Кіріспе

Виктория Кресімен марапатталған Гай Пенроуз Гибсон (12 тамыз 1918 – 19 қыркүйек 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштеріндегі көрнекті ұшқыш. Ол 617 эскадрильяның алғашқы командирі болды және 1943 жылы «Бөгет бұзушылар» операциясын басқарды, нәтижесінде Германияның Руры аймағындағы екі ірі бөгет қиратылды. 1943 жылдың мамырындағы операциядан кейін ол британдық және Достас әскерлеріне берілетін жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін ең жоғары награда – Виктория кресімен марапатталды және сол кездегі ең көп награда алған британдық әскери қызметшісі атанды. Гибсон туған кезде оның әкесі Империялық Үндістан орман қызметінде офицер болып, 1922 жылы Симла төбелі аймақтарының орманды қорғау басшысы болды. 1924 жылы, ол алты жаста болғанда, оның ата-анасы ажырасты. Оның анасы Гибсон, үлкен ағасы Александр («Алик») және қарындасы Джоанды тәрбиелеу құқығын алды және Англияға оралуға шешім қабылдады. Оның отбасы Корнуоллдағы Портлевеннен келгендіктен, Нора Гибсон алдымен Пензанс қаласына қоныстанды. Гибсон Англиядағы мектепке қарындасымен бірге, Вест-Корнуолл колледжіне барып оқыды. Кейін анасы Лондонға көшіп, ол Кенттегі Фолкстондағы Эрлс авеню мектебіне, кейіннен Сент-Джордж аталған дайындық мектебіне интернатқа жіберілді. Үндістаннан оралғаннан кейін Гибсонның анасы ішімдікке тәуелділікке ұшырады, ол алкоголизмге айналды. Оның мінез-құлқы көбінесе өзгеріп, балаларына қатысты зорлық-зомбылыққа дейін жетті. Мектеп Гибсон мен оның ағасы үшін демалыс күндері тұруға орын ұйымдастырды. Нораның кіші әпкесі, миссис Беатрис («Гвенни») Кристофер, Гибсонға өз үйінде жеке бөлме берді. Оның күйеуі Джон Нораға оқу ақысын төлеуге көмектесті. Олар сондай-ақ немерелерін қолдау үшін мектеп шараларына қатысты. Гибсон академиялық жағынан орташа оқушы болды және Регбидің екінші құрамында ойнады. Оның қызығушылықтары ғылым мен фотосуретке қатысты. Жасөспірім шағында ол киноорганның жұмыс істеу принципіне қызығушылық танытып, оны жақсы білген сияқты. Ол түрлі кітаптар оқыды, әсіресе Артур туралы аңыздар мен Шекспирді. Оның сүйікті пьесасы – Генрих V. Ол үйдің префекті болды. Гибсон ерте жасынан-ақ ұшуды армандады. Ол өзінің балалық шағындағы батыры, Бірінші дүниежүзілік соғыстың аса көрнекті ұшқышы Альберт Боллдың суретін әпкесінің үйінің қабырғасына іліп қойған. Оның мақсаты – азаматтық ұшқыш болу еді. Ол Виккерс компаниясына кеңес сұрап хат жазды, олардың бас сынақ ұшқышы капитан Джозеф «Матт» Саммерс жауап берді, ол Гибсонға алдымен RAF-ке қысқа мерзімдік қызметке түсіп, ұшуды үйренуі керек деді. Гибсон RAF-ке өтініш берді, бірақ медициналық комиссиядан өтпегендіктен қабылданбады, себебі оның аяқтары тым қысқа болды. Кейіннен оның өтініші қабылданды және жеке ісінде «аяқтарының ұзындығы қанағаттанарлық деңгейде» деген жазба қалдырылды. Ол 1936 жылдың қараша айында қысқа мерзімдік қызметке қабылданды.

Бастапқы әскери дайындық

Гибсон 1936 жылғы 16 қарашада Бристоль ұшқыштар мектебінде ұшу оқуын бастады, 6-шы ұшу оқу курсы және азаматтық инструкторлармен бірге. Қатты ауа райының салдарынан курс 1937 жылғы 1 қаңтарға дейін аяқталмады. Біраз демалыстан кейін, ол RAF Uxbridge-дегі 24-ші (оқу) тобына RAF негізгі дайындығы үшін ауысты. 1937 жылғы 31 қаңтардан бастап ол әрекет етуші ұшқыш офицері қызметіне тағайындалды. Содан кейін ол 5-ші ұшу курсының кіші бөлімінің мүшесі ретінде RAF Netheravon-дағы 6-шы ұшу оқу мектебінде ұшу оқуын жалғастырды. 1937 жылғы 24 мамырда ол ұшқыш қанаттарын алды. 1937 жылғы жаздағы оқу барысында, ол 3-ші қаруландыру оқу станциясында, Саттон Бридж, Линкольнширде қосымша оқудан өтті. Ол көп қозғалтқышты ұшақтарда тәжірибе алуға мүмкіндік беретін бомбалаушы ұшақтарды таңдады, бұл азаматтық ұшу мансабын жоспарлағандар үшін қалыпты жағдай еді. Ол Нетеравонға оралып, 1937 жылғы 31 тамызда бітірді. Ол барлық жердегі емтихандарды алғашқы рет 77,29% орташа баллмен және "орташа" ұшу рейтингімен тапсырды. Дегенмен, оның серік ретіндегі рейтингі кіші офицерлерге және әсіресе жердегі экипажға кейде өрескел және жоғарыдан қараушылықпен қарым-қатынас жасағандықтан орташадан төмен болды.

No 83 (бомбардировшы) эскадрильясы

Гибсонның алғашқы қызметі No. 83 (бомбардировщик) эскадрильясы, Эдинбургтің батысында орналасқан RAF Turnhouse-та басталды. Ол "А" тобына тағайындалды және ұшқыш офицер Энтони "Оскар" Бриджменнің жетекшілігіне алынды. Эскадрилья Hawker Hind ұшақтарымен ұшып жүрді. Ол ұқсас жекеменшік мектептерден шыққан офицерлердің қалыптасқан тобына қосылды. Кейбіреулері эскадрильяда бірнеше жыл болғандықтан, қызмет бабында өсуі баяу болды. 1937 жылдың 16 қарашасында ол ұшқыш офицері болып тағайындалды. Оның жердегі экипажға қатысты мінез-құлқы әлі де қанағаттандырмайтын болып есептелді, сондықтан олар оған "Мақтаншыл" деген лақап ат қойды. 1938 жылдың наурыз айында эскадрилья No. 2 тобынан No. 5 тобына ауыстырылып, RAF Scampton әуежайына көшірілді. Маусым айында олар RAF Leuchars-қа қару-жарақ оқу лагеріне барды. Қазан айынан бастап эскадрилья Handley Page Hampden ұшақтарына ауыса бастады, бұл 1939 жылдың қаңтарында аяқталды. 1938 жылдың қазан айындағы тергеу барысында Гибсон RAF Hemswell әуежайындағы оқиғадан кейін немқұрайлылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Маусым айында ол ұшқыш офицері болып жоғарылатылды. 25 шілдеде эскадрилья Францияның оңтүстігіне ұзақ қашықтыққа ұшты. Олар тамыз айында Лондон үстіндегі ішкі қорғаныс жаттығуларына қатысты. Содан кейін ол жазғы демалысына кетті. Ол осы кезде әлі бірде-бір ұшақты түнде ұшқан немесе қондырған емес еді.

Бірінші операциялық сапар: No 83 эскадрилья, Бомбардировка командалығы

Гибсон 1939 жылғы 31 тамызда телеграмма арқылы Скамптонға қайта шақырылды. 1939 жылғы 3 қыркүйекте, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін екі күн өткен соң, Гибсон ұшып кетті. Ол Вильгельмсхавен маңында орналасқан неміс флотына шабуыл жасауға таңдалған ұшқыштардың бірі болды. Ол 18:15-те ұшып кетті. Ауа райының нашарлауына байланысты операция тоқтатылды және ол 23:00 шамасында Скамптонға қайта оралды. 5 қыркүйекте ол мешітте жүргенде иттің шаққандығына ұшырады. Оның қолына таңғыш салынды және 36 сағат демалысқа жіберілді. Бұл оған ағасының Рагбидегі үйлену тойына қатысуға мүмкіндік берді, онда ол Алик үшін куә болды. Қайтып келгенде эскадрилья Манчестер маңындағы Рингвейге "Scatter Scheme" жобасы бойынша көшірілді. Олар он күн бойы сол жерде болды. Келесі операция желтоқсан айында, "Талпыныс соғысы" кезінде жүзеге асырылды. 1940 жылдың ақпан айында Гибсон RAF Лоссимут әуежайының жағалаулық командасына уақытша жіберілген эскадрильяның бір мүшесі болды. 27 ақпанда ол U-кемесіне шабуыл жасауға жіберілген операцияға қатысты. Алайда, байланыс мәселелеріне байланысты, бір ұшақ Корольдік теңіз күштерінің су асты қайығына бомба тастады. Оқиғаға қатысқан жоғары шенді офицерлер эскадрильяны қанағаттанарлық деңгейге жеткізе алмағаны үшін сөгіс алды. Содан кейін эскадрилья қарқынды оқудан өтті. 1940 жылдың сәуірінен қыркүйегіне дейінгі кезең Гибсонның мансабындағы ең қарқынды кезеңдердің бірі болды. Ол 5 айда 34 операция жасады, оның 10-ы маусым айында болды. Операциялардың түрлері әртүрлі болды: "бағбандық" – түрлі теңіз жолдары мен порстарға кіреберістерге миналар салу, капиталдық кемелерге шабуылдар, сондай-ақ жердегі әскери және экономикалық нысандарға шабуылдар. Осы уақыт ішінде ол өте батыл, әсіресе ауа райы нашар болғанда да ұшуға дайын болғаны үшін танылды. 1940 жылдың 9 шілдесінде "Дистинктивті ұшу кресімен" (DFC) марапатталды. Ол Дортмунд-Эмс каналына төмен деңгейде шабуыл жасауға дайындалды, бірақ 12 тамыздағы шабуылға қатыспады. 27 тамызда Лорианға шабуылдан оралғанда, ол Dornier Do 215 ұшағын көріп, оған шабуыл жасады. Ол "көп мүмкіндігі бар" деп есептелді. 1940 жылдың 3 қыркүйегінде ұшқыш лейтенанты шеніне көтерілді. Эскадрильямен жасаған соңғы операциясы 1940 жылдың 23 қыркүйегінде Берлинге болды. Артур Харрис, сол кездегі №5 топтың әуе офицері (AOC), кейін Гибсонды сол кездегі өзінің қолбасшылығындағы "ең белсенді ұшқыш" деп сипаттады. Әдеттегідей, ұшқыштарға операциялардан демалыс беру үшін Гибсонды №14 операциялық оқу бөліміне (OTU) RAF Cottesmore әуежайына ұшу нұсқаушысы ретінде жіберді. Ол екі апта болды, оның бір бөлігі демалыста өтті, бірақ ол жайғаса алмады. Содан кейін ол №16 OTU әуежайына ауыстырылды. RAF Upper Heyford. Осы уақытта әуе штабының бас қолбасшысының орынбасары, авиация маршалы Шолто Дуглас және №12 (Жауынгерлік) топтың AOC, авиация вице-маршалы Траффорд Ли Малори, Харриске түнгі ұшқыштарға түнгі ұшу тәжірибесі бар бомбалаушы ұшқыштарды беруге шақыру жасады. Гибсон ерікті болып тіл білдірді. Харрис ұшқыштарды таныстыратын хат жазды, онда "Гибсон ең жақсысы" деген пікір айтылды. Харрис Гибсонның мансабына көмектесуге келісті, ол осы турды "менің күшіммен ең жақсы командамен" аяқтағаннан кейін.

