аралығы

V 6 1931 жылдың наурызына дейін Нью-Лондоннан арнайы терең суға батып, сынақ жүргізді. 19 ақпанда "Наутилус" деп қайта аталды және 1 шілдеде SS 168 корпустық нөмірі берілді. Ол Перл-Харборға барып, онда 12-ші су асты кемелер дивизиясының (SubDiv 12) флагманы болды. 1935–1938 жылдары Сан-Диегодағы 13-ші дивизияға қайта тағайындалып, содан кейін Перл-Харборға қайта орналасты. Ол он жыл бойына жаттығулар, флоттық жаттығулар мен тапсырмаларды тұрақты түрде орындады. 1941 жылдың шілдесінде модернизация үшін – радио жабдықтары, сыртқы торпедалық түтіктер (жауынгерлік палубада екі алдыңғы және екі артқы) және кондиционерлер – Маре Айленд теңіз кеме жасау орнына кірді, бұл жұмыс келесі көктемге дейін жалғасты.

Бірінші патруль Мидуэй шайқасы

1942 жылғы 21 сәуірде Сан-Францискодан шығып, 28 сәуірде Перл-Харборға жетті. 24 мамырда «Наутилус» (командирі лейтенант-коммандер Уильям Х. Брокман-кіші) жапон флотының күтілетін шабуылын тойтаруға көмектесу үшін Мидуэй аралына алғашқы соғыс патрулін бастады. 4 маусымда сағат 07:55-те Мидуэй аралының жанындағы патрульдік аймағының солтүстік шекарасына жақындағанда, ол горизонтта мачталарды көрді. Жапондық ұшақтар бірден су асты кемесін көріп, оны бомбалауды бастады. 30 метр тереңдікке суға батып, бақылауды жалғастырды. 08:00-де жаудың төрт кемесі байқалды: жапондық соғыс кемесі «Кирисима», жапондық крейсер «Нагара» және екі эсминец (соғыстың басында жиі крейсерлер ретінде қате анықталған). Бірнеше минуттан кейін су асты кемесі қайтадан әуеден көрінді және бомбаға ұшырады. Екі «крейсер» жақындап келіп, тоғыз тереңдік заряды шамамен қашықтыққа тасталды. Шабуыл тоқтаған кезде «Наутилус» перископ тереңдігіне көтерілді. Кемелер оны қоршап алды. «Кирисиманы» көріп, екі торпеда атып жіберді; біреуі қате, біреуі сәтті болмады. 08:30-да бір эсминец су асты кемесіне бет алды, ол тереңдік зарядтарының шабуылын күту үшін 150 фут (46 м) тереңдікке батты. 08:46-да перископ тереңдігіне қайтадан бұйрық берілді. Крейсер мен екі эсминец қазір қашықтықта болды; үшіншісінің эхолокациясы тым дәл болғандықтан қолайсыз сезілді. Сағат 09:00-де перископ қайтадан көтеріліп, ұшақ тасымалдаушы кемесі байқалды. «Наутилус» шабуылға жақындау үшін бағытын өзгертті. Жаудың эсминеці де соңынан еріп, 09:18-де алты тереңдік зарядымен шабуыл жасады. 09:55-ке қарай эхолокация тоқтады және «Наутилус» перископын көтерді. Ұшақ тасымалдаушы, онымен бірге жүретін кемелер және шабуылдаған эсминец жоғалып кетті. (Ол кездегі капитаны білмейтін, қарсы шабуыл жасаған жапондық эсминец «Араши», тасымалдаушыға қайта қосылуға асыққанда, Вейд МакКласки басқарған Enterprise VB 6 тобы жапондық күштер тобының жолына түсті.) 