Кіріспе

Англиядағы жеке меншік шектеулі серіктестік, университеттерге қабылдауды өңдеу үшін

Университеттер мен колледждерге қабылдау қызметі (UCAS /j//uː//k//æ//s/) – білім беруді қолдау қызметтерін ұсынатын, Англияның Глостершир графтығындағы Челтенхэм қаласында орналасқан қайырымдылық және жеке меншік шектеулі серіктестік. Бұл компания 1993 жылдың 27 шілдесінде бұрынғы университеттерге қабылдау жүйесі – Университеттердің қабылдау жөніндегі орталық кеңесі және политехникалық институттарға қабылдау жүйесі – біріктіріліп құрылды. Компанияның басты міндеті – британдық университеттер мен колледждерге түсу процесін басқару. Компания абитуриенттер мен университеттерден алынатын төлемдер мен жарнамадан түсетін табыс есебінен қаржыландырылады. UCAS қызметтеріне бірнеше онлайн өтінім порталдары, іздеу құралдары, сондай-ақ жоғары білім алуды жоспарлап отырған студенттерге, жоғары оқу орындарына өтініш берген студенттерге, өтініш берушілердің ата-аналары мен заңды өкілдеріне, студенттерге өтініш беруге көмектесетін мектеп және қосымша білім беру колледждерінің қызметкерлеріне, жоғары білім беру ұйымдарына (университеттер мен ЖОО колледждеріне) арналған ақпарат пен кеңес кіреді. UCAS ең көп танымал қызметі – бакалавриатқа түсу қызметі (негізгі UCAS схемасы), бірақ ол басқа да қабылдау қызметтерін де ұсынады: UCAS Conservatoires – Ұлыбритания консерваторияларындағы өнерге қатысты өтінімдерді қабылдау және іздеу қызметі. UCAS Teacher Training (UTT) – жоғары оқу орнынан кейінгі педагогикалық білім беру бағдарламалары. UCAS Postgraduate – кейбір магистратура курстарына өтініш беру және іздеу мүмкіндігі.

Орналасқан жері

UCAS Челтенгемдегі Марл Хилл маңында, B4075 (New Barn Lane) және A435 (Evesham Road) бағыттарының қиылысында, Челтенгем ат жарыс жолына және саябақ пен тұраққа жақын орналасқан. Ол Глостершир графтығындағы Престбери қауымының шекарасында жатыр.

