Кіріспе

1836–1837 жылдарғы Чарльз Диккенстің романы, Чарльз Диккенстің алғашқы романы.

«Пиквик клубының өлімнен кейінгі жазбалары» (немесе «Пиквик қағаздары») – ағылшын жазушысы Чарльз Диккенстің алғашқы романы. Оның бұрынғы жұмысы – 1836 жылы жарық көрген «Боздың эскиздері». Баспагерлері Чэпман мен Холл Диккенстен иллюстратор Роберт Сеймурдың «кокни спорттық суреттерінің» сериясын түсіндіретін сипаттамалар беруді және оларды романға біріктіруді сұрады. Кітап жарияланғаннан кейін үлкен құбылысқа айналды, пираттық көшірмелер, театрлық қойылымдар, Сэм Веллер анекдоттары мен басқа да тауарлар пайда болды. «The Atlantic» журналында Николас Деймс оның мәдени әсері туралы былай деп жазады: «Пиквик үшін «әдебиет» санаты тым тар. Ол өзінің, біз қазір «ойын-сауық» деп атайтын жаңа санатын құрды». «Пиквик қағаздары» 20 ай ішінде 19 бөлімге бөлініп жарық көрді және сериалды көркем әдебиет пен соңғы беттегі күтпеген аяқтамаларды танымал етті. Сеймурдың жесірі роман идеясының бастапқыда оның күйеуіне тиесілі екенін мәлімдеді, бірақ Диккенс 1867 жылғы басылымның алғы сөзінде бұл туралы қатаң түрде жоққа шығарды: «Мырза Сеймур кітапта кездесетін ешқандай оқиғаны, тіркесті немесе сөзді ойлап тапқан емес және ұсынған емес».

Өмірбаян

Диккенс 24 жасында Парламент тілшісі және еркін журналист болып жұмыс істеді, ал ол Лондон өмірінен жасалған эскиздер жинағын «Боздың эскиздері» деген атпен жариялаған еді. Chapman & Hall баспасы суретші Роберт Сеймурдың «кокни спорттық суреттері» сериясын жоспарлап отырды. Олар елге аң ауына және балық аулауға жіберілетін клуб құрылатын болды. Олардың мылтықтары кездейсоқ оқ атып, балық аулау сыдырғылары олардың шляпалары мен шалбарларына ілігіп, осы және басқа да жағдайлар Сеймурдың комикстік суреттерінде бейнеленетін еді.

Қорытынды

Пиквик қағаздары – мерзімді басылымда жариялану үшін жазылған, шала байланысты оқиғалар тізбегі. Оқиға 1827–1828 жылдары болған деп айтылады, бірақ сыншылар кейбір уақытқа қатысты қателіктерді байқаған. Мысалы, Диккенс 1836 жылы Джордж Нортонның Лорд Мельбурнға қарсы сот процесін сатиралық тұрғыдан бейнелеген. Романның басты кейіпкері, Сэмюэл Пиквик, Эсквайр – мейірімді және бай қарт мырза, Пиквик клубының негізін қалаушы және тұрақты президенті. Ол өзі және тағы үш "Пиквикші" Лондоннан шалқап жатқан жерлерге саяхаттап, өздері көргендері туралы клуб мүшелеріне баяндауды ұсынады. Олардың дилижанспен Англия аймалдарын аралауы – романның негізгі мазмұны. Үй иесі, жесір миссис Барделлмен туындаған романдық жіңішкелік ағылшын әдебиетіндегі ең танымал сот істерінің біріне, Барделл против Пиквикке апарып соқтырады, нәтижесінде олар екеуі де қарыздық үшін Флит түрмесіне қамалады. Пиквик миссис Барделлдің қайғысын жеңілдетудің жалғыз жолы – оған қарсы сот ісіндегі шығындарын төлеу екенін түсінеді, соның арқасында ол өзі де түрмеден босатылады.

