Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1947-1960 жылдардағы Битс және Хиппи қозғалыстарына қатысты мәдени оқиғалар.
1947 1960s cultural events related to the Beats and Hippie movements
"Сан-Франциско Ренессансы" термині 1950-жылдары американдық поэзия авангардының орталығы ретінде Сан-Францисконы танымал еткен, орталығы Сан-Францискода болған поэзиялық қызметтің кең ауқымын білдіретін жаһандық атау ретінде қолданылады. Дегенмен, басқалар (мысалы, Алан Уоттс, Ральф Дж. Глисон) бұл ренессанстың көбірек қамтитын құбылыс екенін және оның визуалды және сахналық өнер, философия, мәдениаралық мүдделер (әсіресе Азия мәдениеттеріне байланысты) және жаңа әлеуметтік сезімдерді де қамтуы керек деп есептейді.
The term San Francisco Renaissance is used as a global designation for a range of poetic activity centered on San Francisco, which brought it to prominence as a hub of the American poetry avant garde in the 1950s. However, others (e. g., Alan Watts, Ralph J. Gleason) felt this renaissance was a broader phenomenon and should be seen as also encompassing the visual and performing arts, philosophy, cross cultural interests (particularly those that involved Asian cultures), and new social sensibilities.
Негізін қалау
Кеннет Рексрот – ақын, аудармашы, сыншы және автор – ренессанстың негізін қалаушысы. Рексрот Эзра Паунд пен Уильям Карлос Уильямспен хат алмасып, «Объективист антологиясында» жарияланған көрнекті екінші буын модернист ақыны болды. Ол жапон поэзиясының хайку сияқты дәстүрлерін зерттеген алғашқы американдық ақындардың бірі болды және джаздың күшті ықпалында болды. Рексрот негізін қалаушы әке болса, Мадлен Глисон – негізін қалаушы ана болды. 1940 жылдары олар екеуі де Роберт Дункан мен Уильям Эверсоннан тұратын Берклидің жас ақындары тобымен дос болды, ал 1940 жылдардың соңында Джек Спайсер мен Робин Блезер оларға қосылды. Глисон мен Дункан әсіресе жақын болды, бір-бірінің туындыларын оқып, сынға түсірді.
Kenneth Rexroth—poet, translator, critic, and author—is the founding father of the renaissance. Rexroth was a prominent second generation modernist poet who corresponded with Ezra Pound and William Carlos Williams and was published in the Objectivist Anthology. He was amongst the first American poets to explore Japanese poetry traditions such as haiku and was also heavily influenced by jazz. If Rexroth was the founding father, Madeline Gleason was the founding mother. During the 1940s, both she and Rexroth befriended a group of younger Berkeley poets consisting of Robert Duncan, and William Everson; Jack Spicer and Robin Blaser became involved in the late 40s. Gleason and Duncan were particularly close and read and criticized each other's work.
Қозғалыс
1947 жылдың сәуірінде Глисон Сан-Францискодағы 1407 Гоф көшесіндегі Марсель Лабаудт галереясында алғашқы заманауи поэзия фестивалін ұйымдастырды. Екі кеш бойы ол Рексрот, Роберт Дункан және Спайсер сияқты он екі ақынды жас ақындар мен поэзияны жақсы көретін көрермендерге ұсынды. Бұл қалада кең тараған эксперименталды поэзиялық тәжірибенің алғашқы ресми мойындалуы болды. 1950 жылдары Дункан мен Роберт Крили екеуі де Блэк Маунтин колледжінде оқытушылық етті және Сан-Франциско ақындары мен Блэк Маунтин ақындары арасында байланыс құрды. Сан-Франциско жазушыларының көптегені Сид Корманның «Origin» және Блэк Маунтин тобының журналы болған «Black Mountain Review» басылымдарында жариялана бастады. Спайсердің канте-джондоға деген қызығушылығы оны терең бейнелі поэзия өкілдерімен байланыстырды. 1957 жылы Спайсер Сан-Франциско мемлекеттік колледжінде Дунканның қатысуымен «Поэзия – сиқыр ретінде» атты семинар өткізді.
