Жапонияның төмен бағалы әуе компаниясы

Кіріспе

Skymark Airlines Incorporation (бизнес) (Inc.) – Жапонияның Токио қаласының Ота ауданындағы Ханеда әуежайында орналасқан жапондық төмен бағалы әуе компаниясы. Сондай-ақ, ол Наха әуежайында базаны пайдаланады. Бұл Токиодан солтүстікке қарай орналасқан Ибараки әуежайына жүйелі кесте бойынша рейстер ұсынатын жалғыз жапондық әуе компаниясы. Skymark – Жапонияда құрылған алғашқы төмен бағалы әуе компаниясы. Интернет кәсіпкері Шиничи Нисикубо 2003 жылдан 2015 жылға дейін компанияны басқарды, одан кейін автопарк пен қызметтерді кеңейтуге тырысқаннан кейін банкроттықтан қорғануға өтініш берді. 2015 жылдың тамызында Skymark кредиторлары жапондық Integral Corporation (50,1%) жеке капитал қорының басқаруымен, All Nippon Airways (16,5%), Sumitomo Mitsui Banking Corporation және Жапонияның Даму банкінің (33,4%) үлестік инвестицияларымен әуе компаниясын қайта құруға келісті.

Төмен құндық әуе компаниясының қызметі (1996-2010 жж.)

Skymark Airlines 1996 жылы қарашада Жапония әуе тасымалы саласы либералдануынан кейін құрылған тәуелсіз ішкі әуе компаниясы болып табылады және 19 қыркүйек 1998 жылы жұмысын бастады. Компанияның алғашқы бизнес жоспары штаб-пәтерін Осакадағы Итами әуежайында орналастыруды көздеген. 1998 жылы British Airways-тің Жапониядағы бұрынғы жетекшісі Такаси Иде компанияның бас директоры болып тағайындалды. Skymark 1997 жылғы наурыз айында Токиодағы Ханеда әуежайында алты слотқа ие болды және 1998 жылғы наурыз айында кеңсесін Токионың Хамамацучо ауданына көшірді. Компанияның Ханедадан Фукуокаға жасаған алғашқы ресми рейсі 19 қыркүйек 1998 жылы орындалды; 1999 жылы Итамидан Фукуокаға және Саппороға бағыттар ашылды, бірақ 2000 жылы Ханеда-Фукуока бағытындағы рейстер жиілігін арттыру мақсатында бұл бағыттар тоқтатылды. 2002 жылы Skymark үшінші Boeing 767 ұшағын алып, Ханеда-Кагосима бағытындағы қызметтерді, сондай-ақ Ханедадан Сеулге чартерлік рейстерді бастады. 2003 жылы All Nippon Airways компаниясынан экипажсыз жалға алынған төртінші 767 ұшағымен Аомори және Токусимаға рейстер орындала бастады. Компания өзі әзірлеген тиімді ұшақтар мен жүйелерді пайдаланып, төмен баға ұсыну үшін JAL және ANA компанияларынан бәсекелестік бағада қызмет көрсетуге тырысты. Skymark 2005-2006 жылдары Haneda Osaka Kansai бағытында Japan Airlines компаниясымен код-шеринг серіктестігін құрды. JAL 2010 жылы Кобеден шығып кетті, ал Skymark Кобені екінші базаға айналдырды. Skymark 2005 жылдан 2010 жылға дейін Кобе спорт паркі бейсбол стадионының атау құқығын сатып алды. 2010 жылғы сәуірде Skymark 2011 жылдың соңы мен 2012 жылдың басында Нарита халықаралық әуежайынан Асахикава, Саппоро, Фукуока және Окинаваға "Нарита шатлы" қызметін іске қосатынын хабарлады.

Премиум-қызметке көшу (20102014)

