Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни қауымдастық
Religious community
Нидерландыдағы меннонит шіркеуі, немесе Algemene Doopsgezinde Sociëteit – Нидерландыдағы меннонит христиандарының бірлестігі. Меннониттер (немесе Mennisten немесе Doopsgezinden) 1536 жылы анабаптизмге өткен, Фрисландия провинциясынан шыққан голландтық католик священнигі Менно Симонс (1496–1561) есімімен аталады. Ол 1537 жылы ересек күйінде қайта шомылдырылып, голланд анабаптистер қозғалысының құрамына (жақын арада оның басшысы) кірді. 1811 жылы әртүрлі аймақтық шіркеулер бірігіп, Algemene Doopsgezinde Sociëteit (doopsgezind, "крещениеге бейім") құрады. Нидерландыдағы меннонит шіркеуі Меннониттердің әлемдік конференциясының мүшесі болып табылады және 2015 жылы 111 қауымда 7230 мүшесі бар екенін хабарлады.
The Mennonite Church in the Netherlands, or Algemene Doopsgezinde Sociëteit, is a body of Mennonite Christians in the Netherlands. The Mennonites (or Mennisten or Doopsgezinden) are named for Menno Simons (1496–1561), a Dutch Roman Catholic priest from the Province of Friesland who converted to Anabaptism around 1536. He was re baptized as an adult in 1537 and became part (and soon leader) of the Dutch Anabaptist movement. In 1811, different regional churches merged to form the Algemene Doopsgezinde Sociëteit (doopsgezind, "baptist minded"). The Mennonite Church in the Netherlands is a member of the Mennonite World Conference and in 2015 reported 7,230 members in 111 congregations.
Жалпы сипаттамалары
Doopsgezinden ("баптистік көзқарас") немесе Algemene Doopsgezinde Sociëteit (Жалпы баптистік көзқарас қоғамы) – Нидерландыдағы меннониттердің голландиялық тармағы саналатын діни қауымдастық. Нидерландыда оларды кейде меннистер деп те атайды. Қазіргі голланд тіліндегі doopsgezinden атауы 1800 жыл шамасында mennonieten/me(n)nisten немесе dopersen сияқты бұрынғы атауларды ығыстырып шықты. Атау олардың крещение (шомылу) рәсіміне қатысты ерекше көзқарастарын көрсетеді. Көптеген басқа діни ұйымдардағыдай нәрестелерді шомылудан өткізудің орнына, шомылу рәсімі ересектерге арналған. Шомылу рәсімінен бұрын адам өзінің сенімін білдіретін жеке мәлімдеме жазады және шомылып болғаннан кейін қауымдастықтың толық құқықты мүшесі атанды. Бұл сенімділік міндетті түрде белгілі бір формаларға немесе догматикалық ережелерге негізделмейді, бұл "Protestantse Kerk in Nederland" – елдегі ең ірі протестанттық діни ұйымындағы қалыпты жағдайдан өзгеше; бұл ұйым кальвинистік және лютерандық дәстүрлердің бірнешеуін біріктіреді. Doopsgezinden-нің тағы бір ерекшелігі – олар әскери қызметтен және қару қолданудан бас тартады. Бұрын бұл позиция мемлекеттік қызметтің барлық түрлеріне қатысты болған. Голландия Республикасы тұсында бұл ұстаным қауымдастықты жергілікті және штатгалтерлік билікпен қақтығысқа алып келді, себебі шіркеу мүшелері қала милициясына қатысудан бас тартты. Алайда, олар мұндай қызмет орнына көптеген жерлерде өрт сөндіру бригадаларына қатысып, үлес қосты.
