Кіріспе

Хуайань, бұрынғы Хуайин, Шығыс Қытайдың орталық Цзянсу провинциясындағы префектура деңгейіндегі қала. 2020 жылы оның 3 орталық қалалық округінің құрылыс аймағында (метро) 2 544 767 тұрғын болды, ал префектура деңгейіндегі қаланың жалпы саны 4 556 230 тұрғынға жетті, бұл 2010 жылғы 4,8 миллионнан азырақ. Ұзақ жылдар бойы маңызды аймақтық орталық болған Хуайань, солтүстік және оңтүстік Қытай мәдениетінің тарихи шекарасы саналатын Хуай өзенінің атымен аталады. Бұрын Шығыс Қытай теңізіне жақын орналасқан қала, қазір Цзянхуайдың ортасында жатыр – бұл Хуай және Сары өзендерінен келген шөгінділердің нәтижесінде пайда болған кең аллювиалды жазық. Сары өзен бұл аймақтан 19 ғасырдың ортасындағы үлкен су тасқынына дейін ғасырлар бойы ағып өткен, содан кейін Шаньдунның солтүстігіне бұрылды. Хуайань Хан әулетінің құрылуына көмектескен және Чу-Хань қақтығысында Сян Юді жеңген әйгілі генерал Хан Синьдің, «Батысқа саяхат» романының авторы У Чэнъэньнің (1500–1582) және 1949 жылдан 1976 жылы қайтыс болғанға дейін ҚХР премьер-министрі болған көрнекті және ертедегі қытай коммунистік көшбасшысы Чжоу Эньлайдың (1898–1976) туған жері ретінде танымал.

Аттар

Хуайань – қытай тіліндегі Хуайань атауының (Huái'ān) мандаринше айтылуының пиньиньмен жазылуы, Хуай өзенінің аты және "бейбіт" немесе "тыныштандырылған" деген мағына беретін қытай сөзі. Апостроф қажет, себебі екінші таңба дауысты әріппен басталады, ал пиньинь жүйесінде әдетте дефис қолданылмайды. Бұл атау бұрын Уэйд-Джайлз жүйесінде Хуай ан деп жазылған. 20 ғасырдың көп бөлігінде Хуайань ресми түрде пиньинь бойынша Хуайинь, Уэйд-Джайлз бойынша Хуай ин, ал почта карталарында Хвайинь деп аталды. Бұлардың бәрі дәстүрлі және оңайлатылған иероглифтермен жазылған қытай атауын пиньиньмен жазудың әртүрлі тәсілдері, яғни "Хуай өзенінің инь, көлеңкелі немесе оңтүстік жағалауындағы аймақ".

География

Хуайань Хуай өзенінің жайылмалы Цзянхуай жазығында орналасқан. Аймақ өте жазық, тек Сюй округінде бірнеше көзге түсетін төбелер бар. Қаланың ең жоғары биіктігі – Алатау. Аймақ көптеген көлдерімен, өзендерімен және каналдарымен ерекшеленеді. Үлкен канал қалада Хуай өзенімен қосылады. Хонгцзы көлі – Қытайдағы төртінші ірі тұщы сулы көл, қалалық аудандардың оңтүстік-батысында орналасқан. Оңтүстіске қарай бірнеше кішкентай көлдер де бар. Хуайань Лианьюньганның оңтүстігінде, Суцяньның оңтүстік-шығысында, Янчэннің солтүстік-батысында, Цзянсу провинциясындағы Янчжоу мен Нанкиннің солтүстігінде және Анхуэй провинциясындағы Чучжоудың солтүстік-шығысында жатыр.

Климат

Хуайань климаты жұмсақ, көбінесе жылы және қоңыржай. Қысы жазға қарағанда құрғақ болады. Оның Кёппен климаттық жіктелуі Cwa: құрғақ қыстары бар ылғалды субтропиктік климат.

Әкімшілік

Хуайань префектуралық деңгейдегі қала 7 аудандық деңгейдегі бөлімшелерді басқарады, оның ішінде 4 қалалық аудан және 3 ауылдық аудан бар. Бұл бөлімшелер одан әрі 127 қалашықтық деңгейдегі бөлімшелерге бөлінеді, оның ішінде 84 қала, 33 қалашық және 10 субдистрикт бар. Карта Бөлімшелер Қытай тілінің жеңілдетілген жазуы Ханью Пиньині Халық саны Аудан тығыздығы Қаланың орталық бөлігі Циньцзянпу ауданы 清江浦区 Циньцзянпу Qū 1,010,704 438.5 2,305 Шеткі Хуайань ауданы 淮安区 Хуайань Qū 785,272 1,460 537.9 Хуайинь ауданы 淮阴区 Хуайинь Qū 748,791 1,315 569.4 Хунцзе ауданы 洪泽区 Хунцзе Qū 285,097 1,338 216.3 Ауылдық Лианшуй ауданы 涟水县 Лианшуй Сянь 829,699 1,679 494.2 Сюйи ауданы 盱眙县 Сюйи Сянь 607,211 2,506 242.3 Цзиньху ауданы 金湖县 Цзиньху Сянь 289,456 1,338 216.3 Барлығы 4,556,230 9,971 456.9 Жойылған аудандар Циньхэ ауданы және Цинпу ауданы.

Тарихи Қытай

Хуайань Вэй және Сары өзендер бойында, ертедегі қытай өркениетінің ошағының оңтүстік-шығысында жатыр. Қазіргі қытай археологиясы бұл аймақта б.з.б. 4-мың жылдыққа дейін жететін неолиттік өркениеттердің қалдықтарын тапқан. Олардың ең танымал - Цинлианганг мәдениеті ([[:zh:青莲岗文化]). Дәстүрлі қытай тарихнамасы бұл аймақты Донг-И немесе "Шығыс варварларының" құрамына жатқызса, қытай мифологиясында Ұлы Юдың су тасқынын тоқтату әрекеттері кейде Хуайға дейін созылған.

Ежелгі Қытай

Чжоу дәуірінде бұл аймақ маңызды ауыл шаруашылығы орталығына айналып, Көктем және Күз кезеңіндегі ұсақ патшалықтар арасында таласқа түсті. Б.з.д. 486 жылы Ву патшалығының гегемоны Фучай Хан немесе Хангоу каналын (Hángōu) аяқтады. Бұл канал Янцзы дельтасының жанындағы Сучжоудағы оның билік орталығын Хуайаньдағы Хуай өзенімен байланыстырып, Ци патшалығына қарсы қақтығыстардағы жабдықтау желісін жеңілдетуге мүмкіндік берді. Сауда және стратегиялық маңыздылығы арта түскен қала, сонымен қатар Цян және Шан жолдарындағы маңызды тоқсанға айналды. Соғысқан мемлекеттер кезеңінде бұл аймақ Ву, Юэ және Чу патшалықтарының билігінде болды, содан кейін Цинь патшалығының Ши Хуандисі басып алды.