In April 1947, Gleason organized the First Festival of Modern Poetry at Marcelle Labaudt's Lucien Labaudt Gallery, 1407 Gough Street, San Francisco. Over the space of two evenings, she brought twelve poets, including Rexroth, Robert Duncan and Spicer, to an audience of young poets and poetry lovers. This was the first public recognition of the range of experimental poetic practice that was current in the city. During the 1950s, Duncan and Robert Creeley both taught at Black Mountain College and acted as links between the San Francisco poets and the Black Mountain poets. Many of the San Francisco writers began to publish in Cid Corman's Origin and in the Black Mountain Review, the house journals of the Black Mountain group. Spicer's interest in the cante jondo also led to links with the deep image poets. In 1957, Spicer ran his seminar "Poetry as Magic" at San Francisco State College with Duncan as a participant.
Битті өндіру
Дункан, Спайсер және Блезер Берклиде оқып жүрген шақта, Гэри Снайдер, Филип Уэлен және Лью Уэлч Портлендтегі Рид колледжінде білім алды. Үшеуі де бастапқыда Рексроттың және оның оқу жоспарының ықпалында болды, ал 1950-ші жылдардың басында Сан-Франциско аймағына қызығушылық танытып, сол жерге көшті. Мұнда Спайсер Уэлен мен Уэлчке әсер етті. Кейіннен сырттан қараушылар мен жарнамашылар оларды «битниктермен» байланыстырғанмен, олардың негізгі бастаулары Батыс жағалауында жатыр. Сан-Францискода туған Кирби Дойл және бастапқыда Жаңа Орлеаннан келген Боб Кауфман кейінгі естеліктерде «битниктермен» байланыстыруға көбірек негіз болды. Лоуренс Ферлингетти Сорбонна университетінде докторлық диссертациясын қорғап жатқанда, Парижде Кеннет Рексротпен танысты. Рексрот оны Сан-Францискоға барып, ондағы дамып келе жатқан әдеби ортаны сезінуге көндірді. 1951-1953 жылдары Ферлингетти француз тілін оқытты, әдеби сын мақалалары жазды және сурет салды. 1953 жылы ол және серіктесі «City Lights» кітап дүкенін ашты, екі жылдан кейін «City Lights Press» баспасын құрып, кітаптар шығара бастады. Снайдер мен Уэлен, Майкл МакКлюрмен бірге, Кеннет Рексроттың 1955 жылдың 7 қазанында Сан-Францискода ұйымдастырған әйгілі Six Gallery поэзия кешінде өнер көрсеткен ақындардың қатарында болды. Бұл кеш Сан-Францисконың қайта жаңаруының толыққанды түрде қоғамдық санаға енуін білдірді және қаланың 1960-шы жылдардағы хиппи дәуірінде гүлденген қарсы мәдениет орталығы ретіндегі беделін нығайтуға көмектесті. Джек Керуактың 1958 жылғы «Дхарма босқындары» романының екінші тарауы осы оқиға туралы қысқаша көркем әңгімеден тұрады. Роман баянында ол Аллен Гинзбергтің «Ауыл» атты өлеңін оқығанын сипаттайды. Керуак пен Гинзберг осы кешке бірнеше ақын достарымен бірге қатысқан.