Екінші операциялық сапар: No 29 эскадрилья, Ұрғыш командасы

Гибсонға 1940 жылғы 13 қарашада No. 29 эскадрильяға «А» тобының командирі ретінде баяндама беруге бұйрық берілді. Эскадрилья RAF Digby базасында орналасқан, бірақ RAF Wellingore-дегі шағын спутниктік алаңнан шамамен алты миль қашықтықта ұшқан. Офицерлер клубы жақын маңдағы The Grange-те орналасқан. Ол келген кезде эскадрилья командирі, эскадрон басшысы Чарльз Виддоуз 1940 жылғы шілдеде эскадрильяның таратылуына әкеліп соқтыратын тәртіпсіздік ошағынан кейін эскадрильяны қайта құру процесінде болды. Ол өнімсіз ұшқыштарды іріктеуде және топ командирлерін ауыстыруда болды. Гибсон эскадрильяның көп жылдардан бері қызмет ететін кейбір мүшелерінен наразылыққа ұшырады, себебі ол жаңа топ командирлерінің бірі ретінде Виддоуздың реформаларының бір бөлігі ретінде қарастырылды және ол эскадрильяның бұрынғы мүшесінен жоғары қойылды. Сонымен қатар, ол бомбалаушы эскадрильясынан келген. Моральдің төмендеуінің басты себебі – жауынгерлік жетістіктердің болмауы. Bristol Blenheim түнгі жойғыш ретінде жоспарланбаған, ал әуедегі ұстау (AI) әлі де дамудың бастапқы кезеңінде болды. Сонымен қатар, Виддоуз эскадрильяны Ternhill, Kirton және Wittering қалаларындағы бірнеше ұшқыштармен бөлуге және бір уақытта Дигбиде жартысынан аспайтын мөлшерде ұстауға міндетті болды. Гибсон Blenheim ұшақтарында алты операция жасады. Виддоуз өзінің ұшқыштарын конверсия кезінде жеке бақылауда ұстады. Гибсонның Beaufighter ұшағында алғашқы рейсі 1940 жылғы 1 желтоқсанда болды. Содан кейін ол AI процедурасы бойынша қарқынды оқудан өтті. Ол түнгі жойғыш мәдениетінің бомбалаушылардан өте ерекше екенін анықтады, себебі экипажтағы екі адам ұшқышқа нысананы табу үшін AI операторының басшылығына сене отырып, команда ретінде жұмыс істеуі керек болды. Гибсон Beaufighter ұшағында алғашқы операциялық рейсін 10 желтоқсанда сержант Тейлор AI операторы ретінде жасады. Сол қыста ауа райы нашар болды және ол қаңтар айында барлығы үш рет қана ұшты. Ол 12 наурызда бір ұшақты атып түсіргенін мәлімдеді, бірақ бұл расталмады. Алайда, 14 наурыздағы атып түсірілуі Heinkel He 111 екені расталды. Ол эскадрилья үшін трофей ретінде ұшақтың құйрық бөлігін және экипажтың кемесін алу үшін Скегнеске барды. 8 сәуірде Веллингрге қонғанда оған шабуыл жасалды. Гибсон зардап көрмеді, бірақ оның AI операторы, сержант Белл, аяғынан жарақат алды. Сәуір айында Виддоуз эскадрильяны 12-ден 11-топқа ауыстырып, Кенттегі RAF West Malling-ке көшірді. Гибсон 25 сәуірде онымен бірге ғимараттарды тексеру үшін ұшты. 29 сәуірде толық эскадрилья ұшты. Гибсон 1941 жылғы маусымның соңында эскадрилья басшысы қызметіне көтеріліп, командирдің болмаған жағдайында оның орынбасары болды. Виддоуз станция командиріне көтеріліп, оның орнына қанат командирі Эдвард Колбек Уэлч тағайындалды. Гибсон тағы екі ұшақты атып түсіргенін мәлімдеді. 3/4 мамырда, мүмкін Heinkel болған, тағы бір белгісіз бомбалаушы отпен жалынды. 6 шілдеде ол Ширнесске жақын жерде 8/KG4 Heinkel He 111H 5 ұшағын атып түсірді. Операциялардан демалыс ретінде Гибсонды ОТУ-ға жіберуге тиіс болды, бұл жолы No. 51 OTU, RAF Cranfield бас ұшу нұсқаушысы. Ол бұл кезде бомбалаушыларға қайта оралуды шешкен. 15 желтоқсанда No. 5 топқа ауысу туралы өтініш бергенімен, Жауынгерлік командалық оның Cranfield-ке баруы керектігін талап етті. Оның мүмкіндігі бірнеше аптадан кейін, 1942 жылғы 22 ақпанда Артур Харрис Бомбалаушы командасының әуе офицері (AOC in C) болып тағайындалғанда келді. Харрис 1940 жылғы қыркүйекте берген уәдесін орындады. Ол Гибсонды сұхбатқа шақырды. 22 наурызда Харрис авиация вице-маршалы Джон Слессорға, No. 5 топтың AOC-іне, Гибсонды Lancaster эскадрильясының командирі етіп тағайындау ниеті туралы хат жазды. Харрис No. 207 эскадрильясын ұсынды. Слессор өз қалауын пайдаланып, Гибсонды No. 106 эскадрильясының командирі етіп тағайындады. Гибсон No. 51 ОТУ-дан жіберілді және сәуірге дейін демалысқа жіберілді, оны Оңтүстік Уэльсте өткізді.