12:53-те екі эскортпен бірге зақымдалған ұшақ тасымалдаушы кемесі байқалды. Кеме жапондық ұшақ тасымалдаушы «Сорию» деп анықталды, бірақ кейінгі зерттеулер бұл жапондық ұшақ тасымалдаушы «Кага» болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бір сағаттан кейін «Наутилус» шабуылға дайындыққа кірісті. 13:59 мен 14:05 аралығында, шайқас көбінесе аяқталғаннан кейін, «Наутилус» кемеге төрт торпеда атып жіберді. Біреуі жұмыс істемеді, екеуі дұрыс бағытта жүрмеді, ал төртіншісі жарамсыз болды (Mark XIV үшін танымал проблема), кеменің ортасына соқтығып, екіге бөлінді. «Наутилус» хабарлағандай, алғашқы соққыдан кейін кеменің бойында жалын пайда болды, ал борттағы экипаж (құтқарылғандар торпеда соққысы жоқ деп хабарлады) жағаға қарай секіріп түсе бастады, ал жарамсыз торпеданың ауа баллоны жапондық теңізшілерге құтқару шеңбері ретінде қызмет етті. «Наутилус» ұзаққа созылған тереңдік зарядтарының шабуылы басталғанда 91 метр тереңдікке батты. 16:10-да су асты кемесі перископ тереңдігіне көтерілді. Кеме бойымен жанып жатқан кеме тасталып кеткен. 19:41-де «Наутилус» бес торпеданы жұмсағаннан кейін және 42 тереңдік зарядынан аман қалғаннан кейін патрулін қайта бастады, бірақ маңызды ештеңеге қол жеткізбеді. (Оның соғыс кемесіне жасаған шабуылының және оның МакКласкимен байланысының маңыздылығы көп ұзамай ғана танылды.) Брокманға оның іс-қимылы үшін Әскери-теңіз кресі табысталды. Екі сағат ішінде «Наутилусқа» негізгі миссиясын жалғастыруға мүмкіндік берді: 5-ші амфибиялық барлау ротасының теңізшілері мен австралиялық барлаушыдан тұратын 78 адамнан тұратын барлау тобын Абемамаға түсірді. 20-21 қарашаның түн ортасында «Наутилус» жолаушыларын түсіру үшін Кеннадағы Абемама атолліндегі аралдан шығып кетті. 15:00-ге дейін барлығы да аман-есен жағаға жетті. 22 қараша күні түстен кейін «Наутилус» 25 адамнан тұратын жау гарнизонын бункерлерден шығарып, оқтыруға көмектесті. Бұл дәл болды, 14 адам қаза тапты, қалғандары өз-өзіне қол жұмсады. 26 қарашада негізгі шабуыл күштері келген кезде Абемама қауіпсіз болды және оны Маршалл аралдары науқанына арналған әуе базасына айналдыру дайындықтары басталды. Бұл тапсырманы орындағаны үшін «Наутилус» командалық офицері, командир Уильям Д. Ирвинге «Көмекенің айқасы» ордені табысталды. «Наутилус» 8-ші соғыс патруліне дайындалу үшін 4 желтоқсанда Перл-Харборға оралды. Палаудың солтүстігінде және Мариан аралдарының батысында 27 қаңтардан бастап жүргізілді. 1944 жылғы 21 наурызда ол бұрынғы ауруханалық кеме «Америка Маруды» (1943 жылдың желтоқсанында көлікке қайта оралды) батты және үш жүк кемесіне зақым келтірді. 26 сәуірде «Наутилус» Брисбенге бет алды, ол 29 мамырда Филиппиндегі партизандық және барлау қызметтерін қолдау үшін арнайы миссиялар сериясын бастау үшін шықты.

