Кіріспе

Кот-д'Ивуар музыкасы көптеген этникалық қауымдастықтардың музыка жанрларын қамтиды, көбінесе вокалды полифониямен ерекшеленеді, әсіресе бауле тайпасы арасында, сөйлейтін барабандар нзема халқы арасында кең таралған, сондай-ақ Сахара төңірегіндегі Африкадағы ырғақтарда кездесетін полиритмиялық ерекшеліктерімен сипатталады. Кот-д'Ивуардағы танымал музыка жанрларына зуглу және Купе Декале жатады. Халықаралық деңгейде танылған Кот-д'Ивуар әртістері: Magic System, Alpha Blondy, Dobet Gnahoré, Tiken Jah Fakoly, Meiway және Christina Goh.

Ұлттық музыка

Кот-д'Ивуардың ұлттық әнұраны – L'Abidjanaise. Француз тілі – Кот-д'Ивуардың ресми тілі, оны иворийліктер оқып, сөйлейді, бірақ көптеген иворийліктердің өз этникалық тайпалық тілдері бар. Кот-д'Ивуарда әртүрлі музыка жанрлары бар, әртүрлі тайпалардың музыкасы, мысалы Couper Decaler, Zouglou, Pop, араб музыкасы және тағы басқалар. Кот-д'Ивуарда онда тұратын халықтың этникалық құрамына байланысты әртүрлі музыка түрлері кездеседі.

Дәстүрлі музыка

Кот-д'Ивуардың этникалық құрамына акан тайпасының 42,1%, вольта немесе гур тілдерінде сөйлейтіндердің 17,6%, солтүстік манде тайпасының 16,5%, кроу тайпасының 11%, оңтүстік манде тайпасының 10%, және басқаларының 2,8% (оның ішінде 30 000 ливандық және 45 000 француз) (2004 жылғы мәліметтер) кіреді. Көшпенділер халықтың 6 миллионнан астам тұрғынының 20% астамын құрайды. Елде шамамен 65 туған тілде сөйлейді. Дюла тілі сауда тілі ретінде қолданылады және мұсылмандардың көпшілігі осы тілде сөйлейді. Әрбір этникалық топтың өзіндік халықтық музыка дәстүрі бар, олардың көпшілігі күшті дауыстық полифонияны көрсетеді (африкалық музыканың кең таралған ерекшелігі). Нзема халқы арасында сөйлейтін барабандар жиі кездеседі, сонымен қатар олар абисса тазалау биімен де танымал, ол Н'Гусс Бон Сенс, Саване Алла, Колуба Ноберт, Эми Тиапоның діни музыкасы, Мейвейдің би музыкасының бір бөлігі болып табылады.

Халықтық музыка

Гбебе, бете ырғағы, Кот-д'Ивуар тәуелсіздігін алғаннан бері халық музыкасының бір бөлігі болып келді, оны Сеурс Комое, кейіннен Фререс Джатис және Сери Симплис танымал етті. Дегенмен, Эрнесто Дедже Кот-д'Ивуар халық музыкасының әкесі деп есептеледі. Беттің халық ырғақтарының бірін және оның ұстазы Амеди Пьердің допе стилін пайдалана отырып, Дедже Кот-д'Ивуар музыкасын ұзақ жылдар бойы қолдап, Абиджан сахнасының "конголизациясына" қарсы күресті. Кот-д'Ивуардан тыс жерлерде Дедже 1977 жылғы "Gnoantre Ziboté" әнімен танымал, ол Панафрикалық хитке айналып, Франция мен Канадада да сәттілікке жетті. Ол зиглибития деп аталатын музыка орындайды. Деджеден кейін, азаматтардың біразы осындай даңққа ие бола алмады. Лаксон Падудың лаба-лаба стилі, бете зиглибитиясына ұқсас, сондай-ақ Гнаоре Джимидің полихеті де белгілі бір жетістікке жетті.

Әлемдік стильдегі Пловдив суретшілері

Кот-д’Ивуардағы ең танымал стильдер – Ямайкадан импортталған регги, АҚШ-тан хип-хоп, Конгодан Ндомболу, Кариб теңізінен зоук және Купер Декалер; елде осы екі жанрдың да көрнекті музыканттары пайда болды, әсіресе реггимен айналысатын Альфа Блонди. Тикен Жах Факоли – саяси көзқарасын ашық білдіретін өлеңдері үшін елден шеттетілген тағы бір танымал ивориялық регги музыканты. Африкада бірегей болып табылатын нәрсе – Абиджан қаласында регги ең танымал музыка жанры.

Хип-хоп

Хип-хоп 1990 жылдардың ортасынан бері Кот-д'Ивуарда танымал, және оның ішінде гангста рэп әсерімен туындаған "реп догба" деген стиль бар. Белгілі хип-хоп орындаушылары – All Mighty, Rudy Rudiction, M. C. Claver және Angelo. Жаңа R&B тобы 2431 (бұрын Monah деп аталған) да үлкен даңққа ие болып келеді, себебі АҚШ хит-парадтарының жеңімпазы Аконның 2006 жылдың соңында Абиджанда концерт бергенінен кейін R&B жанры өте танымал болды. Басқа R&B жұлдыздарының ішінде Teeyah және Tour de Garde бар. 2009 жылы Кот-д'Ивуардағы ең ірі хип-хоп жарысы "Faya Flow" сайысында Ivorian hip hop тобы Kiff No Beat жеңіске жеткені осы жанрдың беделін арттырды.