Үшінші операциялық сапар: No 106 эскадрилья, Бомбардировщик командалығы

Жаңадан тағайындалған қанат командирі Гибсон, бар болғаны 23 жасында, RAF Coningsby-дегі 106-шы эскадрильяға келгенде, әскердің көңіл-күйі жақсы болды, бірақ жаңа екі қозғалтқышты Avro Manchester ұшағына байланысты үлкен көңілсіздік болды, себебі оның Rolls Royce Vulture қозғалтқыштарының сенімділігі төмен еді. Сондықтан эскадрилья Rolls Royce Merlin қозғалтқыштарымен жабдықталған төрт қозғалтқышты Avro Lancaster ұшақтарына көшуге жоспарланған, олар қол жеткілікті болғанда. Гибсон 1942 жылдың 22 сәуірінде Балтық теңізінде мина орнату операциясы арқылы бомбалаушы ұшақтармен ұшуға қайта кірісті. 1942 жылдың сәуір айы эскадрилья үшін сәтті ай болды. Олар 18 түн бойы, алты түнді қатарынан ұшты, және 5-ші топ пен бомбалау бас қолбасшылығындағы сарапшылар ұшу көрсеткіштерінің жақсарғанын байқады. Гибсон командир ретінде қауіпке бірлесіп қатысуын көрсетуге баса назар аударды. Ол оңай нысаналарға емес, қиын нысаналарға басымдық беріп, үздірілмейтін агрессияны көрсетуді жалғастырды. Ол эскадрильядағы әрбір адамнан бірдей нық қадамдарды күтті. Ол экипаждарды сенімділікке тексеруде аяусыз болды. Станцияның медициналық қызметкері, нағыз денсаулығы нашар болғандар мен жалған ауруға шалыққандарды ажыратуда шеберлікке жетті. Алайда, ол кейде қателіктер жасауға бейім болды және кейбір экипаждар мен олардың мүшелерін қудалауға ұшырады. Виддос сияқты, ол жаңа экипаждарды мұқият бақылап, оларды "Настурциумдық оқу" арқылы оперативтік ұшуға дайындады – мина орнату және одан кейін оңай нысаналар. Оларды үлкен тәуекелге ертерек ұшыратуға қысым көрсетілді және ол эскадрильяны басқару жолына ешқандай араласуды қабылдамайтыны үшін танымал болды. Гибсонның жедел жазалау шаралары эскадрильяның тиімділігін арттыруға бағытталған конструктивті міндеттерге, мысалы ұшақтарды, қозғалтқыштарды немесе қару-жарақтарды күтіп-жөндеуге бағытталған. Ол операцияларға деген құлшынысын бөлісетін офицерлердің ішкі шеңберінің қалыптасуына жауапты болды. Олардың бос уақыттағы іс-әрекеттеріне жүзу, су полосы және ату кірді. Алайда, ол офицерлерге және жердегі экипажға қатысты мінез-құлқы мәселе тудыруы мүмкін еді. Оның келгеннен кейін көп ұзамай, офицерлердің бірімен болған оқиғаны олар ерекше жоғары бағалады және жердегі экипаж оған тез арада "Бала император" деген лақап ат берді. Гибсон "қатардағы әскерлермен және отарлықтармен" қарағанда өз сыныбы мен шыққан ортасымен жақсы қарым-қатынаста болды. Джо Маккартидің экипажының бомбалаушысы Джордж "Джонни" Джонсон 106-шы эскадрильяда оның қатаң тәртібі үшін "Бас жауыз" деп аталғанын, ол төменгі шендегілермен араласпағанын немесе офицерлер, жердегі экипаждармен немесе канадалықтармен сөйлеспегенін айтты. Кішкентай адам болған ол менмен, өркөкірек және қатаң тәртіпті болды, бірақ "мақтан тұтуға лайық нәрсесі болды" және "шынайы көшбасшы" болды, бірақ "ол ешқашан маған сөйлемеді немесе тіпті мойындамады". 11 мамырда ол RAF Rauceby ауруханасына жатқызылды. Нақты себебі белгісіз, бірақ синустық немесе ортаңғы құлақтың проблемасы болуы мүмкін. Содан кейін ол екі апталық демалысқа жіберілді. Бұл ол "Мың бомбалаушы рейдтері" деп аталған операцияға қатыса алмады, оның біріншісі 1942 жылдың 30 мамырында Кельн қаласында жасалды. Ол бұны ренжітуші деп тапты, өйткені бұл рейд бомбалау ағынын енгізді. Бұл ұшақтарды қорғанысты басып алуға тырысып, әрқайсысына белгілі бір орын, биіктік диапазоны және уақыт белдеуі бөлінген. Осы кезеңде нысананы анықтауға арналған фотосуреттер енгізілді. Гибсон оны сынап көрді, содан кейін барлық ұшақ экипаждарын "суретке бағдарлануға" шақырды. Жақсы суретке түсіру тез арада эскадрильялар арасында да, олардың ішінде де бәсекеге айналды. Ол 8 шілдеде Дейв Шаннонмен бірге Ланкастерде алғашқы операциялық рейсін жасады. Олар 11 шілдеде Данцигке барған кезде қайтадан бірге болды. 18 шілдеде Эссендегі Крупп қару-жарақ зауытына күндізгі бомбалау рейсі кезінде олар қатты қорқып қалды. Бұл түнде қиын және қауіпті нысана ретінде белгілі болды, күндіз одан да нашар болады деп күтілді, және олар Влиссингенге жақын кезде еске алынды. Олар бомбаларын теңізге лақтырып тастап, қайтып оралды. Эскадрильяға екі жаңа бомбалаушы нысананы қолдану бойынша арнайы жаттығулар жүргізілді. Алайда Гибсон ұшақтардың 8,500 футтан төмен кемелерге шабуыл жасамауын ескертті. Олар бұл жаттығуды 1942 жылдың 27 тамызында Гдыняға марафондық ұшумен жүзеге асырды. Мақсаттары - Гнайзенау мен Шарнхорст. Гибсон Шеннонмен бірге ұшып, олар ұшу барысында орын алмасты. Олар келген кезде нысананың үстінде күтпеген тұман болды. Гибсонның бомбалаушысы, RAF Manby-дің бомбалау нұсқаушысы Ричардсон, нысанаға 12 жаттығуды талап етті, бірақ олар кемені зақымдауға жетпеді. Шындығында, рейд кезінде ең бір кеме де зақымдалған жоқ, бірақ эскадрильяның рейдке дайындығы Харрис пен 5-ші топтың бас қолбасшысы Алек Коритон байқады. 30 қыркүйекте эскадрилья Coningsby-ден Ноттингемширдегі RAF Syerston-ға көшті. Олар бұл көшудің ұшақтардың қону-көтеру жолағы бетонмен жабылғанша уақытша ғана болатынын күтті, бірақ Coningsby-дегі мәселелер оны тұрақты етірді. Гибсон Syerston-ның станция командирі, топ капитаны "Гас" Уолкермен тез арада жақсы қарым-қатынас орнатты. Қазан айында олар үш және алты ұшақтың құрамында төмен деңгейдегі жаттығулар жүргізуге міндеттелді. Бұл жаттығу Франциядағы Ле Крёзоға жасалған 17-ші рейдте қолданылды. Гибсон және Хопгуд жақын мандағы Моншаниндегі электрлік трансформаторлық станциясына шабуыл жасаған ұшқыштардың арасында болды. Ай соңында олар Италиядағы Генуя, Милан және Турин сияқты нысаналарға шабуыл жасауды бастады. 1942 жылдың қараша айында Гибсон Ең батырлық орденімен марапатталды (DSO). 8 желтоқсанда Гибсон ұшпады. Ол Уолкермен бірге басқару бөлмесінде ұшақтардың ұшу-қону жолағына шығуын бақылап отырды. Уолкер резервтік Ланкастердің бомба бөлімінен түсіп қалған бірнеше жарықшамдарды байқады. Жарықшамдар тұтанды. Уолкер ұшаққа жүгіріп барып, жарықшамдарды айнамен жылжытуға тырысты. Ол ұшақтың бомба бөліміндегі 4000 фунттық "печенька" бомбасы жарылғаннан кейін қолын жоғалтты. Оны топ капитаны Буссель алмастырды. 1943 жылдың 16 қаңтарында Гибсон BBC соғыс тілшісі, майор Ричард Димблебиді Берлинге рейдке алып шықты. Димблеби бұл рейдті кейінірек радио хабарламасында сипаттады. Гибсон оның нәтижесіне өте қуанды, өйткені ол әрқашан әуе экипаждарының өмірі қандай екенін жеткізуді қалады. 12 наурызда ол эскадрильямен Штутгартқа соңғы рейсін жасады. Ол үш қозғалтқышта ұшты және рейд бойы төмен қалуға мәжбүр болды. Буссель Гибсонды DSO орденіне тағы бір таяқшамен марапаттауды ұсынды, бірақ бұл 5-ші топ штабында жақында берілген DSO орденіне байланысты оның DFC орденіне екінші таяқшасымен алмастырылды. Алайда, Харрис Гибсонның DSO орденіне таяқшаны бекітті, "тамаша тәртіппен 172 рейдке қатысқан кез келген капитан екі DSO-ға, тіпті VC-ға лайық. DSO орденіне таяқша бекітілді" деді. Гибсон 25 наурызда, эскадрильяны тастағаннан кейін бұл туралы хабарланды. Гибсон Корнуоллға демалысқа баруды күтіп отырды, сондықтан 5-ші топ штабынан оны жаңа кітап жазу үшін сонда жіберілгенін естігенде қатты таң қалды.

X эскадрильяның құрылуы

Рур бөгеттеріне шабуыл жасау туралы шешім қабылданғаннан кейін, Харрис егжей-тегжейлі жоспарлау, дайындау және орындау үшін тікелей жауапкершілікті Әуе вице-маршалы Ральф Кокрейнге, No. 5-топ АОК-сына тапсыруға шешім қабылдады. Харрис оған жаңа эскадрилья құру керектігін айтты және Гибсонды командирлікке ұсынды.

Ұшақ экипажының таңдалуы

5-топ барлық эскадрильяларына жаңа эскадрилья үшін ұшқыш пен экипаж беруді сұрап, айналым хат жіберді, бұл операция бір реттік, ерекше болды. Айналым хаттың көшірмелері сақталған жоқ, бірақ онда экипаждың тәжірибелі болуы, тіпті толық циклді аяқтаған болуы қажеттігі көрсетілген болуы мүмкін. Содан кейін Бомбалаушылар бас қолбасшылығы экипаждардың екі операцияны аяқтаған немесе аяқтауға жақын болуын талап етті. Гибсон жаттығу барысында экипаждарды қатаң түрде тексерді. Барлық экипаждар оған таныс болмағанын екі экипаж қанағаттандырмайтындықтан эскадрильядан алынғаны және тағы бір экипаж навигаторы қанағаттандырмайтын деп табылғаннан кейін өз еркімен кетіп қалғаны көрсетеді.