She departed San Francisco, California, on 21 April 1942, reaching Pearl Harbor on 28 April. On 24 May, Nautilus (commanded by Lieutenant Commander William H. Brockman Jr.) got underway for her first war patrol, to Midway Island to help repel the expected attack by the Japanese fleet. At 07:55, 4 June, while approaching the northern boundary of her patrol area near Midway Island, she sighted masts on the horizon. Japanese planes sighted the submarine at the same time and began strafing. After diving to 100 feet (30 m), she continued observation. At 08:00, a formation of four enemy ships was sighted: the battleship Japanese battleship Kirishima, the cruiser Japanese cruiser Nagara, and two destroyers (misidentified, as they often were early in the war, as cruisers) in company. Within minutes the submarine was again sighted from the air and was bombed. Two of the "cruisers" closed for a kill and nine depth charges were dropped at a distance of about
When the attack ceased, Nautilus rose to periscope depth. Ships surrounded her. Sighting on Kirishima, she fired two bow tubes; one misfired, one missed. At 08:30, a destroyer immediately headed for the boat, which dived to 150 feet (46 m) to wait out the depth charge attack. At 08:46, periscope depth was again ordered. The cruiser and two of the destroyers were now out of range; echo ranging by the third appeared too accurate for comfort. At 09:00, the periscope was raised again and an aircraft carrier was sighted. Nautilus changed course to close for an attack. The enemy destroyer followed suit and at 09:18 attacked with six depth charges. By 09:55 echo ranging ceased and Nautilus raised her periscope. The carrier, her escorts, and the attacking destroyer had disappeared. (Unbeknownst to her skipper at the time, the counter attacking Japanese destroyer Arashi, in her rush to rejoin the carrier, was tracked by Enterprise's VB 6, led by Wade McClusky, back to the Japanese task force.) At 12:53, a damaged aircraft carrier with two escorts was sighted. The carrier was identified as Japanese aircraft carrier Sōryū, but later research suggests it was probably Japanese aircraft carrier Kaga. An hour later, Nautilus had moved into attack position. Between 13:59 and 14:05, after the battle was largely over, Nautilus launched four torpedoes at the carrier from less than One failed to run, two ran erratically, and the fourth was a dud (a familiar problem for the Mark XIV), impacting amidships and breaking in half. Nautilus reported flames appeared along the length of the ship as the first hit, and the skeleton crew which had been aboard (survivors of which reported no torpedo hit) began going over the side, with the air flask of the dud torpedo acting as a life preserver for Japanese sailors. Nautilus went to 300 feet (91 m) as a prolonged depth charge attack commenced. At 16:10, the submarine rose to periscope depth. The carrier, burning along her entire length, had been abandoned. At 19:41, Nautilus resumed her patrol, having expended five torpedoes and survived 42 depth charges, but accomplished little of substance. (Not until much later was the importance of her attack on the battleship, and its connection to McClusky, recognized.) Brockman was awarded a Navy Cross for his actions. Within two hours repairs were sufficient to allow Nautilus to continue with her primary mission: landing a 78 man scouting party, composed of 5th Amphibious Reconnaissance Company Marines and an Australian scout, on Abemama. At midnight 20–21 November, Nautilus lay off an island in the Abemama Atoll, Kenna to discharge her passengers. By 15:00, all were safely ashore. On the afternoon of 22 November, Nautilus provided fire support to bring the tiny (25 man) enemy garrison out of their bunkers. This proved accurate, killing 14; the remainder committed suicide. By the time the main assault force arrived on 26 November, Abemama had been secured and preparations to turn it into an air base for the Marshall Islands campaign had begun. For actions during this mission, Commander William D. Irvin, Nautilus Commanding Officer, was awarded the Navy Cross. Nautilus returned to Pearl Harbor on 4 December to prepare for her eighth war patrol. Conducted north of Palau and west of the Mariana Islands from 27 January. On 21 March 1944 she sank the ex hospital ship America Maru (she had been reverted to a transport December 1943) and damaged three cargo ships. On 26 April, Nautilus sailed for Brisbane, whence she departed 29 May to begin a series of special missions in support of guerrilla and reconnaissance activities in the Philippines.