Тарих

UCAS 1992 жылы Университеттердің қабылдау жөніндегі орталық кеңесі (UCCA) және Политехникалық орталық қабылдау жүйесі (PCAS) бірігуімен құрылды. UCAS атауы бұрынғы UCCA және PCAS аббревиатураларының қысқартылған түрі. Жаңа біріктірілген органның ПУККА (Политехникалық және университеттердің қабылдау жөніндегі орталық кеңесі) деп аталуы туралы алғашқы ұсыныс жасалды, бірақ ол қабылданбады. UCCA екі органның ескісі болып, 1961 жылы Ұлыбританиядағы университеттерге түсуге берілген өтініштерді жинау үшін құрылды. Ол 1950 жылдары университеттерге өтініш берудің артуы қолданыстағы жүйелермен басқарылмайтындығына байланысты туған алаңдаушылықтарға жауап ретінде құрылды, онда әр студент өзі таңдаған оқу орындарына жеке-жеке өтініш берді. Бұл мәселе вице-канцлерлер мен директорлар комитетінің (CVCP) 1957 жылы осы мәселені қарау үшін арнайы комитет құруына әкелді; бұл комитет 1961 жылғы қаңтардағы үшінші баяндамасында орталық агенттік құруды ұсынды, ол кейіннен UCCA деп аталды. Оның бірінші және екінші баяндамаларында әртүрлі университеттердегі қабылдау процедураларын үйлестіруге бағытталған бірнеше ұсынымдар енгізілді. UCCA атауы бастапқыда жаңа процесті бақылайтын басқару кеңесін (Орталық кеңес) білдірді, бірақ көп ұзамай күнделікті жұмысын жүзеге асыратын ұйымды атау үшін қолданыла бастады. Бастапқыда ол Лондонда орналасқан, ал 1968 жылы Глостерширдегі Челтенхэм қаласына көшірілді. Жаңа жүйе 1963 жылы қабылдауға түсуге ниет білдіргендердің бір бөлігіне арналған пилоттық жыл өткізді, ал толыққанды жұмыс істеген алғашқы жылы 1964 жылғы қабылдауларды қарастырды. Бұл жүйе негізінен тәуелсіз университеттердің бірлескен жобасы болды және мүшелікке қосылу ерікті болды. Англиядағы көптеген университеттер бастапқыда-ақ қосылды. Оксфорд пен Кембридж 1966 жылы қабылдауға түсу үшін (біршама өзгертілген процедуралармен) қосылды; ал Лондонның медициналық және стоматологиялық мектептері, сондай-ақ Белфаст пен Стирлинг 1967 жылы қосылды. 1965 жылы UCCA 80 033 өтінішті қабылдады, ал 1969 жылы бұл көрсеткіш 114 289-ға жетті. 1969 жылы университеттерге UCCA арқылы келіп түскен өтініштердің қабылдану деңгейі 50%-дан сәл жоғары болды. Бастапқыда өтініштерді өңдеу перфокарта технологиясымен жүзеге асырылды. 1964 жылы UCCA Univac машинасы бар компьютерлік бюродың қызметтерін пайдалана бастады; ал 1967 жылы өзінің Univac компьютерін орнатты. Политехникалық оқу орындары CNAA жүйесі арқылы дипломдарды беруге құқылы болғанымен, UCCA-ға түсуге жарамды болмады, себебі ол тек диплом беруге өкілеттігі бар университеттерге ғана арналған. Осыған қарамастан, политехникалық оқу орындары 1972 жылы UCCA және Орталық тіркелім және Клиринг орталығымен бір немесе бірнеше қабылдау жүйелерінің болашақ пішіні туралы талқылауға қатысты. Бұл кезеңде өтініш берушілер әр политехникалық оқу орнымен тікелей байланыс жасады, ал политехникалық оқу орындарының өзі айтарлықтай өңірлік немесе жергілікті сипатқа ие болды. 1977 жылы жүргізілген зерттеуде политехникалық оқу орнына қабылданғандардың 60-70%-ы тек осы оқу орнына ғана өтініш бергені және политехникалық оқу орнына қабылдаудың 40%-ы оқуға түсу жылының тамыз немесе қыркүйек айларында берілген өтініштерден туындағаны анықталды. Жаңа біріктірілген қабылдау жүйесін құруға Британдық білім және ғылым министрлігінен 210 000 фунт стерлинг көлемінде грант берілді, ол уақытша PUCCA деп аталды. Оны алғашқы атқарушы директор Тони Хиггинс басқарды және алғашқы жылы политехникалық курстарға 140 000-ға жуық өтініш қаралды, олардың 40 000-ы жылына политехникалық курстарға оқуға түсті. Көптеген политехникалық оқу орындары өнер және дизайн бағдарламаларын ұсынса да, кейбіреулері мұғалімдерді даярлау курстарын ұсынды, бірақ бұл қабылдау жүйелері PCAS-тан тыс қалды. Университеттер мен политехникалық оқу орындарына толыққанды біріктірілген өтінім беру жүйесін құру мақсаты 1994 жылға дейін орындалмаса да, 80-жылдардан бастап PCAS бас атқарушы директоры Тони Хиггинс PCAS-ті UCCA-мен біріктіруді жалғастырды. Екі орган Хиггинстің басшылығымен біріктірілді, бірақ 1994 жылы жаңа біріктірілген орган ресми түрде UCAS деп аталды. 2015 жылы Амстердам Мода академиясы UCAS-қа қабылданған алғашқы Ұлыбританиядан тыс білім беру мекемесі болды.

Негізгі бакалавриат бағдарламасы

Ұлыбританияның басым көпшілігіндегі университеттер мен жоғары білім беру колледждері UCAS қызметін қолданады, сондықтан Ұлыбританияда бакалавр дәрежесін алуды жоспарлаған көптеген студенттер, отандық және шетелдік студенттерді қоса алғанда, UCAS арқылы өтініш беруі тиіс.