Жаз

Люк Сиги (7 сәуірде 1968 жылы Абиджан қаласында туған) – smooth jazz гитарисі және әншісі. Люк Сиги 2008 жылы "Jemima" атты тұңғыш альбомын жарыққа шығарды. 2000 жылдан 2004 жылға дейін ол Эрик Боэлл, Фред Соколов, Денис Ру сияқты белгілі гитаристтердің шеберлік сабақтарына қатысып, джаз өнерін жетілдірді. 2000 жылы "Woody" атты танымал африкалық поп-музыка тобы оны гитарист ретінде шақырды. 1996 жылы ол Кот-д'Ивуарлық басқа да христиан музыканттары мен әншілермен бірге "Қайта тірілу" деген евангелистік топ құрып, 3 евангелистік альбом шығарды. 1991 жылы Кот-д'Ивуардың жас дарынды музыканты атағын жеңіп алды. Люк Сиги 2008 жылы Universal компаниясымен бірлесіп "Jemima" атты джаз альбомын шығарды, бұл альбом smooth jazz жанрындағы үздік альбомдардың қатарына жатады.

Зоблазо

1990 жылдан бастап Фредди Мейвей бастаған Зоблазо, Les Genitaux, Defense d'Ivoire және Zo Gang топтарының бұрынғы солисі, Кот-д'Ивуардың оңтүстігіндегі дәстүрлі ырғақтарды электрондық аспаптармен және көңілді әндермен үйлестірді. 1990 жылдардың ортасы мен соңында ел бойынша ол қол жеткізген табыс 2007 жылға дейін жалғасқан Zoblazo әндерінің тізбегін құрады, тіпті басқа би стилі – coupé décalé Зоблазоны ығыстырды. Мейвейдің өзі Manu Dibango, Jacob Desvarieux, Lokua Kanza, Kojo Antwi және Koffi Olomidé сияқты шақырылған музыканттар арқылы кубалық, Mbalax және Гананың Hi life музыкасын қосты.

Зуглу

Зуглу – Кот-д'Ивуардың жақында пайда болған халықтық дәстүрі, ол 1990 жылдардың басында университет студенттері кампустағы тұрмыс жағдайларына наразылық білдіріп, Дидье Биле төңірегіне біріккен кезде туындады. Зуглу сатирикалық сипатқа ие және көбінесе ойдан шығарылған құдайға арналған бимен сүйемелденетін. Зуглудың ең танымал өкілдері – Petit Yodé & l'enfant Siro, Magic System, Petit Denis және Espoir 2000. Көптеген танымал зуглу өнерпаздары бұрынғы президент Лоран Гбагбоға саяси қолдау көрсеткендіктен қазір эмиграцияда өмір сүруде.

Купе-декале

Купе Декаленің бастамасын 2002 жылғы Кот-д'Ивуардағы әскери-саяси дағдарыс кезінде марқұм Стефан Дукуре (әдетте "Дук Сага" деп аталады) жасаған. Бұл Кот-д'Ивуар жастарының көп бөлігінің үміттерін көрсетеді. Купе Декале – африкалық үлгілер, Конго ырғақтары, терең бас және қайталанатын, минималистік әуендемелерге ие, өте дыбысты стиль. Лирикалық жағынан алғанда, Купе Декале бақыт, Кот-д'Ивуар қоғамындағы күнделікті өмір туралы айтады, сонымен қатар елдің саяси ахуалына түсінік береді. Купе Декаледегі белгілі артистер – Arafat DJ (Yôrôbô), ол сұралған сайын жаңа идеяларын ұсынады. Оның музыкасы жастарға арналған. Тағы да көптеген дарынды Кот-д'Ивуар артистері бар. Қазіргі кездегі ең танымал әнші – Купе Декаледен туындаған кроубата биін орындайтын DJ Mix 1er. Сонымен қатар, Девид Тайоро, Afrika Representer, Kédjévara, Chouchou Salvador, Anderson 1er, DJ Léo, Bébi Philip, Safarel, Serge Beynaud, Débordo Leekunfa және Doliziana Débordo сияқты есімдер де жиі кездеседі.

Кот-д'Ивуардың хип-хопы

Raplloco: Кот-д'Ивуар хип-хоп порталы. africanhiphop.com: Кот-д'Ивуар хип-хопы: 2002 жыл. Бұл Кот-д'Ивуар хип-хопын құртуда! unitednationsofhiphop.com сайтындағы Кот-д'Ивуардың жетекші хип-хоп жұлдыздарымен сұхбат, 9 ақпан 2006 жыл.
Hip Hop ұрпағы: Гананың Hip Life және Кот-д'Ивуардың Coupé Decalé. Сиддхартха Миттер, Afropop Worldwide. Coupé Decalé туралы. F3K 2008.