Кіріспе

Балтық теңізіндегі Гданьск портына іргелес жатқан және Калининградқа дейін созылатын шығанақ – Балтық теңізінің оңтүстік-шығыс бөлігі. Ол Польшадағы Гданьск портының құрметіне аталған.

География

Гданьск шығанағының батыс бөлігі Пак шығанағының шалшық суларынан тұрады. Оңтүстік-шығыс бөлігі – Висла лагунасы, ол Висла шығанағымен бөлініп, Балтийск бұғазы арқылы ашық теңізге қосылады. Шығанақ Польшаның Гданьск-Помераниясының (Розевье мүйісі, Хель түбегі) және Ресейдің Калининград облысының (Самбия түбегі) жағалауларының кең иілісімен қоршалған. Шығанақтың жағалауында екі өте ұзын құм сілкінісі орналасқан – Хель түбегі және Висла шығанағы. Біріншісі Пак шығанағын, екіншісі Висла лагунасын қалыптастырады. Шығанақтың ең терең жері 120 метрге жетеді және тұздылығы 0,7% құрайды. Ірі порттар мен жағалау қалалары – Гданьск, Гдыня, Пук, Сопот, Хель, Калининград, Приморск және Балтийск. Гданьск шығанағының негізгі өзендері – Висла және Преголя. Шығанаққа Висла өзені Leniwka, Śmiała Wisła және Martwa Wisła арналары арқылы тікелей, ал Ногат және Шкарпава тармақтары арқылы жанама түрде су жеткізеді.

Кеме қатынасы анықтамасы

Теңіздік анықтама бойынша, Гданьск шығанағы әлдеқайда үлкен, соның ішінде Ресейдің Калининград эксклавының алдындағы және Литва жағалауының Балтық теңізі аумағы да кіреді.

Тарих

Бұл шығанақ жағалауы Польшаға басып кіру кезіндегі теңіз шабуылының орны болды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы әскери қақтығысы еді. Бұл шығанақ американдық анимациялық телесериал "Металокалипс" маңызды орынды атқарады.

Курсеньики

Бүгінде куршениеки, сондай-ақ куршинкайлар деп те аталатын, Балтық тегінің дерлік жойылып бара жатқан этносы Курония тілмесі бойында қоныстанған. 1649 жылы куршинкайлардың қоныс аумағы Мемельден (Клайпеда) Данцигке (Гданьск) дейін созылған. Куршинкайлар ақырында немістерге сіңіп кетті, бірақ Курский тілмесі бойында әлі де тұратындары бар. Куршинкайлар Латвия Ресей империясынан тәуелсіздік алғанға дейін латыштар саналды, бұл тілдік аргументтерге негіделген еді. Осы себепті Латвия Курский тілмесі, Мемель және Шығыс Пруссияның басқа да аумақтарына талап қойды, бірақ кейіннен бұл талаптарынан бас тарды.