Кіріспе
Грузиялық саясаткер; Ажар Автономиялық Республикасының бұрынғы басшысы Аслан Абашидзе (; 1938 жылғы 20 шілдеде туған) – Батыс Грузиядағы Ажар Автономиялық Республикасының бұрынғы басшысы. Ол 1991 жылғы 18 тамыздан 2004 жылғы 5 мамырға дейін осы қызметте болды. 2004 жылғы Аджария дағдарысы кезінде орталық Грузия үкіметі мен оппозицияның жаппай митингілерінің қысымымен отставкаға кетіп, содан бері Ресейдің Мәскеу қаласында тұрып жатыр. 2007 жылғы 22 қаңтарда Батуми қалалық соты оны 98,2 миллион лек мемлекеттік қаражатты жемқорлыққа пайдаланғаны үшін кінәлі деп танып, қасырған күйінде 15 жылға бас бостандығынан айырды. Оған сондай-ақ 1991 жылы бұрынғы орынбасары Нодар Имнадзені өлтіргені үшін де айып тағылған.
Aslan Abashidze (; born July 20, 1938) is the former leader of the Ajarian Autonomous Republic in western Georgia. He served in this capacity from 18 August 1991 to May 5, 2004. He resigned under the pressure of the central Georgian government and mass opposition rallies during the 2004 Adjara crisis, and has since lived in Moscow, Russia. On January 22, 2007, the Batumi city court found him guilty of misuse of office and embezzlement of GEL 98.2 million in state funds, and sentenced him to 15 years' imprisonment in absentia. He also faces a charge of murder of his former deputy, Nodar Imnadze, in 1991.
Ерте өмір және мансап
Абашидзе танымал мұсылман ажар отбасынан, Абашидзе әулетінің бір тармағынан шыққан. Оның әкесі Мемед Абашидзе 1918-1921 жылдар аралығында белгілі жазушы және Грузия Демократиялық Республикасы Парламентінің депутаты болды, бірақ 1937 жылы Иосиф Сталиннің бұйрығымен атылып өлтірілді. Оның әкесі он жылға ГУЛАГқа жіберілді, бірақ аман қалды. Қиын балалық шағына қарамастан, 1950 жылдары Абашидзе Батуми университетінде тарих және философия, ал Тбилиси мемлекеттік университетінде экономика мамандықтарын бітірді. Грузияның аймақтық мемлекеттік қызметіне өтуге дейін ол бір кезде мұғалім және экономист болып жұмыс істеді. Ол бірнеше техникалық қызмет институтының директоры болды, содан кейін Ажарияның астанасы Батумиде аймақтық министр болып тағайындалды, онда ол Қоғамдық қызмет министрі қызметін атқарды. Кейін ол қоғамдық қызмет жөніндегі бірінші вице-министр болып тағайындалды және Тбилисиге көшірілді. Дегенмен, бұл салыстырмалы түрде маңызды емес мемлекеттік лауазым болды. Ажар мұсылмандары арасында грузин және исламдық ұлттық сананы нығайтуда маңызды рөл атқарған танымал мұсылман отбасынан шыққан Аслан Абашидзе христиан дініне кірді. Абашидзе Австрияның Вена қаласында орналасқан Nordex компаниясының иесі Григорий Лучанскиймен жақын байланыста.
Абашидзе және тәуелсіз Грузия
Грузия 1991 жылғы 9 сәуірде тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін, Абашидзе Ажар Автономиялық Республикасы Жоғарғы Кеңесінің төрағасы лауазымына тағайындалды. Ол сондай-ақ Грузия Парламенті Төрағасының орынбасары болып тағайындалды және 1990–1992 және 1992–1995 жылдары осы қызметте қалды. Абашидзе Тбилиси үкіметі мен оппозиция арасында саясат жүргізу арқылы Ажарияда тәуелсіз билік базасын құрды. Президент Звиад Гамсахурдияны қолдаған және оған қарсы болған қарулы топтарға қарсы салмақ ретінде ол өз армиясын құрды. 1991–1992 жылдары қыста және 1993 жылдың күзінде Гамсахурдия жақтастары мен қарсыластары арасында азаматтық соғыс басталғанда, ол екі тарапты да Ажарияға кіргізбей, соғыстың республикаға таралуына жол бермеді. Бірақ Абхазия мен Оңтүстік Осетия басшыларынан өзгеше, ол Ажарияның тәуелсіздігін жариялауға тырыспады және Гамсахурдия құлағаннан кейін «қарулы автономия» саясатын ұстанды. Ол Ажарияны саудаға шектеулердің аз болған «еркін экономикалық аймағына» айналдырды, бірақ кедендік баждар мен түсімдер Тбилисиге емес, оның үкіметіне түсті. Абашидзе өзінің қатал басқаруы үшін сынға ілікті, оны көбінесе феодалдық деп сипаттады. 1992 жылы ол «Демократиялық жаңару одағы» немесе «Грузияның қайта жаралуы үшін одақ» деп белгілі болған өзінің саяси партиясын құрды. 1998 жылы ол Ажария президенті сайлауында 93% дауыспен жеңіске жетті, бұл сайлауды ресейлік байқаушылар жалпы алғанда еркін және әділ деп бағалады. Ол ұлттық билікке таласудың орнына, қашықтан ықпал етуді жөн көрді және Ажариядағы билігін сақтау үшін ең қолайлы шарттарды ұсынатын адамды қолдау саясатын тұрақты түрде ұстанды. Ол президент Эдуард Шеварднадземен келісімге келді, ол тағы бір азаматтық соғысқа тоқтату үшін жартылай тәуелсіз Ажариямен бірге өмір сүруге дайын болды. 1990 жылдардың соңында Абашидзе мен Шеварднадзенің қарым-қатынасы суық болды, өйткені олар сыбайлас жемқорлық және мемлекетке опасыздық тақырыбында айыптаулар айтысты.