2010 жылдың қарашасында Skymark Airbus компаниясымен төрт Airbus A380 ұшағы және екі опциясын тапсыру туралы келіссөздер жүргізіп жатқанын хабарлады, бұл осы типтегі ұшақты тапсырған алғашқы жапондық әуекомпания болды. Әуекомпания бұл ұшақтарды "Нарита" әуежайынан Лондон, Франкфурт, Париж және Нью-Йорк сияқты алыс қашықтықтағы бағыттарда пайдалану ниетін білдірді. Ұшақтар екі класспен, бизнес-класс та 114 орындық, премиум-экономикалық класс та 280 орындық, жалпы 394 орындық конфигурацияда жұмыс істейтін болады. Нисикубо эконом-класс үшін бұрын-соңды болмаған, толығымен жазылатын креслолар концепциясын ұсынды, Skymark командасы бұл жаңалықтың бір бағытты билеті 100 000 иенге тең болғанда өзін-өзі ақтауға жететінін есептеді. 2012 жылдың шілдесінде Skymark жеті Airbus A330-300 ұшағын жалға алып, отандық бағыттарда бәсекеге қабілетті ұсыныс жасауға тырысты. Skymark бұл ұшақтарды 271 орындық, бір класспен, премиум конфигурацияда, 38 дюймдық кресло қашықтығы және 22 дюймдық кресло енімен жабдықтауды жоспарлады, бұл алдын ала "Жасыл креслолар" деп аталды және Japan Airlines әуекомпаниясының отандық "J класы" ұсынысына ұқсас болды. Skymark сонымен қатар 737 паркіне "Жасыл креслолар" кабиналарын орнатып, екі классты конфигурация жасауды жоспарлаған, бірақ 2014 жылдың басында басқа бюджеттік әуекомпаниялармен бәсекелесу үшін бір класспен 737 паркін сақтап қалуды жөн көрді. Біраз дау тудырған жайт, Skymark A330 рейсіндегі стюардессалар әдеттегі Skymark поло көйлектерімен салыстырғанда, әр бағыттың алғашқы алты айында мини юбка киетінін хабарлады. Жапонияның бортсеріктерінің федерациясы бұл идеяға наразылық білдіріп, киімдер оларды киген әйелдер үшін қауіпті екенін және оларды мазақтау мен объектілеуге әкелуі мүмкін екенін мәлімдеді. 2013 жылдан бастап Delta Air Lines Skymark компаниясымен код-шеринг келісімін жасауға қызығушылық танытты, себебі Delta өзінің Токио бағыттарын кеңейтіп жатқан еді. Алайда, ANA компаниясының Skymark-қа инвестиция салғаннан кейін, Delta компаниясымен код-шеринг келісімін жасау және одан әрі серіктестік құру мүмкіндігі төмендеді.

Қаржылық құлдырау және шығын (2014-2015 жж.)

Skymark-тың қаржысы валюта бағамының өзгеруінен ауыр зардап шекті. 2011 жылдың ақпан айында Skymark A380-ге алғашқы тапсырысын берген кезде жапон иенасы АҚШ долларына қатысты 82 иенаның тарихи жоғары деңгейінде сауда жасады. 2012 жылдың соңында «Абеномика» саясаты енгізілгеннен кейін иенаның құны төмендеп, 2015 жылдың басында бір долларға шамамен 102 иенаға жетті. Skymark-тың көптеген маңызды инвестициялары мен шығындары доллармен белгіленген – оның ішінде A380 тапсырыстары, A330 лизингтері және отын шығындары, ал ішкі билеттерден түскен кірісі иенамен есептелді, сонымен қатар авиакомпания валюта бағамын сақтандырмады. Skymark 2013 жылдың наурызынан 2014 жылғы қаржы жылында бес жыл ішіндегі алғашқы таза зиянын тіркеді. Airbus 2014 жылдың сәуір айында Skymark-тың алғашқы A380 ұшағын аяқтады және оны кабиналық жабдықтау үшін Германияға жіберді. Мамыр айында Skymark A380 тапсырысын қаржыландыруға қатысқан еуропалық банкпен кездесуді кейінге жылдыруды сұрады. Airbus мұны Skymark келісімшартты қайта қарауға тырысып жатқанының белгісі деп түсінді және маусым айында Skymark бас кеңсесіне қаржылық кеңесшілер тобын жіберді. Апталық келіссөздерден кейін олар A380 сатып алу келісімін өзгертуді ұсынды, егер Skymark белгілі бір кіріс деңгейіне жетпесе, Нишикубоның акцияларын Airbus таңдаған тәуелсіз инвесторға сатуға міндетті болады. Нишикубо бұл ұсынысты шілде айының басында қабылдамады, себебі Skymark мақсатқа жетпеу қаупі бар деп ойлады. Шілде айының соңында Airbus әуе компаниясының A380 тапсырыстарын тоқтатып, оның нашар қаржылық көрсеткіштерін ескере отырып, сатып алуды қаржыландыру қабілетіне алаңдаушылық білдірді. Нишикубо компанияға келісімшартты қайта қарау мүмкіндігі берілмегенін, тек тоқтату туралы хабарлама келгенін айтты. Келіссөздерден кейін Airbus Skymark-қа Лондон сотында зиянды өтеу туралы талап ашты. Хабарлама бойынша, Skymark Airbus-қа ұшақтар үшін 26,5 миллиард иена төлеген және 70 миллиард иенаға дейін айып төлеуі мүмкін. Airbus дауы созылғанда, Skymark жаңа қаржы көздерін іздеді. 2014 жылдың қараша айында Skymark Japan Airlines компаниясымен ынтымақтастық туралы келісімге келді, онда Skymark-тың Ханеда әуежайынан және одан күн сайынғы 36 рейс JAL компаниясымен кодтық бөлісу арқылы жүзеге асырылады, бұл Жер, инфрақұрылым және көлік министрлігінің бекітуіне байланысты. Skymark бастапқыда JAL-дің тәуелсіздігіне қауіп төндіре алмайды деп есептегендіктен, оны іздеді; JAL-дің банкроттық қайта құру шарттары оған Skymark-қа инвестиция жасауға кедергі келтірді. Алайда, жапон үкіметі Skymark-ты кодтық бөлісу келісімін JAL және ANA екеуімен үшжақты етуге шақырып, биліктегі Либералды-демократиялық партияның ANA-ға деген басымдығын көрсетті. Skymark сондай-ақ JAL-мен байланысты сауда компаниясымен, содан кейін ANA-мен байланысты сауда компаниясымен келіссөздер жүргізу арқылы 1 миллиард иенадан астам жабдықты сату және қайта жалға беру арқылы ақша жинауға тырысты. 2015 жылдың қаңтар айында ANA Skymark-қа қаржылық қолдау көрсетуден бас тартты, ал бірнеше инвестициялық қорлар да компанияға ақша салу перспективасына қарсы болды.