Қолдану

Университетке түсу үшін студенттер UCAS-тың онлайн-сервісі арқылы бір өтінішті тапсыруы керек. Өтініштің өзі студенттің қызметке тіркелуін, орталық арқылы өтініш берген жағдайда "кілт сөз" беруін, жеке деректерін толтыруын, өзі туралы мәлімдеме жазуын және басымдық ретіне қарамастан, бес курсқа дейін өтініш беруін талап етеді. Олар өтініш ақысын төлеп, белгіленген мерзімге дейін онлайн өтінішті тапсыру үшін ұсыныс хатын алуы тиіс. Содан кейін UCAS студенттердің өтінішін тікелей өтініш білдірген университеттер мен колледждерге жібереді. Оқу орындары өз ішкі саясатын сақтап, қажет болған жағдайда әңгімелесу өткізіп, студентке орын ұсыну немесе бас тарту туралы шешім қабылдайды. Оқу орны студентке талаптар орындалған жағдайда орын берілетінін білдіретін шартты емес ұсыныс жасауы мүмкін, немесе белгілі бір бағаларға қол жеткізген жағдайда орын берілетінін көрсететін шартты ұсыныс жасауы мүмкін. Кейбір жағдайларда университет әңгімелесуден бұрын өтінішті кері тартып алуы мүмкін, бірақ мұндай жағдайлар көбінесе өтініш берушінің әрекеттерінен туындайды (мысалы, электрондық поштаға уақтылы жауап бермеу). Ұлыбританиядағы университеттерге түсу үшін жеке курстарға қойылатын талаптар біліктілік бағаларына (мысалы, GCE A Level-де AAA, IB International Baccalaureate Diploma-да 43/45 ұпай немесе музыкалық диплом) немесе UCAS ұпайларына (мысалы, 3 A Level-ден 300 UCAS ұпайы немесе IB бағасы 676 UCAS ұпайына тең) негізделуі мүмкін. Жеке бағаларды немесе біліктіліктердің деңгейлерін UCAS ұпайларына аудару үшін UCAS тарифтік кестелерді жасады, онда UCAS ұпайлары мен біліктіліктердің нәтижелері арасындағы байланыс көрсетілген. Мысалы, A Level-де A* бағасы 56 UCAS ұпайына, A бағасы 48 ұпайына, B бағасы 40 ұпайына тең, және т.б. IB үшін 45 ұпай 720 UCAS ұпайына, 40 ұпай 611 ұпайына, 35 ұпай 501 ұпайына тең, және т.б.

Жеке мәліметтер

"Apply" жүйесіне кіргеннен кейін, үміткерлер бірқатар жеке мәліметтерді толтырады – оның ішінде ағымдағы білімдері, жұмыс тәжірибесі, қылмыстық өтілдері, ұлттық идентификациялық деректері, этникалық тегі және студенттік қаржыландыру туралы ақпарат. Үміткерлер өздерінің жеке қажеттіліктері бар екенін де белгілеуге мүмкіндік алады – мысалы, кез келген денсаулық шектеулері; немесе олар күтімнен шыққан адамдар екенін.

Жеке мәлімдемелер

Жеке мәлімдеме өтініштің ажырамас бөлігі болып табылады. Ол үміткерлерге өз жетістіктері, түсуге ниет білдіріп отырған пәнге деген қызығушылықтары, сондай-ақ жоғары білім алуға қабілеттілігі, қызығушылығы және адалдығы туралы жазуға мүмкіндік береді. Жеке мәлімдемелерде 4000 таңбадан (бос орындарды қоса алғанда) немесе 47 жолдан аспауы керек, егер жолдар саны бірінші келсе, әр жолда 94 таңбадан артық болмауы тиіс. UCAS жүргізген зерттеу, 300 000-нан астам студенттік жеке мәлімдемені қарастырып, жеке мәлімдеме (студенттің бағаларымен қатар) өтініш беру процесіндегі ең маңызды бөлік екенін көрсетті. Жеке мәлімдемелерде плагиат кездесуі мүмкін, сондықтан UCAS Copycatch бағдарламалық қамтамасын қолданып, басқалар ұсынған мәлімдемелермен 30% немесе одан да көп "ұқсастығы" бар деп саналатын жеке мәлімдемелерді анықтайды. Өтініштің еркін пішіндес болуына байланысты, кейбір үміткерлер эсседі абсурдтық түрде аяқтауға ұшырайды. Оны әлеуметтік теңсіздікке байланысты деп санайтындардың болуына байланысты, UCAS 2023 жылдан бастап мәлімдемені жобалауды тоқтата бастады, ал 2025 жылғы түлектер тобы үшін оны міндетті түрде толтыру соңғы рет қажет болды.

