Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық жазушы, феминист және социалистік белсенді (1894–1986)
British writer, feminist and socialist campaigner (1894–1986)
Дора Виннифред Рассел, Рассел графинясы (қызметтегі тегі - Блэк; 3 сәуір 1894 – 31 мамыр 1986) – британдық автор, феминист және социалистік белсенді, философ Бертран Расселдің екінші әйелі. Ол абортқа қарсылық және бейбітшілік үшін күресті. Ол Ұлыбритания үкіметі қаржыландырған Мәскеудегі «British Ally» газетінде жұмыс істеді, ал 1958 жылы Суық соғыс кезеңінде «Әйелдер бейбітшілік шеруін» Еуропа бойынша ұйымдастырды.
Dora Winifred Russell, Countess Russell (née Black; 3 April 1894 – 31 May 1986) was a British author, a feminist and socialist campaigner, and the second wife of the philosopher Bertrand Russell. She was a campaigner for contraception and peace. She worked for the UK government funded Moscow newspaper British Ally, and in 1958 she led the "Women's Peace Caravan" across Europe during the Cold War.
Ерте өмір
Дора Виннифред Блэк 1 Маунт Виллас, Луна Роуд, Торнтон Хит, Кройдон, Суррейде, ағылшынның жоғарғы орта тапқа жататын отбасында, төрт баланың екіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі, сэр Фредерик Блэк, мемлекеттік қызметте жоғары лауазымға көтеріліп, балаларының біліміне, олардың жынысына қарамастан, ерекше мән берді. Ол ата-анасының үйіне жақын орналасқан жеке, біріктірілген бастауыш мектепке барып, Саттон орта мектебіне кіші шәкіртақы алып түсті. 1911 жылы ол Кембридждегі "Little Go" емтиханына дайындалу үшін Германиядағы жеке пансиондық мектепте шамамен бір жыл оқыды. Онда ол Кембридждегі Гиртон колледжіне қазіргі тілдер бойынша шәкіртақы жеңіп алды. Біраз уақыттан кейін ол 1909 жылы К.К. Огденнің бірлесіп құрған Еретиктер қоғамына қосылды. Бұл қоғам жалпы дәстүрлі биліктерді, әсіресе діни догмаларды сынап талқылады. Қоғам оған дәстүрлі құндылықтардан бас тартып, өзінің феминистік ойлау жолын дамытуға көмектесті. 1915 жылдың маусым айында ол Гиртоннан қазіргі тілдер бойынша үздік диплом алды.
Dora Winifred Black was born at 1 Mount Villas, Luna Road, Thornton Heath, Croydon, in Surrey, into an English upper middle class family, the second of four children. Her father, Sir Frederick Black, worked his way up in the Civil Service and laid great store by his children's education, regardless of their gender. She went to a private co educational primary school near her parents' home and won a junior scholarship to Sutton High School. In 1911, she spent nearly a year at a private boarding school for girls in Germany, in preparation for the 'Little Go' at Cambridge. There she won a modern languages scholarship to Girton College, Cambridge. Soon she joined the Heretics Society, co founded by C. K. Ogden in 1909. It questioned traditional authorities in general and religious dogma in particular. The society helped her to discard traditional values and develop her own feminist mode of thought. In June 1915, she received a first class degree with distinction in Modern Languages at Girton.
Ұрысты бақылау науқаны
Расселл Роза Виткоп пен Гай Олдредті қолдады, олар Маргарет Сэнгердің "Отбасылық шектеу" кітабын жариялағаны үшін сотталды, бұл контрацепция туралы нұсқаулық болатын. Олардың әрекеті судья тарапынан "көрсетілмеген" жарияланым деп айыпталды және контрацепциялық нұсқаулықтар жойылды. Расселл, оның күйеуі және Джон Мейнард Кейнс сәтсіз апелляцияның заңдық шығындарын төледі. 1924 жылы Расселл Кэтрин Глейзер, Сьюзан Лоуренс, Маргарет Бонфилд, Дороти Джусон, Х.Г. Уэллс және Джон Мейнард Кейнстің қолдауымен тууды бақылау науқанына қатысты және жұмысшы әйелдерге тууды бақылау бойынша кеңес беретін "Жұмысшылардың тууды бақылау тобын" құрды. Сол жылы ол Челсиден Лейбористтік партияның үміткері ретінде сайлауда жеңіліске ұшырады. Ол Лейбористтік партияда тууды бақылау клиникаларын ашу үшін науқан жүргізді, бірақ партия римдік-католик сайлаушыларының қолдауын жоғалтудан қорқыды. Көзге көрінетін ер адам Х.Г. Уэллс оның науқанына қолдау көрсетуден бас тартты, өйткені ол оның тек әйелдерге қызығушылық тудырады деп есептеді. Бір бұрынғы оқушы еске түсіріп: "Менің ең жақсы естеліктерімнің бірі – Дорамен бірге өткен Табиғат тарихы сабақтары, олар Х.Г. Уэллс, Джулиан Хаксли және Г.П. Уэллстің "Өмір ғылымы" деген үлкен кітабын зерттеуге негізделген. Дора бізді сұрақ қоюға, өмір құбылыстарының әртүрлі салаларына қызығушылығымызды [ ] іздеуге, болжам жасауға, таңғалуға шақырды [ ] Мен білімнің зерттеуді күтіп тұрған шексіздігін және оған деген құштарлықты сезіндім." Расселл білім беру туралы көзқарастарын "Балаларды қорғау" атты кітабында білдірді. Расселл мектепті Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жеке басқарып келді.
