Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғарышкер (1935–1967)
American astronaut (1935–1967)
Роберт Генри Лоуренс-кіші (2 қазан 1935 – 8 желтоқсан 1967) – АҚШ Әуе күштерінің офицері және алғашқы афроамерикалық ғарышкер.
Robert Henry Lawrence Jr. (October 2, 1935 – December 8, 1967) was a United States Air Force officer and the first African American astronaut.
Алғашқы жылдар
Чикаго қаласында туып өскен Лоренс Хайнс бастауыш мектебінде оқыды. 1952 жылы он алты жасында Энглвуд орта мектебін үздік 10 пайызының ішінде бітірді. Төрт жыл өткен соң, 1956 жылы Брэдли университетін химия ғылымдары бакалавры дәрежесімен аяқтады. Брэдли университетінде Лоренс Omega Psi Phi студенттік братствосының мүшесі болды және Әуе күштерінің ROTC-індегі кадет командирі ретінде көзге түсті, сондай-ақ Әуе күштерінің резервтік бағдарламасында екінші лейтенант шеніне ие болды.
Born and raised in Chicago, Illinois, Lawrence attended Haines Elementary School and, at age sixteen, graduated in the top 10 percent from Englewood High School in 1952. Four years later in 1956, he graduated from Bradley University with a Bachelor of Science degree in chemistry. At Bradley, Lawrence became a member of Omega Psi Phi fraternity and distinguished himself as Cadet Commander in the Air Force ROTC and received the commission of second lieutenant in the Air Force Reserve Program.
Әуе күштері
21 жасында Миссури штатындағы Малден әуе базасында ұшқыштық дайындығын аяқтағаннан кейін АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы болып тағайындалды. 22 жасында ол Чикаго қаласының тұрғындары, доктор және миссис Генри Кресстің қызы Барбара Кресске үйленді. 25 жасқа келгенде, ол Германия Әуе күштері үшін Т-33 оқу ұшағында нұсқаушы ұшқыш ретінде Әуе күштерінің тапсырмасын орындады. 1965 жылы Лоуренс Огайо штатының мемлекеттік университетінен физикалық химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Оның докторлық диссертациясының тақырыбы: «Газ фазасындағы метан мен этанмен деутерийдің тритий бета-сәулесі тудырған алмасу реакциясының механизмі». Ол 2500 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие, жоғары дәрежелі АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы болды, оның 2000 сағаты реактивтік ұшақтарда орындалды. Лоуренс Lockheed F 104 Starfighter ұшағында Жер орбитасынан Жерге қайта оралатын қуаты жоқ әртүрлі ғарыш аппараттарының, мысалы, Солтүстік Американың X 15 зымыран ұшағының сырғанау ұшуын зерттеу үшін көптеген сынақтар жүргізді. NASA Лоуренстің жетістіктері мен ұшу маневрлері туралы мәліметтері «ғарыш кемесінің дамуына үлкен үлес қосты» деп атады. 1967 жылдың маусым айында Лоуренс АҚШ Әуе күштерінің сынақ ұшқыштары мектебін (66B тобы) Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасында сәтті аяқтады. Сол айда ол Әуе күштерінің адамды орбитаға шығаратын зертханасы (MOL) бағдарламасына астронавт ретінде таңдалды, осылайша елдің алғашқы афроамерикалық астронавты болды. Лоуренс және басқа MOL астронавттары «Капсуланың артқы орындығында отыруға тура келе ме?» деген сұраққа күлді. Оның таңдалуы АҚШ-тағы нәсілдер арасындағы қатынастар үшін тарихи маңызға ие болды ма деген сұраққа Лоуренс: «Жоқ, мен олай ойламаймын. Бұл – азаматтық құқықтар саласындағы қалыпты дамудың бір кезегі» деп жауап берді. Ол өзінің басқа афроамерикалықтар сияқты қиындықтарға тап болғанын, бірақ «мүмкін, мен мүмкіндіктер жағынан басқалардан сәттірек болдым» деді. Лоуренспен бірге MOL бағдарламасына таңдалған Дональд Х. Петерсон: «Мен Миссисипи штатындағы барлық адамдар үшін айта алмаймын», – деді, бірақ ол афроамерикалықпен жұмыс істеуге қарсы емес екенін мәлімдеді.