Өтініш беру ақысы және анықтама

Процестің соңғы бөлігі өтініш ақысын төлеу және жазбаша ұсыныс алуды қамтиды. Процесс студенттің мектеп, колледж немесе UCAS орталығы арқылы немесе жеке тұлға ретінде өтініш беруіне байланысты өзгеше болады. Егер студент мектеп, колледж немесе орталық арқылы өтініш берсе, өтініштер осы мекемеге жіберіледі. Олар өтініш берушілерден ақыны өздеріне төлеуді (кейіннен UCAS-қа жіберу үшін) немесе UCAS-қа тікелей төлеуді сұрай алады, содан кейін ұсыныс беріп, студенттің атынан өтінішті тапсырады. Егер өтініштер мектепке, колледжге немесе орталыққа жіберілсе, олар UCAS-қа жіберу үшін ұсынысты қоса береді. Өтініш берушілер өздерінің мектебінің, колледжінің немесе орталығының өтінішті курстарға арналған тиісті мерзімге дейін тапсырғанына көз жеткізуі керек. Жеке өтініш берушілер ақы төлеу және өтінішті тапсыру алдында, өздерін жақсы білетін ұстаздан, кеңесшіден немесе маманнан ұсыныс сұрауы керек. Көптеген ағымдағы өтініштер үшін бір студентке бір курсқа өтініш беру үшін 22 фунт стерлинг, ал екі немесе одан көп курсқа – 26,50 фунт стерлинг құрайды (2022 жылғы қабылдау бойынша).

Өтінім беру мерзімдері

Пәнге және үміткер өтініш берген университетке байланысты, үміткерлер өз өтініштерін тиісті тапсыру мерзіміне дейін жіберуі керек, осылайша олардың өтініштерін өтініш берген жоғары білім беру ұйымдары "бірдей қарастырады" деп кепілдік беруге болады. "Бірдей қарастыру" термині барлық курс ұйымдастырушылардың "осы мерзімге дейін келіп түскен барлық өтінімдерді тең қарастыру" міндеттемесін білдіреді. 15 қазан: Медицина, стоматология және ветеринария мамандықтарына түсуге ниеттенгендер мен Оксфорд және Кембридж университеттеріне өтініш бергендер UCAS арқылы өтініштерін оқуды бастағысы келетін жылдың 15 қазанына дейін тапсыруы керек. 25 қаңтар (2023 жылы): Өтініштердің көп бөлігі студент оқуды бастағысы келетін күнтізбелік жылдың 25 қаңтарында сағат 18:00-ге дейін тапсырылуы тиіс. Ұлыбритания үкіметі университеттерді мұндай ұсыныстар жасаудан ауыз ашады.

Қосымша

Егер үміткер бес таңдауының барлығын қолданса және ешқандай ұсыныс алмаса, немесе алған ұсыныстарынан бас тартса, олар UCAS Extra қызметін пайдалана отырып, қосымша курстарға өтініш бере алады. Бұл оларға бір курс бойынша бірінен кейін бірі өтініш беруді жалғастыруға мүмкіндік береді, қанағаттандыратын ұсыныс алғанға дейін. Extra қызметі ақпан айының ортасынан маусым айының соңына дейін жүреді. Егер олар осы мерзім ішінде ұсыныс алмаса, шілдеде басталатын Clearing жүйесіне қатысу мүмкіндігіне ие болады.

Бекіту және клиринг

Өтініш берушілер емтихан қорытындыларын алғаннан кейін, олар таңдаған басты және қосалқы бағдарламалардың талаптарын орындағандарын біледі. Университеттер емтихан нәтижелері келген кезде талапкерлерге шартты және шартсыз ұсыныстар мен бас тартулар жасайды. Ұсынысы расталғандар өтініш білдірген курсына орын алуға шақырылады, бұл "растау" деп аталады. Көптеген университеттер мен колледждер ұсыныс талаптарына сәл жетпей қалған студенттерді де қабылдай береді. Басты және қосалқы ұсыныс талаптарына сай келмейтіндер UCAS-тың Clearing қызметін пайдалануға құқылы – бұл орналаспаған студенттерге бос орындары бар курстарға тікелей университеттерге жүгінуге мүмкіндік береді. Олар UCAS іздеу құралын пайдаланып қолжетімді курстарды іздеп, әрбір университет немесе колледжбен байланысып орын сұрайды. Қолжетімді орындардың көпшілігі тамыз айындағы нәтижелер күндері жарияланса да, жыл сайын шілде айының басында ашылып, қазан айында жабылады.