No 617 эскадрильяның оқу-жаттығуы

Гибсон 21 наурызда Скамптонға келді. Оның кеңсесі №2 ангардың 1-қабатында орналасқан. Оның негізгі міндеті – жалпы әкімшілік жұмысты ұйымдастыру болды. Ол осы жұмысты және №57 эскадрильядан тағайындалған адъютантты тапсырды. Адъютант тез арада Сиерстоннан келген ұшу лейтенанты Хамфриспен ауыстырылды. Хамфрис эскадрильяның жылдам құрылуына көмектесті. Жердегі қызметкерлер 21 наурыздан бастап жинала бастады және 27 наурызға дейін толыққанды келді. Ұшу сержанты (Discip) Пауэлл оларды тексеріп, басқа эскадрильялардың жүктегенін анықтады. Ұшу экипаждары 24 наурыздан бастап келіп түсе бастады. Оқу уақытын барынша пайдалану үшін USAAF әзірлеген түнгі ұшуды пайдалану ұсынылды. Тағы бір маңызды фактор – Lancaster ұшағының арнайы бейімделген нұсқасы, B. III (Special), ресми түрде «Type 464 (Provisioning)» деп аталды. Бомбалық бөлімшесінің есіктері алынып тасталды және бөлімшенің шеттері қанаттармен жабылды. Бомбаны босату батырмасын басқанда ажырап тұратын, V-тәрізді тіректерге ілінген, серіппелі тіректерге орнатылды. Бомбаны 500 айналымда айналдыруға арналған жетек белдігі мен шкив оң жақ тіректе орнатылып, алдыңғы қанатта орналасқан гидравликалық мотормен қозғалды. Жоғарғы орталық мұнарасы алынып тасталды және үлкен бомба нысанасының люгі орнатылды. Бірінші бейімделген ұшақ 8 сәуірде Скамптонға келді. Гибсон сондай-ақ Type 464 Lancaster ұшақтарына VHF радиостанцияларын (әдетте истребительдерге арналған) орнатты, өйткені ол нысана үстінде операцияны басқаруды жоспарлаған, бұл болашақта бас бомбалаушы рөлінің алғашқы үлгісі болды. 28 наурызда Гибсон төмен ұшу талабын зерттеу үшін алғашқы рейсін жасады. Ол Хопгуд пен Янгты өзімен бірге алып, күндізгі төмен ұшу қанағаттанарлық екенін анықтады, бірақ қараңғыдағы әрекеттің қиындығы айқын болды, олар дерлік құлауға жақын болды. 24 сәуірде Уоллис биіктікті 60 футқа (18 м) дейін төмендетуді сұрады. 27 сәуірде Гибсон мұның мүмкін екенін хабарлады және оқу осыған сәйкес бейімделді. Гибсон әртүрлі техникалық мәселелерге қатысты шешімдерді жобалау, сынау және бекіту туралы талқылауларға тығыз қатысты. Олардың ішінде Дэнн бомбалық көзқарасы және Lancaster ұшақтарына бекітілген шамдар – «Spotlight Altimeter Calibrator» болды, олар судың үстіндегі дұрыс биіктікті анықтауды қамтамасыз етуге арналған. Гибсонның үнемі алаңдаған мәселесі – қауіпсіздік болды, және ол RAF Манстонға келгеннен кейін бірнеше күн ішінде бомбалау жетекшісі Уотсоннан нысаналар туралы егжей-тегжейлі ақпарат көрсетілгенін білгенде қатты ашуланды. Гибсон Кокрейнге хат жазып, осы «қылмыстық» қауіпсіздік бұзушылығы туралы алаңдаушылығын жоғары деңгейде жеткізді. Мамыр айының басынан бастап эскадрильяның дайындығы операцияның тактикалық аспектілеріне ауысты. 6 мамырда ол ұшқыштармен кездесіп, тактикалық аспектілерді түсіндірді. Сол күні кешке олар репетиция жасады, Гибсон Eyebrook және Abberton су қоймаларының үстінде радиотелефония (R/T) арқылы топты басқарды. Екінші топ Дервент су қоймасына, ал үшінші топ Wash-қа барды. 10 мамырда Саттерли Уитвортқа қарастыру және түзету үшін қолмен жазылған операция бұйрығының жобасын жіберді, оны 12 мамырда сағат 16:00-ге дейін қайтару керек болды. Ол эскадрильяның нысаналарға шабуыл жасау үшін толқындарға, резервтерге, ықтимал қорғанысқа және шығу жолдарына бөлінуі туралы түсіндірді; Гибсон егжей-тегжейлі түсініктемелер берді. Гибсонның сенімділігіне қарамастан, 11 мамырға дейін Upkeep тірідей шығарылмады. Экипаждардың көпшілігі 11-14 мамыр аралығында Кент жағалауындағы Рекалверде жаттығу жасады. Гибсон рейдте қолданған ED932/AJ G ұшағында Рекалверде жаттықты. Ұшақтың шақыру әріптері оның әкесінің инициалдарымен бірдей болды: AJG. 14 мамырда эскадрилья рейдтің бағытын, нысанасын және географиясын симуляциялауға арналған толық репетиция жасады. Гибсон Уитвортты өзімен бірге алып, нәтижесін өзінің күнделігінде «толық сәтті» деп сипаттады. Кокрейн 15 мамырда Скамптонға барып, Уитворт пен Гибсонға операция келесі күні кешке, 16/17 мамырда өтетінін хабарлады. Сағат 16:00 шамасында Гибсон Грантемге қайтып келе жатқанда Кокрейнмен бірге жолға шықты. Мұнда ол Саттерлимен және №5 топтың бас сигнал офицері, қанат командирі Даннмен операция бұйрығының жобасын талқылады. Ол Скамптонға қайтып келді және сағат 18:00-де Уайтворттың үйінде Уоллиспен бірге өзінің ұшу командирлері Янг пен Модслиге, жетекшінің орынбасары Хопгудқа және эскадрильяның бомбалаушы жетекшісі Хейге баяндады. Ол Хопгуд пен Хейдің қатысуына Кокрейннің ауызша келісімін алды, бұл Хопгудтың Хулстағы жаңа қорғанысты...

16 мамырдағы брифингтер

16 мамыр күні таңертең Гибсонның бірінші ісі – аяқтары ауырғанын дәрігерге хабарлау болды. Дәрігер бұрын оған подагра диагнозы қойған еді, бірақ ұшу кезінде Гибсонның сергектігіне әсер етуі мүмкін болғандықтан, оған ауырсынуды басатын дәрі тағайындамады. Гибсон ұшудан басқа жолы қалмағанын сезініп, бұрынғысынша жалғастыруға шешім қабылдады. Бірінші брифинг түскі уақытта өтті, онда Гибсон мен Уоллис ұшқыштар мен навигаторларға рейдтің толық мәліметтерін түсіндірді. Келесі брифинг сағат 14:30-да өтті, онда бомба тастаушылар мен пулеметшілер де болды. Сағат 18:00-де барлық ұшақ экипажы күзетілген жоғарғы брифинг бөлмесіне соңғы брифингке шақырылды. Гибсон олардың «Германияның ірі бөгеттеріне шабуыл жасайтынын» түсіндірді. Содан кейін ол Уоллисті таныстырды, ол Upkeep бөгеттерге қарсы қалай қолданылатынын түсіндірді. Кокрейн сөз сөйлеп, олардың «үлкен зиян келтіретінін», бірақ олардың ерліктері құпия қалғанын баса көрсетті. Гибсон операцияның толық мәліметтерін қайтадан түсіндіріп, ешбір экипаж минасын қайтарып әкелмеуін нақты айтты. Ол басшылықты қанат командирі Даннға жүктеді, ол сигнал беру ережелерін түсіндірді. Кеңес аяқталып, экипаждар сағат 19:30-да тамақтануға кетті.

Моне бөгетіне ұшып бара жатырмыз

Гибсонды әдеттегі жүргізушісі Эйлин Строусон AJ G ұшағына дейін жеткізді. Кокрейн Гибсонның ұшағына келіп, оған сәттілік тіледі. Ұшаққа отырудан бұрын экипаж суретке түсірілді. Гибсон Хопгуд пен Мартинмен бірге сағат 21:39-да ұшып кетті. Олар Скегнес пен Кромер үстінен ұшты. Жел күтілгеннен күшті болғандықтан, олар күтілген жерден кейін және оңтүстікке қарай қонды. Гибсон бағытты Русендаалға түзетті және Рейнге қарсылықсыз ұшып барды. Олар күтілген нүктеден шамамен 6 миль (10 км) оңтүстікке қарай болды, өзендегі баржалар мен жағадағы батареялардан атысқа түсті. Мақсатқа жеткенше олар ұқсас навигациялық қиындықтарға тап болды. Олар Моне бөгетіндегі қорғанысты брифингте айтылғандай тапты. Жеңіл зениттік батарея болды, бірақ іздеу шамдары мен аэростаттар жоқ еді.

Моне бөгетіне шабуыл

Гибсон нысананы көріп шығу үшін бөгеттің үстінен әдейі шабуыл жасағандай болды және оған "көрінісі ұнағанын" хабарлады. Осы жерге Янг бастаған үш ұшақтың екінші тобы жетті. Гибсон бомбалауға түсті, бірақ бомба жетпей қалды және бөгетке зақым келтірмеді. Жарылыстан кейін судың тынығуына шамамен бес минут кетті. Содан кейін ол Хопгудты шабуылға шақырды. Ол Хопгудтың ұшағы зениттік артиллериядан зақымданып, өртеніп, жарылғанын көрді. Хопгудтың экипажы бомбаны тастауға үлкерді, бірақ ол бөгеттен өте шығып, төмендегі электр стансасын қиратты. Гибсон тағы да судың тынығуын күтті. Содан кейін ол Мартинді шабуылға шақырды, бірақ бұл жолы онымен қатар және сәл алдыға ұшып, зениттік артиллерияны өздеріне аударуға шешім қабылдады. Мартиннің минасы бөгетке зақым келтірмеді. Гибсон Янгты шақырды, Мартин оның қасында ұшты, ал Гибсон басқа қашып өту жолын таңдады. Мальтби келесі бомбалауды бастағанға дейін Янгтың минасы бөгетті бұзғаны анық болған жоқ. 00:56-да Хатчинсон "N I G G E R" (sic) кодолық сөзін жіберді, бұл Гибсонның жақында қайтыс болған итінің есімі, бөгеттің бұзылуын HQ 5 тобына хабарлады, содан кейін олардың сұрауы бойынша растады. Мартин мен Мальтби үйлеріне қайтып кетті.

