Кіріспе
Швейцариялық-итальяндық теміржол компаниясы
Cisalpino AG (Aktiengesellschaft) – кестелерде CIS деп белгіленетін, Швейцария мен Италия арасындағы халықаралық пойыздарды басқаратын теміржол компаниясы. Бұл пойыздар Базель, Шаффхаузен, Цюрих, Женева, Милан, Венеция, Триест, Ливорно және Флоренция қалаларын байланыстырады. Компанияның заңды кеңсесі Швейцарияның Мюри-бей-Берн (BE) қаласында орналасқан және ол Швейцария Федералдық теміржолдары мен Trenitalia компанияларына бірлесіп тиесілі. Компания 1993 жылы Альпі тауларында жылдам қозғалатын пойыздарды іске қосу мақсатымен құрылған. 2005 жылы ол Швейцария мен Италия арасындағы дәстүрлі, еңкеймейтін вагондармен жүретін күндізгі ұзақ қашықтықтағы жолаушылар пойыздарын да басқаруға кірісті. 2009 жылдың күзінде қызмет сапасы туралы жағымсыз пікірлердің көбеюі және жаңа пойыздарға жасалған тапсырыстармен байланысты туындаған мәселелерге байланысты жоба тоқтатылды. Қалған пойыздар екі иесі арасында шамамен тең бөлінді. 2012 жылдың желтоқсанына дейін компания ETR 610 пойыз топтамаларына иелік етті және оларды Trenitalia мен Швейцария Федералдық теміржолдарына (SBB CFF FFS) жалға берді. Компания әлі де бар, бірақ оның атауы енді қоғамдық мақсаттарда қолданылмайды.
Cisalpino көлбеулік пойыздары
Бастапқы қызмет "Cisalpino" деген атпен, кестелерде "CIS" деген қысқартумен белгіленген, бірақ қазір "EC" қысқартуымен "EuroCity" деген атқа ауыстырылды. Ол 9 итальяндық ETR 470 көлбеу пойызымен (көбінесе "Pendolino" деп аталады) жұмыс істеді. 2009 жылғы кестеде бұл пойыздар Миланмен солтүстік Швейцарияны байланыстыратын екі бағытта пайдаланылды. Лёчберг желісі арқылы Берн мен Базельге тәулігіне төрт пойыз, ал Готтардбан арқылы Цюрихке күн сайын жеті пойыз қатынайтын. Олардың үшеуі тікелей болса, қалған төртеуі Луганода жалға алынған швейцариялық ICN пойызына отырып түсуді қажет етті. Цюрихке бағытталған пойыздардың бірі бастапқыда Штутгартқа дейін жүрген, бірақ 2006 жылы Шаффхаузенге дейін қысқартылды. Пойыздарға техникалық қызмет көрсетуді Trenitalia итальяндық теміржол операторы Милан Греко шеберханасында жүзеге асырды. Пойыздар экипажына Trenitalia және Швейцарияның мемлекеттік теміржолдарының қызметкерлері кірді, ал тамақтандыруды итальяндық Cremonini компаниясы ұсынды. Пойыздар екі классқа бөлінген. Бірінші класста электр розеткалары болды. "Cisalpino" пойызында асхана вагоны да қарастырылған.
Қиындықтар
Cisalpino ETR 470 пойыздары қызметте жүрген кезде уақылы келмеу (сапар ортасында бұзылулар), тазалықтың нашарлығы (дәретханалардың толып кетуі) және жолаушыларды ауырсынуға шақыратын, бірінші буын Pendolino пойыздары болғандықтан, жаман репутацияға тап болды. Осы себептерге байланысты 2006 жылдың желтоқсан айының ортасында Цюрих пен Штутгарт арасындағы қызмет тоқтатылды. 2008 жылы 83 Cisalpino пойзы бағытына жетпеді, ал 11,2% пойыздар 15 минут немесе одан да көп кешікті (орташа кешігу 28 минут).
Жаңа пойыздар
2004 жылы Alstom (бұрынғы Fiat Ferroviaria) компаниясынан он төрт жаңа ETR 610 көлбеу пойызы тапсырылды, бұл үлкен қажеттілікке жауап береді деген үмітте, бірақ олардың өзі де кейбір мәселелерге тап болды. Қызметке енгізу, бастапқыда 2007 жылдың желтоқсанындағы кесте өзгерісімен және Лёчберг базалық туннелінің ашылуымен бірге күтілген, бірақ кейінге шегеріліп, 2009 жылдың көктеміне ауыстырылды. Тағы да пойыздар жолаушыларды тасымалдауға дайын болмады, сондықтан оларды пайдалануға енгізу 2009 жылдың тамызына дейін кейінге қалдырылды, осы кезде екі пойыз табыс әкелетін жұмысқа кірісті. 2009 жылдың желтоқсанына дейін алты пойыз қолжетімді болды, бірақ соңғы пойыз жоспарланғаннан үш жыл кешігіп, 2010 жылдың желтоқсанында ғана пайдалануға берілді. Бұл жаңа пойыздар бастапқыда проблема тудырған пойыздарды салған консорциумнан тапсырылды.
Салмағы
2009 жылы сынақтар барысында жаңа ETR 610 пойыздарының Цюрихтен Миланға дейінгі Готтард бағыты үшін тым ауыр екені анықталды. Пойыздың салмағы рельстерге түсетін күштерге байланысты бұрылыстардағы рұқсат етілген жылдамдыққа әсер етеді – пойыз неғұрлым ауыр болса, бұрылыстардағы рұқсат етілген жылдамдық соғұрлым төмен болады. Анықталғандай, жаңа пойыздар соншалықты баяу жүруге мәжбүр болар еді, осылайша еңкейту технологиясы жоқ дәстүрлі пойыздар да олармен бірдей жылдамдықпен жүре алатын болар еді, бұл жобаның жалпы мақсатына күмән тудырды.
EuroCity
Cisalpino сонымен қатар екі бағыт бойынша EuroCity дәстүрлі пойыздарын жүргізді: Базель немесе Цюрихтен Миланға Готтард арқылы және Женевадан Миланға Симплон арқылы. Күнделікті үш пойыз Венецияға дейін, ал бір пойыз Миландан Генуя мен Ливорноға дейін жүрді. Бұл пойыздар дәстүрлі швейцариялық немесе итальяндық EuroCity көлбеусіз жылжымалы құраммен жүргізілді. Барлық пойыздарда бірінші және екінші сыныпты вагондар болды. Тамақ вагондары тек кейбір пойыздарда ғана болды. Венецияға бағытталған пойыздарға техникалық қызмет көрсету Венецияда жүргізілді. Ал қалған пойыздар Швейцарияда күтілді. Cisalpino пойыздарындағы сияқты, Италияда Trenitalia және Швейцарияда Швейцарияның мемлекеттік темір жолдары экипажбен қамтамасыз етті. 2009 жылғы сапар кестесінде Cisalpino итальяндық құраммен Милан-Беллинцона EuroCity үш жұбын да басқарды. 2010 жылы Cisalpino атауы сапар кестелерінен жоғалып кеткенімен, ескі, мәселелі ETR 470 пойыздары әлі де жол жүріп келеді. Цюрих-Милан бағытында олар енді EuroCity деп аталады. EuroCity-нің бұрынғы көлбеулі пойыз екенін анықтаудың жалғыз жолы – бүктемелі велосипедтерге рұқсат берілуін тексеру (көлбеулі пойыздарда оларға рұқсат жоқ, бірақ көптеген бүктемелі велосипедтердің көпшілігі олардың жүк бөлімшесіне сыяды).