Кіріспе

Акула түрлері Тынық мұхит ұйықтайтын акуласы (Somniosus pacificus) – Somniosidae тұқымдасына жататын ұйықтайтын акула, Солтүстік Тынық мұхитында, Арктика және қоңыржай сулардағы 70°N және 22°N ендіктер арасындағы құрлық шелві мен беткейлерінде, сондай-ақ Палау және Соломон аралдарына жақын батыс тропикалық Тынық мұхитының кем дегенде екі жерінде, беткейден тереңдікке дейін кездеседі. Батыс тропикалық Тынық мұхитында акулалардың бар екендігіне алғашқы дәлел 2015 жылы Соломон аралдарының жанында түсірілген National Geographic видеосынан пайда болды. Оның ұзындығы дейін жетеді, бірақ одан да ұзын болуы мүмкін.

Көбею

Тынық мұхитының ұйықтап жатқан акулаларының ерте өмірі туралы өте аз мәлімет белгілі. Олардың аналық денесінде жұмыртқа тудырып, одан шабақтардың шығуы мүмкін деп саналады (өсімділік ovoviviparous), бірақ гестация мерзімі белгісіз, ал бір туатын шабақтардың саны шамамен 10-ға жуық деп есептеледі. Олардың туған кездегі ұзындығы шамамен немесе одан да аз болады. 1989 жылы Жапонияның Токио шығанағының терең суларында әртүрлі жемге қызыққан алып Тынық мұхиты акуласы түсірілді. Эвгения Кларктың бағалауынша, акуланың ұзындығы шамамен 6 метрді құрады. Бір ғана расталмаған хабар бар, онда Тынық мұхитының ұйықтап жатқан акуласының ұзындығы одан да көп болуы мүмкін. Егер бұл рас болса, онда бұл түр ең ірі макро хищник акуласы және жалпы алғанда кит акуласы мен баскинг акуласынан кейін үшінші ірі акула болар еді.

Бейімделулер

Мұздай суық тереңдікте өмір сүруінің нәтижесінде ұйқылы акуланың бауыр майында сквален болмайды, ол тығыз, жүзбейтін массаға айналып кетер еді. Оның орнына, акулалардың бауырындағы төмен тығыздықтағы қосылыстар диацилглицерил эфирлері және триацилглицерол болып табылады, олар ең төмен температурада да сұйық күйінде қалады. Сонымен қатар, олар терісінде көптеген терең теңіз акулалары сияқты аз мөлшерде мочевина сақтайды, бірақ басқа эласмобранхтар сияқты, тіндерінде осмопротекторлар ретінде және жүзу қабілетін арттыру үшін мочевина мен триметиламин оксидінің (азотты қалдықтар) жоғары концентрациясы болады. Триметиламин оксиді мочевинаның және қысымның белокты тұрақсыздандыруға бейімділігіне де қарсы әрекет етеді. Эласмобранхтар мен телеост балықтарының тіндеріндегі оның мөлшері тереңдікпен бірге артатыны анықталды. Терең теңіз түбінде тамақ аз болғандықтан, ұйқылы акула тамақты кең асқазанында сақтай алады. Ұйқылы акуланың жауырыны қысқа және көлденең пішінге ие болғандықтан, күшті тістеуге қабілетті. Ұйқылы акуланың жоғарғы жақ тістері тікенек тәрізді, ал төменгі жақ тістері қисайған және бір-біріне жабысып тұратын тілшелерден тұрады. Бұл құрылым тамақты жұту үшін тым үлкен нәрсені ұстап, жыртуға мүмкіндік береді. Тынық мұхитының ұйқылы акулаларында қысқа құйрық плавниктері болады, бұл оларға жемтікті ұстау үшін жылдам және күшті энергия жинауға көмектеседі.

Белгілі жыртқыш жануарлар

Ұйқышы акулаларды Британдық Колумбия жағалауында кездесетін теңіз китінің (killer whale) жағадан алшақ жүретін түрі жейді. Бұған қоса, Гренландия акуласы сияқты, Ommatokoita elongata паразиттік копеподы акуланың мүйіз қабығының тінін жеп отыратынын көбінесе байқауға болады.