Эдер бөгетіне шабуыл

Моне бөгетін бұзғаннан кейін Гибсон, Янгпен бірге өзінің орынбасары және әлі де миналары бар қалған ұшақтармен Эдер көліне ұшты. Шэннон Янгпен бірге келді, ал Модслей мен Найт келді, Хопгуд болса бомбалауға дайындалып жатқан еді. Эдер көліне ұшу шамамен 14 минутқа созылды. Олар формацияда ұшпады және ешқандай қарсылыққа тап болмады. Бөгетті табу қиын болды, сондай-ақ таңертеңгі тұман су бетінде жинала бастады. Шэннон тым батысқа ұшып, Рехбух бөгетін тапты. Гибсонның ұшағы басқаларын табуға көмектесу үшін қызыл жарықтарды жіберді. Бөгеттің қорғанысы тек мылтықпен қаруланған екі күзетшіден тұрса да, жақындасу қиын болғандықтан нысананы алу қиын болды. Шэннон үш рет, ал Модслей екі рет сынақ ұшып өтті. Шэннон тағы екі рет сынақ ұшып, содан кейін бомбасын тастады, бірақ бөгетті бұза алмады. Модслей бомбасын тастағанда ол парапетке тиді және оның ұшағы жарылысқа ілігіп кеткендей болды. Алайда, ұшақтан хабарламалар келіп түсті, сондықтан ол аман қалған және кейін құлаған болуы мүмкін. Гибсон Астелге хабарласты, бірақ ол қатыспағанын білмеді. Содан кейін ол Найтты шақырды, ол бомбалауға кіріспес бұрын бір рет сынақ ұшып өтті. Ол бөгетті бұзып жіберді. 01:54-те Хатчинсон бұзылуды хабарлап, оны растады.

Қайту рейсі, есеп беру және сұрақнама

Гибсон Моне бөгеті мен үшінші шығу жолы арқылы қайтып келді. 02:10-да ол 5-ші топ штабынан Sorpe-ге шабуыл жасауға экипаждардың бару мүмкіндігі бар ма деген сұраныс алды. Ол жоқ деп жауап берді. Ол ешқандай оқиғасыз үйге оралды және ұшағының құйрығында үш кішкентай тесікпен 04:15-те қонды. Ол брифингке қатысты және осы рейдтен қайтып келген барлық ұшқыштар сияқты, нысана және қарудың әрекеті туралы арнайы сауалнаманы толтыруға міндетті болды. Ұшқыштар қосымша пікір білдіруге шақырылды. Гибсонның пікірлері VHF рейдті басқарудың "өте тиімді" әдіс екенін көрсетті.

Салдары

Гибсонның өзінің жеке тергеуінен кейінгі алғашқы міндеттерінің бірі ертерек алынған мәліметтермен жұмыс істеу болды. Ол Манроның ұшағы елеулі зақымдалғанын, ал Райстың минасы түсіп қалғанын мойындады. Гибсон Андерсонға ашуланды, себебі ол брифингте берілген нұсқауларға қарамастан, бомбасымен қайтып келді. Ұшу экипажы дереу эскадрильядан шығарылды, бірақ эскадрильяның ресми тізімдері маусымның басында кеткендерін көрсетеді. 08:30-да Кокрейннен ұзын хабарлама келді, ол оның шарапатын білдірді. 27 мамырда король мен королева Скамптонға сапар жасады. Офицерлер клубында түскі ас болды, содан кейін эскадрилья тексерілді. Гибсон корольге бөгеттердің модельдері мен суреттерін көрсетті. Король жаңа эскадрильяның ұранын «Apres Moi Le Deluge» деп таңдады. 28 мамырда Әуе күштері министрі Арчибальд Синклер Скамптонға келді. Гибсон содан кейін екі апталық демалысқа Корнуоллға кетті, онда ол уақытының көп бөлігін балық аулауға жұмсады. Жоғалған сегіз ұшақ пен 56 экипаж мүшесінің толық көлемі анықталғанда, Уоллис адам өліміне байланысты қатты қайғыға батты. Хамфрис пен Хеврон қаза тапқандардың туыстарына хабарлау жұмысын бастады. 17 мамыр күні кешке RAF Woodhall Spa-да кеш ұйымдастырылды, Гибсон қатысты, бірақ ол Хамфриске өзінің құттықтауын білдіре отырып, сыра жіберді. Хабарламалар мен хаттарды дайындау үш күнге созылды. Гибсон мүмкіндігі болғанда хаттарға жеке пікірлерін қосуды қалыпты жағдайға айналдырды. 18 мамырда Кокрейн мен Гибсон эскадрилья мүшелеріне сөз сөйлеген салтанатты шеру өтті. Содан кейін ол ұшу экипаждарын жеті күндік демалысқа, ал жердегі экипаждың жартысын үш күндік демалысқа жіберді. Гибсон демалыс күндері Пенартқа сапар жасады. Жексенбі күні оған Харрис қоңырау шалып, Виктория кресімен марапатталғанын хабарлады. Ол өзінің жалдаған және қайтып оралмағандарға, әсіресе Хопгудқа жауапты екенін сезінді, сондықтан жауабы шамалы болды. Ол: «Бәрі тең емес сияқты», - деді. 22 маусымда Гибсон және 617 эскадрильяның барлық жаңадан марапатталған мүшелері Букингем сарайындағы марапаттау рәсіміне қатысты. Король Солтүстік Африкада болғандықтан, рәсімді королева жүргізді. Ол Гибсонға ең алдымен Виктория кресін және DSO орденіне қосымшасын табыс етті, осылайша оны елдегі ең жоғары наградаланған әскери қызметкер етті. Марапаттау рәсімінен кейін барлық экипаждар А.В. Роудың ұйымдастырған кешкі асқа Венгрия мейрамханасына барды, ол «Ланкастер» ұшағын жасаған компания еді. Гибсонға компания төрағасы Томас Сопвиф «Ланкастердің» күміс үлгісін сыйлады. Сондай-ақ, кешке «Ланкастердің» конструкторы Рой Чадвик және Уоллис қатысты. Харрис Гибсонның операциялардан демалуын қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдады және 24 шілдеде ол әйелімен бірге премьер-министр Уинстон Черчилльтің қонағы ретінде Чекерске түскі асқа шақырылды. Мұнда Гибсонға Германиядан контрабандалық түрде әкелінген концлагерь туралы фильм көрсетілді. 2 тамызда Гибсон 617 эскадрильясымен соңғы рет ұшты. Ол өзінің тұрақты экипажымен және оның ізбасары, қанат командирі Джордж Холденмен бірге «Upkeep» құрылғысын пайдалану тәсілімен таныстыру үшін Eyebrook Reservoir-ге ұшты.