The doopsgezinden ("baptist minded") or the Algemene Doopsgezinde Sociëteit (General Baptism minded Society) are a religious community in the Netherlands that can be considered the Dutch branch of the Mennonites. In the Netherlands they are at times also called Mennists. The current Dutch name doopsgezinden arose around 1800 to replace earlier names like mennonieten/me(n)nisten or dopersen. The name refers to the movement's specific views on baptism. Rather than baptizing infants as is usual in many other denominations, baptism is reserved for adults. Prior to baptism a person writes a personal statement of confession and becomes a full member of the community upon being baptized. The confession is not necessarily based on any prescribed forms or dogmatic rules, in contrast to what is customary in the "Protestantse Kerk in Nederland", the largest Protestant denomination in the country; a denomination that unifies a number of Calvinist and Lutheran traditions. Another characteristic of the doopsgezinden is that they reject military service and the bearing of arms. In the past, this stance has extended to all service for the state. In the days of the Dutch Republic, this position brought the community into conflict with local and Stadholderly authorities, because the church members refused to participate in the city's militia. In place of such service, however, they often did participate and contribute to the fire brigades in many places.
Құрылтай жылы
Меннониттер – Фрисландиядағы Витмарсумда (1496–1561) дүниеге келген Менно Симонстың ізбасарлары. Симонс Лютер, Кальвин және Цвинглимен қатар Реформацияның ең белгілі көшбасшыларының бірі саналады. Симонс – голланд тегінен шыққан жалғыз танымал реформатор. Анабаптизм 1530 жылы Нидерландыда Мелхиор Хоффманның (1495–1543) Шығыс Фризиядағы Эмден қаласына келген кезде пайда болды. Хоффман сол жерде анабаптизмге өткен 100-ден астам ересек адамды крещение рәсімінен өткізді. Бастапқы жылдары Батенбургтер сияқты анабаптистермен байланысты топтардың арасында кейде фанатикалық, тіпті зорлық-зомбылыққа толы оқиғалар болды. Мюнстер қаласын зорлықпен басып алу әрекеті де кейіннен тоқтатылды.
Mennonites are the followers of Menno Simons (1496–1561), who was born in Witmarsum, Friesland. Simons is considered one of the best known leaders of the Reformation alongside Luther, Calvin and Zwingli. Simons is the only widely recognized Reformer of Dutch descent. Anabaptism appeared in the Netherlands by 1530, when Melchior Hoffman (1495–1543) visited Emden in East Frisia. While there, Hoffman baptized more than 100 adults who converted to Anabaptism. The early years saw a number of, at times, rather fanatical, even violent developments under Anabaptist associated groups like the Batenburgers. A similar violent take over of the city of Münster was subsequently repressed.
1536 жылдан кейін
Мюнстердегі анабаптистер билігінің құлауынан кейін (1534–1536, Ян ван Лейден басшылығымен), Менно Симонс (ана)баптистер деп белгіленген қозғалыстың жетекшісіне айналды. Бұл қозғалыс көптеген тараптардан, оның ішінде лютеран шіркеуінен қатал қуғын-сүргінге ұшырады. 1536 жылдан кейін Менно Симонс негізінен қазіргі Германияның Төменгі Саксония және Шлезвиг-Гольштейн штаттарында қауымдастықтарды ұйымдастырумен айналысты, бірақ қауымдастықтар оның туған жері Нидерландыда да құрылды.
After the demise of the Anabaptist rule in Münster (1534–1536, under Jan van Leiden), Menno Simons became the pivotal person who inspired the movement known as the (Ana)baptists. This movement was fiercely repressed and persecuted by many, including the Lutheran church. After 1536, Menno Simons was mostly active in organizing congregations in what are now the German states of Lower Saxony and Schleswig Holstein, but congregations were also founded in his homeland of the Netherlands.