Around the same time that Duncan, Spicer and Blaser were at Berkeley, Gary Snyder, Philip Whalen and Lew Welch were attending Reed College in Portland, Oregon. All three stemmed initially from Rexroth and his curriculum and in the early 50s gravitated to the San Francisco area, where Spicer exercised an influence over Whalen and Welch. Although later associated by outsiders and publicists with the Beats, their primary sources are West Coast. Kirby Doyle, a native San Franciscan, and Bob Kaufman, originally from New Orleans, were with more reason associated in later accounts with the Beats. Lawrence Ferlinghetti had been studying for a doctorate at the Sorbonne and, while in Paris, met Kenneth Rexroth, who later persuaded him to go to San Francisco to experience the growing literary scene there. Between 1951 and 1953, Ferlinghetti taught French, wrote literary criticism, and painted. In 1953, he and a business partner established the City Lights Bookstore and started publishing as City Lights Press two years later. Snyder and Whalen, along with Michael McClure, were among the poets who performed at the famous Six Gallery poetry reading that Kenneth Rexroth organized in San Francisco on October 7, 1955. This reading signaled the full emergence of the San Francisco Renaissance into the public consciousness and helped establish the city's reputation as a center for countercultural activity that came to full flower during the hippie years of the 1960s. A short fictional account of this event forms the second chapter of Jack Kerouac's 1958 novel The Dharma Bums. In the account, he describes Allen Ginsberg's famous reading of his poem "Howl". Kerouac and Ginsberg had attended the reading with some of their poet friends.
Мұра
Бей-Ареада тұратын философ және жазушы Алан Уоттс өзінің автобиографиясында 1960 жылдар шамасында "дін, музыка, этика және сексуалдық қатынастар, табиғатқа деген көзқарасымыз және жалпы өмір салтымызда" жаңа бір өзгеріс бола бастағанын айтты және "Алиса Мейнелл, Уолтер де ла Маре, Эмили Дикинсон, Кеннет Рексрот, Карл Шапиро, Жан Берден және Эрик Баркер (бірнеше мысал келтірсек)" кіретін поэзияның "Ашық мектебінің" ерекшеліктерін сипаттады. Уотс бұл ақындардың дәстүрлі ырғақтарды қолданатынын және "өздері айтқысы келгенді оңай, табиғи түсініктілікпен жеткізетінін, соның ішінде жалған сөздерге, түсініксіз меңзеулерге немесе қисынсыз, алыстан келген образдарға жол бермейтінін" мәлімдеді. 1960 жылдардың ортасында және одан кейін келген рок музыкасының жаңа буынының әншілері Керуак, Снайдер, МакКлюр, Ферлингетти және Гинзберг сияқты жазушыларды оқып, бағалады (мысалы, Боб Дилан осы туралы айтқан). Сондықтан, 1960 жылдардың соңындағы жаңашыл рок музыкасының көп бөлігі роктың танымал Сан-Франциско дыбысының аясында дамыған екенін ескерсек, Сан-Франциско қайта өрлеуінің жазушыларының лирикаға, әртістік тұрғысынан да, өмірге деген көзқарасынан да әсер еткені мүмкін. 1960 жылдары Америкада және басқа елдерде пайда болған "жер асты баспасөзінің" ең қызықты және әртүрлі мысалы – Сан-Франциско оракулы, ол хиппи мәдениетін және қарсы мәдениеттің басқа да аспектілерін көрсетті. Оракул Гари Снайдер, Аллен Гинзберг, Лоуренс Ферлингетти, Майкл МакКлюр және басқа бит жазушыларының, сондай-ақ жас жазушылардың шығармаларына кең орын берді. Лоуренс Ферлингетти мен Майкл МакКлюр екеуі де 1978 жылы Мартин Скорсезе түсірген "Соңғы вальс" атты деректі және концерттік фильмде, сахнада рок жұлдыздарымен бірге ойнады (бұл фильм The Band тобы туралы, олардың 1960 жылдардың соңынан 1970 жылдардың ортасына дейін көптеген жанкүйерлері болды), сонымен қатар олардың көптеген музыкалық достары мен 1976 жылғы сол аттас концертте де болды.