Абашидзе және "Роза революциясы"
2003 жылдың қарашасында Шеварднадзенің күштеп отставкаға кетуі – бұл оқиға "Гүл революциясы" деп кеңінен танылды – Абашидзе мен Тбилисидегі жаңа үкімет арасында саяси дағдарыс тудырды. Грузия оппозициясы Шеварднадзені елдегі сепаратизм мәселесін шеше алмағаны үшін қатты сынады, оның ішінде Тбилисидің Аджарияны бақылауда ұстамауы да осы сынға түсті. Абашидзе бұл жағдайды өзінің лауазымына және Аджарияның жартылай тәуелсіздігіне қауіп деп қарады, әрі Шеварднадзенің құлауын "төңкеріс" деп айыптады. Ол Аджарияда төтенше жағдай жариялады және ашық қақтығыс болған жағдайда Ресейден қолдау күтті. Бірақ Ресейден күтілген қолдауды ала алмады және АҚШ тарапынан келісімге келуге қатты қысым көрді. 2004 жылдың 25 қаңтарында Абашидзе Батумиде жаңадан сайланған президент Михаил Саакашвилимен кездесіп, онымен бірлесіп жұмыс істеуге ниетті екенін мәлімдеді. Алайда, Саакашвили Грузияның сепаратистік аймақтарына орталық билікті қайта орнатуға уәде бергеннен кейін бұл қарым-қатынас тез бұзылды. 2004 жылдың наурыз айының ортасында Саакашвилиді Аджариядағы жоспарланған саяси шараларға апаратын автокөлік колоннасы Аджария шекарашылары тарапынан кері қайтарылды, бұл оқиға наурыздың 28-інде өтетін Грузия парламенттік сайлауларына дейін болды. Абашидзе Саакашвилиді оны құлату мақсатымен әскери колоннаны республикаға кіргізгені үшін айыптады, Аджарияда төтенше жағдай жариялады және қарулы жасақтарды жұмылдырды. Жауап ретінде Саакашвили Абашидзені орталық билікті қабылдауға және Аджария жарымәскери күштерін таратуға бір күндік ультиматум берді. Үкімет сондай-ақ Аджарияға кіретін және одан шығатын барлық транзиттік бағыттарды жапты. Құрылған жоғары шиеленіс пен кең ауқымды халық наразылықтары кезінде, шетелдік үкіметтер мен халықаралық ұйымдар екі тарапқа да сабырлылық танытуға және дауды бейбіт жолмен шешуге шақырды. Абашидзе 2004 жылдың 5 мамырында Аджария басшысы лауазымынан кетті, сол кезде арнайы күштер аймаққа еніп, Аджария жарымәскери күштері тараптарды ауыстыра бастады және қаруларын тапсырды. Одан кейін, оған экстрадицияланбайтынына кепілдік берілгеннен кейін, Абашидзе Мәскеуге кетті, аймақта ешқандай оқ атылмады. Грузия соттары Абашидзенің және оның жақын туыстарының Грузиядағы мүлкін тоқтатты және кейіннен мемлекеттік меншікке берді. The New York Times газетінің мәліметінше, 2012 жылдың желтоқсанына қарай Абашидзе Мәскеу облысының Одинцовский ауданындағы Барвиха ауылында тұрып жатқан. 2016 жылдың тамызында Батуми қалалық соты Абашидзені қызметтік өкілеттіктерін теріс пайдалану, ұрлық, 2004 жылы террористік шабуылдар ұйымдастыру және 1991 жылдың 30 сәуірінде оның бұрынғы орынбасары Нодар Иманнадзені өлтіру сияқты бірнеше қылмыстар бойынша 15 жылға бас бостандығынан айырды.
Отбасы
Аслан Абашидзе жесір, ол музыкант Магули Гогитидзенің күйеуі болған, олардың екі баласы бар: ұлы Георгий Абашидзе, ол Батуми қаласының мэрі қызметін атқарды, және қызы Диана Абашидзе.