Кіріспе
Темір жол көлігі жүйесінде жүкті немесе жолаушыларды тасымалдауға арналған көлік құралы – темір жол вагоны, рельсті вагон (американдық және канадалық ағылшын тілінде), темір жол вагоны, темір жол көлігі, темір жол жүк вагоны, рельсті вагон немесе рельсті жүк вагоны (британдық ағылшын тілінде және UIC) деп аталады, сондай-ақ пойыз вагоны, пойыз жүк вагоны, пойыз көлігі немесе пойыз жүк вагоны деп те аталады. Мұндай вагондар біріктіріліп, бір немесе бірнеше локомотивтермен тартылса, пойыз құрайды. Ал кейбір жолаушылар вагондары өздігінен қозғалатын болып келеді, олар жеке рельсті вагондар немесе бірнеше бірліктерден тұруы мүмкін. "Вагон" термині американдық ағылшын тілінде темір жолға қатысты мән берілгенде жиі қолданылады. Үнді ағылшын тілінде де кейде "боги" сөзі осы мағынада қолданылады, бірақ бұл термин ағылшын тілінің басқа түрлерінде басқа мағыналарды білдіруі мүмкін. Американдық ағылшын тілінде "railcar" – темір жол көлігіне арналған жалпы термин, ал басқа елдерде "railcar" өзі қозғалатын, қуатты темір жол көлігін білдіреді. Көптеген вагондар темір жолдың өзінің қажеттілігі үшін, мысалы, жолдарды күтіп ұстау үшін пайдаланылса да, көбінесе жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдап, кіріс әкеледі және осыған сәйкес жолаушылар вагондары немесе автобустар, ал екінші жағынан жүк вагондары (немесе вагондар) ретінде жіктелуі мүмкін.
A railroad car, railcar (American and Canadian English), railway wagon, railway carriage, railway truck, railwagon, railcarriage or railtruck (British English and UIC), also called a train car, train wagon, train carriage or train truck, is a vehicle used for the carrying of cargo or passengers on a rail transport network (a railroad/railway). Such cars, when coupled together and hauled by one or more locomotives, form a train. Alternatively, some passenger cars are self propelled in which case they may be either single railcars or make up multiple units. The term "car" is commonly used by itself in American English when a rail context is implicit. Indian English sometimes uses "bogie" in the same manner, though the term has other meanings in other variants of English. In American English, "railcar" is a generic term for a railway vehicle; in other countries "railcar" refers specifically to a self propelled, powered, railway vehicle. Although some cars exist for the railroad's own use – for track maintenance purposes, for example – most carry a revenue earning load of passengers or freight, and may be classified accordingly as passenger cars or coaches on the one hand or freight cars (or wagons) on the other.
Жүк вагондары
Жүк вагондары (АҚШ/Канада), жүк вагондары (UIC) немесе жүк машиналары (Ұлыбритания) сан алуан тауарларды тасымалдауға бейімделген түрлі-түрлі болып келеді. Алғашқыда вагондардың түрлері өте шешілі болды; алғашқылардың қатарында - ашық платформа, және жабық жүк вагоны (АҚШ/Канада), жабық вагон (UIC) немесе фургон (Ұлыбритания) тұрды.
Алюминийден жасалған автокөліктер
Алғашқы екі негізгі бағыттағы толығымен алюминийден жасалған жолаушылар вагондары 1933-1935 жылдарғы Чикаго әлемдік көрмесінде «Пульман» компаниясымен көрсетілді. Алюминийден жасалған жүк вагондарының пайдалы жүгінің салмағы мен өзінің салмағы арасындағы қатынасы 4.9-ға тең, ал дәстүрлі болат негізді вагондарда бұл көрсеткіш 3.65-ке тең.
Жылжымалы зымыран жүйелері
Салқын соғыс кезінде Кеңес Одағы жылжымалы зымырандық шахталар ретінде пайдаланылған бірнеше пойызды құрды. Бұл пойыздар зымыранды және оны іске қосу үшін қажеттінің бәрін алып жүрді, ал оларды бірінші соққы шабуылында табу және жоюды қиындату үшін теміржол желісінде үздіксіз қоздырылып отырды. 1960 жылдары Америка Құрама Штаттарында LGM 30 Minuteman және 1980 жылдары Peacekeeper Rail Garrison үшін ұқсас рельстік жүйе ұсынылды, бірақ екеуі де қабылданып іске қосылмады.
Радарлық бомбаның ұпайлауы
Стратегиялық әуе қолбасшылығының 1-ші ұрыс бағалау RBS "Экспресс" Барксдейл әуе күштері базасынан, АҚШ-тың континенттік бөлігіндегі қалаларды имитациялық термоядролық бомбалауды бағалау үшін, әскери теміржол вагондарына орнатылған радарлық бомбалау жүйелерімен және қолдау жабдықтарымен бірге шықты.