Түзету

"Түзету" деп аталатын жүйе арқылы, егер үміткерлер алған нақты ұсынымының талаптарын асырып түсетін болса, бастапқы ұсынысын сақтап, басқа университеттер мен колледждерге түсуге мүмкіндік алатын. 2022 жылы "Түзету" жойылды және қазір қолданыста емес. Бұл жүйе студенттерге тегін беріледі және ұлттық қызмет ретінде жүзеге асырылады – 16 жастан асқандарға арналған бүкіл Ұлыбританиядағы оқу мүмкіндіктерін тізімдейді. UCAS Progress мектептерге, колледждерге және жергілікті билік органдарына оқуға қабылдау мәселелерін және орта білім берудегі қатысу жасын көтеруден туындаған заңдық міндеттемелерді шешуге де көмектеседі; бұл бастама студенттерді 17 жасқа толған оқу жылының соңына дейін толық уақытты білім алуға немесе жұмысқа бағытталған оқуға қатысуға заңды түрде міндеттейді. Дегенмен, үкіметтік реформалардан кейін бұл өзгеріске ұшырайды: енді студенттер 18 жасқа толғанға дейін білім алуға немесе оқуға міндетті болады.

UCAS Media компаниясы

UCAS Media – коммерциялық ұйымдар мен білім беру ұйымдарына болашақ студенттермен байланыс жасау арнасын ұсыну арқылы қаржы жинайтын коммерциялық кәсіпорын: мәнінде, ол мақсатты жарнамалық орынды сатады. UCAS – үкіметтік емес және коммерциялық емес компания. UCAS бакалавриатқа қабылдау бөлімі 700 000 Ұлыбритания, ЕО және халықаралық студенттерден келген шамамен үш миллион өтінішті қарады. UCAS Media өзінің жарнама клиенттеріне үміткерлер туралы ақпаратты жарияламайды. Дегенмен, ол клиенттерінің атынан үміткерлерге жарнама жібереді және «алғашқы қабылдаушылар» немесе белгілі бір жерде тұратындар сияқты нақты топтарды таңдап алуы мүмкін. UCAS Media-ның барлық табысы UCAS қайырымдылық қорына қайтарылады, оның көп бөлігі мемлекеттік қолдауға ие. Бұл университеттердің және UCAS қызметтеріне қол жеткізу үшін үміткерлердің төлейтін жарналарын төмендетуге көмектеседі. UCAS Media деректерді қорғау жақтастары арасында даулы мәселеге айналды. 2014 жылы Big Brother Watch ұйымының директорының орынбасары Эмма Карр былай деді: «UCAS осы ақпаратты сатуға толық құқылы, бірақ олар осыны қалай жасап жатыр, көптеген деректерді жинау ұйымдарындағы жағдай сияқты, жасырын түрде. Бұл студенттердің өз деректерімен байланысты күтетін нәрседен әлдеқайда асып түседі. UCAS өз ақпаратын сату алдында студенттерден нақты рұқсат алуы керек және UCAS деректерді кімге сататыны туралы ашық және түсінікті болуы керек». 2019 жылы тұтынушылық қаржы сарапшысы Мартин Льюис UCAS-ті жеке қарыз компаниясына мектеп бітірушілерге жоғары пайыздық коммерциялық несиелерді насихаттауға рұқсат бергені үшін өз мүмкіндіктерін теріс пайдаланғаны үшін айыптады. UCAS Future Finance компаниясының 23,7%-ға дейін жететін пайыздық мөлшерлемесімен несиелерді насихаттайтын электрондық хат жіберді, бұл студенттік несиелердегі қазіргі 5,4%-дан жоғары және көптеген банк карталарынан нашар. Жауап ретінде UCAS былай деді: «UCAS – тәуелсіз қайырымдылық ұйымы. Бұл бізге студенттердің университетке түсуге байланысты шығындарын мүмкіндігінше төмен ұстауға көмектеседі».