9-14 патрульдер, 1944 жылдың мамыр айы 1945 жылдың қаңтары

Тоғызыншы патрульде 29 мамырдан 11 маусымға дейін Минданаодағы полковник Р. В. Боулер басқаратын филиппин партизандарына оқ-дәрі, май және құрғақ азық-түлік жеткізді. 12-27 маусым аралығында ол ұқсас жүкпен Негрос аралына сапар жасады және Дарвинге эвакуацияланғандарды, соның ішінде бір неміс әскери тұтқынды алып жүрді. 11-ші патрулі 30 маусымнан 27 шілдеге дейін Солтүстік Пандан аралына барлау тобы мен 12 тонна азық-түлік түсірді. 12, 13 және 14-ші патрульдері барысында ол Филиппиннің орталық бөлігіне қайтып, Минданао мен Лузонның әртүрлі нүктелеріне қызметкерлер мен жабдықтарды түсірді, ал эвакуацияланғандарды Австралияға жеткізді. 25 қыркүйекте осы үш патрульдің біріншісі кезінде ол Иуисан сайына тіреліп қалды. Жүгін жеңілдетуге мәжбүр болғандықтан, эвакуацияланғандар, пошта, қолға түскен құжаттар мен жүгі жағаға түсірілді. Барлық құпия материалдар өртелді. Оның қосалқы отын бактерілері босатылды, өзгермелі балласт теңізге тасталды, ал алты дюймдік (152 мм) оқ-дәрілер тасталды. Басты балласттық бөлімшелерді жарып, ол үш жарым сағаттың ішінде, судың кері шегінуіне қарамастан, сайдан шығып, таңға дейін аймақты тазарта алды. 1944 жылғы 31 қазанда 13-ші патрулі кезінде «Наутилус» жартасқа тіреліп, құтқару мүмкін болмаған «Дартерді» жойды. Ылғалды торпедамен шабуылдаудың көптеген әрекеттері сәтсіз аяқталды, себебі торпедалар сайда жарылды. Алайда, «Наутилустың» алты дюймдік (152 мм) зеңбіректері 55 рет оқ атты, ал оның есебінде былай делінген: «Бұл күні сағат 11:30-да «Дартердегі» кез келген жабдық Жапония үшін пайдалы болмайды, тек металл терісі ретінде ғана». «Наутилус» 1945 жылғы 30 қаңтарда Дарвинде 14-ші және соңғы патрулін аяқтады. Австралиядан ол Филадельфияға (Пенсильвания) бағытталды, онда 25 мамырда деактивация үшін келді. 30 маусымда алдыңғы 6 дюймдік (152 мм) зеңбірек үстінен шампан бөтелкесімен қызметтен босатылған ол 25 шілдеде Әскери кемелер тізілімінен шығарылды және 16 қарашада Филадельфиядағы Солтүстік Америка балқыту компаниясына металл терісі үшін сатылды.

On her ninth patrol, from 29 May to 11 June, she carried ammunition, oil, and dry stores to Philippine guerrillas under Colonel R. V. Bowler on Mindanao. Between 12 June and 27 June, she transported a similar cargo to Negros Island and embarked evacuees, including one German POW, for Darwin. During her 11th patrol, from 30 June to 27 July, she landed a reconnaissance party and 12 tons of stores on North Pandan Island, and more supplies to Colonel Kangleon on Leyte and Colonel Abcede on Mindanao. On her 12th, 13th and 14th patrols, she returned to the central Philippines, landed personnel and supplies at various points on Mindanao and Luzon, and carried evacuees to Australia. On 25 September, during the first of these three patrols, she grounded on Iuisan Shoal. Forced to lighten her load, her evacuees, mail, captured documents, and cargo were sent ashore. All secret materials were burned. Her reserve fuel tanks were blown dry, variable ballast was blown overboard and six inch (152 mm) ammunition jettisoned. With the blowing of her main ballast tanks she was finally able to get off the reef within three and a half hours, despite the receding tide, and clear the area by dawn. During her 13th patrol, on 31 October 1944, Nautilus finished off Darter, which had run aground on a reef and could not be recovered. Numerous attempts to torpedo the wreck had failed as torpedoes detonated on the reef. Nautiluss six inch (152 mm) guns, however, scored 55 hits, and her report states, "It is doubtful that any equipment in Darter at 11:30 this date would be of any value to Japan – except as scrap." Nautilus completed her 14th, and last, patrol at Darwin on 30 January 1945. From Australia, she was routed on to Philadelphia, Pennsylvania, where she arrived 25 May for inactivation. Decommissioned with a bottle of champagne over the forward 6 inch (152 mm) gun on 30 June, she was stricken from the Naval Vessel Register 25 July and sold 16 November, to the North American Smelting Company of Philadelphia, Pennsylvania, for scrapping.

Танымал мәдениетте

1958 жылы алғаш рет көрсетілген америкалық "The Silent Service" телесериалының 2-ші маусымының 26-шы эпизоды 1942 жылдың 24 желтоқсанында Теоп портында болған құтқару оқиғасын көркемдеп бейнелейді.