Канада мен АҚШ-қа тур

3 тамызда Гибсон премьер-министрді Канаданың Квебек қаласында өткен конференцияға ертіп бара жатқан топқа қосылу үшін Лондонға сапарлады. Түн ортасында оларды арнайы пойызбен Фасланеге алып кетті, онда олар 4 тамызда сағат 17:30 шамасында Queen Mary кемесіне мінді. Топтың құрамында ең жоғары әскери шенді тұлғалар болды, мысалы, Лорд Луис Маунтбеттен, Біріктірілген операциялардың басшысы және Әуе штабының басшысы, әуе маршалы сэр Чарльз Портал. Сондықтан Гибсон, жолаушысы, бригадалық генерал Орде Уингейт, Чиндиттердің басшысы сияқты, шеттен келген адам болды. Алайда, Уингеттен айырмашылығы, ол кемедегі өмірге бейімделуді жеңілдеткен сияқты. Әкесінің көмекшісі ретінде саяхаттап жүрген Мэри Черчилль Гибсонның "қаһарманның аурасы бар" және сонымен қатар "өте жағымды және әңгімелесуге ыңғайлы" екенін байқады. Саяхаттың соңғы кешінде, 8 тамызда, кешкі астан кейін Гибсонды бүкіл топқа Дамбаларға шабуыл туралы сөйлеуге шақырды. 9 тамызда олар Галифаксқа (Жаңа Шотландия) жетіп, арнайы пойыздармен Квебекке жеткізілді. Олардың келгеніне байланысты белгілі бір дезинформация тарады, соның ішінде Гибсон Черчилльді Атлантика арқылы ұшқан ұшақтың пилоты болған деген ақпарат болды. Олар британдық және канадалық үкіметтер арасындағы шиеленіс кезінде келді. Канадалықтар Корольдік Канада Әуе күштерінің (RCAF) соғысқа қосқан үлесіне лайықты марапат берілмегеніне наразы болды. 11 тамызда Гибсон премьер-министрмен бірге таңдалған түскі асқа қатысты, онда ол Канада премьер-министрі Маккензи Кингпен танысты. Ол түстен кейін RCAF жұмылдыру орталығында болды. 12 тамызда Гибсон өзінің құрметіне ұйымдастырылған баспасөз конференциясына қатысты. Оған Канаданың Ұлттық қорғаныс министрі С.Г. Пауэр және әлемнің жүздеген журналистері қатысты. Гибсон дамбаларға шабуыл туралы сұрақтарға жауап беріп, премьер-министрдің өзін "дам бұзушы" деп атағанын айтты. Конференция туралы есептер өте жағымды болды. Ол Квебек аймағындағы шараларға қатысты. 17 тамызда президент Франклин Рузвельт конференцияға келді. Черчилль Гибсонды президентпен жеке кездесуге жіберді. Гибсон 20 тамызда Канададағы турнесін бастау үшін Квебектен кетті. Бұл тым ауыр кесте болды, оған қоғамдық қабылдаулар мен сөздер, автокөлік шерулері, сұхбаттар, хабар таратулар және саяхаттар кірді. Ол Монреаль, Оттава, Торонто және Лондонға (Онтарио) барды. Черчилль Нью-Йоркте болғандықтан, 5 қыркүйекте Гибсонды WJZ Нью-Йорк станциясынан естілген радио хабарламасын беру үшін басқа жаққа ауыстырды. Виннипегте ол Барлоудың экипажындағы алдыңғы пулеметші ретінде ұшып бара жатқанда дамбаларға шабуылда қаза тапқан Харви Глинцтің отбасымен кездесті. Содан кейін ол Карберри, Риверс, Дафо, Моз Жау және Мосс Банктегі оқу базаларына барды. 11 қыркүйекте ол Калгариге келді. Мұнда ол өзінің дамбаларға шабуыл жасаған экипажындағы навигатордың анасы, миссис Таэруммен танысты. Ол келесі күні оның үйінде онымен уақыт өткізді. Ол сондай-ақ дамбаларға шабуылда қаза тапқан эскадрилья командирінің кіші інісі Роберт Янгпен кездесті. Ол Монреаль мен Оттаваға қайтып оралғанға дейін Ванкувер мен Викторияға барды. Ол 28 қыркүйектен 3 қазанға дейін Оттавадағы "Сеньори" клубында бір апта демалды. 4 қазанда ол АҚШ-тағы турнесін Вашингтоннан бастады. 7 қазанда Нью-Йорктегі Британдық ақпарат қызметінің кеңсесінде өткен баспасөз конференциясына қатысты. Бұл "Американың алғашқы ұшқыштары 25 операциядан кейін "қызмет мерзімі аяқталды" деп үйлеріне оралған кезде болды. Сұрақтар барысында бір жас келіншек: "Керекші командир Гибсон, Германияда қанша операция жасадыңыз?" деп сұрады. Ол: "Жүз жетпіс төрт" деп жауап берді. Сонда бәрі үндемей қалды". 19 қазанда Гибсонға генерал Генри Х. Арнольд Вашингтонға жақын жердегі Боллинг-филдте Құрмет легионының командирлік белгісін табыс етті. Құрмет легионымен марапаттау туралы шешім тез қабылданды. Бұл да ерекше жағдай болды. Американдық наградалар, әдетте, британдық медальға ие болған іс-әрекеттер үшін қабылданбайтын еді, қайталануды болдырмау үшін. Бұл оларға американдықтар ерекше ризашылық білдіргісі келген жағдайларда ғана шектеу қоюға мүмкіндік берді. Мысалы, олар көбінесе американдық қызметкерлерді әуеден/теңізден құтқару үшін берілді. Бұл марапат 1943 жылдың желтоқсан айында Ұлыбританияда ресми түрде жарияланды. Гибсон Чикагоға, Миннеаполиске, содан кейін Лос-Анджелеске барып, кинорежиссер Говард Хоукспен бірге болды. Оның көп уақыты жеке өмірге арналды, осы қиын турнесі үшін алған сыйлығы. Алайда, ол дамбаларға шабуыл туралы түсірілетін фильмге техникалық кеңес берген болуы мүмкін. Хоукс Роальд Дальге фильм сценарийін жазуды тапсырған және дамбалар мен Ланкастер бомбалаушыларының модельдерін жасауды бастаған. Оған Бомбалау әскерінің PR бөлімі қолдау көрсеткен. Алайда, Уоллис сценарийді көргенде, оны абсурдты деп тапты және жоба тоқтатылды. Гибсон Монреальге қайтып оралды және Атлантика арқылы жүк тасымалдау үшін қолданылатын B-24 Liberator ұшағымен Ұлыбританияға ұшты. Ол 1 желтоқсанда Прествикте қонды және Ынтымақтастық министрлігінің өкілімен кездесті. Отанына оралғаннан кейін ол шаршаған еді, бірақ Лондондағы үйінен тікелей Скамптонға 617 эскадрильясын аралауға барды. Ол келгенде, олар Конингсбиге көшкенін естіді және сол жерге баруға жіберілді. Ол 5-топтың штаб-пәтеріне операциялық міндетке жіберу үшін баруға тырысты, бірақ операциялық жарамсыз деп танылды және бір айлық демалысқа жіберілді. Демалысы аяқталғаннан кейін ол Апаттар дирекциясына тағайындалуға тиіс еді және кітап жазуға бұйрық берілді. Осы уақытта ол 17 желтоқсанда Винсенттің ангинасымен ауруханаға жатты. Турнесі нәтижесінде ол өзінің маңыздылығына үлкен сенімділікке ие болды деген пікір пайда болды. 1944 жылдың шілдесінде Харрис Кохрейнге американдықтар "жас Гибсонды бұзды" деген пікірін білдірді. Сондықтан, бұл жол соғыс кезінде басқа да көп марапатталған ұшқыштармен, мысалы, Леонард Чеширмен қайта қолданылмады.

Авариялардың алдын алу басқармасы: "Дұшпан жағалауы"

1944 жылдың қаңтар айында Гибсон апаттарды алдын алу дирекциясына жіберілді, онда оған кітап жазу тапсырылды. Бұл тағайындама, іс жүзінде, оған кітабын аяқтау үшін қажетті уақыт пен ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік беру үшін жасырын шара болды. Стратегиялық әуе шабуылына қатысты күшейіп келе жатқан сынға қарсы тұру мақсатымен Ақпарат министрлігі немесе RAF жарнама бөлімі оның кітабын аяқтауын қалаған болуы мүмкін. Гибсон шағын артқы бөлмеде отырды және диктофон мен машинка қолдануға ие болды. Бастапқыда ол тапсырмаға жақсы қабылдамады; Хеверон Скамптоннан 617 эскадрилья туралы ақпарат жеткізу үшін келген кезде, Гибсонды көңілсіз және ұзын шашты күйде тапты. Гибсон жазуға көбірек құлшыныс білдірген сияқты, ал оның әйелі 1944 жылдың наурыз-мамыр айларында Штаб колледжінде оқып жүргенде демалыс күндері үйде жазғанын есіне алды. 1944 жылдың жазында Гибсон ұсынған жобаның машинопись нұсқасы сақталған, оны кейіннен әйелі Хендон қаласындағы RAF мұражайына сыйлады. Жазуда Гибсонға тән стильдегі пікірлер мен юмор бар, бұл кітапты кейбіреулер айтқандай, басқа біреудің қолымен жазылмағанын көрсетеді. Машинаписьте оның өзінің қолымен жасаған түзетулер бар, бұл оған жазу кезінде кәсіби редактор көмектескенін көрсетеді. Текст цензурадан өтті, олар оның кейбір төзімсіз саяси және әлеуметтік көзқарастарын, сондай-ақ операциялық ақпаратты өңдеп тастады. Ол 1944 жылдың қыркүйегінде соңғы нұсқасын аяқтады.

Саясат, Макклсфилдтен парламенттікке үміткер

Гарфилд Уэстон, Макклсфилдтен консервативті парламент мүшесі, зейнетке шығуға тиіс еді және оның орнын басатын адамды іздеді. 1944 жылдың ақпан айында ол Гибсонға парламентке сайлануды ұсынды. Гибсон келісті, бірақ ең алдымен оны жергілікті партия таңдауы керек болды. Гибсон сайлау науқаны үшін Макклсфилдке сапарлар жасады. Бірде ол лорд Ванситтартпен бірлесіп сөйледі, ол соғыс үшін жамаулы неміс халқының жаппай кінәсін білдіретін «Ванситтарттизм» терминін енгізді. Ұсынылған үміткерлердің қысқа тізімі жасалды, онда әуе вице-маршалы Дон Беннет те болды. Гибсон шамалы айырыспен таңдалып, округтен консервативті партияның парламенттік үміткері атанды.

Қызметкерлер колледжі және базалық штаб офицері

Гибсон 1944 жылдың наурыз айының соңынан мамыр айына дейін Геррардс Кросс маңындағы Булстрод Парктегі RAF штаб колледжінде штаб курсын өтті. Содан кейін ол демалысқа кетті. Соңғы аптада ол D күні шабуылы туралы естігенде қатты толқыды. Ол соғысқа қайта оралмай тұрып соғыстың бітуінен қорқыды. Қайтып келген соң, ол бірден Харриске жүгінді. Төрт күннен кейін ол No. 55 базасының штаб офицері болып тағайындалды, RAF East Kirkby базалық әуе штабы офицерінің (BASO) көмекшісі ретінде. Оның міндеттері операциялық жоспарлау және базадағы бөлімдер арасында байланыс орнату болды. 5 шілдеде ол No. 617 эскадрильядан кеткеннен кейін алғаш рет Ланкастерде ұшты. Бұл сынақ ұшуы болды және экипаж оның соңғы ұшудан бері өткен уақытты ескерсек, жақсы басқарғанын айтты. 19 шілдеде ол Ланкастер экипажына қосылды, мүмкін No. 630 эскадрильядан, East Kirkby-де орналасқан, Францияның Криель-сюр-Мер қаласындағы V-1 ұшатын бомба ұшыру алаңына шабуыл жасағанда. Ол операциядан алынған мақсатты нүкте суретін өзінің күнделігіне жапсырды. 2 тамызда ол No. 54 базасына, RAF Coningsby-ге ауыстырылды, ол 4-інші күні келді. Coningsby тактикалық инновациялар орталығы және элиталық No. 54 базалық ұшу тобының үйі болды. Мұнда ол соғысқа қайта оралмай тұрып соғыстың бітуіне қатысты алаңдаушылығын күшейткен барлау ақпаратына қол жеткізді. Осы кезде ол Кокрейннің шектеулі операциялық ұшуға рұқсатын алған болуы мүмкін, егер ол қатыспаса, нысанада аз уақыт болса және одақтастар бақылауындағы аумаққа қауіпсіз түсе алса. 15 тамызда ол Нидерландтағы Деленге күндізгі рейдте бақылаушы ретінде Lightning ұшағында ұшты. Ол бірнеше күннен кейін Ле-Хаврға да Lightning ұшағымен ұшты. 2 қыркүйекте ол Шетланд аралдарындағы Скастаға Mosquito ұшағымен ұшты.