Skymark's finances were hit hard by foreign exchange rate fluctuations. In February 2011, when Skymark placed its initial A380 order, the Japanese yen was trading at historically high levels of around 82 yen to the U. S. dollar. After the introduction of the Abenomics policy in late 2012, the yen plunged in value, reaching around 102 yen to the dollar in early 2015. Many of Skymark's major investments and expenses were denominated in dollars—including the A380 orders, the A330 leases and its fuel costs—while its domestic ticket revenue was in yen, and the airline did not engage in exchange rate hedging. Skymark recorded its first net loss in five years for the March 2013 – 2014 fiscal year. Airbus completed Skymark's first A380 in April 2014 and sent the aircraft to Germany for cabin installation. In May, Skymark requested to reschedule a meeting with a European bank involved in financing of its A380 order. Airbus interpreted this as a signal that Skymark sought to renegotiate the contract, and sent a team of financial advisors to Skymark's head office in June. After a week of meetings, they proposed an amendment of the A380 purchase agreement, with the condition that if Skymark did not meet a certain revenue target, Nishikubo would be required to sell his shares to an outside investor chosen by Airbus. Nishikubo rejected this proposal in early July, believing there was a significant chance that Skymark would miss the target. In late July, Airbus announced that it had terminated the airline's A380 orders, citing concerns over the airline's ability to fund the purchase in light of its poor financial performance. Nishikubo complained the airline was not given the opportunity to revise the contract, but simply received a fax notifying it of the termination. After further negotiations, Airbus sued Skymark for damages in a London court; it was reported that Skymark had already paid Airbus 26.5 billion yen for the aircraft and could face up to 70 billion yen in penalties. As the Airbus dispute lingered, Skymark pursued new sources of cash. It announced in November 2014 that it was exploring a cooperative relationship with Japan Airlines under which Skymark's 36 daily round trips to and from Haneda Airport would be code shared with JAL, subject to approval by the Ministry of Land, Infrastructure and Transport. Skymark initially pursued JAL due to a perception that JAL could not threaten Skymark's independence; the terms of JAL's bankruptcy restructuring prevented it from making an investment in Skymark. However, the Japanese government pressed Skymark to make the codeshare trilateral with both JAL and ANA, reflecting the ruling Liberal Democratic Party's preference for ANA. Skymark also attempted a sale and leaseback of over 1 billion yen in equipment as a cash raising measure, negotiating with a JAL affiliated trading company and then with an ANA affiliated trading company. In January 2015, ANA refused to provide financial support to Skymark, and several investment funds also balked at the prospect of injecting cash into the company.

Банкроттық жағдай (2015-2016 жж.)