Орталық кейіпкерлер

Сэмюэл Пиквик – Пиквик клубының негізін қалаушы және басты кейіпкері. Мәтіндегі сипаттамасына сәйкес, иллюстраторлар Пиквикті көбінесе дөңгелек бетті, сақал-мұрты қырқылған, көзілдірік таққан тоқпан мырза ретінде бейнелейді. Натаниел Винкл – Пиквиктің жас досы және саяхат серігі; ол өзін спортшы деп есептейді, бірақ жылқы мен қару қолданғанда өте қауіпті, жарамсыз болып шығады. Аугуст Снодграсс – тағы бір жас дос және серігі; ол өзін ақын деп санайды, бірақ романның өзінде оның өлеңдері туралы ешқандай мәлімет жоқ. Трейси Тэпман – үшінші саяхат серігі, өзін романтикалық махаббатқа құштар деп санайтын семіз және орта жастағы адам. Сэм Уэллер – Пиквик мырзаның жеке қызметшісі, ерекше мақал-мәтелдер мен ақыл-кеңестердің көзі. Тони Уэллер – Сэмнің әкесі, көп сөйлейтін көлікші. Альфред Цзингл – көшпенді актер және шарлатан, ерекше әсем, дәйбессіз стильде таңғажайып әңгімелер айтуымен танымал. Пиквик – мүшесі, ал ас үйде Сэм Веллер басқаратын «Мистер Веллердің сағаты» деп аталатын айна клубы бар. Қараңыз: М. Пиквик, Мастер Хамфрис Сағаты басылымы, Экс Классик веб-сайты.

Модельдер

Диккенс бала кезінен білген жерлерді өзінің туындыларында пайдаланды. Мистер Винкл мен доктор Слэммердің арасындағы дуэльді Чатэмдегі Форт-Питте, ол 1817-1821 жылдары бала кезінде тұрған ордалар террасасының жанында көрсетті.

Табысы мен мұрасы

The Pickwick Papers танымалдылығы көптеген имитациялар мен жалғастардың баспа түрінде пайда болуына, сондай-ақ романдық клубтан шабыт алған нақты клубтар мен қоғамдардың құрылуына себеп болды. 1870 жылы, Чарльз Диккенс қайтыс болған жылы құрылған, Pickwick велосипед клубының мысалы бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Ал Диккенс Пиквик клубы 1976 жылы автордың шөбересі Седрик Диккенс тарапынан құрылды. "Пиквик клубы" деген атпен әрекет ететін басқа да клубтар, топтар мен қоғамдар осы әңгіменің алғаш рет жарияланғанынан бері бар. 1837 жылы Чарльз Диккенс Уильям Хоуисонға Эдинбург Пиквик клубы туралы хат жазды. Диккенс осы атауды қолдануға және романның кейіпкерлері мен рухын құрметтеуге келісім берді. Ол былай деп жазды:
"Егер менің бір ғана ынталандыру сөзім сізге, сіз айтқандай, екі есе өмір сыйласа, онда сіз осы сәттен бастап бүкіл империядағы ең жандағы клубқа айналасыз; себебі сіздің ұзақ жылдарға созылған игілігіңіз бен өркендеуіңіз үшін мен жинаған барлық шын жүректен тілектеріміз сіздікі болсын. Мистер Пиквиктің жүрегі әрқашан сіздермен бірге." Басқа белгілі клубтардың қатарында 1836 жылдың желтоқсан айында Лондоның шығысында өткен және Лондондағы Лонг-Акрдағы Sun Tavern-де кездескен клубтар бар. Диккенс 1838 жылы осы соңғы клубтың хатшысына кездесуге қатысу туралы хат жазды:
"Егер Пиквик клубының кешкі асы аптаның дүйсенбі күні болғанда, мен сіздің ойлап тапқан барлық қуанышымен оған қосылар едім, өйткені көптеген джентльмендердің менің туындыларымды осылай есте сақтауы менің ойымдағы ең жағымды сезімді оятады." Көптеген Пиквик клубтарында мүшелер романның кейіпкерлерінің аттарын қабылдай алады. Pickwick велосипед клубының веб-сайтында былай делінген: "Біздің ережелерімізде «Әрбір мүше Басқару комитеті тағайындаған, Пиквик қағаздарындағы еркек кейіпкердің аты болып табылатын лақап есімді қабылдауы керек және клубтың барлық кездесулерінде осылай аталуы керек» делінген." Диккенстің Пиквик қағаздарымен бір уақытта жарияланған имитациялар мен плагиаттардың бірі – Г. В. М. Рейнольдстың "Pickwick Abroad; немесе Франциядағы саяхат" еңбегі.

Аудармалар

Евгений Нибоеттің француз тіліне аудармасы 1838 жылы екі томдық басылым түрінде жарық көрді. Ол "Пиквистер клубы, комедиялық роман" деп аталды. Кейінгі француз тіліне аудармаларында "Мырза Пиквиктің оқиғалары" сияқты атаулар қолданылды. Бенито Перес Галдос 1868 жылы "Пиквик қағаздарының" испан тіліне аудармасы – "Aventuras de Pickwick" атты кітабын жариялады. Перес Галдос Диккенстің алғашқы романы жарық көргеннен кейін дүниеге келгенімен, кейде оны Диккенстің испан тіліндегі баламасы деп сипаттайды.