Өлім

19 қыркүйекте Бомбалаушылар бас қолбасшылығынан No. 5 тобына Бременге шабуылға дайындалу туралы бұйрық келді. No. 5 тобының ұшақтары операцияның барлық аспектілеріне, соның ішінде нысананы жарықтандыру мен белгілеуге, сондай-ақ рейдті басқаруға жауапты болады. Бас қолбасшы Кокрейн тактиканы және маршрутты жоспарлауға жауапты болады. Күн өткен сайын ауа райының болжамы өзгерді және 16:45-те Рейдт пен Мёнхен-Гладбахтағы қосалқы нысаналарға ауысу туралы бұйрық келді. Ұшуды жоспарлау конференциясында үш аймаққа бірдей шабуыл жасау туралы шешім қабылданды; олар қызыл, жасыл және сары деп белгіленді. Қызыл аймақ – Рейдт қаласының орталық бөлігі, онда шабуылды толық бақылайтын бас бомбалаушы белгілеуді қадағалап, негізгі күштің бомбалауын үйлестіретін еді. Таратылған белгілеу тактикасы сынақтан өтпеген және жаттығулар жасалмағандықтан, бақылаушы мен белгілеушілерден біліктілік талап ететін еді. Гибсонның бақылаушы болады деген хабарлама жалпы сенімсіздікпен қабылданды. Бұл қызметті No. 54 базалық ұшудан немесе No. 627 эскадрильясынан білікті бақылаушы іске асырады деп есептелді. Ұсынылған күрделілік Гибсоннан және оның белгілеу техникасындағы тәжірибесінің жетіспеуінен туындаған болуы мүмкін деген күдіктер пайда болды. Гибсонның тұрақты навигаторы болмағандықтан, онымен бірге ұшуға біреуді табу қажет болды. Алғашқы таңдау (Чарльз Кларк DFC) ауырғандықтан, эскадрилья басшысы Джим Уорвик таңдалды. Ол станцияның навигациялық офицері болғандықтан, операциялардан шеттестірілді. Сондай-ақ, Гибсонға пайдалануға Конингсбиде қолдануға жарамды Mosquito болмады, сондықтан No. 627 эскадрильясының резервтік ұшағы, Вудхолл Спа әуежайында орналасқан, пайдалануға шешім қабылданды. Гибсон мен Уорвик машинамен жеткізілді. Олар шамамен 18:30-да келгенде, белгісіз себептермен Гибсон KB213 резервтік ұшағын қабылдамады және орнына Mosquito B. XX KB267 пайдалануды талап етті. KB267 ұшағында ұшуды күткен экипаж бұл өзгеріске наразылық білдірді. Екі экипажтың міндеттері әртүрлі болғандықтан, бомбалар ауыстырылды. Олар 19:51-де ұшып кетті. Нысанаға жеткенде, бірқатар оқиғалар салдарынан қызыл аймақты белгілеу нашар жүзеге асты. Үш белгілеуші белгілеу нүктесін анықтай алмады және бір ұшақтың қозғалтқышында ақаулар болды. Гибсон өзі белгілеуге тырысты, бірақ оның нысаналық индикаторлары (TIs) босатылмады. Жарықтардың шамы әлсірегенде, ол қосымша жарықтарды сұрады және негізгі күштің қызыл бөлігін бомбаламау туралы ескертті. Содан кейін ол оларға дайын болуға бұйрық берді, сондықтан олар нысанадан бұрыла бастады. Бұл қауіпті жағдай еді және оларды зениттік артиллерия мен түнгі күресшілерден қосымша қауіпке ұшыратты. Кейбіреулері шатасудан немесе қорқудан жасыл аймақты бомбалай бастады. Ол қалған ұшақтарға жасыл аймақты бомбалауға рұқсат берді. Қызыл аймақ ақырында белгіленді, бірақ негізгі күштің ұшақтарын шабуылға бағыттауға тым кеш болды. Рейд 21:58-де аяқталды. Гибсонның нысанадан қайтқан уақыты белгісіз. Ол кең, биік орбитада айналып, нәтижені бағалап, шамамен 22:00-де кеткен болуы мүмкін. No. 61 эскадрильясынан бір экипаж оның қозғалтқышы зақымдалғанын айтқанын естігендерін мәлімдеді. Гибсонның ұшағы шамамен 22:30-да Нидерландыдағы Стенбергенде құлап, өртке ұшырады. Көзі куәгерлері ұшақтың төмен ұшып келе жатқанын көрді, оның кабинасы жарықтандырылған және содан кейін құлап түсті. Бастапқыда Гибсонның Вудхолл Спаға қайтып келмеуі ерекше жағдай деп есептелмеді, өйткені ол Конингсбиге қонған деп болжалды. Сол сияқты Конингсбиде де дереу алаңдаушылық тудырмады, өйткені тұманды ауа райы болды және ол басқа жерге қонған болуы мүмкін деп есептелді. Алайда, ол қайтып келмегені көп ұзамай белгілі болды. No. 5 тобында ол жоғалды деген қауесет тез тарады. Ол 29 қарашаға дейін ресми түрде жоғалған деп жарияланбады, бірақ премьер-министр Уинстон Черчилль 26 қыркүйекте хабардар болды: "Әуе министрлігі Wing Commander Gibson, V. C. жақындағы рейдтен жоғалып кеткенін хабарлады, онда ол Мюнхен-Гладбахқа Mosquito ұшағымен ұшқан".

Жерлеу рәсімі

Штенбергенде немістер Грааф Хендрикполдердегі апат орнын қоршап алды. Ұшақта бір адам болғандығын растайтын адам денесінің қалдықтары табылды, сондықтан бастапқыда екінші экипаж мүшесі парашютпен секіріп кеткен болуы мүмкін деп болжалды. Бірақ үшінші қол табылуымен екінші адамның да болғандығы нақтыланды. Джим Уорвик жеке куәлігі арқылы танылды. Бір шұлықтағы кір жуу белгісі екінші адамды "Гай Гибсон" деп көрсетті. Дене қалдықтары арнайы жасалған кішкентай қапқа салынды. Жергілікті вице-мэр, Херберс мырза, оларға лайықты жерлеу рәсімін өткізуді қалады. Олар жақын маңдағы Халстереннен жылқымен тартылатын табын жалдады. Қап Нидерланд туымен жабылған күйі католик зиратына жерленді. Қабірге католик священнигі, отец Верховен, және протестант пасторы ван ден Бринк қатысты. Олар марқұмдардың дінін білмегендіктен, екеуі бірлесіп жерлеу рәсімін өткізді. Отец Верховен "De Profundis" псальмын оқыды, ал пастор ван ден Бринк "Иеміздің дұғасын" ағылшын тілінде айтты. Қабірге Уорвиктің толық шені мен аты жазылған крест орнатылды, оның астына "Гай Гибсон" есімі қойылды. Кейін "Гай Гибсонның" кім екені анықталғаннан кейін, Гибсонның шені, аты және наградалары бар жаңа крест орнатылды.

