Кіріспе

Грекияның "Жаңбыр" саяси партиясы (Ουράνιο Τόξο, Ouránio Tóxo; , Vinožito) – Грекиядағы саяси партия, Еуропалық еркін альянстың мүшесі. Ол Грекиядағы этникалық македондық азшылық және олардың шетелдегі ұрпақтары арасындағы белсенді қызметімен танымал. "Жаңбыр" партиясы Солтүстік Македония Республикасының Еуропалық Одаққа қабылдануын жағымды бағалайтынын мәлімдеді. Бұрын ол Грекия Коммунистік партиясын қайта құру ұйымы (ОАККЕ)мен одақтас болған. Екеуі 1996 жылғы Парламент сайлауында коалиция құрды. Партия мүшелері грек аттары мен тегін сақтайды. Бұл бір жағынан ат алмастырудағы бюрократиялық кедергілерге, екінші жағынан мақсатты сайлаушыларын жібергісі келмеуіне байланысты. 2005 жылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Грекия үкіметін партия мүшелерінің жиналу еркіндігін шектеу және оларға қатысты тиісті сот процесін ақылға қонымды мерзімде қамтамасыз етпеу арқылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияны бұзғаны үшін кінәлі деп тапты. Грекия үкіметіне 35 000 евро өтемақы төлеуге бұйырылды.

Тарих

"Радуга" партиясы 1994 жылы Балқан аймағының гүлденуі үшін Македониялық қозғалыстың ізбасары ретінде құрылды. Партия кеңсесі 1995 жылдың 6 қыркүйегінде Флоринада ашылды. 7 қыркүйекте кеңсеге шабуыл жасалып, тоналды. Кеңсе алдында "ВИНОЖИТО, ΟΥΡΑΝΙΟ ΤΟΞΟ, ЛЕРИНСКИ КОМИТЕТ" (Vinožito, Ouránio Tóxo, Lerinski Komitet) деп жазылған табель ілінген. Бұл табельде грек және македон тілдерінде "Радуга партиясы, Флорина комитеті" деген сөздер жазылған. Осы табель шабуыл кезінде ұрланды. Табельдің орнына жаңасы қойылды. Бірақ 12 қыркүйекте Флорина аймағының дін қызметкерлері халықты "Грекияның жауына қарсы наразылық көрсету үшін демонстрацияға" шақырды. Сондай-ақ, мәлімдемеде кінәлілердің "депортациялануы" талап етілді. 13 қыркүйек күні таңертең партия кеңсесіне бірнеше адам, соның ішінде Флорина қаласының әкімі шабуыл жасады. Олар кеңсеге кіріп, ішіндегілерге шабуыл жасап, табельді тартып алды. Түн бойы кеңседегі жабдықтар мен жиһаз терезеден лақтырылып, өртеліп жіберілді. Шабуыл үшін ешкім жауапқа тартылмады. 13 қыркүйекте партияның төрт жетекшісі – Павлос Воскопулос, Петрос Василиадис, Василис Ромас және Костас Тасопулос Грекияның Қылмыстық кодексінің 192-бабы бойынша "азаматтар арасында өзара жеккөрушілікке себепкер болу және оны қоздыру" айыбымен айыпталды. Amnesty International және Human Rights Watch Грекия билігін оларға тағылған айыпты түсіруге шақырды. 1998 жылдың қыркүйегінде оларға қарсы сот өтті және олар ақталды. Қоғамдық наразылықтың артынан "Радуга" және тағы екі солшыл тізім бастапқыда шығарылғаннан кейін қайта қабылданды.

