Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көптеген түрлі анықтамалары бар көлем бірлігі.
Unit of volume with numerous different definitions
Бушель (қысқартылуы: bsh. немесе bu.) – бұрынғы құрғақ сыйымдылық өлшемдеріне негізделген британдық және АҚШ дәстүрлі көлем бірлігі. Ескі бушель 2 кеннингке (қолданыстан шыққан), 4 пикке немесе 8 құрғақ галлонға тең болатын және көбінесе бидай сияқты ауыл шаруашылығы өнімдері үшін қолданылды. Қазіргі қолданыста көлемі шартты, бушельдер әр тауар үшін әртүрлі анықталатын массаны көрсетеді. "Бушель" атауы басқа өлшем жүйелеріндегі ұқсас бірліктерді аудару үшін де пайдаланылады.
A bushel (abbreviation: bsh. or bu.) is an imperial and US customary unit of volume based upon an earlier measure of dry capacity. The old bushel is equal to 2 kennings (obsolete), 4 pecks, or 8 dry gallons, and was used mostly for agricultural products, such as wheat. In modern usage, the volume is nominal, with bushels denoting a mass defined differently for each commodity. The name "bushel" is also used to translate similar units in other measurement systems.
Атауы
"Бюшель" сөзі бастапқыда ыдыстың өзін, кейін өлшем бірлігін білдірген. Атауы көне француз тіліндегі "boissiel" және "buissiel" сөздерінен келген, яғни "кішкентай қорап" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз көне француз тіліндегі "boise" сөзінен де туындауы мүмкін, ол "кішкентай бөшке" дегенді білдіреді. Шамамен 1300 жылы Едуард I немесе II-ге жатқызылатын салмақтар мен өлшемдер туралы жарғыда Лондондық бюшель үлкен жүгері галлонымен шамаластырылған. Қай жағдайда болсын, Лондондық бюшель 64 фунт, 12 унция, 20 пеннивейт және 32 дәннен тұрады деп есептелген. Бұл өлшемдер салыстырмалы түрде жеңіл мұнара фунтына негізделген және орта ғасырларда Шотландияда, Ирландияда немесе Уэльсте сирек қолданылған. 16 ғасырда мұнара жүйесі жойылғаннан кейін, бюшель 56 фунт (avoirdupois) деп қайта анықталды. 1824 жылғы "Салмақтар мен өлшемдер туралы" заңмен бекітілген империялық бюшель, бюшельді ауадағы 80 фунт дистилденген судың көлемі ретінде немесе 8 империялық галлон ретінде сипаттады. Қазіргі американдық немесе АҚШ бюшелі – осы түрінің өзгеруі, ол дәл 2150,42 куб дюймға дейін дөңгелектенеді, бұл он миллионнан бір бөлікке кем. Ол Канадада да қолданылады. Англияда бюшель – белгілі бір өлшемдегі биязы тоқылған себет болған. Себет дөңгелек пішіндес. Оның ішкі өлшемдері: негізгі диаметрі 12 дюйм, үстіңгі диаметрі 18 дюйм, биіктігі 12 дюйм. Толық толтырылған себет – бір бюшель. Үстінен асып-тоққан себет бір бюшель және бір пик деп есептелген, бұл кең жомарт өлшем (пекардың дюжинасына ұқсас ұғым). Сондықтан, "Мен сені сүйемін, бір бюшель және бір пик" деген ескі ән "Мен сенің махаббатыңа толымын" дегенді білдіреді. Кейде себет 13 дюйм биіктікте жасалған, бірақ 12 дюйм биіктігін белгілеу үшін "waling" сақинасы (сабан тоқудың ерекше әдісі) болған.
The word "bushel" as originally used for a container itself, and later a unit of measurement. The name comes from the Old French boissiel and buissiel, meaning "little box". It may further derive from Old French boise, thus meaning "little butt". while the c. no – c. 1300 Assize of Weights and Measures usually credited to Edward I or II defined the London bushel in terms of the larger corn gallon. In either case, a London bushel was reckoned to contain 64 pounds, 12 ounces, 20 pennyweight, and 32 grains. These measures were based on the relatively light tower pound and were rarely used in Scotland, Ireland, or Wales during the Middle Ages. When the Tower system was abolished in the 16th century, the bushel was redefined as 56 avoirdupois pounds. The imperial bushel established by the Weights and Measures Act of 1824 described the bushel as the volume of 80 avoirdupois pounds of distilled water in air at or 8 imperial gallons. The modern American or US bushel is a variant of this, rounded to exactly 2150.42 cubic inches, less than one part per ten million less. It is also somewhat in use in Canada. In English use, a Bushel was a willow basket with fixed dimensions. The basket was round. Its inside measurements were: Base diameter 12 inches, top diameter 18 inches, height 12 inches. A basket filled level to the top was a bushel. A basket filled to the top but overfilled to a height where it overflowed was considered to be a bushel and a peck, a generous measure (a similar concept to a baker's dozen). Hence, the old song " I love you, a bushel and a peck " meant "I am overflowing with love for you". Sometimes the basket was made 13 inches high, but with a ring of "waling" (a special willow weaving technique) to mark the 12 inches height.
Көлем
1 императорлық бушель = 8 императорлық галлон = 4 императорлық пик = 36.36872 литр ≈ 8.25645 АҚШ құрғақ галлоны ≈ 9.60760 АҚШ сұйық галлоны ≈ 2219.36 куб дюйм ≈ 1.28435 куб футы 1 АҚШ бушелі = 8 АҚШ құрғақ галлоны = 4 АҚШ пигі = 2150.42 куб дюйм = 1.24446 куб футы = 35.23907016688 литр ≈ 9.3092 АҚШ сұйық галлоны ≈ 7.7515 императорлық галлон.
1 imperial bushel = 8 imperial gallons= 4 imperial pecks= 36.36872 litres≈ 8.25645 US dry gallons≈ 9.60760 US fluid gallons≈ 2219.36 cubic inches≈ 1.28435 cubic feet 1 US bushel = 8 US dry gallons= 4 US pecks= 2150.42 cubic inches= 1.24446 cubic feet= 35.23907016688 litres≈ 9.3092 US fluid gallons≈ 7.7515 imperial gallons
Басқа бірліктер
Неміс бушелі – шефел. Пруссиялық шефел 54,96 литрге тең болды. Құрғақ көлемді өлшеу үшін поляк бушелі (korzec) қолданылды. Ол 4 тоқсанға (ćwierć) бөлінеді және 19 ғасырдың басында Варшавада 128 литр, ал Краковта 501,116 литрді құрады. Испан бушелі (фанега) құрғақ көлемді өлшеу үшін пайдаланылды. Ол Кастилияда шамамен 55,5 литрге тең болды. Уэльс хоббиті көлемді өлшегенде екі жарым бушельге балама болды; салмақты өлшегенде хоббиттің көлемі өлшенетін астың түріне байланысты өзгеретін.
The German bushel is the Scheffel. A Prussian scheffel was equal to 54.96 litres. The Polish bushel (korzec) was used as measure of dry capacity. It is divided into 4 quarters (ćwierć) and in the early 19th century had a value of 128 litres in Warsaw and 501.116 litres in Kraków. The Spanish bushel (fanega) was used as a measure of dry capacity. It is roughly equal to 55.5 litres in Castille. The Welsh hobbit was equivalent to two and a half bushels when used for volume; when used for measuring weight the hobbit was dependant on the grain being weighed.