Russell supported Rose Witcop and Guy Aldred and who were prosecuted for publishing Margaret Sanger's Family Limitation which was a guide to contraception. Their action was denounced by a magistrate as "indiscriminate" publication and the contraception guides were to be destroyed. Russell, her husband and John Maynard Keynes, paid the legal costs of the unsuccessful appeal. In 1924 Russell campaigned for birth control with the support of Katharine Glasier, Susan Lawrence, Margaret Bonfield, Dorothy Jewson, H. G. Wells and John Maynard Keynes and founded the Workers' Birth Control Group which provided advice on birth control to working class women. In the same year she ran unsuccessfully as a Labour candidate for Chelsea. She campaigned in the Labour Party for birth control clinics, but the party was afraid of losing the support of Roman Catholic voters. Public male ally H. G. Wells refused to support her campaign which he believed was only of appeal to women. with one former student reminiscing: "One of my fondest memories is of the Natural History lessons with Dora, based on the study of that great tome ‘The Science of Life’ (by H. G. Wells, Julian Huxley & G. P. Wells). Dora encouraged us to question, to follow our curiosity [ ] into all sorts of highways & bye ways of phenomena of life; to speculate; to wonder [ ] I remember sheer fascination and a sense of the infinity of the field of knowledge that was waiting to be explored. "Russell expressed her views on education in a book called In Defence of Children. Russell ran the school on her own until World War II.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Соғыс кезінде ол Лондонға көшіп, Ақпарат министрлігінің анықтама бөлімінде жұмыс істеді. Бұл бөлім Британ мұражайының жанындағы Лондон университетінің ғимаратында орналасқан еді. Ол онда түрлі тақырыптар бойынша тапсырыс бойынша есептер жазды. Кейін ол Ұлыбритания үкіметінің тапсырысымен "Британдық одақтас: Британский Союзник" газетін жасауға жұмысқа алынған топқа қосылды. Бұл газет алты жыл бойы Мәскеуде, Ұлыбритания елшілігі арқылы жарық көрді.
During the war she moved to London where she worked for the Ministry of Information in their Reference Division which was located in a London University building near the British Museum. There she wrote reports to order on various subjects. From there she joined the group employed by the British Government to create the newspaper British Ally: Britansky Soyuznik which for six years was published in Moscow via the British Embassy.
Бейбітшілік белсенділігі
Соғыстан кейін ол бейбітшілік қозғалысының жақтасы болды және CND-нің негіс қалаушы мүшелерінің бірі болды, онда ол басқа белгілі солшылдармен (Бертран Рассел, Дж. Б. Пристли, Майкл Фут, Виктор Голанц және т.б.) бірге бүкіл әлемдік ядролық қарусыздануды қолдау үшін күш салды. "Ортағасырлық жүйені құлатқанға дейін бізге ғасырлар бойы ойланып, сынап-қанау керек болды. Осы мақсатта, мен қазіргі адамзаттың ішкі күштерін, инстинкттерін немесе қажеттіліктерін қозғаушы күштер ретінде қарастырып, оларға жаңа, еркін және алуан түрлі мүмкіндік беретін әлеуметтік және экономикалық өзгерістерді жақтадым. Бақытты қоғамға жасалған бұл алғашқы қадам – қаһармандық еңбек. Ол орындалғаннан кейін, келер ұрпақтар біздің табиғатымыздың бұдан әрі не істейтінін көреді. Біздің ешқайсымыз білмейміз, сондықтан болашақты білетіндеріне сенуден сақ болуымыз керек." Ол 1981 жылғы 2 сәуірде Мерсисайд бейбітшілік апталығында сөз сөйлеген кезде де бейбітшілік мәселелері туралы айта берді.