2004 жылғы Еуропа Парламенті сайлауы

Rainbow 2004 жылғы сайлауға қатысып, 6 176 дауыс (0.098%) алды. Олардың ең жақсы көрсеткіші Флорина облысында тіркелді, онда 39 532 дауыс беріліп, олардың 1 203-ін жинады, бірақ ешкімді сайлауға қол жеткізбеді. "Көкжұлдыз" партиясы алған 6 176 дауыстың жартысынан да азы (2 955) Македония аймағында берілді. Партиялар бүкіл ел бойынша сайлауға түсетініне байланысты, этникалық македондық "Көкжұлдыз" партиясы Крит және Пелопоннес сияқты алыс өңірлерде көптеген македондық облыстарға қарағанда жақсы нәтижелер көрсетті.

2006 жылғы жергілікті сайлау

"Радуга" Флорина аймағында бірнеше кандидатты сайлады, оның ішінде Петрос Димцис Флорина префектурасы кеңесінің кеңесшісі лауазымына қайта сайланды.

2007 жылғы Грекия парламенті сайлауы

Rainbow 2007 жылғы Грекия парламент сайлауына қатыспауды шешті, қаржы жетіспеуін қайтадан себеп ретінде келтірді.

2009 жылғы Еуропа Парламенті сайлауы

2009 жылғы Еуропалық Парламент сайлауында, сайлауға қатысу көрсеткіші рекордно төмен болған кезде, Rainbow партиясы ел бойынша барлығы 4 530 дауыс жинады (5,25 миллионнан астам дауыс салынғаннан кейін), бұл 0,09% құрады, және Еуропалық Парламентте мандат алуға қол жеткізе алмады. Олардың ең жақсы нәтижесі Флорина облысында тіркелді, онда 1 195 дауыс жиналды (2004 жылғы сайлаумен салыстырғанда 0,57% жоғары). Басқа облыстардағы дауыстар көбінесе екі таңбалы сандармен өлшенді.

2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауы

Көкжұлдыз партиясы Грекияда 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында барлығы 6413 дауыс жинады. Партия Флорина аймағында ең жақсы көрсеткіштерді көрсетті, онда ол дауыс берушілердің 3,3% (1123 дауыс) қолдауын алып, партиялардың арасында алтыншы орынға ие болды.

Саяси күн тәртібі

Көктембұдыр партиясы Грекиядағы этникалық македондық азшылық деп санайтындардың саяси мойындалуына қол жеткізуге және олардың мәдениетін, тілін және салт-дәстүрлерін сақтауға мүдделі. Грекия партияны ресми түрде мойындайды, бірақ этникалық топты мойындамайды, себебі олардың өздерінің де «македониялықтар» деп аталатын аймақтық тобы бар, сондай-ақ ежелгі македониялықтармен тарихи байланысы бар және Македония Республикасы (қазіргі Солтүстік Македония) атынан ирредентизм қаупі бар. Бұл мәселе БҰҰ-ның делдалымен шешілген атау дауына қатысты, ол 2019 жылы шешілді. Партияның бағдарламасындағы маңызды мәселелердің бірі – Грекиядағы азамат соғысы кезінде Македониядан (Грекия) қуылған бұрынғы ELAS және Грекияның Демократиялық Армиясы партизандарының Грекияға қайта оралуын қамтамасыз ету. Грекиядағы Азамат соғысы (1944–1949) кезінде олардың көптеген өкілдері Югославияның бұрынғы Социалистік Федеративтік Республикасының (әсіресе Македония Социалистік Республикасы) аумағына, Югославия басшысы Иосип Броз Титоның қорғауымен паналады. PASOK алғаш рет сайланғанда, көптеген коммунистік мемлекеттерде орналасқан барлық грек коммунистік босқындарына Грекияға оралуға рұқсат берді. Алайда, қазір Солтүстік Македония Республикасында тұратын босқындарға азаматтығы қайта берілген жоқ. Болгарияда Цанко Серафимов сияқты тарихшылар партияның құрылуын және Грекияның македондық аймағында македондық ұлтшылдықтың таралуын 1944 жылдан кейін болгар мемлекетінің аймақтағы болгар этникалық тобының құқықтарына немқұрайлы қарауымен байланыстырады; сонымен бірге Югославия қарқынды үгіт жүргізіп отырды.