Кіріспе

Мэн штатының мемлекеттік билігінің заң шығарушы тармағы

Мэн штатының заң шығарушы органы – АҚШ-тың Мэн штатының заң шығарушы органы. Ол екі палатадан тұрады: төменгі палата – Мэн штатының Өкілдер палатасы және жоғарғы палата – Мэн штатының Сенаты. Заң шығарушы орган 1832 жылдан бері Аугуста қаласындағы Мемлекеттік үйде жиналады. Өкілдер палатасы 151 мүшеден тұрады, олардың әрқайсысы бір округтен сайланады. АҚШ-та американдық үндістер үшін арнайы орындар бөлген жалғыз штаттық заң шығарушы орган – осы Өкілдер палатасы. Онда Пенобскот тайпасы, Пассамакуодди тайпасы және Хаултон Бэнд оф Малиситтер тайпасынан дауыс беру құқығы жоқ үш өкіл бар. Сенатқа қазіргі таңда 35 мүше кіреді, бірақ Мэн штатының Конституциясына сәйкес, олардың саны 31, 33 немесе 35 болуы мүмкін.

Тарих

1922 жылы Дора Пинкхэм Мэйн штатының заң шығарушы органына сайланған алғашқы әйел болды, біріншіде Палатада, содан кейін Сенатта қызмет етті. 1823 жылы Пенобскот тайпасы Мэйн Сенатына өздерінің алғашқы өкілі саналатын адамды жіберді. 1842 жылы Пасамакуодди тайпасы да алғашқы өкілдерін жіберді. Мэйн штаты құрылғанға дейін Массачусетс штаты тайпаларға өкілдерін жіберуге рұқсат берген. 1907 жылға дейін, яғни жазбалар жүргізіле бастағанға дейін, өкілдердің заң шығарушы органда қандай рөл атқарғаны белгісіз болды. Олар заң шығарушы органда жоғары мәртебеге ие болуға тырысқанда, 1941 жылы өкілдерді Палата залынан шығарып тастау туралы заң қабылданды, бұл олардың астанада болу арқылы қол жеткізген ықпалынан басқа, өте аз билікке ие екенін білдірді. Тек 1975 жылы ғана өкілдерге қайтадан Палата залына кіруге және сөз сөйлеуге рұқсат берілді. 1996 жылы тайпа өкілдері заң жобасын бірлесіп дайындауға тырысты, ал 1999 жылы тайпаларға заң жобаларын бірлесіп дайындауға ресми түрде рұқсат берілді. 2001 жылы осы ереже өзгерісі Донна Лорингке «Мэйн штатының мектептерінде Мэйн штатының үнді миссиясының тарихы мен мәдениетін оқытуды талап ету туралы акт» заң жобасын ұсынуға мүмкіндік берді, бұл штаттың барлық мемлекеттік және жеке мектептерінде Мэйн тарихы, соның ішінде үнді миссиясының тарихы туралы білім беруді талап етті. Бұл актіге 2001 жылы губернатор Ангус Кинг қол қойды. 2012 жылы Хаультон Банді Малиситтерінің өкілдігі болды. Қазірге дейін Микмак ұлтына өкілдік берілмеген. 2015 жылы Пасамакуодди және Пенобскот тайпалары тайпалар мен штат үкіметі арасындағы, губернатор Пол ЛеПейджті қоса алғанда, шиеленістің күшеюіне наразылық білдіріп, өздерінің өкілдерін заң шығарушы органнан шығарды. 2018 жылғы сайлаудан бастап тек Пасамакуодди тайпасы ғана заң шығарушы органға оралды, ал Малиситтер кетіп, Пенобскоттар әлі оралған жоқ.

Біліктіліктері

Заң шығарушы органның мүшесі болу үшін, адам кем дегенде 21 жаста болуы керек, бес жылдан бері АҚШ азаматы болуы керек, бір жылдан бері Мэн штатының тұрғыны болуы керек, сондай-ақ осы адамның сайлануына дейінгі үш ай бойы және сайланған мерзімі ішінде өкілдік ететін округтің тұрғыны болуы тиіс.

Сайлаулар

Заңнамалық сайлаулар әр жұп жылдың қараша айында, штаттың жалпы сайлауы барысында өткізіледі. Екі палатаның да өкілдігінің мерзімі екі жылды құрайды. 1996 жылдан бері, Палата мен Сенат мүшелерінің өкілдік мерзімі қатарынан екі жылдық төрт мерзіммен шектеледі, бұл өмір бойына емес, белгілі бір кезеңге дейін ғана қолданылады. Мерзімі біткен мүшелер екі жылдан кейін қайта сайлануға құқылы. 1880 жылға дейін заң шығарушы орган бір жылдық мерзімге сайланды. 1881 жылдан бастап Мэн штатының Конституциясына түзету енгізіліп, мерзімнің ұзақтығы екі жылға дейін ұзартылды, ол қазіргі күшінде сақталып келеді.

Сессиялар

Заң шығарушы орган екі бөлек сессияда жиналады. Бірінші сессия жалпы сайлаудан кейінгі желтоқсанның бірінші сәрсенбісінде басталып, келесі жылға дейін жалғасады. Екінші сессия келесі жылдың қаңтар айының бірінші сейсенбісінде, келесі жалпы сайлау болатын жылы басталады. Екінші сессия әдетте қысқа болады және Мэйн Конституциясына сәйкес, бюджеттік мәселелер, губернатор ұсынған заңдар, бірінші сессиядан қалған заңдар, азаматтардың бастамалары және "төтенше жағдай" деп танылған заңдармен айналысады. Конституцияға сәйкес, төтенше жағдай заңдары – қоғамдық тыныштық, денсаулық немесе қауіпсіздікті қорғау үшін дереу қажетті заңдар болуы керек, бірақ бұл талап көбінесе кеңінен түсіндіріледі. Мэн губернаторы заң шығарушы органды "ерекше жағдайлар" үшін арнайы сессияға шақыруға құқылы. Губернатор және Сенат Төрағасы губернатор тағайындаған адамдарды бекіту үшін Сенатты сессияға шақыра алады.

Құзыреті

Мейн штатының заң шығарушы органы ретінде, Заң шығарушы жиналыс заңдар қабылдау құқығына ие, бірақ бұл заңдар губернатордың ветосына жатады. Алайда, Заң шығарушы жиналыс әр палатаның үштен екі дауысымен осы ветоны жоластыра алады. Сондай-ақ, Заң шығарушы жиналыс конституциялық түзетулерді ұсынуға құқылы, мұнда әр палатаның үштен екі дауысы қажет; ұсынысты қабылдау үшін референдумда сайлаушылардың көпшілігі қолдауы керек. Басқа штаттардан өзгешелігі, Заң шығарушы жиналыс Бас прокурорды, Мемлекеттік қазынашыны және Мемлекеттік хатшыны сайлауға жауапты. Көптеген штаттар бұл құқықты губернатордың тағайындауына немесе халықтың жалпы сайлауына береді.

Заңнама

Басқа штаттық заң шығарушы органдардан өзгеше (бірпалаталы Небраска заң шығарушы органынан басқа), Мэн штатының заң шығарушы органы заң жобаларына бірыңғай нөмірлеу жүйесін қолданады. Заң жобаларына бастапқы палатасына қарай Палата немесе Сенат қағазының нөмірі, сондай-ақ бірыңғай "Заңнамалық құжат" ("LD") нөмірі тағайындалады, және екеуі де сессия аяқталғанға дейін өзгермейді.