XVI және XVII ғасырлар
Менно қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, Нидерландыдағы оның ізбасарлары бірнеше жергілікті топтарға бөлінді. Ватерландтықтар, фриздіктер және фламандтықтар сияқты ағымдар пайда болды. 16 ғасырдың екінші жартысында Нидерландыдан көптеген фриздік және фламандтық меннониттер Висла дельтасына көшіп, 1770 жылдарға дейін гүлденген елді мекендер құрды. Осы Висла дельтасының меннониттерінің көпшілігі кейін Ресей империясына, ал одан Солтүстік және Латын Америкасына көшіп кетті. Бүгінде «ресейлік меннониттер» деп аталатын, голланд тегінен тараған және плаутдич тілінде сөйлейтін жүз мыңдаған адам бар. 1664 жылдан кейін тағы да жарылыс болды. Оның бірін Зиерикзееден келген уағызшы Галенус Абрахам де Хаен құрды. Бұл топтың мүшелері «Ламмистер» деп белгілі болды. Ал басқа топ, «Соннистер» деп аталды, оны уағызшы Самуэль Апостол басқарды. Ламмистер көбірек либералды болды, ал Соннистер қатаң ұстанымды болды. 1735 жылы Соннистер Амстердамда өз меннонит семинариясын құрды. 1801 жылы екі топ қайта бірікті. Кальвинизм үстемдік құрған республика кезінде меннониттер еврейлер мен католиктерге ұқсас жағдайға түсті. Олар діндерін ашық түрде жарияламайынша, оларға төзімділік көрсетілді. Шіркеулер көзге түспейтін жерлерде, көзден жасырынып салынуға тиіс болды. Кейбір жерлерде оларды әлі де үйлердің арасындағы блоктардың ортасында кездестіруге болады, мысалы, Грау, Харлем, Девентер және Жоуреде. Осы кезеңде қауым көбінесе православиелік болды, өйткені шіркеулердің әдеттегі атауы «Vermaning» (Ескерту) оны көрсетеді. Қоғамға көптеген өмір салты мен кәсіптер ашық болмады, мысалы, олар гильдияларға қабылданбады. Сондықтан көптеген мүшелері саудагерлер болды немесе қаржылық қызметтер арқылы күнкөріс жасады. Голландия Республикасының гүлдену кезеңінде, 17 ғасырдың алтын ғасырында, меннониттердің көптеген өкілдері айтарлықтай байлыққа ие болды. Утрехттен жоғарыдағы Вехт өзенінің аймағы әлі де «Меннониттердің жұмағы» деп белгілі, себебі онда көптеген сәнді үйлер орналасқан.
Soon after Menno's death, his followers in the Netherlands split into a number of local factions. There were Waterlandic, Frisian and Flemish denominations. In the second half of the 16th century many Frisian and Flemish Mennonites from the Netherlands moved to the Vistula Delta, where they established settlements that flourished until the 1770s. Many of these Vistula delta Mennonites later moved to the Russian Empire and from there to North and Latin America. Today there several hundred thousands of these so called Russian Mennonites, who are of Dutch descent and speak Plautdietsch. After 1664, there was another schism. One of the groups was founded by the preacher Galenus Abraham de Haen from Zierikzee. Members of that group are known as the "Lammists." A different group, known as the "Sonnists," arose under the preacher Samuel Apostool. Lammists were more liberal and Sonnists were stricter. In 1735, the Sonnists founded their own Mennonite seminary in Amsterdam. In 1801, the two groups united again. During the Republic, which was dominated by Calvinism, the Menists found themselves in a position similar to that of the Jews and the Catholics. They were tolerated as long as they did not practice their religion too openly. Churches had to be built in inconspicuous places, hidden from view. In some places, they can still be found in the middle of a block behind the houses, e. g. in Grouw, Haarlem, Deventer and Joure. In this period, the community was mostly of an orthodox nature as the usual name of the churches the “Vermaning” (Admonition) indicates. Many walks of life and professions were not open to the community, e. g. they were not admitted into the guilds. Many members, therefore, became merchants or earned their living in financial services. In the heyday of the Dutch Republic, the Golden Age of the seventeenth century, many of the Menists came into considerable wealth. The region of the river Vecht above Utrecht is still known as the "Menists' Heaven", because of its many opulent mansions.