At the age of 21, he was designated as a U. S. Air Force pilot after completing flight training at Malden Air Force Base, Missouri. At 22, he married Barbara Cress, daughter of Dr. and Mrs. Henry Cress of Chicago. By the time he was 25, he had completed an Air Force assignment as an instructor pilot in the T 33 training aircraft for the German Air Force. In 1965, Lawrence earned a PhD in physical chemistry from Ohio State University. His doctoral thesis was The Mechanism Of The Tritium Beta Ray Induced Exchange Reaction Of Deuterium With Methane and Ethane In The Gas Phase. He was a senior USAF pilot, accumulating well over 2,500 flight hours, 2,000 of which were in jets. Lawrence flew many tests in the Lockheed F 104 Starfighter to investigate the gliding flight of various unpowered spacecraft returning to Earth from orbit, such as the North American X 15 rocket plane. NASA cited Lawrence for accomplishments and flight maneuver data that "contributed greatly to the development of the Space Shuttle." In June 1967, Lawrence successfully completed the U. S. Air Force Test Pilot School (Class 66B) at Edwards AFB, California. The same month, he was selected by the USAF as an astronaut in the Air Force's Manned Orbital Laboratory (MOL) program, thus becoming the country's first black astronaut. Lawrence and other MOL astronauts laughed when asked at the announcement "Will you have to sit in the back seat of the capsule?" When asked if his selection was historic for race relations in the United States, Lawrence answered "No, I don't think so. It's another one of those things that we look forward to in civil rights — normal progression." He said that he had faced problems like other blacks, but "Perhaps I have been more fortunate than the others in the opportunities." Donald H. Peterson, chosen for MOL with Lawrence, said "I can't speak for all the people in Mississippi" but that he was not reluctant to work with a black man.
Өлім және мұра
32 жасында Лоуренс 1967 жылғы 8 желтоқсанда Эдвардс әуе базасында ұшақ апатында қаза тапты. Өмірінің қысқа кезеңінде Лоуренс Әуе күштерінің мақтау медалін және Ұжымдық ерекшелік белгісін алды. 1997 жылғы 8 желтоқсанда оның есімі Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығындағы Space Mirror Memorial ескерткішіне жазылды. 2020 жылғы 15 ақпанда ұшырылған 13-ші Northrop Grumman Cygnus ғарыш кемесі оның құрметіне S. S. Robert H. Lawrence деп аталды. Суретші Таварес Страхан 2018 жылы орбитаға жіберілген ENOCH спутниктік мүсінін Лоуренске арнады. 2020 жылы NASA Лоуренсті 27 афроамерикалық, испаноязық және американдық индейлердің еркін ғарышкерлерінің тобына қосты және олардың құрметіне астероидтарға ат қойды. Робертлоуренс 92892 астероиды Марс пен Юпитер арасындағы астероидтар белдеуінде орналасқан.
At age 32, Lawrence was killed in a plane crash at Edwards AFB on December 8, 1967. During his brief career, Lawrence earned the Air Force Commendation Medal, the Outstanding Unit Citation. On December 8, 1997, his name was inscribed on the Space Mirror Memorial at the Kennedy Space Center in Florida. The 13th Northrop Grumman Cygnus spacecraft, which launched on February 15, 2020, was named the S. S. Robert H. Lawrence in his honor. The artist Tavares Strachan dedicated his satellite sculpture ENOCH, launched in 2018, to Lawrence. In 2020, NASA included Lawrence in a group of 27 pioneering African American, Hispanic, and Native American astronauts to commemorate by naming asteroids after them. The asteroid, Robertlawrence 92892, is located in the main asteroid belt between Mars and Jupiter.