Skymark 2015 жылдың қаңтар айында Токио аудандық сотында Корпоративтік жаңғырту заңы бойынша банкроттықтан қорғану туралы өтініш берді (Америка Құрама Штаттарындағы 11-тарау банкроттығына немесе Ұлыбританиядағы басқаруға тең). Ол Нисикубоның бас директор лауазымынан кететінін және оның орнына қаржы директоры Масаказу Аримори тағайындалатынын мәлімдеді. Skymark-тың қайта құру жоспары мамыр айында сотқа ұсынылды, онда жапондық жеке меншік инвестициялық қоры Integral қайта капиталдандырылған компанияның 50,1%-ына ие болуы, ANA – 16,5%-ына, ал қалған 33,4%-ы Үкіметке байланысты Даму банкі және Сумитомо Мицуи Банкинг Корпорациясы басқаратын инвестициялық қорға тиесілігі көзделді. Сондай-ақ, Integral жаңа төрағаны, DBJ – жаңа бас директорын тағайындау және Skymark пен ANA арасында кодты бөлісуді қамтамасыз ету жоспарланған. Skymark-тың қарызының үштен екі бөлігін иеленген Intrepid Aviation және Airbus бұл жоспарға қарсы болды, ал Intrepid Skymark-тың қайта құруын қаржыландыруға басқа (белгісіз) әуе компаниясын тартуды көздейтін бәсекелес жоспар ұсынды. Intrepid осы балама жоспарға қолдау көрсету үшін бірнеше шетелдік әуе компанияларына жүгінген. 2015 жылғы 6 тамыздағы кредиторлардың соңғы дауыс беруі нәтижесінде ANA және Integral қолдаған жоспар Intrepid және Delta қолдаған бәсекелес жоспарды жеңді. Delta жоспары бастапқыда Airbus-тың Delta-менғы жақын қарым-қатынасына байланысты көшбасшы болып саналды, бірақ Airbus соңында жағын өзгертіп, ANA жоспарын қолдады. Nihon Keizai Shimbun газетінің хабарлауынша, ANA шілде айының соңында Airbus ұшақтарын сатып алу туралы шартты ұсыныс жасады, бірақ Delta белгіленген мерзімге дейін оған жауап бермеді, нәтижесінде Airbus қайта құруға қатысты ұстанымын өзгертті. ANA 2015 жылдың соңында үш A380 ұшағына тапсырыс берді, бұл ANA-ның жалпы флоты жоспарына сәйкес келмейтінін мойындады, бұл ANA Airbus-тың қолдауын алу үшін Skymark-тың A380 тапсырыстарын қабылдауға келіскен деген болжамдарға әкелді.

Банкроттықтан кейінгі кезең (2016-2020)

2016 жылы банкроттан шыққаннан кейін Skymark қаржысы күтілгеннен тез жақсарды; компания 2016-2017 қаржы жылында 6,7 миллиард иен операциялық табыс тіркеді. Skymark желісін кеңейтуді Кобе мен Ибаракидегі өріс орталықтарына (хабтарына) бағыттады және 2018 жылдың жазында күніне 150 рейс өткізу жоспарланғанын хабарлады, бұл 2017 жылдың жазындағы 138 рейстен асып түседі. Skymark 2018 жылдың маусым айында Наритадан Сайпанға және Палауға халықаралық чартерлік рейстер ұйымдастыруды көздеп отырғанын мәлімдеді, бұл компанияның алғашқы халықаралық рейстері болды, ал Сайпанға жасалатын рейстер кейіннен 2019 жылдың соңында тұрақты рейстерге айналды.

COVID-19 пандемиясы, екінші қаржылық шығын (2020-нан қазіргі уақытқа дейін)

2020 жылдан бастап COVID-19 пандемиясына байланысты Сайпан бағыты тоқтатылды және қайта ашылмады; 2022 жылдың соңында Skymark компаниясының бас директоры әуе компаниясының 2026 жылға дейін жоспарлы халықаралық рейстерді қайта бастау ниеті жоқ екенін мәлімдеді. 2020 жылдың тамызында авиакомпания 2020 жылдың қазан айынан бастап рейстерді іске қосатын Шимодзисима әуежайын жаңа бағыт ретінде жариялады. 2021 жылы, COVID-19 пандемиясының салдарынан туындаған бірінші жылда Skymark 27 миллиард иен операциялық зиянға ұшырады, бұл компания банкроттан шыққаннан бергі ең ауыр зиян болды. Әуе компаниясы 2022 жылы да 17 миллиард иен операциялық зиянды тіркеді.

Жиі ұшу бағдарламасы

Skymark 2014 жылдың қаңтарында премиум ішкі рейстерін іске қосумен бірге жиі ұшатын жолаушылар бағдарламасын енгізуді жоспарлаған. Алайда, бағдарламаны іске қосу 2013 жылдың желтоқсанында халықаралық рейстерге дайындыққа көбірек назар аудару үшін кейінге шегерілді, содан кейін ол мерзімізсіз тоқтатылды. Әуе компаниясы өз жиі ұшатын жолаушылар бағдарламасын сақтап отырмаса да, 2011 жылдың маусымынан бері Delta Air Lines SkyMiles бағдарламасының мүшелеріне сыйлық билеттер ұсынып келеді. Бірақ екі әуе компаниясы кодтық әріптестік жасамайды, және Skymark рейстері Delta SkyMiles бағдарламасы бойынша жинақтауға жарамайды.