Авариялық апаттың талдауы мен теориясы

Гибсонның апатқа ұшырауының нақты себебі белгісіз. Оның бірнеше теориясы бар, кейбіреулері басқаларына қарағанда ықтимал. Оның "Кілегейін" жоғалтуына әртүрлі факторлар себеп болған болуы мүмкін. Бір теория бойынша, апат Гибсонның Mosquito ұшатын тәжірибесінің жетіспеуінен болған. Оның соңғы рет 16 қыркүйекте жаңартылған журналында 9 сағат 35 минут бойы Mosquito ұшағымен ұшқандығы туралы мәлімет бар. Ол Scatsta-да қонуға үш рет тырысқаны байқалды. Ол 31 тамызда бір оқу-жаттығу рейсіне қатысып, бомбаға түсуді үйренген болатын. Сонымен қатар, ол тіпті жерде 30 секундқа созылатын Mosquito-дан шығудың шұғыл процедураларын жаттықтырмаған. Сол сияқты, "Москито" ұшағын ұшқанда тәжірибе жетіспеушілігі оның навигаторы, эскадронның басшысы Уорвикке де қатысты, ол ешқашан бірде-бір операциялық ұшақпен ұшпаған. Уорвиктің мекенжайы (RAF Coningsby) бар хат табылғаны Уорвикті ұшаққа қосу өте кешкі шешім болғандығын көрсетеді. Ол тәжірибелі адам болғандықтан, әдеттегі жағдайларда, өзімен бірге адресі бар хат сияқты ештеңе алып кетпейтінін білетін. Харрис Гибсон өзін бақылаушы етіп тағайындағанын жазды. Мүмкін, ол бұл мүмкіндікті әуе коммодуры Шарптың болмаған кезде пайдаланған шығар, кезде мақсаттағы соңғы өзгеріс жарияланды. Кейде "Москитолар" ағаштан жасалған конструкцияларының салдарынан жарылып кетеді. Харрис мұны мүмкін деп қарастырды, алайда бұл ықтимал емес. Сонымен қатар, отын резервуардың таңдау құралында ақаулық болды деп болжанады. Сонымен қатар, Гибсон мен Уорвиктің Mosquito-мен таныс болмауы отынмен жабдықтауды ауыстыру үшін қосқыштар таба алмауына әкелген болуы мүмкін. Бұл да ұшқыш кабинасының жарықпен жарықталғанын түсіндіруге себеп болар еді: олар коммутаторларды табуға тырысты. Қандай жағдай болмасын, ұшақтың жанармайдан толық қырылуы мүмкін. Егер Гибсон Рейдттен 22:00-де шықса, онда оның ұшақ қалыпты жұмыс істеп тұрған жағдайда, болжалған жерден шамамен 70 миль қашықтықта болғаны анықталды. Сондықтан, апат кезінде ұшақтың қуаты аз болған болуы мүмкін. Бұл ұшаққа қандай да бір зақым келгенін білдіреді. Гибсонның "Москито" ұшағын неміс түнгі ұшқышы Курт Велтер атып түсірген болуы мүмкін деген болжамдар бар. 1944 жылдың 19 қыркүйегінде рейд түнінде Велтер сол түнде түсірілген Mosquito-ны және Гибсонның Mosquito-сын жоғалтқан жалғыз неміс ұшқышы болды. Алайда, түпнұсқа микрофильмдерден көшірілген Люфтваффе талаптарының тізімі Велтердің талап етуі 18/19 қыркүйек түнінде және Виттенбергтің солтүстігінде, Берлиннің оңтүстік-батысындағы, Штенбергеннен 500 км (310 миль) астам жерде болғанын көрсетеді. Велтер өзінің Mosquito-ны 23:05 сағат Гютерслоу маңында талап етті, және соңғы зерттеулер бұл шынымен де кіріп келген Mosquito FB. VI PZ177 No 23-ші эскадрилья. Экипаж, ұшу офицері К. Иствуд және навигатор ұшу лейтенанты Г. Г. Роджерс екеуі де қаза тапты. Гибсон басқалар күткен жерде болмаған шығар. Рейдке дайындық туралы брифингте оған Франциядан шығатын жолды пайдалануды ұсынды. Алайда ол бұған келіспей, төменгі деңгейдегі ең қысқа жолмен қайтып баратынын айтты. Ол оған ғашық болып, ревю бүкіл елде жүріп жатқанда, мүмкіндігінше, демалыста кездесу үшін саяхаттайтын. Сондай-ақ, ол қызмет кезінде де әйелінің артынан жүруге мүмкіндік табады. Ол Хэмпденді RAF St Athan-қа ұшып бару үшін ерікті болды, бұл Кардиффтен он екі шақырым жерде және Пэнартқа жақын жерде. Ол Лоссимут қаласына бара жатқанда Глазго қаласында аялдама жасады. Гибсон 1940 жылдың қазан айында Еваға ұсыныс жасады, ол келісті. 21 қарашада ол Бленхайммен Кардиффке ұшып барды. Олар 23 қарашада Пенардтың Англикан шіркеуінде үйленді. Гибсонның Гвенни әпкесі мен Джон ағасы қатысқан, бірақ Гибсонның әкесі жаңа әйелімен бірге оның үйлену тойына қатысқан деген хабарлар шындыққа қайшы келеді. Ева онымен бірге Линкольнширге оралды. Олар Навенбидегі "Лайон мен Роял" пабында төсек-орын бөлмесіне орналасты. Ол көп уақытын жалғыз өткізді, көп ұзамай бақытсыз болды. Қашан 29 эскадрилья Батыс Мэллингке көшіп барды, олар Клэр Коттедж деген коттеджге көшіп барды. Ол радиостанцияның әлеуметтік өміріне қосылып, ревю мен мюзиклдерге қатысады. Сондай-ақ, ол Лондонға Кенттен оңай бара алатын. Гибсонды Кранфилдке жіберген кезде, ол Пэнартқа қайтуға шешім қабылдады. 1942 жылдың жазында ол Лондонда жұмыс тауып, сонда көшіп келеді. Екеуі де некеден тыс жыныстық қатынаста болған. Олар соңғы рет 1944 жылдың тамызында Гибсонның туған күніне кездесті, ал ол ажырасу туралы сөйлесуге дайын болған сияқты, бірақ ол соғыс аяқталғаннан кейін қайтадан тырысуды қалайды. Гибсон қайтыс болғаннан кейін, 1948 жылы Ива Оңтүстік Африкаға барып, Джек Хайманмен, Оңтүстік Африка бизнесменімен үйленді. Олар ажырасып, 1954 жылы Ұлыбританияға оралды. Ол Гибсон тегін қайта алды, сондықтан көптеген адамдар оның қайта үйленгенін білмеді. Ол 3 қараша 1988 жылы, дәл сол күні Гарольд Мартин қайтыс болды. 1990 жылдардың басында кітабы үшін зерттеу жүргізіп жатқан Ричард Моррис Маргарет Мастерспен сұхбаттасты, ол 1942-44 жылдары Гибсонмен жақын қарым-қатынас құрған. Маргарет Норт ретінде, ол 8 желтоқсан 1942 жылы RAF Rauceby-ден RAF Syerston-ға, топ капитаны Уолкерге көмек көрсету үшін шақырылған медициналық команданың мүшесі болды. Ол WAAF корпоралы және Crash and Burn бөліміндегі театр медбикесі болды. Гибсон келесі күні Уолкерді көру үшін Раусебиге келгенде, олар сөйлесіп, ол оны кездесуге шақырды. Олар пабтарға барып, киноға баратын. Ол RAF-тың бөлігі болғандықтан, оның әлемін түсінді және ол оның сенімді серігіне айналды. Ол 1943 жылдың қаңтар айының ортасында операциялық стресс жағдайында оған көмектесті. Ол үйленгендіктен және демек, қол жетімді болмағандықтан, 1943 жылдың ақпанында ол басқа біреуге үйленуге шешім қабылдады. Олар байланыста болды және Гибсон оның ұлының куәгері болды. Ол Богнор Регисте анасымен бірге тұруға көшті және олар соңғы рет 1944 жылдың жазында онда кездесті.

Стенберген

Коммуналдық соғыс қабірлері комиссиясы (CWGC) Гибсон мен Уорвиктің қабірлерін күтіп ұстайды, олар әлі күнге дейін Стинбергеннің католик зиратында. Соғыстан кейін CWGC қабірлерді Ұлыбританияға немесе жақын орналасқан Берген-оп-Зумдағы зиратқа көшіруді ұсынды. Дегенмен, Ева мен Гибсонның әкесі оларды құлаған жерлерінде қалдыруды жөн көрді. Стинберген қаласы содан бері Гибсон мен Уорвикті құрметтеп, олардың әрқайсысының есімімен көшелерге (Gibsonstraat және Warwickstraat) атады; сондай-ақ Ланкастер мен Москитоның есімімен атады. Гибсонстрат пен Уорикстрат апат болған жерге жақын орналасқан; нақты орны 5, Mosquitostraat мекенжайында, Гибсонстрат пен Уорикстраттың соңғы нүктелері арасында британ туының кірпіштен жасалған мозаикасымен және "1944" деген жыл жазылған тақтамен белгіленген. Сондай-ақ, Стинбергенде Дамбастерлерді еске алу паркі бар. Паркте Гибсон мен Уорвикке арналған ескерткіш орнатылған. Бұл – Ланкастердің қисық қалған винтімен жабдықталған гранит тас. Оны 1990 жылдың 7 мамырында топ капитаны Леонард Чешир ашты. Жергілікті әкімдік бастамасымен Гай Гибсонның есімімен аталған "Гибсонның жаяу маршруты" атты қалалық экскурсия ұйымдастырылды, ол кез келген жергілікті туристік кеңселерде тегін қолжетімді. Бұл маршрут Уорвик пен Гибсонның соңғы рейсімен байланысты барлық маңызды орындардан, олардың апат орнынан және құрметті қабірлерінен өтеді. Сонымен қатар, қаланың кіреберісі мен портының жанында орналасқан Аарден қонақ үйінде шағын көрме ұйымдастырылды. Оны жергілікті ағылшын азаматы және (қазіргі) 617-ші эскадрильяның бұрынғы экипаж мүшелері ұстап тұрады. Ұлыбритания Корольдік әуе күштері жыл сайын Стинбергенге қаза тапқандарды құрметтеу үшін келеді. 617-ші эскадрилья 2014 жылы таратылды, бірақ кейіннен 2018 жылы ең жаңа ұшақ – Lockheed Martin F 35 Lightning II-ге ие болған Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің алғашқы эскадрильясы ретінде қайта құрылды.

Портлевен

Гибсонның туысқандық байланыстары болғандықтан, Корнуоллдағы Портлевен балықшылар ауылы Гибсонның құрметіне көшеге "Гибсон жолы" деп ат қойды. Ауылдық зиратта оның атымен ескерткіш орнатылған. Оның есімі сонымен қатар, порты көрінетін ауылдың соғыс ескерткішінде де жазылған. Гибсонды еске алу үшін тақта Портлевендегі институттың, Институт төбесінің оңтүстік жағында орналасқан, портқа қараған қабырғасына орнатылды. Онда былай деп жазылған:

"Дұшпан жағалауы" кітабының жарық көруі

Гибсонның "Enemy Coast Ahead" кітабы алғаш рет 1944 жылдың желтоқсан айында "Sunday Express" газетінде бөлім-бөлім жарияланды. Кітап 1946 жылдың ақпанында Майкл Джозеф баспасынан шықты және көпке ұнады. 1946 жылдан бері ол басылымнан түсірілмей келеді. 2019 жылы Greenhill Books баспасы осы еңбектің жаңа басылымын шығарды, оған No. 617 эскадрильясы қауымдастығының ресми тарихшысы Роберт Оуэн және тарихшы, тележүргізуші Джеймс Холланд қосымша материалдар енгізді.

Фильмдегі бейнелеу

1955 жылы түсірілген «Бөгетті бұзғандар» фильмінде No. 617 эскадрильясының ерліктері көрсетілген; Гибсон рөлін фильмде Ричард Тодд сомдады.

Көркем әдебиет

Гибсон Стивен Бакстердің "Уақыт машинасына" ресми жалғасы болған "Уақыт кемелері" романында көркемделіп суреттелген кейіпкер ретінде көрінеді. Барнс Уоллис та осы оқиғада рөл атқарады.

Еске алу тақташасы

Гибсонның сол жерде тұрғандығын еске алу үшін 32 Абердин-плейс, Сент-Джонс-Вуд, Солтүстік Лондонда көк тақта орнатылған. Еваның ата-анасының үйінде де тақта орнатылған, ол Евамен үйленгеннен кейін 1943 жылға дейін ара-тұра тұрған, мекенжайы: 1 Арчер-роуд, Пенарт.

Веб-сайттар

Бұл зат үлкен файлдың бір бөлігі. Файлдағы қалған құжаттарды (заттарды) алу үшін CHAR 20/141A B-ге өтіңіз.