XVIII ғасыр және Наполеон дәуірі
18 ғасырдан бастап көптеген меннистер бұрынғы қатаң көзқарастарынан айқын либералдық көзқарасқа көшті. Ғасыр соңында үлкен дүрбелең болды, ал Америка колонияларындағы оқиғалардан шабыт алған "патриоттар" Республиканың көне институттарында кең ауқымды реформалар жасауға тырысты. 1795 жылғы Батавия революциясында оларды "допсжидендер" деп атауды бастағандардың үлкен саны "патриоттар" қатарында болды және өздері сияқты толық құқықтан айырылған топтардың азаттығы үшін белсенді күш салды. 1806 жылы ескі гильдиялар толығымен таратылды және барлық кәсіптер меннистерге ашық болды. Бірақ, әскери қызметтен бас тартуға болған бұрынғы құқықтарынан айырылды.
From the 18th century onward, many Menists evolved from a rather orthodox view to a decidedly liberal one. At the end of the century, there was considerable upheaval and the "patriots" inspired by events in the American colonies strove for sweeping reform in the rather archaic institutions of the Republic. In the Batavian Revolution of 1795, a disproportionately large number of 'doopsgezinden', as they started to call themselves, could be found amongst the "patriots" and they played an active role in the emancipation of groups that, like themselves, had been excluded from full citizenship. In 1806, the old guilds were finally abolished and all professions became open to the Menists. However, the customary right to refuse military service was now denied them.
19 ғасыр
Келесі ғасырда 'допсжидендердің' көптеген консервативті мүшелері одан шығып, консервативті голланд реформатор шіркеуіне қосылды. Қалған меннистер шетелдегі меннистерге қарағанда прогрессивті сипатқа ие болды. 19 ғасырда олардың арасында миссионерлік жұмыс басталды және ол 20 ғасырдың басына дейін жалғасты. Бұл топ миссионерлік қызмет үшін Орталық Ява мен Жаңа Гвинеяны таңдады. Бұл қауымдар (қазір Индонезияда) мен қазіргі голланд топтары арасындағы байланыс әлі де мықты.
In the century that followed, many of the more orthodox members of the 'doopsgezinden' decided to leave and join the more conservative Dutch Reformed Church. The remaining Mennists acquired a more and more progressive signature, quite in contrast to their fellow Mennists overseas. Mission work among the group also began in the 19th century, carrying into the early 20th century. The group chose Central Java and New Guinea as mission fields. Strong ties still exist between these communities (now in Indonesia) and today's Dutch groups.
Қазіргі шіркеу
Меннониттер шіркеуі Нидерландыда әйелдерді пасторлар ретінде тағайындауға рұқсат берген алғашқы конфессия болды. Шіркеу 1905 жылы әйелдерді діни қызметке қабылдауды алғаш рет бекітті. 1911 жылы Анне Зернике елдегі алғашқы әйел пастор атанды. Оның қызметі Фризия провинциясындағы Бовенкнипе қаласында (Херенвенге жақын) басталды. 2007 жылы "Допсгезинде" деп аталатын 118 қауымда барлығы 8362 мүше болды. Бұл қауымдар негізінен Фризеланд және Солтүстік Голландия провинцияларында, сондай-ақ Ижсель өзені бойындағы қалаларда орналасқан. 2015 жылы олардың 111 қауымда 7230 мүшесі болды. Олар өз қауымдарында гомосексуалдарды пасторлар ретінде тағайындауды және гомосексуалдардың некелерін өткізуді жалғастыруда.
The Mennonite Church was the first denomination in the Netherlands to allow women to be ordained as ministers. The church first adopted acceptance of women to the priesthood in 1905. In 1911, Anne Zernike became the first woman minister in the country. Her ministry started in the Frisian town of Bovenknijpe (near Heerenveen). By 2007, there were 118 "Doopsgezinde" congregations with a total of 8,362 members. These were located mostly in the provinces Friesland and North Holland, and in cities along the river IJssel. In 2015 they had 7,230 members in 111 congregations. They continue to both ordain gays and conduct homosexual marriages in their congregations.