Кіріспе

Солтүстік Америкада кездесетін қарағай (Pinus sabiniana) (кейде P. sabineana деп те жазылады), оның халық арасындағы атаулары: товани қарағайы, тауалды қарағайы, сұр қарағайы, бұқа қарағайы және қазғыш қарағайы. Бұл қарағай АҚШ-тың Калифорния штатына ендемик. Кейбір деректер "қазғыш қарағайы" деген атауды қолдануға қарсы, оны жағымсыз деп есептейді.

Сипаттама

Pinus sabiniana ағашы әдетте 32 метрге дейін өседі, бірақ 32 метрге (105 фут) дейін биіктікке жете алады. Қайыңның жапырақтары үштен тұратын шоғырларда (түйіршіктерде) болады, ерекше ақшыл сұр жасыл түсті, сирек және салбырап, 5 см-ге дейін ұзарады. Тұқымдық конустар үлкен және ауыр, 10-20 см ұзындығында және ұзындығынан кем емес енімен.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Pinus sabiniana теңіз деңгейінен 4000 фут (1219 м) биіктікте өседі және Калифорния флористикалық провинциясының солтүстік және ішкі бөліктерінде кең таралған. Ол Сьерра-Неваданың барлық аймақтарында және Орталық, Сан-Хоакин және ішкі аңғарларды қоршайтын Жағалау жоталарында кездеседі; сондай-ақ Трансверс және Пенисуляр жоталарында, Мохаве шөлінің аспан аралдарында өседі. Ұзақ, ыстық, құрғақ жаздарға бейімделген, жауын-шашын мөлшерінің өте кең диапазонында кездеседі: Мохаве шөлінің шетінде жылына орташа есеппен белгілі бір мөлшерден бастап, Сьерра-Неваданың кейбір аймақтарында одан да көп жауын-шашын жауады. Таслы, жақсы кеуекті топырақты жақсы көреді, бірақ жылан тәрізді топырақта және ауыр, нашар кеуекті сазды топырақта да өсе алады. Quercus douglasii-мен бірге жиі кездеседі, ал "Емен/Жалпақ қарағай өсімдігі" (кейде "Емен/Сұр қарағай өсімдігі" деп те аталады) Калифорния шапаралы мен орманды аймақтарындағы ерекше тіршілік ортасын сипаттау үшін қолданылады, бұл емен тоғайының қапталының үстінде сирек өсімдік жамылғысын құрайды.

Экология және пайдалану

Pinus sabiniana инелері – Chionodes sabinianus гелехидті көбелегінің күшікшелерінің тағамы. Қазба жәндіктердің қалдықтары оның Жерорта теңізі климатына салыстырмалы түрде жақында бейімделгенін көрсетеді, себебі оның ең жақын туыстары АҚШ пен Мексиканың оңтүстік-батысындағы жоғары биіктікте орналасқан Мадрея қарағай-эменді ормандарының құрамына кіреді. Кейбір американдық жергілікті тайпалар тамақ үшін тәтті қарағай жаңғақтарына көп жүйке жұмсаған және қазіргі таралу үлгісіне, соның ішінде Тулере округіндегі үлкен таралудағы үзіліске әсер еткен болуы мүмкін. Жергілікті американдықтар тамырларын да жеген.