After the war, she became an advocate of the peace movement and was one of the founding members of the CND, in which she joined with other prominent leftists (Bertrand Russell, J. B. Priestley, Michael Foot, Victor Gollancz among others) in campaigning for worldwide nuclear disarmament. "It has taken us centuries of thought and mockery to shake the medieval system. – With this in view I have taken as impulses, instincts, or needs certain driving forces in the human species as we know it at present, and argued for such social and economic changes as will give them new, free, and varied expression. To take even this first step towards a happy society is a herculean task. After it has been accomplished, generations to come will see what the creature [us] will do next. We none of us know; and we should be thoroughly on our guard against all those who pretend that they do. "She was still speaking on peace issues on 2 April 1981, when she addressed a Merseyside Peace Week.
Бейбітшілікке бағытталған әйелдер керуаны
Ядролық қарусыздану науқаны 1957 жылы құрылды. 1958 жылғы 20 мамырда Расселл Эдинбургтен он бес басқа әйелмен бірге "Әйелдердің бейбітшілік керуені" деп белгілі болған саяхатына шықты. Моторлы керуен Мәскеуге бет алып, Еуропаның басқа әйелдерімен байланыс орнату мақсатымен жолға шықты.
The Campaign for Nuclear Disarmament was formed in 1957. On 20 May 1958 Russell set out from Edinburgh with fifteen other women on what became known as the "Women's Peace Caravan". The motorised caravan set out for Moscow and to make links with other women across Europe.
Бертранд Расселмен қарым-қатынасы
1915 жылдың күзінде Дора Блэк Лондонға көшіп, Лондон университетінің колледжінде 18 ғасыр француз философиясы бойынша аспирантураны бастады. Ол алғаш рет 1916 жылы Бертран Расселлмен демалыс күндері жасаған саяхат кезінде танысты. Дегенмен, олардың қарым-қатынасы 1919 жылға дейін басталмады, ол кезде Расселл оны жазғы демалысына шақырды. Осыған дейін Блэк Расселлдің Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери шақыруға қарсы күресін қолдаған еді. Блэк пен Расселл 1920 жылы, большевик революциясынан кейін, Совет Ресейіне сапар жасады. Расселл Владимир Ленинмен әсерленбеді, бірақ Блэк, сол кездегі көптеген британдық социалистер сияқты, болашақ идеалды цивилизацияның көрінісін көрді. Бұл жұп сондай-ақ Қытайға да сапар шекті.
By the autumn of 1915 Dora Black had moved to London and begun postgraduate studies in eighteenth century French thought at University College London. She first met Bertrand Russell in 1916 when joining him on a weekend walking tour. However, the pair did not embark on a relationship before 1919, when Russell invited her to join him during his summer holidays. Before that, Black had supported Russell in his campaign against military conscription in World War I. Black and Russell visited Soviet Russia in 1920, soon after the Bolshevik revolution. Russell was unimpressed by Vladimir Lenin, but Black, like many English socialists at the time, saw a vision of a future ideal civilisation. The couple also visited China.
Бертран Расселге үйлену
Дора мен Расселл 1921 жылғы 25 қыркүйекте Баттерси қалалық әкімшілігінде үйленді. Куәгерлер ретінде Айлин Пауэр мен Фрэнк Расселл тартысты. Бірінші баласы Джонды жеті айлық жүктілік кезінде қара киім киіп тойға келді. Екінші баласы Кейт 1923 жылы дүниеге келді. Ол бастапқыда Расселдің үйлену ұсынысын қабылдамаған. Оның буынғы басқа да радикалды әйелдер сияқты, некеге қатысты заңдар әйелдерді бағындыруға себеп болады деп ойлады. 1931 жылғы 3 наурызда Расселл графша Расселл атағын алды, оның себебі – Бертран Расселлдің ағасы Фрэнк қайтыс болды және оның күйеуі 3-ші граф Расселл атанды. Бертран оны балаларының тәрбиешісі Патриция Спенс үшін тастап кетті. Ол ажырасу кезінде күйеуінің барлық жеңілдіктерін өзінің пайдасына қолданғанын айтты.
Dora and Russell were married on 25 September 1921 at Battersea Town Hall with Eileen Power and Frank Russell acting as witnesses. Dora, who was seven months pregnant with the couple's first child, John, wore black during the ceremony. Their second child Kate was born in 1923. She had at first rejected Russell's offer of marriage. In common with some radical women of her generation, she felt the laws regulating marriage contributed to women's subjugation. Russell became Countess Russell on 3 March 1931, when Bertrand Russell's elder brother Frank died and her husband became the 3rd Earl Russell. Bertrand left her for their children's governess, Patricia Spence. She noted that during the divorce her husband used all of his privilege to gain advantage.
Өлім
Ол 1986 жылдың 31 мамырында 92 жасында Корнуоллдағы Порткурнода қайтыс болды. Оның күлі сол бақта таратылды.
She died at Porthcurno, Cornwall, on 31 May 1986, aged 92. Her ashes were scattered in the garden there.