Кіріспе
Буркина-Фасо музыкасы 60 түрлі этникалық топтың халық музыкасын қамтиды. Астанасы Уагадугудың төңірегінде шоғырланған Мұсси халқы халықтың 40% құрайды, ал оңтүстікте Мосси тіліне жақын Гур тілдерінде сөйлейтін Гурунси, Гурма, Дагааба және Лоби халықтары жағалаудағы мемлекеттерге дейін созылады. Солтүстік және шығыста Сахель аймағындағы Фулани халқы басым, ал оңтүстік және батыста Манде тілдері кең таралған: Само, Бисса, Бобо, Сенуфо және Марка. Буркинабе дәстүрлі музыкасы дамып келеді және музыкалық шығармашылық әртүрлілігін сақтайды. Популярлы музыка көбінесе француз тілінде орындалады: Буркина-Фасо әзірге үлкен панафрикалық табысқа жете қойған жоқ.
The music of Burkina Faso includes the folk music of 60 different ethnic groups. The Mossi people, centrally located around the capital, Ouagadougou, account for 40% of the population while, to the south, Gurunsi, Gurma, Dagaaba and Lobi populations, speaking Gur languages closely related to the Mossi language, extend into the coastal states. In the north and east the Fulani of the Sahel preponderate, while in the south and west the Mande languages are common; Samo, Bissa, Bobo, Senufo and Marka. Burkinabé traditional music has continued to thrive and musical output remains quite diverse. Popular music is mostly in French: Burkina Faso has yet to produce a major pan African success.
Халықтық музыка
Буркина-Фасоның танымал музыка сахнасы әлі Батыс Африканың басқа елдеріне қарағанда осыншалық атаққа ие болған жоқ, көптеген танымал жазбалар Еуропадан, АҚШ-тан және Конго Демократиялық Республикасынан импортталады. Осы танымал стильдердің көптеп келуіне қарамастан, бірнеше ерте музыкалық топтар сәттілікке жетті, мысалы, Кудби Коаланың «Сааба» тобы, ел астанасы Уагадугу маңындағы аймақтың дәстүрлі мосси музыкасын орындайды. Жарты ғасырлық музыкалық мансабымен әнші Амаду Балаке 20-ғасырдағы елдің ең танымал әншілерінің бірі болды. Балаке өзінің музыкасында манде, мосси және афрокубалық дәстүрлерін үйлестірді. Елдің басқа да ықпалды өнер иелері – Джордж Уэдраого және Джозеф Муса Саламбер "Саламбо". Буркина-Фасодан шыққан танымал дәстүрлі топтарға балафондық топтар, соқпалы аспаптар ансамблі және Фарафина, Габин Дабире сияқты Буркина-Фасоның дәстүрлі музыкалық элементтерін пайдаланатындар кіреді. Бобо-Диулассо – Буркина-Фасоның екінші ірі қаласы, ол оңтүстік-батыстағы Буркина-Фасоның манде халқының мәдени орталығы. Буркинабе суретшісі Барак Ла Воикс Д'ор – дәстүрлі манде стильдерін қазіргі заманғы афробитпен үйлестіретін заманауи суретші. Соңғы кезде Буркина-Фасодағы заманауи музыканттар өз музыкаларына шетелдік ықпалдарды, әсіресе АҚШ-тан келгендерді – хип-хоп, рэп, сальса және техно сияқты жанрларды енгізе бастады. Кот-д'Ивуардан шыққан зуглу жанры және оның бастауы зоук та Буркина-Фасода танымал заманауи жанрлар. Буркина-Фасоға енген тағы бір заманауи жанр – Кот-д'Ивуардың купе декалесі, ол электронды би музыкасымен және соқпалы ырғақтарымен ерекшеленеді. Бұл жанрды пайдаланған Буркина-Фасодағы заманауи танымал суретшілер: Флоби, Дез Алтино, Дикко Филс, Имило Лешансью, Каявото, Хугуо Босс, Разбен, Барса 1er, Агозо, Бебето Бонго, Грег Буркимбила, Дэвид Ле Комбаттант және Софиано.
Дәстүрлі музыка
Буркина-Фасодағы джелилер – әміршілердің мадақтау әндерін орындаған каста, Батыс Африкадағы басқа жерлердегі гриоттар сияқты қызмет етеді: әрбір билеушінің қосылу рәсімінде олар өткен билеушілердің есімдері мен тарихын айтады, адамдардың жеке істеріне араласады және қоғамдық жиындарда өнер көрсетеді. Мосси және олардың гриоттары ежелгі патшалық сарайлар мен сарай музыкасын сақтап қалды. Кора – джелилердің ішекті аспабы, 1240 жылдардағы Мали империясынан бері Батыс Африканың көп бөлігінде танымал. Гамбиялық гриот Мади Вуленди оның ішектерін жиырма бірге дейін көбейткенше, аспапта дәстүрлі түрде жеті ішек болған. Кораны гиполидиялық лад (саута), силаба, сим’би және мандека сияқты бірнеше ладтарда ойнауға болады. Манде тілінде сөйлейтіндер балафонды, ағаштан жасалған ксилофонды да жақсы біледі, оның нақты сипаттамалары жасаушысына байланысты өзгеруі мүмкін. Дагара, Буа және Сенуфо халықтарының да өз түрлері бар. Балафон сияқты, джембе барабандары көбінесе Бобо-Диулассода жасалады. Буркинабе дәстүрлі музыкасының маңызды бөлігі саналатын джембе Малинке тегінен шыққан деп есептеледі. Ол әдетте кальцедрат немесе ленке ағашынан жасалған бір бөлік ағаштан тұрады. Бендре барабаны (Малиде бара, ал Хауса тілінде дума деп аталады) – қабақтан жасалған, үсті ешкі немесе қой терісімен жабылған мембранофон. Бұл ежелгі аспап, шамасы, Нааба Убри билік еткен кезде Моага патшалық сарайларында қасиетті музыка орындау үшін енгізілген, оны бас барабаншы (бенааба) барабанның ортасы немесе жиектеріне соғып, әртүрлі дыбыстар шығарады. Тағы бір ішекті аспап – н’гони. Аңыз бойынша, оны Сенофо аңшысы ойлап тапқан. Н’гони Нигер, Сенегал және Малиде де ойналады. Солтүстіктегі Фула халқы (Фульбе) барабан, ходу (немесе ксалам, банжоға ұқсас терімен қапталған люта) және рити немесе риити (бір ішекті иілген аспап) сияқты әртүрлі дәстүрлі аспаптарда ойнайды, сонымен қатар қол соққысымен бірге күрделі вокалдық техникаларды қолданады. Олардың гриоттары гауло деп аталады.