The Bay Area based philosopher and writer Alan Watts, in his autobiography, mentioned that by around 1960 or so " something else was on the way, in religion, in music, in ethics and sexuality, in our attitudes to nature, and in our whole style of life", and described characteristics of a "Clear School" of poetry on whose roll he included "Alice Meynell, Walter de la Mare, Emily Dickinson, Kenneth Rexroth, Karl Shapiro, Jean Burden, and Eric Barker (to name but a few)." Watts asserted that these poets employ traditional rhythms and "say what they have to say with an easy, natural clarity which avoids both clichés and obscure allusions or bizarre, far fetched images." Some of the songwriters of the upcoming rock music generation of the mid 1960s and later read and appreciated writers like Kerouac, Snyder, McClure, Ferlinghetti, and Ginsberg (e. g., Bob Dylan, for one, has talked about this). Hence, given that much of the late '60s wave of groundbreaking rock music developed within rock's famous San Francisco Sound, it seems very likely that the writers of the San Francisco Renaissance had an influence on the lyrics, both artistically and in terms of attitudes to living. The "underground press" that developed in America and elsewhere in the 1960s had one of its most interesting and colorful examples in the San Francisco Oracle which reflected the hippie culture and other aspects of the counterculture. The Oracle gave much space to writings by Gary Snyder, Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti, Michael McClure, and other Beat writers, along with emerging younger writers. Both Lawrence Ferlinghetti and Michael McClure were featured on stage in the rock star jammed The Last Waltz, a 1978 documentary and concert film made by Martin Scorsese about The Band (who had an immense following in the late 1960s to mid 1970s), a large number of their musical friends, and the 1976 concert of the same name.
Басып шығару
Аллен, Дональд М., ред. Жаңа американдық поэзия: 1945–1960 (1960, қайта басылған 1999); (Калифорния университетінің баспасы). Эллингем, Льюис және Киллиан, Кевин. Ақын Құдай сияқты бол: Джек Спайсер және Сан-Францисконың қайта жаңаруы, (Гановер, НХ: Веслиан университетінің баспасы, 1998). Француз, Уоррен Г. "Сан-Франциско поэзиясының қайта жаңаруы 1955–1960" (Твейне, 1991). Дэвидсон, Майкл. Сан-Францисконың қайта жаңаруы: Поэтика және орта ғасырдағы қауымдастық, (Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 1989). Керуак, Джек. Дхарма бұмдары, (Нью-Йорк: Харкорт Брейс, 1958). Снайдер, Гэри. Нағыз жұмыс: Сұхбаттар мен әңгімелер 1964–1979. (Нью-Йорк: New Directions, 1980). Спайсер, Джек. Джек Спайсердің жинақталған кітаптары. Робин Блезердің редакциясымен және түсініктемелерімен. (Санта-Роза, Калифорния: Black Sparrow Press, 1975). Уоттс, Алан У. "Жаңару" (тарау), "Менің өз жолымда" (Нью-Йорк: Pantheon, 1972). Вагстафф, Кристофер (ред.). Медлин Глисон: Жинақталған өлеңдер 1919–1979 (өте пайдалы тарихи кіріспесі бар).
Allen, Donald M., ed. The New American Poetry: 1945 1960 (1960, reissued 1999); (University of California Press). Ellingham, Lewis & Killian, Kevin. Poet Be Like God: Jack Spicer and the San Francisco Renaissance, (Hanover, NH: Wesleyan University Press, 1998). French, Warren G. "The San Francisco Poetry Renaissance 1955 1960" (Twayne, 1991). Davidson, Michael. The San Francisco Renaissance: Poetics and Community at Mid Century, (Cambridge: Cambridge University Press, 1989). Kerouac, Jack The Dharma Bums, (New York: Harcourt Brace, 1958). Snyder, Gary The Real Work: Interviews & Talks 1964 1979. (New York: New Directions, 1980). Spicer, Jack The Collected Books of Jack Spicer. Edited and with commentary by Robin Blaser. (Santa Rosa, Calif.: Black Sparrow Press, 1975). Watts, Alan W. "Breakthrough" (chapter) in In My Own Way, (New York: Pantheon, 1972). Wagstaff, Christopher (ed). Madeline Gleason: Collected Poems 1919–1979 (has a very useful historical introduction)
Жазбалар мен дыбыс файлдары
Howls, Raps & Roars: Сан-Франциско поэзиясының қайта жандануынан жазылған үнтаспалар (жинақ) (Universal Music Group, 1963; Fantasy Records 1993).
Howls, Raps & Roars: Recordings from the San Francisco poetry renaissance (compilation) (Universal Music Group, 1963; Fantasy Records 1993).